II SA/Łd 895/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2005-05-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
samorząd województwauchwałanadzórnieważnośćprawo ochrony środowiskafundusz ochrony środowiskazarząd województwarada nadzorczaodwołanieorgan nadzoru

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność uchwały Zarządu Województwa o odwołaniu zastępcy prezesa funduszu, ponieważ uchwała ta została podjęta bez ważnego wniosku Rady Nadzorczej, która sama została później stwierdzona nieważnością.

Sprawa dotyczyła skargi Wojewody na uchwałę Zarządu Województwa o odwołaniu A. S. z funkcji Zastępcy Prezesa Zarządu WFOŚiGW. Wojewoda argumentował, że uchwała Zarządu została podjęta z naruszeniem prawa, ponieważ brakowało wymaganego wniosku Rady Nadzorczej. Kluczowe okazało się ustalenie, że uchwała Rady Nadzorczej, która miała stanowić podstawę wniosku, została później stwierdzona nieważnością przez Wojewodę. Sąd uznał, że uchwała Zarządu Województwa była wadliwa, ponieważ została podjęta na podstawie uchwały Rady Nadzorczej, która okazała się nieważna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę Wojewody na uchwałę Zarządu Województwa z dnia 23 czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odwołania A. S. z funkcji Zastępcy Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi. Wojewoda zaskarżył uchwałę, wskazując na naruszenie art. 415 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, który stanowi, że powołanie i odwołanie zastępców prezesa funduszu następuje na wniosek rady nadzorczej. Kluczową kwestią stało się ustalenie, czy taki wniosek istniał i czy był ważny. Okazało się, że uchwała Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Ł., która miała stanowić podstawę wniosku o odwołanie, została później stwierdzona nieważnością decyzją Wojewody z dnia [...]. Sąd, analizując stan prawny i faktyczny, podkreślił znaczenie zdarzeń, które nastąpiły po wydaniu zaskarżonego aktu, a które mogą wpłynąć na jego legalność. W ocenie Sądu, Zarząd Województwa nie dysponował ważnym wnioskiem Rady Nadzorczej w rozumieniu przepisów prawa, co skutkowało sprzecznością zaskarżonej uchwały z prawem. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność uchwały Zarządu Województwa na podstawie art. 147 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała Zarządu Województwa jest sprzeczna z prawem i podlega stwierdzeniu nieważności, jeśli została podjęta na podstawie uchwały Rady Nadzorczej, która została następnie stwierdzona nieważnością.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Zarząd Województwa nie dysponował ważnym wnioskiem Rady Nadzorczej, ponieważ uchwała Rady Nadzorczej, która miała stanowić podstawę wniosku, została stwierdzona nieważnością przez Wojewodę. Podjęcie uchwały Zarządu w takiej sytuacji skutkuje jej wadliwością.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (5)

Główne

u.p.o.ś. art. 415 § 1 pkt 2

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Wniosek rady nadzorczej wojewódzkiego funduszu jest przesłanką materialnoprawną niezbędną do powołania lub odwołania prezesa i jego zastępców przez zarząd województwa.

u.s.w. art. 82

Ustawa o samorządzie województwa

Określa podstawę prawną do stwierdzenia nieważności aktu organu jednostki samorządu terytorialnego, niebędącego aktem prawa miejscowego.

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

u.p.o.ś. art. 419 § ust. 3, 4 i 5

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Reguluje postępowanie nadzorcze nad uchwałami rad nadzorczych funduszy, w tym stwierdzenie ich nieważności przez wojewodę i możliwość wstrzymania wykonania uchwały.

k.p.a. art. 16 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa możliwość zaskarżania decyzji do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała Zarządu Województwa została podjęta bez ważnego wniosku Rady Nadzorczej, ponieważ uchwała Rady Nadzorczej stanowiąca podstawę wniosku została stwierdzona nieważnością. Nieważność uchwały Rady Nadzorczej działa wstecz (ex tunc), co czyni uchwałę Zarządu podjętą na jej podstawie również nieważną.

Godne uwagi sformułowania

wada nieważności obarcza uchwałę od daty jej podjęcia (ze skutkiem ex tunc) podjęcie kolejnego aktu, na podstawie i w związku z aktem poprzedzającym, bez upewnienia się, czy akt poprzedzający nie zostanie skutecznie wyeliminowany z obrotu prawnego, może doprowadzić do obarczenia ciężką wadliwością, aktu wydanego, jako kolejny

Skład orzekający

Ewa Markiewicz

sprawozdawca

Tomasz Zbrojewski

przewodniczący

Zygmunt Zgierski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nadzoru nad uchwałami organów samorządowych, w szczególności w kontekście funduszy ochrony środowiska oraz skutków stwierdzenia nieważności uchwał."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z funduszami ochrony środowiska i procedurą nadzoru nad uchwałami rad nadzorczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność procedur nadzorczych i konsekwencje podważenia uchwał organów samorządowych, co może być interesujące dla prawników administracyjnych i samorządowców.

Nieważna uchwała Rady Nadzorczej pogrąża decyzję Zarządu Województwa.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 895/04 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-05-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-10-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Markiewicz /sprawozdawca/
Tomasz Zbrojewski_ /przewodniczący/
Zygmunt Zgierski
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
6403 Skargi organów nadzoru na uchwały sejmiku  województwa w przedmiocie ... (art. 82 ustawy o samorządzie województwa)
Sygn. powiązane
II OSK 1019/05 - Wyrok NSA z 2006-03-02
II SA/Łd 893/04 - Wyrok WSA w Łodzi z 2005-05-31
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność aktu organu jednostki samorządu terytorialnego, niebędącego aktem prawa miejscowego
Sentencja
Dnia 31 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA T. Zbrojewski, Sędziowie NSA: E. Markiewicz (spr.), Z. Zgierski, Protokolant asystent sędziego B. Czyżewska, po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Zarządu Województwa [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odwołania Zastępcy Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej - stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.
Uzasadnienie
II SA/Łd 895/04
U Z A S A D N I E N I E
W uchwale z dnia [...] Nr [..] Rada Nadzorcza Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł. zawarła wniosek o odwołanie przez Zarząd Województwa [...] A. S. z funkcji Zastępcy Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł. (zwanego w skrócie: WFOŚ i GW w Ł.).
W dniu 23 czerwca 2004 r. Zarząd Województwa [..] podjął na wniosek Rady Nadzorczej WFOŚ i GW w Ł. uchwałę Nr[...] , mocą której odwołano A. S. ze stanowiska Zastępcy Prezesa Zarządu WFOŚ i GW w Ł.
Postanowieniem z dnia [..] Nr [...] Wojewoda [..] wstrzymał wykonanie uchwały Rady Nadzorczej WFOŚ i GW w Ł. z dnia [...] Nr [..] a w dniu [..] wydał akt nazwany "decyzja" Nr [...] na mocy, której stwierdził nieważność uchwały Rady Nadzorczej WFOŚ i GW w Ł. z dnia [...] Nr [...] z uwagi na rażące naruszenie przepisów art. 415 ust. 1 pkt 2 i art. 413 ust. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) oraz § 10 Statutu WFOŚ i GW.
Następnie zawiadomieniem z dnia 30 lipca 2004 r. Wojewoda [...] poinformował Zarząd Województwa [..] o wszczęciu postępowania nadzorczego celem kontroli legalności uchwały z dnia [...] Nr[...] . Jako uzasadnienie wszczętego postępowania Wojewoda wskazał na brak wniosku Rady Nadzorczej WFOŚ i GW w Ł. do podjęcia przez Zarząd uchwały Nr [...]
Marszałek Województwa [..] w piśmie z dnia 5 sierpnia 2004 r. skierowanym do Wojewody [...] wyjaśnił, że Zarząd Województwa [...] podjął uchwałę na wniosek Rady Nadzorczej WFOŚ i GW, wyrażony również w formie uchwały. Dodatkowo wyjaśnił, iż w dacie podejmowania wskazanej wyżej uchwały przez Zarząd Województwa, uchwała Rady Nadzorczej z dnia [...] Nr [....] nie budziła wątpliwości prawnych organu nadzoru w świetle przepisu art. 415 ust. 1 pkt 2- ustawy Prawo ochrony środowiska.
Od wskazanego wyżej aktu Wojewody [...] z dnia [...] Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł. w dniu 26 lipca 2004 r. odwołał się do Ministra Środowiska, zgodnie z udzielonym mu pouczeniem.
W dniu 17 września 2004 r. Wojewoda [...] zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi uchwałę Zarządu Województwa [...] z dnia [..] Nr [...] wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. W ocenie organu nadzoru wskazana uchwała podjęta została z naruszeniem art. 415 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.). Stosownie do treści tego przepisu, w skład zarządu wojewódzkiego funduszu wchodzi prezes i jego zastępcy, powoływani i odwoływani przez zarząd województwa, na wniosek rady nadzorczej wojewódzkiego funduszu. W tej sytuacji Zarząd Województwa nie mógł podjąć uchwały dotyczącej zmiany w Zarządzie WFOŚ i GW, albowiem decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] stwierdził jej nieważność, z powodu rażącego naruszenia prawa. Informacja o stwierdzeniu nieważności uchwały Rady Nadzorczej WFOŚ i GW została przekazana do Zarządu Województwa [...] Dlatego też, zdaniem skarżącego, Zarząd winien był powstrzymać się z podjęciem zaskarżonej uchwały do czasu zakończenia postępowania dotyczącego decyzji organu nadzoru z dnia [...] W ocenie Wojewody, podjęcie przez Zarząd Województwa [...] uchwały o zmianie składu Zarządu WFOŚ i GW w Ł. – w sytuacji, gdy brak było wniosku o dokonanie takiej zmiany – nastąpiło z istotnym naruszeniem prawa, powodującym nieważność zaskarżonej uchwały.
W odpowiedzi na skargę, Zarząd Województwa [...] wniósł o oddalenie w całości zarzutów strony skarżącej. Poinformował również Sąd, iż do dnia złożenia skargi, odwołanie WFOŚ i GW w . od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] nie zostało rozpatrzone przez Ministra Środowiska.
Z informacji uzyskanych przez Sąd w dniu 11 maja 2005 r. od Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł. wynika, że w piśmie z dnia 13 kwietnia 2005 r. adresowanym do Wojewody[...] , Minister Środowiska oświadczył, iż nie jest organem właściwym do rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody z dnia [...] Jego zdaniem od tej decyzji stronie niezadowolonej służyła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Na rozprawie, w dniu 25 maja 2005 r. pełnomocnik strony skarżącej poparła skargę i wyjaśniła, iż uchwały Zarządu Województwa [...] z dnia [...] zostały doręczone Wojewodzie [...] w dniu 19 lipca 2004 r. Natomiast uchwały Rady Nadzorczej WFOŚ i GW w Ł.- jej zdaniem musiały zostać doręczne w terminie 7 dni od dnia od ich podjęcia. Dodatkowo pełnomocnik złożyła do akt sądowych kserokopie pism Ministra Środowiska z dnia 26 sierpnia 2004 r. i z dnia 19 listopada 2004 r., dotyczące kwestii braku jego właściwości do rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody. Pełnomocnik Zarządu Województwa [...] wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosownie zaś do treści art. 16 § 2 kpa, decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach.
Z cytowanych wyżej przepisów wynika, iż zakres sądowej kontroli działalności administracji publicznej obejmuje wyłącznie badanie zgodności z przepisami prawa oraz, że ocena zgodności z prawem aktu zaskarżonego do tego Sądu, powinna następować co do zasady w świetle stanu prawnego i stanu faktycznego sprawy, istniejącego w chwili jego wydania.
Istotną kwestią na tle rozpoznawanej sprawy jest, zdaniem Sądu, rozważenie ewentualnego wpływu zmiany stanu faktycznego bądź prawnego, które nastąpiły już po wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego.
W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, iż zmiany stanu faktycznego, zaszłe po wydaniu aktu, jeżeli nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 7 lub 8 kpa, nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności lub uchylenia aktu przez sąd administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 9 października 1985 r., II SA 1346-1349/85, niepublikowany; wyrok NSA z dnia 17 listopada 1982 r., SA/Kr 664/82,ONSA 1982, Nr 2, poz. 106). Natomiast zmiany stanu prawnego, które zaszły już po wydaniu zaskarżonego aktu, nie mogą mieć (w zasadzie) wpływu na wynik sądowej kontroli aktu. Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje bowiem kontroli legalności decyzji administracyjnych z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji i na podstawie materiału dowodowego zebranego w chwili jej wydania. Zmiany stanu prawnego powstałe po wydaniu zaskarżonej decyzji oraz ewentualne zgłoszenie przez strony nowych wniosków lub żądań są okolicznościami, które nie mogą mieć wpływu na wynik sądowej kontroli decyzji (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 1983 r., I SA 1578/82, ONSA 1983 r., Nr 1, poz. 18).
Trzeba jednak wskazać, że występowały także inne poglądy prawne w tym zakresie, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny już poprzednio przyjmował, że oceniając legalność decyzji administracyjnej, Sąd uwzględnia nie tylko stan prawny obowiązujący i znany w chwili wydawania decyzji, lecz również bierze pod uwagę stan prawny, który wprowadzony został przed wydaniem wyroku i obowiązywał wstecz – to znaczy w chwili podejmowania decyzji. Przykładowo – przyjmowano, że Naczelny Sąd Administracyjny uchyla decyzję organu administracji, jeżeli jest ona niezgodna z prawem ogłoszonym po wydaniu decyzji, ale obowiązującym wstecz w okresie, w którym decyzja została wydana (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 1983 r., SA/GD 571/83, NP 1984, Nr 6, s. 149. glosy- R. Hauser, NP. 1984, Nr 6, s. 149; M. Święcki, NP. 1984, Nr 6, s. 149).
Skład orzekający w sprawie niniejszej, podziela te ostatnio przytoczone poglądy, wyrażone już wcześniej w orzecznictwie NSA w zakresie znaczenia zdarzeń, które nastąpiły w toku postępowania sądowego dla treści rozstrzygnięcia. Według Sądu w sytuacjach, w których w toku postępowania sądowego nastąpiły zdarzenia, mogące w sposób zasadniczy wpłynąć na treść rozstrzygnięcia, konieczne jest ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ administracji i uwzględnienie nowych okoliczności. Stanowisko formalistyczne, według którego decyzja bądź inny akt administracyjny powinny być oceniane według stanu faktycznego istniejącego w dniu ich wydania, w przypadku zmiany tego stanu faktycznego, prowadziłoby do utrzymania w mocy takich rozstrzygnięć, które w nowych okolicznościach, powstałych jeszcze przed zakończeniem postępowania sądowego, były sprzeczne z prawem (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 1982 r., SA/Wr 129/82, OSPiKA 1983, Nr 4, poz. 82., glosy W. Siedlecki, OSPiKA 1983, Nr 4, s. 193; W. Dawidowicz, OSPiKA 1983, Nr 4, s. 194).
W rozpoznawanej sprawie, co nie budzi wątpliwości składu orzekającego, w dacie podjęcia kwestionowanej uchwały Zarządu Województwa [...] w sprawie odwołania A. S., to jest w dniu 23 czerwca 2004 r., Zarząd Województwa [...] uznał, że dysponuje wnioskiem w tym przedmiocie Rady Nadzorczej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł., zawartym w uchwale tej Rady z dnia [...] Nr [...]
Wystąpienie z tego rodzaju wnioskiem, jest bowiem przesłanką materialnoprawną, niezbędną do powołania bądź odwołania prezesa i zastępców prezesa Funduszu, o której stanowi art. 415 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. -Prawo ochrony środowiska; Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 ze zm.).
W myśl tego przepisu, zarząd stanowią prezes i jego zastępcy, powoływani i odwoływani w wojewódzkich funduszach – przez zarząd województwa, na wniosek rady nadzorczej wojewódzkiego funduszu.
Bezsporne jest jednak, że po wydaniu kwestionowanej uchwały, ale jeszcze przed rozpoznaniem skargi Wojewody [...] na tę uchwałę Zarządu Województwa [..] z dnia [...] wystąpiła nowa okoliczność faktyczna, skutkująca prawnie, w postaci wydania przez Wojewodę [...] w dniu [...] decyzji Nr [..] stwierdzającej nieważność między innymi uchwały Rady Nadzorczej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dnia [..] nr [...] zwierającej wniosek o odwołanie A. S. z funkcji Zastępcy Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł.
Podkreślić trzeba, że wydanie powołanej "decyzji" przez Wojewodę[...] , nastąpiło na podstawie art. 419 ust. 6 w związku z ust. 3, 4 i 5 cytowanej wyżej ustawy Prawo ochrony środowiska.
W świetle tych przepisów, uchwała Rady Nadzorczej Narodowego Funduszu sprzeczna z prawem jest nieważna; o nieważności uchwały w całości lub w części orzeka, w drodze decyzji, organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia otrzymania uchwały (ust. 3). Organ nadzoru, wszczynając postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały, może wstrzymać jej wykonanie (ust. 4). Przepisy ust. 2-4 stosuje się odpowiednio do wojewódzkich funduszy, z tym, że organem nadzoru jest wojewoda.
Dodać również należy, że Wojewoda [...] stosownie do treści ust. 4 ww. przepisu, postanowieniem z dnia [..] Nr [...] wstrzymał wykonanie ww. uchwały Rady Nadzorczej, co nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami, jednak już po podjęciu w sprawie niniejszej zaskarżonej uchwały.
W tym stanie rzeczy można, według Sądu, przyjąć, że Zarząd Województwa [...] podejmując kwestionowaną uchwałę, w dniu następnym po wydaniu uchwały przez Radę Nadzorczą Funduszu, nie mógł wykluczyć ani wszczęcia postępowania nadzorczego w odniesieniu do uchwały Rady Nadzorczej WFOŚ i GW w Ł. , ani wstrzymania wykonania tej uchwały w tym trybie. Co więcej, nie mógł również wykluczyć stwierdzenia nieważności tej uchwały przez właściwy organ nadzoru, która to uchwała, gdy jest sprzeczna z prawem, jest nieważna, przy czym wada nieważności obarcza uchwałę od daty jej podjęcia. Stwierdzenie nieważności takiej uchwały przez organ do tego właściwy, jest zatem równoznaczne ze wskazaniem na ciężką wadliwość uchwały, występującą od dnia jej podjęcia (ze skutkiem ex tunc).
Analiza cytowanego wyżej art. 419 ustawy - Prawo ochrony środowiska, prowadzi w ocenie składu orzekającego do wniosku, iż w wypadku uchwał Rady Nadzorczej WFOŚ i GW, wskazany w tym przepisie organ nadzoru, orzekając o ich nieważności, wykonuje uprawnienia nadzorcze w odniesieniu do organu o charakterze "wyraźnie samorządowym". Trzeba bowiem uznać, że rady nadzorcze funduszy wojewódzkich mają charakter wyraźnie samorządowy, gdyż w składzie tych organów dominują przedstawiciele samorządu województwa, a powołanie i odwołanie członków rady należy do kompetencji zarządu województwa. Samorządowy charakter trybu ustalania składu rady, nie stanowi jednak enklawy w funkcjonowaniu samorządu województwa i podobnie jak inna działalność, podlega nadzorowi ze strony wojewody. Podkreślenia wymaga, że Wojewoda nadzoruje powoływanie i odwoływanie członków rady nadzorczej funduszu wyłącznie na podstawie kryterium zgodności z prawem. Uchwała zarządu województwa w sprawie członkostwa w radzie sprzeczna z prawem jest nieważna, a o jej nieważności, w całości lub w części, orzeka wojewoda w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały (marszałek przedstawia uchwałę wojewodzie w ciągu 7 dni od dnia jej podjęcia). Po upływie tego terminu wojewoda może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego (por. stanowisko E. Kaleta-Jagiełło w: Ustawa - Prawo ochrony Środowiska. Komentarz pod red. J. Jendrośki, Wrocław 2001, s. 951-952.). Przepis art. 419 reguluje zagadnienie nadzoru nad działalnością Narodowego Funduszu i funduszy wojewódzkich. Organem nadzorującym działalność wojewódzkiego funduszu w myśl tego przepisu, jest właściwy miejscowo wojewoda. Wojewoda, tak jak minister w przypadku Narodowego Funduszu, orzeka o nieważności sprzecznych z prawem uchwał rady nadzorczej i na podjęcie tej decyzji ma także 14 dni od dnia otrzymania uchwały. Wojewódzkie fundusze przekazują "swoim" wojewodom wszystkie uchwały rad nadzorczych w terminie 7 dni od dnia ich podjęcia.
Podjęcie zatem kolejnego aktu, na podstawie i w związku z aktem poprzedzającym, bez upewnienia się, czy akt poprzedzający nie zostanie skutecznie wyeliminowany z obrotu prawnego, może doprowadzić do obarczenia ciężką wadliwością, aktu wydanego, jako kolejny, jak miało to miejsce w sprawie niniejszej.
Faktem jest więc, że ustawa – Prawo ochrony środowiska nie wprowadza przepisów szczególnych w zakresie nadzoru nad działalnością funduszy powiatowych i gminnych. Jednostki te nadzorowane są zatem zgodnie z przepisami ustaw: o finansach publicznych, o samorządzie powiatowym, o samorządzie gminnym, o regionalnych izbach obrachunkowych.
"Akt nadzoru", wskazany w art. 419 cyt. ustawy, ma charakter "rozstrzygnięcia nadzorczego", a nie decyzji (mimo zawartego tam określenia) w rozumieniu art. 104 kpa. Obowiązujące przepisy nie zawierają pojęcia "decyzji nadzorczej", nawet w odniesieniu do decyzji wydawanych przez organy "wyższego stopnia" w trybie art. 157 kpa.
Z uwagi na materię rozpoznawanej sprawy nie można, zdaniem Sądu, pominąć rozważań na temat pojęcia "akt nadzoru".
W piśmiennictwie przedmiotu (vide: Z. Kmieciak i M. Stahl "Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego", Samorząd Terytorialny 2001/1-2/92, s.97, 99-101, 103) przyjmuje się, że pojęcie to może obejmować swym zakresem rozstrzygnięcia nadzorcze oraz inne akty i czynności podejmowane przez organy nadzoru lub przez inne organy administracji rządowej (niż wskazane ustawowo organy nadzoru), mające charakter szczególnych aktów lub czynności administracyjnych, jednostronnych, jednostkowych i konkretnych, stanowiących ingerencję w działalność nadzorowanych organów samorządu terytorialnego. Szczególną, a zarazem podstawową kategorię aktów nadzoru stanowią rozstrzygnięcia nadzorcze, podejmowane w stosunku do uchwał lub struktur organizacyjnych samorządu. Podstawę kompetencji nadzorczych wojewodów stanowią przepisy ustaw ustrojowych- u.s.g., u.s.p., u.s.w. oraz u.a.rz. oraz wielu ustaw szczególnych. Kompetencje te mają zróżnicowany charakter, podobnie jak zróżnicowane są też formy prawne ingerencji nadzorczej wojewody, charakter działań nadzorczych-działania związane z nadzorem bieżącym lub sytuacjami nadzwyczajnymi, działania represyjne, prewencyjne, kontrolne, działania pomocnicze poprzedzające właściwe akty nadzorcze. Zróżnicowane są także procedury nadzorcze. Postępowanie nadzorcze kończy zazwyczaj rozstrzygnięcie nadzorcze, stwierdzające nieważność uchwały organu samorządu, orzekające o niezgodności uchwały z prawem albo wskazujące, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa. Powinno być ono podjęte w ciągu 30 dni od daty doręczenia uchwały przez wójta (burmistrza, prezydenta), starostę, marszałka województwa. Aczkolwiek w ustawach ustrojowych brakuje w tej materii postanowień, można przyjąć, iż termin ten biegnie od daty doręczenia uchwały lub dowiedzenia się o uchwale przez organ nadzoru. Termin ten jest uznawany za prekluzyjny (wyrok NSA z dnia 19 marca 1992 r., SA/Wr 104/92).
Należy również zwrócić uwagę na kwestie tzw. "odpowiedniego stosowania" przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu nadzorczym, o którym stanowi art. 419 ust. 5 w/w ustawy" oraz skutków prawnych "wstrzymania wykonania uchwały".
Według Z. Kmieciaka i M. Stahl (vide: "Akty nadzoru (...)") odpowiednie stosowanie przepisów kpa w postępowaniu nadzorczym nie oznacza dowolności i nie może prowadzić do odrzucenia podstawowych zasad procedury administracyjnej, takich jak zasada udziału stron w postępowaniu i zasada dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej (choć oczywiście sfera faktów, jakie należy zbadać, jest ograniczona). W doktrynie problematyka stosowania w postępowaniu nadzorczym przepisów kpa o dowodach jest dyskusyjna (negatywne stanowisko zajmuje m.in. J. Zimmermann, zaś za odpowiednim zastosowaniem przepisów kpa opowiada się W. Chróścielewski). W orzecznictwie sądowym do zagadnienia stosowania przepisów kpa o dowodach w postępowaniu nadzorczym nie odnoszono się bezpośrednio, często jednak Sąd uchylając rozstrzygnięcie nadzorcze wskazywał, że zostało podjęte bez szczegółowego wyjaśnienia wielu istotnych okoliczności (wyrok z 13 czerwca 2000 r., II SA/Ł 204/00), a także przedwcześnie (wyrok z 19 listopada 1999 r., II SA/Kr 1884/98). Według NSA mimo, iż forma prowadzenia postępowania wyjaśniającego nie jest ustawowo regulowana, to powinno ono stwarzać organom gminy (ich przedstawicielom) możliwość czynnego udziału w postępowaniu. Brak takiego udziału należało uznać za naruszenie prawa, prowadzące do uchylenia rozstrzygnięcia nadzorczego (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2000 r., II SA/Ka 1013/98). Autorzy podkreślają, iż zazwyczaj NSA w swych orzeczeniach powoływał się na zasadę odpowiedniego stosowania kpa w postępowaniu nadzorczym, zmierzającym do stwierdzenia nieważności uchwały, wskazując na możliwość wstrzymania wykonania uchwały przy wszczęciu postępowania nadzorczego i na przepis art. 61 § 4 kpa. W wyroku z dnia 13 czerwca 2000 r. (II SA/Ł 204/00) Sąd stwierdzając, że przepisy art. 79 u.s.p. nie regulują wprost zasad i formy wszczynania postępowania nadzorczego w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały, odwołał się do przepisu ust. 2, stanowiącego, iż organ nadzoru, wszczynając postępowanie w sprawie nieważności uchwały, może wstrzymać jej wykonanie. Nie można tego przepisu interpretować tak, by obowiązek wszczęcia postępowania ograniczać do sytuacji, gdy istnieje potrzeba wstrzymania wykonania uchwały. Skutkiem prawnym wstrzymania mocy uchwały, jest bowiem niedopuszczalność podejmowania na jej podstawie działań. Ponadto w orzecznictwie pojawił się również problem elementów rozstrzygnięcia nadzorczego w nawiązaniu do odpowiednio stosowanych przepisów kpa dotyczących formy decyzji i postanowień ustrojowych, wprowadzających wymóg uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz pouczenia o dopuszczalności zaskarżenia. Przyjmuje się bowiem, że ogólnikowość uzasadnienia, a także nieodniesienie się w uzasadnieniu do argumentów podnoszonych przez organ samorządu w postępowaniu wyjaśniającym jest zawsze uznawane za wadę prawną rozstrzygnięcia nadzorczego (m.in. w wyroku NSA z 10 grudnia 1999 r., SA/Ka 709/97).
W tej sytuacji zauważyć, zdaniem Sądu, trzeba, że Wojewoda narusza prawo, gdy nie wszczyna w jakiejkolwiek formie postępowania nadzorczego, nie dopuszcza właściwego organu do udziału w tym postępowaniu i nie zwraca się o jakiekolwiek wyjaśnienia.
Także Minister Środowiska w związku ze złożonym do tegoż organu przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł., odwołaniem od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] w piśmie z dnia 13 kwietnia 2004 r., adresowanym do Wojewody[...] , poinformował, że nie jest właściwy do rozpatrzenia przedmiotowego odwołania, albowiem sprawuje nadzór wyłącznie nad Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Jego zdaniem, minister właściwy do spraw środowiska w świetle przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska, nie posiada żadnych prerogatyw nadzorczych w stosunku do uchwał, wydawanych przez rady nadzorcze wojewódzkich funduszy. Ustawa nie przewiduje bowiem organu właściwego do rozstrzygania w II instancji odwołań od decyzji wydanych przez wojewodów na podstawie art. 419 ust. 3. W tej sytuacji, zdaniem Ministra, stronie niezadowolonej z przedmiotowej decyzji służyła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zajmując takie stanowisko Minister Środowiska, nie przekazał jednak "odwołania" do organu właściwego w trybie art. 65 § 2 kpa.
Reasumując, Sąd biorąc pod uwagę powyższe rozważania oraz stan faktyczny sprawy niniejszej, doszedł do przekonania, że Zarząd Województwa [...] ostatecznie nie dysponował wnioskiem Rady Nadzorczej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł. w rozumieniu art. 415 ust. 1 pkt 2 cyt. wyżej ustawy - Prawo ochrony środowiska, stanowiącego o przesłankach do powołania bądź odwołania prezesa i zastępców prezesa Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł. Oznacza to zatem, że zaskarżona uchwała Zarządu Województwa [..] z dnia 23 czerwca 2004 r., jest sprzeczna z prawem, w rozumieniu art. 82 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 ze zm.).
Zaistniała sytuacja skutkuje więc w ocenie Sądu stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI