II SA/Łd 900/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność uchwały Zarządu Województwa w sprawie powołania zastępcy prezesa WFOŚiGW, uznając ją za sprzeczną z prawem z powodu braku wymaganego wniosku Rady Nadzorczej.
Sprawa dotyczyła skargi Wojewody na uchwałę Zarządu Województwa powołującą L. K. na stanowisko Zastępcy Prezesa WFOŚiGW w Łodzi. Wojewoda zarzucił naruszenie art. 415 ust. 1 pkt 2 Prawa ochrony środowiska, wskazując na brak wymaganego wniosku Rady Nadzorczej. Sąd, analizując stan prawny i faktyczny, w tym późniejszą decyzję Wojewody o stwierdzeniu nieważności uchwały Rady Nadzorczej, uznał, że uchwała Zarządu Województwa była sprzeczna z prawem i stwierdził jej nieważność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę Wojewody na uchwałę Zarządu Województwa z dnia 23 czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie powołania L. K. na stanowisko Zastępcy Prezesa Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi. Skarżący organ nadzoru zarzucił uchwale naruszenie art. 415 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, wskazując na brak wymaganego wniosku Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Ł. jako przesłanki do podjęcia uchwały przez Zarząd Województwa. Sąd, po analizie przepisów i stanu faktycznego, w tym późniejszej decyzji Wojewody z dnia [...] Nr [...] stwierdzającej nieważność uchwały Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Ł. z dnia [...] Nr [...] (zawierającej wspomniany wniosek), uznał, że uchwała Zarządu Województwa była sprzeczna z prawem. Sąd podkreślił, że nawet jeśli w momencie podejmowania uchwały przez Zarząd istniał wniosek Rady Nadzorczej, to późniejsze stwierdzenie jego nieważności przez organ nadzoru miało wpływ na ocenę legalności uchwały Zarządu. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały Zarządu Województwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała Zarządu Województwa jest nieważna, ponieważ została podjęta na podstawie uchwały Rady Nadzorczej, która została następnie stwierdzona jako nieważna, co czyni ją sprzeczną z prawem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że późniejsze stwierdzenie nieważności uchwały Rady Nadzorczej przez Wojewodę miało wpływ na ocenę legalności uchwały Zarządu Województwa, mimo że uchwała Zarządu została podjęta przed wydaniem decyzji o nieważności uchwały Rady Nadzorczej. Brak wymaganego wniosku Rady Nadzorczej, który został skutecznie wyeliminowany z obrotu prawnego, skutkuje nieważnością uchwały Zarządu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (6)
Główne
u.p.o.ś. art. 415 § 1 pkt 2
Ustawa Prawo ochrony środowiska
W skład zarządu wojewódzkiego funduszu wchodzi prezes i jego zastępcy, powoływani i odwoływani przez zarząd województwa, na wniosek rady nadzorczej wojewódzkiego funduszu.
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza nieważność aktu lub czynności, jeżeli zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości albo jako organ niewłaściwy.
Pomocnicze
u.p.o.ś. art. 419 § ust. 3, 4 i 5
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Reguluje tryb stwierdzania nieważności uchwał rady nadzorczej funduszu przez organ nadzoru (wojewodę) oraz możliwość wstrzymania wykonania uchwały.
u.s.w. art. 82
Ustawa o samorządzie województwa
Określa podstawę do zaskarżenia uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego do sądu administracyjnego.
k.p.a. art. 16 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem.
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała Zarządu Województwa została podjęta z naruszeniem art. 415 ust. 1 pkt 2 Prawa ochrony środowiska z uwagi na brak wymaganego wniosku Rady Nadzorczej. Późniejsze stwierdzenie nieważności uchwały Rady Nadzorczej przez Wojewodę miało wpływ na ocenę legalności uchwały Zarządu Województwa.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Zarządu Województwa, że uchwała została podjęta na podstawie wniosku Rady Nadzorczej i nie budziła wątpliwości prawnych w dacie jej podejmowania.
Godne uwagi sformułowania
Stanowisko formalistyczne, według którego decyzja bądź inny akt administracyjny powinny być oceniane według stanu faktycznego istniejącego w dniu ich wydania, w przypadku zmiany tego stanu faktycznego, prowadziłoby do utrzymania w mocy takich rozstrzygnięć, które w nowych okolicznościach, powstałych jeszcze przed zakończeniem postępowania sądowego, były sprzeczne z prawem. Podjęcie zatem kolejnego aktu, na podstawie i w związku z aktem poprzedzającym, bez upewnienia się, czy akt poprzedzający nie zostanie skutecznie wyeliminowany z obrotu prawnego, może doprowadzić do obarczenia ciężką wadliwością, aktu wydanego, jako kolejny.
Skład orzekający
T. Zbrojewski
przewodniczący
E. Markiewicz
członek
Z. Zgierski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ocena wpływu zmian stanu prawnego i faktycznego po wydaniu aktu administracyjnego na jego legalność; zasady nadzoru nad uchwałami funduszy ochrony środowiska; interpretacja przesłanek powoływania organów funduszy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z WFOŚiGW i przepisami Prawa ochrony środowiska, ale ogólne zasady kontroli sądowej mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność procedur administracyjnych i wpływ późniejszych zdarzeń na ocenę legalności wcześniejszych działań. Pokazuje, jak sąd interpretuje przepisy dotyczące nadzoru i powoływania organów.
“Nieważna uchwała Zarządu Województwa: jak późniejsze decyzje wpływają na legalność powołań?”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 900/04 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2005-05-31 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2004-10-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Ewa Markiewicz Tomasz Zbrojewski_ /przewodniczący/ Zygmunt Zgierski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6139 Inne o symbolu podstawowym 613 6403 Skargi organów nadzoru na uchwały sejmiku województwa w przedmiocie ... (art. 82 ustawy o samorządzie województwa) Sygn. powiązane II OSK 1019/05 - Wyrok NSA z 2006-03-02 II SA/Łd 893/04 - Wyrok WSA w Łodzi z 2005-05-31 Skarżony organ Zarząd Województwa Treść wyniku Stwierdzono nieważność aktu organu jednostki samorządu terytorialnego, niebędącego aktem prawa miejscowego Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA T. Zbrojewski, Sędziowie NSA: E. Markiewicz, Z. Zgierski (spr.), Protokolant asystent sędziego B. Czyżewska, po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Zarządu Województwa [..] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie powołania Zastępcy Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł. - stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały. Uzasadnienie II SA/Łd 900/04 U z a s a d n i e n i e W uchwale z dnia [...] Nr [...] Rada Nadzorcza Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł. zawarła wniosek o powołanie przez Zarząd Województwa [...] L. K. na funkcję Zastępcy Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł. (w skrócie: WFOŚiGW w Ł). W dniu 23 czerwca 2004 r. Zarząd Województwa [...] podjął na wniosek Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Ł. uchwałę Nr [..] mocą której powołano L. K. na stanowisko Zastępcy Prezesa Zarządu WFOŚiGW w Ł. Postanowieniem z dnia [..] Nr [...] Wojewoda [...] wstrzymał wykonanie uchwały Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Ł. z dnia [...] Nr [...], a w dniu [...] wydał akt nazwany "decyzja" Nr [..] na mocy której stwierdził nieważność uchwały Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Ł. z dnia [...] Nr [...] z uwagi na rażące naruszenie przepisów art. 415 ust. 1 pkt 2 i art. 413 ust. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) oraz § 10 Statutu WFOŚiGW w Ł. Następnie zawiadomieniem z dnia 30 lipca 2004 r. Wojewoda [...] poinformował Zarząd Województwa [...] o wszczęciu postępowania nadzorczego celem kontroli legalności uchwały z dnia [...] Nr [...] Jako uzasadnienie wszczętego postępowania Wojewoda wskazał na brak wniosku Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Ł. do podjęcia przez Zarząd uchwały Nr [...] Marszałek Województwa [...] w piśmie z dnia 5 sierpnia 2004 r., skierowanym do Wojewody [...], wyjaśnił, że Zarząd Województwa [...] podjął uchwałę na wniosek Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Ł., wyrażony również w formie uchwały. Dodatkowo wyjaśnił, iż w dacie podejmowania wskazanej wyżej uchwały przez Zarząd Województwa, uchwała Rady Nadzorczej z dnia [...] Nr [...] nie budziła wątpliwości prawnych organu nadzoru w świetle przepisu art. 415 ust. 1 pkt 2 - ustawy Prawo ochrony środowiska. Od wskazanego wyżej aktu Wojewody [...] z dnia [...] - Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł. w dniu 26 lipca 2004 r. odwołał się do Ministra Środowiska, zgodnie z udzielonym mu pouczeniem. W dniu 17 września 2004 r. Wojewoda [..] zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi uchwałę Zarządu Województwa [...] z dnia [...] Nr [...] wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. W ocenie organu nadzoru wskazana uchwała podjęta została z naruszeniem art. 415 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627 ze zm.). Stosownie do treści tego przepisu w skład zarządu wojewódzkiego funduszu wchodzi prezes i jego zastępcy, powoływani i odwoływani przez zarząd województwa, na wniosek rady nadzorczej wojewódzkiego funduszu. W tej sytuacji Zarząd Województwa nie mógł podjąć uchwały dotyczącej zmiany w Zarządzie WFOŚiGW w Ł., albowiem decyzją z dnia [...] Wojewoda [..] stwierdził jej nieważność, z powodu rażącego naruszenia prawa. Informacja o stwierdzeniu nieważności uchwały Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Ł. została przekazana do Zarządu Województwa[...] . Dlatego też, zdaniem skarżącego, Zarząd winien był powstrzymać się z podjęciem zaskarżonej uchwały do czasu zakończenia postępowania dotyczącego decyzji organu nadzoru z dnia 12 lipca 2004 r. W ocenie Wojewody, podjęcie przez Zarząd Województwa [...] uchwały o zmianie składu Zarządu WFOŚiGW w Ł. – w sytuacji gdy brak było wniosku o dokonanie takiej zmiany – nastąpiło z istotnym naruszeniem prawa, powodującym nieważność zaskarżonej uchwały. W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa [..] wniósł o oddalenie w całości zarzutów strony skarżącej. Poinformował również Sąd, iż do dnia złożenia skargi nie zostało przez Ministra Środowiska rozpatrzone odwołanie WFOŚiGW w Ł. od decyzji Wojewody [...] z dnia [..] Z informacji uzyskanych przez Sąd w dniu 11 maja 2005 r. od Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł. wynika, że w piśmie z dnia 13 kwietnia 2005 r. adresowanym do Wojewody [...] Minister Środowiska oświadczył, iż nie jest organem właściwym do rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody z dnia [...] Jego zdaniem od tej decyzji stronie niezadowolonej służyła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Na rozprawie, w dniu 25 maja 2005 r. pełnomocnik strony skarżącej poparła skargę i wyjaśniła, iż uchwały Zarządu Województwa [...] z dnia [...] zostały doręczone Wojewodzie [..] w dniu [...] Natomiast uchwały Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Ł. - jej zdaniem - musiały zostać doręczne w terminie 7 dni od dnia ich podjęcia. Dodatkowo pełnomocnik złożyła do akt sądowych kserokopie pism Ministra Środowiska z dnia 26 sierpnia 2004 r. i z dnia 19 listopada 2004 r., dotyczące kwestii braku jego właściwości do rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody. Pełnomocnik Zarządu Województwa [..] wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosownie zaś do treści art. 16 § 2 k.p.a., decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach. Z cytowanych wyżej przepisów wynika, iż zakres sądowej kontroli działalności administracji publicznej obejmuje wyłącznie badanie zgodności z przepisami prawa oraz, że ocena zgodności z prawem aktu zaskarżonego do tego Sądu, powinna następować co do zasady w świetle stanu prawnego i stanu faktycznego sprawy, istniejącego w chwili jego wydania. Istotną kwestią na tle rozpoznawanej sprawy jest, zdaniem Sądu, rozważenie ewentualnego wpływu zmiany stanu faktycznego bądź prawnego, które nastąpiły już po wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, iż zmiany stanu faktycznego, zaszłe po wydaniu aktu, jeżeli nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 7 lub 8 k.p.a., nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności lub uchylenia aktu przez sąd administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 9 października 1985 r., II SA 1346-1349/85, nie publikowany; wyrok NSA z dnia 17 listopada 1982 r., SA/Kr 664/82, ONSA 1982, Nr 2, poz. 106). Natomiast zmiany stanu prawnego, które zaszły już po wydaniu zaskarżonego aktu, nie mogą mieć (w zasadzie) wpływu na wynik sądowej kontroli aktu. Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje bowiem kontroli legalności decyzji administracyjnych z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji i na podstawie materiału dowodowego zebranego w chwili jej wydania. Zmiany stanu prawnego powstałe po wydaniu zaskarżonej decyzji oraz ewentualne zgłoszenie przez strony nowych wniosków lub żądań są okolicznościami, które nie mogą mieć wpływu na wynik sądowej kontroli decyzji (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 1983 r., I SA 1578/82, ONSA 1983 r., Nr 1, poz. 18). Trzeba jednak wskazać, że występowały także inne poglądy prawne w tym zakresie, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny już poprzednio przyjmował, że oceniając legalność decyzji administracyjnej, Sąd uwzględnia nie tylko stan prawny obowiązujący i znany w chwili wydawania decyzji, lecz również bierze pod uwagę stan prawny, który wprowadzony został przed wydaniem wyroku i obowiązywał wstecz – to znaczy w chwili podejmowania decyzji. Przykładowo – przyjmowano, że Naczelny Sąd Administracyjny uchyla decyzję organu administracji, jeżeli jest ona niezgodna z prawem ogłoszonym po wydaniu decyzji, ale obowiązującym wstecz w okresie, w którym decyzja została wydana (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 1983 r., SA/GD 571/83, NP 1984, Nr 6, s. 149. glosy - R. Hauser, NP. 1984, Nr 6, s. 149; M. Święcki, NP. 1984, Nr 6, s. 149). Skład orzekający w sprawie niniejszej, podziela te ostatnio przytoczone poglądy, wyrażone już wcześniej w orzecznictwie NSA w zakresie znaczenia zdarzeń, które nastąpiły w toku postępowania sądowego dla treści rozstrzygnięcia. Według Sądu w sytuacjach, w których w toku postępowania sądowego nastąpiły zdarzenia, mogące w sposób zasadniczy wpłynąć na treść rozstrzygnięcia, konieczne jest ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ administracji i uwzględnienie nowych okoliczności. Stanowisko formalistyczne, według którego decyzja bądź inny akt administracyjny powinny być oceniane według stanu faktycznego istniejącego w dniu ich wydania, w przypadku zmiany tego stanu faktycznego, prowadziłoby do utrzymania w mocy takich rozstrzygnięć, które w nowych okolicznościach, powstałych jeszcze przed zakończeniem postępowania sądowego, były sprzeczne z prawem (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 1982 r., SA/Wr 129/82, OSPiKA 1983, Nr 4, poz. 82., glosy W. Siedlecki, OSPiKA 1983, Nr 4, s. 193; W. Dawidowicz, OSPiKA 1983, Nr 4, s. 194). W rozpoznawanej sprawie, co nie budzi wątpliwości składu orzekającego, w dacie podjęcia kwestionowanej uchwały Zarządu Województwa [...] w sprawie powołania L. K., to jest w dniu 23 czerwca 2004 r., Zarząd Województwa [...] uznał, że dysponuje wnioskiem w tym przedmiocie Rady Nadzorczej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł., zawartym w uchwale tej Rady z dnia [...] Nr[...]. Wystąpienie z tego rodzaju wnioskiem jest bowiem przesłanką materialnoprawną, niezbędną do powołania bądź odwołania prezesa i zastępców prezesa Funduszu, o której stanowi art. 415 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. -Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 ze zm.). W myśl tego przepisu zarząd stanowią prezes i jego zastępcy, powoływani i odwoływani w wojewódzkich funduszach – przez zarząd województwa, na wniosek rady nadzorczej wojewódzkiego funduszu. Bezsporne jest jednak, że po wydaniu kwestionowanej uchwały, ale jeszcze przed rozpoznaniem skargi Wojewody [...] na tę uchwałę Zarządu Województwa [...] z dnia [...] wystąpiła nowa okoliczność faktyczna, skutkująca prawnie, w postaci wydania w dniu [...] przez Wojewodę [...] decyzji Nr [...] stwierdzającej nieważność między innymi uchwały Rady Nadzorczej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł. z dnia [...] nr [...] zwierającej wniosek o powołanie L. K. na funkcję Zastępcy Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł. Podkreślić trzeba, że wydanie powołanej "decyzji" przez Wojewodę [....] nastąpiło na podstawie art. 419 ust. 6 w związku z ust. 3, 4 i 5 cytowanej wyżej ustawy Prawo ochrony środowiska. W świetle tych przepisów, uchwała Rady Nadzorczej Narodowego Funduszu sprzeczna z prawem jest nieważna; o nieważności uchwały w całości lub w części orzeka, w drodze decyzji, organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia otrzymania uchwały (ust. 3). Organ nadzoru, wszczynając postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały, może wstrzymać jej wykonanie (ust. 4). Przepisy ust. 2-4 stosuje się odpowiednio do wojewódzkich funduszy, z tym, że organem nadzoru jest wojewoda. Dodać również należy, że Wojewoda [...] stosownie do treści ust. 4 ww. przepisu, postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wstrzymał wykonanie ww. uchwały Rady Nadzorczej, co nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami, jednak już po podjęciu w sprawie niniejszej zaskarżonej uchwały. W tym stanie rzeczy można, według Sądu, przyjąć, że Zarząd Województwa [...] podejmując kwestionowaną uchwałę w następnym dniu po wydaniu uchwały przez Radę Nadzorczą Funduszu, nie mógł wykluczyć ani wszczęcia postępowania nadzorczego w odniesieniu do uchwały Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Ł, ani wstrzymania wykonania tej uchwały w tym trybie. Co więcej, nie mógł również wykluczyć stwierdzenia nieważności tej uchwały przez właściwy organ nadzoru, która to uchwała, gdy jest sprzeczna z prawem, jest nieważna, przy czym wada nieważności obarcza uchwałę od daty jej podjęcia. Stwierdzenie nieważności takiej uchwały przez organ do tego właściwy, jest zatem równoznaczne ze wskazaniem na ciężką wadliwość uchwały, występującą od dnia jej podjęcia ze skutkiem ex tunc). Analiza cytowanego wyżej art. 419 ustawy - Prawo ochrony środowiska, prowadzi w ocenie składu orzekającego do wniosku, iż w wypadku uchwał Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Ł, wskazany w tym przepisie organ nadzoru, orzekając o ich nieważności, wykonuje uprawnienia nadzorcze w odniesieniu do organu o charakterze "wyraźnie samorządowym". Trzeba bowiem uznać, że rady nadzorcze funduszy wojewódzkich mają charakter wyraźnie samorządowy, gdyż w składzie tych organów dominują przedstawiciele samorządu województwa, a powołanie i odwołanie członków rady należy do kompetencji zarządu województwa. Samorządowy charakter trybu ustalania składu rady nie stanowi jednak enklawy w funkcjonowaniu samorządu województwa i podobnie jak inna działalność podlega nadzorowi ze strony wojewody. Podkreślenia wymaga, że wojewoda nadzoruje powoływanie i odwoływanie członków rady nadzorczej funduszu wyłącznie na podstawie kryterium zgodności z prawem. Uchwała zarządu województwa w sprawie członkostwa w radzie sprzeczna z prawem jest nieważna, a o jej nieważności, w całości lub w części, orzeka wojewoda w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały (marszałek przedstawia uchwałę wojewodzie w ciągu 7 dni od dnia jej podjęcia). Po upływie tego terminu wojewoda może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego (por. stanowisko E. Kaleta-Jagiełło w: Ustawa - Prawo ochrony Środowiska. Komentarz pod red. J. Jendrośki, Wrocław 2001, s. 951-952.). Przepis art. 419 reguluje zagadnienie nadzoru nad działalnością Narodowego Funduszu i funduszy wojewódzkich. Organem nadzorującym działalność wojewódzkiego funduszu w myśl tego przepisu, jest właściwy miejscowo wojewoda. Wojewoda, tak jak minister w przypadku Narodowego Funduszu, orzeka o nieważności sprzecznych z prawem uchwał rady nadzorczej i na podjęcie tej decyzji ma także 14 dni od dnia otrzymania uchwały. Wojewódzkie fundusze przekazują "swoim" wojewodom wszystkie uchwały rad nadzorczych w terminie 7 dni od dnia ich podjęcia. Podjęcie zatem kolejnego aktu, na podstawie i w związku z aktem poprzedzającym, bez upewnienia się, czy akt poprzedzający nie zostanie skutecznie wyeliminowany z obrotu prawnego, może doprowadzić do obarczenia ciężką wadliwością, aktu wydanego, jako kolejny, jak miało to miejsce w sprawie niniejszej. Faktem jest więc, że ustawa – Prawo ochrony środowiska nie wprowadza przepisów szczególnych w zakresie nadzoru nad działalnością funduszy powiatowych i gminnych. Jednostki te nadzorowane są zatem zgodnie z przepisami ustaw: o finansach publicznych, o samorządzie powiatowym, o samorządzie gminnym, o regionalnych izbach obrachunkowych. "Akt nadzoru", wskazany w art. 419 cyt. ustawy, ma charakter "rozstrzygnięcia nadzorczego", a nie decyzji (mimo zawartego tam określenia) w rozumieniu art. 104 k.p.a. Obowiązujące przepisy nie zawierają pojęcia "decyzji nadzorczej", nawet w odniesieniu do decyzji wydawanych przez organy "wyższego stopnia" w trybie art. 157 k.p.a. Z uwagi na materię rozpoznawanej sprawy nie można, zdaniem Sądu, pominąć rozważań na temat pojęcia "akt nadzoru". W piśmiennictwie przedmiotu (vide: Z. Kmieciak i M. Stahl "Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego", Samorząd Terytorialny 2001/1-2/92, s.97, 99-101, 103) przyjmuje się, że pojęcie to może obejmować swym zakresem rozstrzygnięcia nadzorcze oraz inne akty i czynności podejmowane przez organy nadzoru lub przez inne organy administracji rządowej (niż wskazane ustawowo organy nadzoru), mające charakter szczególnych aktów lub czynności administracyjnych, jednostronnych, jednostkowych i konkretnych, stanowiących ingerencję w działalność nadzorowanych organów samorządu terytorialnego. Szczególną, a zarazem podstawową kategorię aktów nadzoru stanowią rozstrzygnięcia nadzorcze, podejmowane w stosunku do uchwał lub struktur organizacyjnych samorządu. Podstawę kompetencji nadzorczych wojewodów stanowią przepisy ustaw ustrojowych - u.s.g., u.s.p., u.s.w. oraz u.a.rz. oraz wielu ustaw szczególnych. Kompetencje te mają zróżnicowany charakter, podobnie jak zróżnicowane są też formy prawne ingerencji nadzorczej wojewody, charakter działań nadzorczych - działania związane z nadzorem bieżącym lub sytuacjami nadzwyczajnymi, działania represyjne, prewencyjne, kontrolne, działania pomocnicze poprzedzające właściwe akty nadzorcze. Zróżnicowane są także procedury nadzorcze. Postępowanie nadzorcze kończy zazwyczaj rozstrzygnięcie nadzorcze, stwierdzające nieważność uchwały organu samorządu, orzekające o niezgodności uchwały z prawem albo wskazujące, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa. Powinno być ono podjęte w ciągu 30 dni od daty doręczenia uchwały przez wójta (burmistrza, prezydenta), starostę, marszałka województwa. Aczkolwiek w ustawach ustrojowych brakuje w tej materii postanowień, można przyjąć, iż termin ten biegnie od daty doręczenia uchwały lub dowiedzenia się o uchwale przez organ nadzoru. Termin ten jest uznawany za prekluzyjny (wyrok NSA z dnia 19 marca 1992 r., SA/Wr 104/92). Należy również zwrócić uwagę na kwestie tzw. "odpowiedniego stosowania" przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu nadzorczym, o którym stanowi art. 419 ust. 5 ww. ustawy oraz skutków prawnych "wstrzymania wykonania uchwały". Według Z. Kmieciaka i M. Stahl (vide: Akty nadzoru (...)) odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu nadzorczym nie oznacza dowolności i nie może prowadzić do odrzucenia podstawowych zasad procedury administracyjnej, takich jak zasada udziału stron w postępowaniu i zasada dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej (choć oczywiście sfera faktów, jakie należy zbadać, jest ograniczona). W doktrynie problematyka stosowania w postępowaniu nadzorczym przepisów k.p.a. o dowodach jest dyskusyjna (negatywne stanowisko zajmuje m.in. J. Zimmermann, zaś za odpowiednim zastosowaniem przepisów k.p.a. opowiada się W. Chróścielewski). W orzecznictwie sądowym do zagadnienia stosowania przepisów k.p.a. o dowodach w postępowaniu nadzorczym nie odnoszono się bezpośrednio, często jednak Sąd uchylając rozstrzygnięcie nadzorcze wskazywał, że zostało podjęte bez szczegółowego wyjaśnienia wielu istotnych okoliczności (wyrok z 13 czerwca 2000 r., II SA/Ł 204/00), a także przedwcześnie (wyrok z 19 listopada 1999 r., II SA/Kr 1884/98). Według NSA mimo, iż forma prowadzenia postępowania wyjaśniającego nie jest ustawowo regulowana, to powinno ono stwarzać organom gminy (ich przedstawicielom) możliwość czynnego udziału w postępowaniu. Brak takiego udziału należało uznać za naruszenie prawa, prowadzące do uchylenia rozstrzygnięcia nadzorczego (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2000 r., II SA/Ka 1013/98). Autorzy podkreślają, iż zazwyczaj NSA w swych orzeczeniach powoływał się na zasadę odpowiedniego stosowania k.p.a. w postępowaniu nadzorczym, zmierzającym do stwierdzenia nieważności uchwały, wskazując na możliwość wstrzymania wykonania uchwały przy wszczęciu postępowania nadzorczego i na przepis art. 61 § 4 k.p.a. W wyroku z dnia 13 czerwca 2000 r. (II SA/Ł 204/00) Sąd stwierdzając, że przepisy art. 79 u.s.p. nie regulują wprost zasad i formy wszczynania postępowania nadzorczego w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały, odwołał się do przepisu ust. 2, stanowiącego, iż organ nadzoru, wszczynając postępowanie w sprawie nieważności uchwały, może wstrzymać jej wykonanie. Nie można tego przepisu interpretować tak, by obowiązek wszczęcia postępowania ograniczać do sytuacji, gdy istnieje potrzeba wstrzymania wykonania uchwały. Skutkiem prawnym wstrzymania mocy uchwały, jest bowiem niedopuszczalność podejmowania na jej podstawie działań. Ponadto w orzecznictwie pojawił się również problem elementów rozstrzygnięcia nadzorczego w nawiązaniu do odpowiednio stosowanych przepisów k.p.a. dotyczących formy decyzji i postanowień ustrojowych, wprowadzających wymóg uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz pouczenia o dopuszczalności zaskarżenia. Przyjmuje się bowiem, że ogólnikowość uzasadnienia, a także nieodniesienie się w uzasadnieniu do argumentów podnoszonych przez organ samorządu w postępowaniu wyjaśniającym jest zawsze uznawane za wadę prawną rozstrzygnięcia nadzorczego (m.in. w wyroku NSA z 10 grudnia 1999 r., SA/Ka 709/97). W tej sytuacji zauważyć, zdaniem Sądu, trzeba, że Wojewoda narusza prawo, gdy nie wszczyna w jakiejkolwiek formie postępowania nadzorczego, nie dopuszcza właściwego organu do udziału w tym postępowaniu i nie zwraca się o jakiekolwiek wyjaśnienia. Także Minister Środowiska, w związku ze złożonym do tegoż organu przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł. odwołaniem od decyzji Wojewody [...] z dnia [..] w piśmie z dnia 13 kwietnia 2004 r., adresowanym do Wojewody[...], poinformował, że nie jest właściwy do rozpatrzenia przedmiotowego odwołania, albowiem sprawuje nadzór wyłącznie nad Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Jego zdaniem, minister właściwy do spraw środowiska w świetle przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska, nie posiada żadnych prerogatyw nadzorczych w stosunku do uchwał wydawanych przez rady nadzorcze wojewódzkich funduszy. Ustawa nie przewiduje bowiem organu właściwego do rozstrzygania w II instancji odwołań od decyzji wydanych przez wojewodów na podstawie art. 419 ust. 3. W tej sytuacji, zdaniem Ministra, stronie niezadowolonej z przedmiotowej decyzji służyła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zajmując takie stanowisko Minister Środowiska nie przekazał jednak "odwołania" do organu właściwego w trybie art. 65 § 2 k.p.a. Reasumując, Sąd biorąc pod uwagę powyższe rozważania oraz stan faktyczny sprawy niniejszej, doszedł do przekonania, że Zarząd Województwa [..] ostatecznie nie dysponował wnioskiem Rady Nadzorczej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł. w rozumieniu art. 415 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska, stanowiącego o przesłankach do powołania bądź odwołania prezesa i zastępców prezesa Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł. Oznacza to zatem, że zaskarżona uchwała Zarządu Województwa [...] z dnia [...] jest sprzeczna z prawem, w rozumieniu art. 82 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 ze zm.). Zaistniała sytuacja skutkuje więc w ocenie Sądu stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI