II SA/Łd 898/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2025-03-07
NSAbudowlaneWysokawsa
postępowanie egzekucyjnenadzór budowlanyrozbiórkaprzewlekłośćskargauchylenie postanowienianieruchomośćwłaściciel

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił postanowienia organów nadzoru budowlanego, uznając skargę na przewlekłość postępowania egzekucyjnego za zasadną po 15 latach od wydania nakazu rozbiórki.

Skarżąca wniosła skargę na przewlekłość postępowania egzekucyjnego w sprawie wykonania nakazu rozbiórki budynku, które trwało od 2009 roku. Organy nadzoru budowlanego dwukrotnie oddaliły skargę, uznając, że podejmowane czynności, mimo długiego okresu, nie świadczą o przewlekłości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał jednak skargę za zasadną, uchylając zaskarżone postanowienia i stwierdzając, że 15-letnie postępowanie egzekucyjne było przewlekłe z powodu braku skutecznych i terminowych działań organu egzekucyjnego.

Sprawa dotyczyła skargi B.S. na przewlekłość postępowania egzekucyjnego w przedmiocie wykonania nakazu rozbiórki części budynku mieszkalnego, wydanego decyzją z 15 stycznia 2009 r. Postępowanie egzekucyjne trwało od 2011 roku, a przez 15 lat organy nadzoru budowlanego podejmowały szereg czynności, które jednak nie doprowadziły do wykonania nakazu. Skarżąca zarzucała organom brak podjęcia skutecznych środków egzekucyjnych oraz nieprawidłowe rozpatrzenie materiału dowodowego. Organy egzekucyjne, w tym Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, dwukrotnie oddalały skargę na przewlekłość, argumentując, że podejmowane czynności, mimo długiego okresu, świadczą o dążeniu do wykonania obowiązku, a zmiany właścicieli nieruchomości nie obciążają organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał jednak skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że 15-letni okres trwania postępowania egzekucyjnego, mimo podejmowanych czynności, świadczy o jego przewlekłości. Wskazał na liczne okresy bezczynności organu, nieadekwatne działania oraz brak skuteczności egzekucji. Sąd uchylił zaskarżone postanowienia organów nadzoru budowlanego, uznając, że naruszyły one przepisy dotyczące postępowania egzekucyjnego i administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wieloletnie postępowanie egzekucyjne, w którym organ mimo podejmowanych czynności nie doprowadził do wykonania obowiązku, należy uznać za przewlekłe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że 15 lat trwania postępowania egzekucyjnego, pomimo podejmowanych przez organ czynności, świadczy o przewlekłości, zwłaszcza gdy czynności te były nieadekwatne, opóźnione lub nieskuteczne, a organ nie podjął wystarczających działań w celu wyegzekwowania obowiązku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (33)

Główne

u.p.e.a. art. 6 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 7 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 54

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 54a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 1a § pkt 12 lit. b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 15 § § 1 zd. 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 119 § § 1 lub 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 121 § § 4 i 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 122 § § 2 pkt 2 in fine

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 127

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 7

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 12

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 35 § § 1 i 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 77 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 80

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 107 § § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6 § § 1a

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 155

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Długotrwałość postępowania egzekucyjnego (15 lat) świadczy o jego przewlekłości. Organ egzekucyjny nie podejmował wystarczających, skutecznych i terminowych działań w celu wyegzekwowania obowiązku rozbiórki. Okresy bezczynności organu, nawet w związku ze zmianą właściciela nieruchomości, przyczyniły się do przewlekłości postępowania.

Odrzucone argumenty

Organy nadzoru budowlanego argumentowały, że podejmowane czynności, mimo długiego okresu, świadczą o dążeniu do wykonania obowiązku. Zmiana właściciela nieruchomości nie obciąża organu egzekucyjnego w kontekście oceny przewlekłości.

Godne uwagi sformułowania

15 lat prowadzenia przez PINB postępowania egzekucyjnego prowadzi do jednoznacznego wniosku, że zachodzi w niniejszej sprawie przewlekłość. Wbrew stanowisku organów nadzoru budowlanego wskazane wyżej trwające miesiącami okresy braku działania PINB, począwszy od czerwca 2021 r. stanowią dalszą przewlekłość postępowania. Za sytuację kuriozalną należy uznać fakt, że organ egzekucyjny przez kilkanaście lat nie zdołał doprowadzić do wyegzekwowania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej.

Skład orzekający

Robert Adamczewski

przewodniczący

Michał Zbrojewski

członek

Marcin Olejniczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uznanie przewlekłości postępowania egzekucyjnego w sprawach budowlanych i administracyjnych, obowiązki organów egzekucyjnych, skutki braku skutecznych działań egzekucyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności w kontekście obowiązku rozbiórki i przewlekłości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa pokazuje skrajny przykład przewlekłości postępowania administracyjnego, trwającego aż 15 lat, co jest niezwykle długim okresem i pokazuje problemy z egzekwowaniem obowiązków przez organy państwowe.

15 lat bezskutecznej egzekucji: Sąd ukarał urząd za przewlekłość w sprawie rozbiórki budynku.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 898/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-03-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Marcin Olejniczak /sprawozdawca/
Michał Zbrojewski
Robert Adamczewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1438
art. 1a pkt 12 lit. b, art. 6 § 1, art. 7 § 2, art. 15 § 1 zd. 2, art. 18, art. 54, art. 119 § 1 lub 2, art. 121 § 4 i 5, art. 122 § 2 pkt 2 in fine, art. 127
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 12, art. 35 § 1 i 3, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 149 § 1a,  art. 155, art. 200 w zw. z art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 7 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski, Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski, Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.), , Protokolant Starszy asystent sędziego Marcelina Niewiadomska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2025 roku sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 15 października 2024 roku nr 176/2024 znak: RP.7722.4.2024.JJA w przedmiocie oddalenia skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego w sprawie przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki budynku 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi nr 489/2024 z dnia 19 lipca 2024 r., znak: PINB/7325/SK19/2024/R-2976 2024/B/EZ; 2. zasądza od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi na rzecz skarżącej B. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. ał
Uzasadnienie
Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, postanowieniem z 15 października 2024 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), po rozpatrzeniu zażalenia B.S., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi nr z 19 lipca 2024 r., którym w oparciu o art. 54 § 4 i 5, w zw. z art. 54a z dnia 17 czerwca 1966 r. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oddalono skargę B.S. na przewlekłość postępowania administracyjnego w sprawie wyegzekwowania obowiązku rozbiórki części jednorodzinnego budynku mieszkalnego z garażem zlokalizowanego na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. [...], polegającej na rozbiórce nadbudowanej części mieszkalnej nad istniejącym garażem, dobudowanej części garażowej do istniejącego garażu, wiatrołapu (bez schodów przy wejściu do budynku) nałożonego na A.P, decyzją z 15 stycznia 2009 r., nr 44/09 wydaną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi.
W uzasadnieniu ŁWINB wyjaśnił, że PINB w Łodzi, ww. decyzją z 15 stycznia 2009 r. nakazał A.P. rozbiórkę części jednorodzinnego budynku mieszkalnego z garażem zlokalizowanego na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu szczebla wojewódzkiego z 24 marca 2009 r. Wyrokiem z 3 września 2009 r., II SA/Łd 388/09 tutejszy sąd oddalił skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego, a NSA wyrokiem z 15 lipca 2011r., II OSK 1047/10 oddalił skargę kasacyjną A.P. od powyższego wyroku. Decyzja o nakazie rozbiórki nie została wyeliminowana z obrotu prawnego i posiada przymiot ostateczności. Orzeczenie to wpłynęło do organu szczebla powiatowego 26 października 2011 r.
W dniu 14 listopada 2011 r. organ stopnia podstawowego przeprowadził oględziny na przedmiotowej nieruchomości, stwierdzając iż decyzja PINB nie została wykonana. Z uwagi na niewykonanie nałożonego wskazaną powyżej decyzją ostateczną obowiązku, obowiązek ten zgodnie z. art 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podlega egzekucji administracyjnej.
PINB 18 listopada 2011 r. skutecznie doręczył zobowiązanej pisemne upomnienie z 16 listopada 2011 r. wzywające do dobrowolnego wykonania obowiązku.
Następnie wierzyciel 3 lutego 2012 r. wystawił tytuł wykonawczy Nr TW [...], zaopatrzony w klauzulę o skierowaniu do egzekucji administracyjnej. Jednocześnie organ stopnia podstawowego wydał 3 lutego 2012 r. postanowienie o nałożeniu na A.P, grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w decyzji PINB z 15 stycznia 2009 r., w wysokości 23.800,38 zł.
Postanowieniem z 3 kwietnia 2012 r., organ szczebla wojewódzkiego uchylił powyższe postanowienie w części i orzekł o nałożeniu na A.P grzywny w celu przymuszenia w wysokości 22.851,47 zł, utrzymując zaskarżone postanowienie organu i instancji w pozostałym zakresie.
Wyrokiem z 30 listopada 2012 r., II SA/Łd 615/12, WSA w Łodzi oddalił skargę na postanowienie organu szczebla wojewódzkiego.
Zobowiązana zgłosiła w oparciu o przepis art. 33 pkt 2 u.p.e.a., zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Postanowieniem z 27 lutego 2012 r. organ szczebla podstawowego, na podstawie art. 17, art. 33, art. 34 § 1 i § 4 oraz art. 35 § 1 u.p.e.a. oddalił jako bezzasadne zgłoszone zarzuty oraz odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie.
Postanowienie to zostało uchylone w całości rozstrzygnięciem ŁWINB z 13 kwietnia 2012 r., z sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Kolejnymi postanowieniami z 22 marca 2012 r. PINB, w oparciu o przepisy art. 17 § 1 i 2 u.p.e.a. odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Rozstrzygnięcie to, zostało utrzymane w mocy postanowieniem organu szczebla wojewódzkiego z 30 maja 2012 r.
Kolejnym postanowieniem z 25 kwietnia 2012 r., na podstawie przepisów art. 56 § 1 i 3 u.p.e.a. organ pierwszej instancji odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego w analizowanej sprawie. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem ŁWINB z 8 czerwca 2012 r.
Następnie postanowieniem z 21 czerwca 2012 r. organ szczebla powiatowego na podstawie, przepisów art. 17, art. 33, art. 34 § 1 i 4 oraz art. 35 § 1 u.p.e.a. oddalił zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zgłoszone przez A.P.
Postanowieniem z 31 lipca 2012 r. organ szczebla wojewódzkiego utrzymał w mocy wskazane powyżej rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.
Upomnieniem z 22 stycznia 2013 r. PINB wezwał zobowiązaną do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z 15 stycznia 2009 r.,
W dniu 26 lutego 2013 r. organ szczebla powiatowego wystawił tytuły wykonawcze Nr TW [...] oraz TW [...], które skierowano do właściwego miejscowo Naczelnika Urzędu Skarbowego.
Postanowieniem z 1 marca 2013 r. PINB, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku A.P. w sprawie odroczenia wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z 15 stycznia 2009 r.
Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem organu szczebla wojewódzkiego z 26 kwietnia 2013 r.
Postanowieniem z 13 marca 2013 r. ŁWINB oddalił skargę B.S. i M.S. na bezczynność PINB, w trybie art. 6 § 1a u.p.e.a.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 13 czerwca 2013r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie ŁWINB.
Pismem z 28 marca 2013 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź- [...] zwrócił tytuły wykonawcze Nr TW [...] oraz TW [...], z uwagi na nieoznaczenie wierzyciela oraz nieprawidłowe doręczenie upomnienia.
W 2 lipca 2013 r. organ ponownie skierował do zobowiązanej upomnienie wzywające do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z 15 stycznia 2009 r., które doręczono zobowiązanej 16 lipca 2013 r. i okazało się bezskuteczne.
W 30 lipca 2013 r. organ szczebla powiatowego wystawił tytuły wykonawcze Nr TW [...] oraz TW [...], które skierował do właściwego organu egzekucyjnego.
Postanowieniem z 22 października 2013 r., ŁWINB oddalił skargę B.S. i M.S. na przewlekłość postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez organ szczebla powiatowego. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem GINB z 27 listopada 2013 r.
Wyrokiem z 1 kwietnia 2014 r., VII SA/Wa 43/14 WSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie organu szczebla centralnego.
Pismem z 30 maja 2014 r. PINB zwrócił się do Naczelnika I Urzędu Skarbowego Łódź- [...] z prośbą o informację w przedmiocie aktualnego stanu postępowania egzekucyjnego.
Pismem z 3 lipca 2014 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego poinformował, o przebiegu postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z 24 marca 2015 r., ŁWINB uznał za uzasadnioną skargę B.S. i M.S. na przewlekłość postępowania egzekucyjnego i zobowiązał organ egzekucyjny do podjęcia niezwłocznych czynności w celu wyegzekwowania obowiązku nałożonego na A.P, decyzją z 15 stycznia 2009 r.
Pismem z 22 kwietnia 2015 r. PINB wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego o informacje, co do aktualnego stanu .postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze Nr TW [...] oraz TW [...].
Pismem z 7 maja 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego poinformował, że nie zastosowano środków egzekucyjnych; z uwagi na nieustalenie dochodów, ani majątku zobowiązanej.
Następnie PINB pismem z 27 stycznia 2016 r. ponownie zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o informacje, co do aktualnego stanu postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o ww. tytuły wykonawcze.
W odpowiedzi z 24 lutego 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego poinformował, że nie zastosowano środków egzekucyjnych, z uwagi. na nieustalenie
dochodów, ani majątku zobowiązanej.
Postanowieniem z 5 kwietnia 2016 r., ŁWINB uznał za uzasadnioną kolejną skargę B.S. i M.S. na przewlekłość postępowania egzekucyjnego i zobowiązał organ egzekucyjny do podjęcia niezwłocznych czynności w celu wyegzekwowania obowiązku nałożonego na A.P, decyzją z 15 stycznia 2009 r.
Pismem z 11 kwietnia 2016 r. PINB wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego o zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym mowa w art. 1a pkt 12 lit a tiret trzynaste u.p.e.a tj. egzekucji z nieruchomości.
Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-[...] pismem z 6 czerwca 2016r., przekazał tytuły wykonawcze wystawione przez organ szczebla podstawowego do realizacji Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź- [...].
Następnie PINB pismem z 28 września 2016 r. ponownie zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o informacje co do aktualnego stanu postępowania egzekucyjnego.
Pismem z 11 października 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, iż organ egzekucyjny nie dokonał żadnych czynności egzekucyjnych. Zobowiązana nie pracuje, nie prowadzi działalności. W urzędzie nie zarejestrowano żadnych deklaracji
podatkowych ani zeznań o dochodach za ostatnie lata. Nie ustalono majątku ruchomego, do którego można by skierować skuteczną egzekucję.
Postanowieniem z 21 listopada 2016 r. ŁWINB oddalił skargę B.S. i M.S. na bezczynność wierzyciela.
Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem GINB z 26 stycznia 2017 r.
PINB pismem z 22 grudnia 2016 r. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego z zapytaniem czy uzyskał on dostęp do systemu teleinformatycznego warunkującego zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z nieruchomości oraz o informacje co do aktualnego stanu postępowania egzekucyjnego.
W odpowiedzi wskazano, że sytuacja nie uległa zmianie.
Postanowieniem z 21 marca 2018 r., PINB oddalił kolejną skargę B.S. i M.S. na przewlekłość postępowania.
PINB pismem z 6 sierpnia 2018 r. ponownie wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego o informacje co do aktualnego stanu postępowania egzekucyjnego.
W odpowiedzi z 20 sierpnia 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, iż w toku postępowania egzekucyjnego dokonał zajęcia rachunku bankowego zobowiązanej, ale z uwagi na brak środków na koncie realizacja zajęcia jest niemożliwa. Zobowiązana nie pracuje, nie prowadzi działalności. Nie jest zgłoszona do ubezpieczeń. W urzędzie nie zarejestrowano żadnych deklaracji podatkowych ani zeznań o dochodach za ostatnie lata. Nie ustalono majątku ruchomego, do którego można by skierować skuteczną egzekucję. Jedynym składnikiem majątku Zobowiązanej jest 1/12 udziału w prawie do nieruchomości. Jednocześnie organ egzekucyjny poinformował wierzyciela, że czynności egzekucyjne podejmuje jedynie po otrzymaniu zaliczki od wierzyciela na pokrycie wydatków, oraz że wszczęcie egzekucji z nieruchomości generuje koszty egzekucyjne. Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelnik poddał pod rozwagę wszczęcie egzekucji z nieruchomości wobec istniejącej wątpliwości co do jej wartości umożliwiającej wyegzekwowanie należności, mając na względzie ograniczoną grupę potencjalnych nabywców oraz wysokość kosztów związanych z egzekucją z nieruchomości.
PINB postanowieniem z 24 kwietnia 2020 r., w oparciu o art. 54 § 5 u.p.e.a. oddalił kolejną skargę B.S. i M.S. na przewlekłość postępowania administracyjnego w sprawie wyegzekwowania obowiązku. ŁWINB uchylił w całości ww. postanowienie i uwzględnił skargę na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, zobowiązując organ egzekucyjny do podjęcia niezwłocznych czynności w celu wyegzekwowania obowiązku nałożonego na A.P, decyzją z 15 stycznia 2009 r.
Następnie, pismem z 20 sierpnia 2020 r. PINB wystąpił do 3 wykonawców z prośbą o dokonanie wstępnej wyceny kosztów (cena netto + VAT) robót budowlanych dotyczących rozbiórki części przedmiotowego jednorodzinnego budynku mieszkalnego.
Kolejne tożsame pisma zostały wysłane przez PINB do kolejnych wykonawców 27 października 2020 r. oraz 24 listopada 2020 r.
Następnie, pismem z 3 marca 2021 r. PINB wystąpił do 10 wykonawców z zaproszeniem do składania wycen ofertowych na dokumentację dotyczącą rozbiórki części przedmiotowego jednorodzinnego budynku mieszkalnego.
Postanowieniem z 10 marca 2021 r. PINB oddalił kolejną skargę B.S. i M.S. na przewlekłość postępowania administracyjnego w sprawie wyegzekwowania obowiązku.
W dniu 10 marca 2021 r. wpłynęły do organu szczebla powiatowego 2 oferty rozbiórki części przedmiotowego jednorodzinnego budynku mieszkalnego.
PINB postanowieniem z 26 maja 2021 r. uznał, że obowiązek polegający na rozbiórce części przedmiotowego budynku zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji wykonany zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo oraz wezwał A.P
do dokonania wpłaty w terminie 14 dni od daty otrzymania postanowienia, na konto PINB kwoty 8 364 złotych tytułem zaliczki na poczet kosztów wykonania
zastępczego.
W dniu 13 września 2021 r. ustalono, że zobowiązana nie uiściła kwoty wynikającej z ww. postanowienia.
Następnie 17 września 2021 r. PINB wystawił A.P. upomnienie, w którym wezwał do wpłacenia zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego.
Pismem z 22 września 2021 r. A.P. poinformował, że jest współwłaścicielem nieruchomości położonej na działkach o nr [...] i [...].
W dniu 30 września 2021 r. PINB wydał postanowienie, którym oddalił kolejną skargę B.S., dotyczącą wyegzekwowania obowiązku wynikającego z decyzji organu szczebla powiatowego z 15 stycznia 2009 r.
Postanowieniem z 1 września 2022 r. ŁWINB utrzymał w mocy ww. postanowienie organu pierwszej instancji
Następnie 18 października 2022 r. PINB wystawił na A.P. upomnienie.
Pismem z 7 lutego 2023 r. zawiadomiono strony o oględzinach wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z 15 stycznia 2009 r. mających się odbyć 27 marca 2023 r.
Pismem z 7 marca 2023 r. A.P. zawiadomił, iż nie jest już współwłaścicielem nieruchomości położonej w Ł., przy ul. [...], została nią J.K..
Następnie 27 marca 2023 r. na terenie nieruchomości położonej w Łodzi, przy ul. [...] przeprowadzono oględziny podczas których stwierdzono, że obowiązek wynikający z decyzji z 15 stycznia 2009 r. nie został wykonany.
Pismem z 23 maja 2023 r. PINB poinformował J.K. o obowiązku wynikającym z decyzji z 15 stycznia 2009 r. oraz o możliwości zapoznania się z aktami postępowania.
W dniu 3 lipca 2023 r. do PINB wpłynęło postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec A.P. z powodu braku znanego majątku do którego można skutecznie prowadzić egzekucję.
PINB 22 września 2023 r. wystawił w stosunku do J.K. upomnienie, w którym wezwał zobowiązaną do wykonania obowiązku rozbiórki części przedmiotowego budynku.
W odpowiedzi z 16 października 2023 r. J.K. wskazała, że nie stać jej na przeprowadzenie rozbiórki, dlatego postanowiła sprzedać nieruchomość.
W dniu 15 marca 2024 r. PINB wystawił w stosunku do J.K. tytuł wykonawczy nr [...] wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z 15 stycznia 2009 r.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z 19 lipca 2024 r. PINB, działając w oparciu o art. 54 § 4 i 5, w zw. z art. 54a u.p.e.a. oddalił kolejną skargę B.S. na przewlekłość postępowania administracyjnego w sprawie wyegzekwowania obowiązku rozbiórki części przedmiotowego budynku.
Utrzymując w mocy powyższe postanowienie ŁWINB stwierdził, iż PINB podjął
czynności zmierzające do wyegzekwowania obowiązku wynikającego z decyzji z 15 stycznia 2009 r. Jednakże jak wskazano A.P. nie jest już współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości. Postanowieniem z 12 sierpnia 2024 r. PINB nałożył na nowego współwłaściciela J.K. grzywnę w celu przymuszenia. Wprawdzie, jak wskazał ŁWINB w niniejszej sprawie znajdują się okresy bezczynności organu pierwszej instancji jednakże, organ ten podjął czynności przymuszające zobowiązaną do wykonania obowiązku. Organ egzekucyjny nie jest odpowiedzialny za przedłużanie się postępowania egzekucyjnego wskutek zmiany właściciela przedmiotowej nieruchomości.
Wobec powyższego, zdaniem ŁWINB w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez PINB nie zachodzi przewlekłość postępowania w rozumieniu art. 54a u.p.e.a. Powołując się na treść art. 28a u.p.e.a. organ wyjaśnił, że wystąpienie zmiany zobowiązanego przez następstwo prawne powoduje, że postępowanie egzekucyjne nie staje się bezprzedmiotowe. Czynności egzekucyjne prowadzone są wówczas wobec następcy prawnego zobowiązanego. Warunkiem prowadzenia egzekucji jest wystawienie nowego tytułu wykonawczego, a nie wydanie nowej decyzji nakładającej egzekwowany obowiązek na następcę prawnego zobowiązanego.
Odnosząc się do treści zażalenia ŁWINB wskazał, iż organy nadzoru budowlanego nie mają podstaw prawnych do wstrzymania sprzedaży nieruchomości na której znajduje się obiekt podlegający rozbiórce na mocy decyzji administracyjnej. Obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego, nie jest ściśle związany z osobą zmarłego, lecz obciąża każdorazowego właściciela nieruchomości, na której wybudowany jest obiekt budowlany objęty takim nakazem. Jeżeli w wyniku czynności cywilnoprawnych dochodzi do zmiany właściciela rzeczy, z którą jest związany obowiązek, i zbywca zobowiązuje się w umowie sprzedaży do wykonania obowiązku, to nie ma to wpływu na przejście obowiązku z mocy prawa na nabywcę. Jeżeli zbywca nie wywiąże się z tego zobowiązania, to będzie dopuszczalne wszczęcie egzekucji administracyjnej przeciwko nabywcy, natomiast zbywca będzie odpowiedzialny wobec nabywcy na podstawie przepisów kodeksu cywilnego za szkodę wyrządzoną w wyniku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania (art. 471 k.c.).
Wobec tego ŁWINB stwierdził, że skarga na przewlekłość PINB w prowadzeniu postępowania zmierzającego do wyegzekwowania obowiązku rozbiórki części przedmiotowego budynku nie jest uzasadniona.
W skardze B. S. Ponadto wniosła o:
- uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości;
- stwierdzenie przewlekłości w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym;
- zobowiązanie organu egzekucyjnego do podjęcia niezwłocznych czynności w celu
wyegzekwowania obowiązku rozbiórki części przedmiotowego budynku;
- zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
- art. 7 u.p.e.a., poprzez brak podjęcia przez organ egzekucyjny przysługujących środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie umożliwiających wykonanie obowiązku;
- art 127 u.p.e.a., poprzez brak zastosowania wykonania zastępczego pomimo zaistnienia przesłanek do jego zastosowania;
- art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie, w szczególności poprzez pominięcie faktu, że organ nadzoru budowlanego (wierzyciel) przez znaczący okres po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanych decyzji administracyjnych nie podejmował żadnych skutecznych czynności w celu jej wyegzekwowania, a więc doprowadzenia stanu robót budowlanych na działce do stanu zgodnego z prawem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.
Na rozprawie skarżąca podtrzymała zarzuty skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - p.p.s.a.)., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Podstawą wydanych w sprawie rozstrzygnięć były przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jednak z uwagi na datę wystawienia tytułu wykonawczego zobowiązanemu, podstawę prawną winien stanowić (wbrew stanowisku organów) art. 54 u.p.e.a., w brzmieniu sprzed nowelizacji, dokonanej art. 1 pkt. 29 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070 - art. 13 ust. 1 ustawy).
Zgodnie z wyrażoną w art. 6 § 1 u.p.e.a. zasadą obligatoryjnego wszczęcia i prowadzenia egzekucji, na wierzycielu ciąży prawny obowiązek (a nie tylko powinność) doprowadzenia do wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz prowadzenia egzekucji.
Z kolei art. 7 § 2 u.p.e.a. stanowi, iż organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Z powołanego przepisu wynika zasada celowości, czyli stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku oraz zasada stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego.
Środki egzekucyjne zostały zdefiniowane w art. 1a pkt 12 lit.b u.p.e.a. poprzez ich wyliczenie. Do środków egzekucyjnych w przypadku obowiązków niepieniężnych stosownie do art. 1a pkt 12 lit. b u.p.e.a. należy m.in. grzywna w celu przymuszenia oraz wykonanie zastępcze.
Na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. (obecnie tożsamy art. 54a) ustawodawca wprowadził uprawnienie do złożenia skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora, a także skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Uprawnienie to przysługuje zobowiązanemu. Przy czym zgodnie z art. 54 § 2 u.p.e.a. ten środek prawny w przypadku, gdy skarga dotyczy przewlekłości postępowania egzekucyjnego, przysługuje również wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, a także podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu w wykonaniu obowiązku. W niniejszej sprawie z takiego uprawnienia skorzystała skarżąca, posiadająca interes faktyczny we wniesieniu skargi na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi w sprawie wyegzekwowania obowiązku rozbiórki części budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. [...] nałożonego na A.P, ostateczną decyzją z 15 stycznia 2009 r., nr 44/09.
Przewidziana w art. 54 § 2 u.p.e.a. skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego dotyczy sytuacji, gdy w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny nie podejmuje czynności zmierzających do zastosowania środka egzekucyjnego albo w przypadku podejmowania tych czynności przez organ z nieuzasadnionym opóźnieniem lub niecelowo. Przy takim sposobie rozumienia przewlekłości postępowania przedmiotem skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego jest sposób prowadzenia postępowania przez organ egzekucyjny, wskutek którego nie doszło do wyegzekwowania obowiązku lub obowiązek został wyegzekwowany później, niż mógłby być wyegzekwowany, przez co postępowanie trwało dłużej niż to jest niezbędne (por. wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., II OSK 1031/12).
O przewlekłości postępowania egzekucyjnego można zatem mówić wówczas, gdy organ egzekucyjny nie podejmuje czynności zmierzających do wyegzekwowania obowiązku, uwzględniając czas niezbędny do podjęcia tych czynności, a więc, gdy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne z przyczyn leżących po stronie organu (por. postanowienie NSA z 23 listopada 2005 r., OPP 52/04, Wokanda, z 2005 r., nr 7-8, poz. 72, dotyczące przewlekłości postępowania sadowego). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że za przewlekłe należy uznać postępowanie, w którym choć podejmowane były czynności, to jednak zostały rozciągnięte w czasie przez organ egzekucyjny ponad miarę i w efekcie nie zmierzały do wyegzekwowania należności wierzyciela zainteresowanego jak najszybszym zakończeniem egzekucji w sposób skuteczny (zob. wyrok NSA z 8 listopada 2017 r., II OSK 2872/16). Stan przewlekłości postępowania może wystąpić w przypadku niepodejmowania przez organ egzekucyjny czynności zmierzających do zastosowania środka egzekucyjnego albo w przypadku podejmowania tych czynności przez organ z nieuzasadnionym opóźnieniem lub niecelowo (por. wyrok WSA w Warszawie z 16 marca 2021 r., VII SA/Wa 2076/20).
Dokonując oceny zasadności skargi złożonej w trybie art. 54 u.p.e.a. organ winien mieć na uwadze moment skierowania do dłużnika upomnienia, rodzaj egzekwowanego świadczenia, czas trwania postępowania egzekucyjnego, odległości czasowe między poszczególnymi, podejmowanymi czynnościami egzekucyjnymi, skuteczność i celowość podejmowanych czynności egzekucyjnych. Organ egzekucyjny, rozpatrując skargę na przewlekłość, powinien zatem ustalić przede wszystkim, czy czynności były podejmowane w terminie, bez zbędnej zwłoki, czy wystąpiły okresy, w których nie podejmowano żadnych działań. Należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych w celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy egzekucyjnej, uwzględnić charakter sprawy, stopień jej faktycznej i prawnej zawiłości oraz znaczenie dla strony, która wniosła skargę dotyczącą zagadnień w niej rozstrzygniętych. Pożądane jest również odwołanie się (na podstawie art. 18 u.p.e.a.), do zasady szybkości, wnikliwości i prostoty postępowania przewidzianej w art. 11 k.p.a., oraz zasady stosowania środków prowadzących do bezpośredniego wykonania obowiązków najmniej uciążliwych dla zobowiązanego, wynikającej z art. 7 § 2 u.p.e.a. W orzecznictwie wskazuje się ponadto, że w trakcie egzekucji wynikającego z przepisów prawa budowlanego obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, organ egzekucyjny powinien, w razie bezskutecznego upływu terminu określonego w art. 15 § 1 zdanie drugie u.p.e.a., w pierwszej kolejności nałożyć grzywnę w celu przymuszenia, na podstawie art. 119 § 1 lub § 2 u.p.e.a., uwzględniając dyspozycje przepisów art. 121 § 4 i 5 u.p.e.a. oraz art. 122 § 2 pkt 2 in fine u.p.e.a. Wykonanie zastępcze, unormowane w art. 127 u.p.e.a., może być orzeczone, gdy mimo wymierzenia grzywny zobowiązany nie wykona obowiązku, albo gdy uwzględniając zarzut zobowiązanego, że grzywna jest zbyt uciążliwym środkiem egzekucyjnym, organ postanowi o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (zob. wyrok z 16 stycznia 2019 r., II OSK 3294/17).
W realiach niniejszej sprawy prowadzenie przez PINB postępowania egzekucyjnego przez 15 lat prowadzi do jednoznacznego wniosku, że wbrew stanowisku ŁWINB, zachodzi w niniejszej sprawie przewlekłość.
Sąd w niniejszym uzasadnieniu wskaże tylko najbardziej istotne okresy, w których PIBN w Łodzi dopuścił się przewlekłości.
Przebieg postepowania egzekucyjnego przebiegał zatem następująco:
- ostateczną decyzją z 15 stycznia 2009 r. PINB w Łodzi nakazał A.P. rozbiórkę części przedmiotowego budynku mieszkalnego;
- postanowieniem z 3 kwietnia 2012 r., ŁWINB orzekł o nałożeniu na A.P grzywny w celu przymuszenia w wysokości 22.851,47 zł;
- wyrokiem z 30 listopada 2012 r. II SA/Łd 615/12 (prawomocnym od 1 stycznia 2013r.) WSA w Łodzi oddalił skargę A.P. na ww. postanowienie ŁWINB w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia;
- upomnieniem z 22 stycznia 2013 r. PINB wezwał zobowiązaną do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z 15 stycznia 2009 r.;
- 26 lutego 2013 r. organ szczebla powiatowego wystawił tytuły wykonawcze Nr TW [...] oraz TW [...], które skierowano do właściwego miejscowo Naczelnika Urzędu Skarbowego, zwrócone pismem z 28 marca 2013 r., z uwagi na nieoznaczenie wierzyciela oraz nieprawidłowe doręczenie upomnienia;
- 2 lipca 2013 r. PINB ponownie skierował do zobowiązanej upomnienie wzywające do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z 15 stycznia 2009 r., które okazało się bezskuteczne;
- 30 lipca 2013 r. PINB wystawił tytuły wykonawcze Nr TW [...] oraz TW [...], które skierował do właściwego organu egzekucyjnego;
- pismem z 30 maja 2014 r. PINB zwrócił się do Naczelnika I Urzędu Skarbowego Łódź- [...] z prośbą o informację w przedmiocie aktualnego stanu postępowania egzekucyjnego, odpowiedź Naczelnika datowana jest na z 3 lipca 2014 r.
W tym miejscu dochodzi do pierwszej w sprawie przewlekłości postępowania prowadzonego przez PINB, która została potwierdzona przez ŁWINB w treści postanowienia z 24 marca 2015 r., uznającego za uzasadnioną skargę B.S. i M.S. na przewlekłość postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu organ wojewódzki zasadnie stwierdził, że w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez PINB zachodzi przewlekłość postępowania, w rozumieniu art. 54 u.p.e.a., ze względu na to, że od 30 lipca 2013 r., a więc przez ponad rok, organ powiatowy nie podjął żadnej czynności zmierzającej do wyegzekwowania nakazu rozbiórki.
Mimo powyższego stan przewlekłości postepowania egzekucyjnego prowadzonego przez PINB nie ustał, co znalazło potwierdzenie w kolejnym postanowieniu ŁWINB z 5 kwietnia 2016 r. o uznaniu za uzasadnioną kolejnej skargi B.S. i M.S. na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu owego postanowienia organ wojewódzki słusznie zauważył mimo tego, że 14 maja 2015 r. PINB powziął informację o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego w stosunku do zobowiązanej, z uwagi na brak dochodów i majątku, nie podjął (przez kolejny rok) czynności zmierzających do zainicjowania egzekucji z nieruchomości.
Następnie po przekazaniu przez Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-[...] pismem z 6 czerwca 2016 r., tytuły wykonawcze wystawione przez organ szczebla podstawowego do realizacji Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź- [...]:
- pismem z 11 października 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, w odpowiedzi na pismo PINB z 28 września 2016 r. wskazał, iż organ egzekucyjny nie dokonał żadnych czynności egzekucyjnych. Zobowiązana nie pracuje, nie prowadzi działalności. W urzędzie nie zarejestrowano żadnych deklaracji podatkowych ani zeznań o dochodach za ostatnie lata. Nie ustalono majątku ruchomego, do którego można by skierować skuteczną egzekucję;
- pismem z 22 grudnia 2016 r. (czyli po kolejnych trzech miesiącach) PINB wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego z zapytaniem czy uzyskał on dostęp do systemu teleinformatycznego warunkującego zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z nieruchomości oraz o informacje co do aktualnego stanu postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi z 3 stycznia 2017 r. wskazano, że sytuacja nie uległa zmianie;
- kolejnym z 6 sierpnia 2018 r. (po kilkunastu miesiącach) PINB ponownie wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego o informacje co do aktualnego stanu postępowania egzekucyjnego, uzyskując odpowiedź z 20 sierpnia 2018 r., iż w toku postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia rachunku bankowego zobowiązanej, ale z uwagi na brak środków na koncie realizacja zajęcia jest niemożliwa. Zobowiązana nie pracuje, nie prowadzi działalności. Nie jest zgłoszona do ubezpieczeń. W urzędzie nie zarejestrowano żadnych deklaracji podatkowych ani zeznań o dochodach za ostatnie lata. Nie ustalono majątku ruchomego, do którego można by skierować skuteczną egzekucję. Jedynym składnikiem majątku zobowiązanej jest 1/12 udziału w prawie do nieruchomości. Jednocześnie organ egzekucyjny poinformował wierzyciela, że czynności egzekucyjne podejmuje jedynie po otrzymaniu zaliczki od wierzyciela na pokrycie wydatków, oraz że wszczęcie egzekucji z nieruchomości generuje koszty egzekucyjne.
Powyższa, kolejna, niemal dwuletnia przewlekłość postępowania została dostrzeżona przez ŁWINB, który postanowieniem z 2 lipca 2020 r. uwzględnił kolejną skargę B.S. i M.S. na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, kolejny raz zobowiązując organ egzekucyjny do podjęcia niezwłocznych czynności w celu wyegzekwowania obowiązku nałożonego na A.P, decyzją z 15 stycznia 2009 r. Zasadnie LWINB przyjął, że w kolejnym okresie, począwszy od 6 sierpnia 2018 r. PINB nie podjął żadnej czynności zmierzającej do wyegzekwowania nakazu rozbiórki, pozostając w bezczynności.
W dalszej kolejności PINB:
- pismami z 20 sierpnia 2020 r., 27 października 2020 r., 24 listopada 2020 r. oraz z 3 marca 2021 r. wystąpił do wykonawców z prośbą o dokonanie wstępnej wyceny kosztów (cena netto + VAT) robót budowlanych dotyczących rozbiórki części przedmiotowego jednorodzinnego budynku mieszkalnego.
- 10 marca 2021 r. wpłynęły do organu szczebla powiatowego 2 oferty rozbiórki części przedmiotowego jednorodzinnego budynku mieszkalnego;
- postanowieniem z 26 maja 2021 r. (doręczonym 14 czerwca 2021 r.) PINB uznał, że obowiązek polegający na rozbiórce części przedmiotowego budynku zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji wykonany zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo oraz wezwał A.P do dokonania wpłaty w terminie 14 dni od daty otrzymania postanowienia, na konto PINB kwoty 8 364 złotych tytułem zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego;
- 13 września 2021 r. (czyli dopiero po 3 miesiącach) ustalono, że zobowiązana nie uiściła kwoty wynikającej z ww. postanowienia.
- 17 września 2021 r. PINB wystawił A.P. upomnienie, w którym wezwał do wpłacenia zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego;
- 22 września 2021 r. A.P. poinformował, że jest współwłaścicielem nieruchomości położonej na działce o nr [...] i [...].
- 14 września 2022 r. (po kolejnym roku) organ skierował do A.P. pismo informacyjne, po czym 18 października 2022 r. wystawił na A.P. upomnienie, w trybie art. 15 § 1 i § 2 u.p.e.a.;
- pismem z 7 lutego 2023 r. (po ponad czterech miesiącach) zawiadomiono strony o oględzinach wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z 15 stycznia 2009 r. mających się odbyć 27 marca 2023 r.;
- w efekcie pismem z 7 marca 2023 r. A.P. zawiadomił, iż nie jest już współwłaścicielem nieruchomości położonej w Ł., przy ul. [...], została nią J.K.;
- 27 marca 2023 r. na terenie nieruchomości położonej w Łodzi, przy ul. [...] przeprowadzono oględziny z udziałem J.K., podczas których stwierdzono, że obowiązek wynikający z decyzji z 15 stycznia 2009 r. nie został wykonany;
- pismem z 23 maja 2023 r. (następne dwa miesiące) PINB poinformował J.K. o obowiązku wynikającym z decyzji z 15 stycznia 2009 r. oraz o możliwości zapoznania się z aktami postępowania;
- 3 lipca 2023 r. do PINB wpłynęło postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec A.P. z powodu braku znanego majątku do którego można skutecznie prowadzić egzekucję.
- 22 września 2023 r. (po czterech miesiącach od ostatniego pisma) PINB wystawił w stosunku do J.K. upomnienie, w którym wezwał zobowiązaną do wykonania obowiązku rozbiórki części przedmiotowego budynku (doręczone 13 października 2023 r. – pismo Poczty Polskiej z 27 lutego 2024 r.);
- 16 października 2023 r. J.K. wskazała, że nie stać jej na przeprowadzenie rozbiórki, dlatego postanowiła sprzedać nieruchomość;
- 23 stycznia 2024 r. (trzy miesiące od ostatniej aktywności organu powiatowego) wystąpiono z reklamacją celem ustalenia daty doręczenia J. K. upomnienia z 22 września 2023 r.;
- 15 marca 2024 r. PINB wystawił w stosunku do J.K. tytuł wykonawczy nr [...] wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z 15 stycznia 2009 r.
- 1 sierpnia 2024 r. (po czterech miesiącach) przeprowadzono oględziny nieruchomości przy ul. [...], stwierdzając, że rozbiórka nie została wykonana;
- postanowieniem z 12 sierpnia 2024 r. PINB nałożył na nowego współwłaściciela J.K. grzywnę w celu przymuszenia. przedmiotowej nieruchomości.
Wbrew stanowisku organów nadzoru budowlanego wskazane wyżej trwające miesiącami okresy braku działania PINB, począwszy od czerwca 2021 r. stanowią dalszą przewlekłość postępowania, skoro podejmowane w znacznych odstępach czasu działania nie doprowadziły dotychczas do wyegzekwowania obowiązku rozbiórki części jednorodzinnego budynku mieszkalnego z garażem zlokalizowanego na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. [...].
Wskazać należy, że nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego oczekiwanie na przymusowe ściągnięcie nałożonej grzywny w celu przymuszenia, skoro organ posiada informacje o braku środków finansowych podmiotu zobowiązanego. Nie jest także czynnością egzekucyjną oczekiwanie na dobrowolne wykonanie rozbiórki przez zobowiązanego. Wierzyciel pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy nie podejmuje działań zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wobec zobowiązanego, ale także wtedy, gdy działania takie wprawdzie podejmuje, ale są one nieadekwatne do zaistniałej sytuacji faktyczno-prawnej, mają charakter pozorny, są niezrozumiałe czy też są obiektywnie nieskuteczne. Będzie to miało miejsce właśnie wtedy, gdy zachowanie dłużnika nacechowane jest wyjątkowo złą wolą, gdy dłużnik podejmuje czynności zmierzające do uniemożliwienia prowadzonej egzekucji za wszelką cenę, a podejmowane przez wierzyciela działania tych okoliczności nie uwzględniają (por. wyrok WSA w Warszawie z 28 lutego 2018 r., VII SA/Wa 1042/17).
Za sytuację kuriozalną należy uznać fakt, że organ egzekucyjny przez kilkanaście lat nie zdołał doprowadzić do wyegzekwowania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej. Obowiązkiem wierzyciela nie jest jedynie doprowadzenie do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Niepodejmowanie działań przez wierzyciela w toku postępowania egzekucyjnego również może być uznane za bezczynność, w rozumieniu art. 6 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli skutkiem braku działań wierzyciela jest wstrzymanie czynności egzekucyjnych (zob. wyrok WSA w Warszawie z 22 czerwca 2006 r., VII SA/Wa 146/06).
Skoro nakaz rozbiórki pomimo wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie był wykonywany przez kilkanaście lat trudno uznać aby podejmowane przez organ egzekucyjny działania miały na celu rzeczywiste zastosowanie takiego środka egzekucyjnego, który doprowadziłby do wykonania nakazu rozbiórki. W niniejszej sprawie nawet procedowanie w kierunku wykonania zastępczego nie dość, że rozpoczęte dopiero po kilku latach, nie doprowadziło, pomimo wyłonienia podmiotu gotowego do wykonania zastępczego rozbiórki, przy braku skuteczności egzekucji grzywny, o której świadczy sama niemożliwość jej ściągnięcia, która w niniejszej sprawie wystąpiła. Przy ocenie przewlekłości organu egzekucyjnego nie ma znaczenia czy organ podejmował działania, ale to czy podjęte działania były stosowne celem zastosowania środka egzekucyjnego. Należy także zauważyć, że nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego oczekiwanie na dobrowolne działanie zobowiązanego w przedmiocie rozbiórki ani też rozpatrywanie skarg na bezczynność czy oczekiwanie na działanie organu drugiej instancji w tej sprawie. Prowadzenie postępowania przez organ egzekucyjny należy oceniać całościowo, tzn. biorąc pod uwagę cały okres od wszczęcia postepowania do jego zakończenia lub wniesienia do sądu skargi na przewlekłość. Zatem nawet, jeśli w niektórych okresach postępowania organ wykazał się aktywnością i skutecznością to okoliczności te nie mogą przesłaniać występującej w innych okresach przewlekłości, ani nie czynią zarzutu przewlekłości bezpodstawnym.
Uwzględniając powyższe okoliczności sprawy należało uznać, że organ powiatowy prowadził postępowanie egzekucyjne przewlekle, a skarga zasługiwała na uwzględnienie, dlatego też wydane w sprawie postanowienia wymagają wyeliminowania z obrotu prawnego z uwagi na naruszenie art. 54 § 1, § 4 i § 5 pkt 1, w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. oraz art. 7, art. 12, art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organy będą zobligowane do uwzględnienia wyżej wypowiedzianej oceny stanu prawnego i faktycznego sprawy.
Ze względu na powyższe sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające. Sąd swoim rozstrzygnięciem nie objął kwestii, czy przewlekłość miała charakter rażący. Charakter rozpatrywanej sprawy administracyjnej jest bowiem odmienny od sprawy sądowoadministracyjnej, której przedmiotem jest przewlekłość, jakiej dopuszcza się organ prowadzący postępowanie, w odniesieniu do której sąd administracyjny orzeka na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. W konsekwencji nie zobowiązał organu egzekucyjnego do podjęcia niezwłocznych czynności w celu wyegzekwowania obowiązku rozbiórki części przedmiotowego budynku.
W tym zakresie sąd wydał postanowienie sygnalizacyjne przewidziane w art. 155 p.p.s.a.
O zwrocie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi.
dc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI