II SA/Łd 885/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2006-12-06
NSAnieruchomościWysokawsa
wywłaszczenienieruchomośćodszkodowanieodsetkigospodarka nieruchomościamipostępowanie administracyjnedroga sądowaNSAWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie odsetek od odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, uznając sprawę za niedopuszczalną w postępowaniu administracyjnym po zmianie stanu prawnego.

Sprawa dotyczyła skargi K. M. i S. M. na decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odsetek od odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wcześniejszy wyrok WSA, wskazując na naruszenie art. 132 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i potrzebę stosowania przepisów kodeksu cywilnego do roszczeń o odsetki. WSA, rozpoznając sprawę ponownie, oddalił skargę, uznając postępowanie administracyjne za bezprzedmiotowe z uwagi na charakter sprawy po zmianie stanu prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał sprawę ze skargi K. M. i S. M. na decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania w przedmiocie ustalenia odsetek od odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Wcześniej Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na naruszenie przez Sąd I instancji art. 132 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. NSA podkreślił, że przepisy te odsyłają do kodeksu cywilnego w kwestii skutków zwłoki w wypłacie odszkodowania, a wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2000 r. zmienił stan prawny, włączając roszczenia pieniężne wynikające z decyzji administracyjnych do spraw cywilnych. WSA, związany wykładnią NSA, uznał, że sprawa o odsetki nie ma charakteru administracyjnoprawnego i nie może być załatwiona decyzją administracyjną. W związku z tym, organy prawidłowo umorzyły postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sprawa o ustalenie odsetek od odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość nie ma charakteru administracyjnoprawnego i nie może być rozpoznana decyzją administracyjną, lecz powinna być rozstrzygnięta w drodze postępowania cywilnego, zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego.

Uzasadnienie

Po zmianie stanu prawnego, wynikającej m.in. z wyroku Trybunału Konstytucyjnego, roszczenia pieniężne, nawet jeśli ich źródłem jest decyzja administracyjna, mieszczą się w pojęciu sprawy cywilnej. Przepis art. 132 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami odsyła w kwestii odsetek do przepisów kodeksu cywilnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.g.n. art. 132 § ust. 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Przepis ten odsyła do przepisów kodeksu cywilnego w zakresie skutków zwłoki lub opóźnienia w wypłacie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego w przypadku jego bezprzedmiotowości.

p.p.s.a. art. 190

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu I instancji wykładnią prawa dokonaną przez NSA w wyroku kasacyjnym.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący utrzymania w mocy decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy, jeśli decyzja ta była merytorycznie trafna.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekazywania spraw organom właściwym.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 145

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kognicji sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość stosowania środków w celu usunięcia naruszenia prawa.

k.c.

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące zobowiązań pieniężnych i odsetek.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa o odsetki od odszkodowania za wywłaszczenie ma charakter cywilnoprawny, a nie administracyjnoprawny, po zmianie stanu prawnego. Postępowanie administracyjne w tej sprawie było bezprzedmiotowe. Sąd I instancji jest związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA w wyroku kasacyjnym.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Zarzut naruszenia art. 8 i 9 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

Nie można bowiem podzielić poglądu, wyrażonego w zaskarżonym wyroku, że sprawa o rozstrzygnięcie której wystąpili K. M. i S. M. , ma charakter administracyjnoprawny i może być rozpoznana w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego – decyzją administracyjną. W pojęciu sprawy cywilnej mieszczą się również roszczenia, dotyczące zobowiązań pieniężnych, których źródło stanowi decyzja administracyjna. Sąd I instancji, któremu przekazana została sprawa, w następstwie uwzględnienia skargi kasacyjnej, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Skład orzekający

Ewa Markiewicz

przewodniczący

Grzegorz Szkudlarek

członek

Renata Kubot-Szustowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że sprawy o odsetki od odszkodowań za wywłaszczenie nieruchomości należą do drogi cywilnej, a nie administracyjnej, po zmianie stanu prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po wyroku TK SK 12/99 i zmianie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje ewolucję orzecznictwa i zmianę kwalifikacji prawnej sprawy z administracyjnej na cywilną, co jest istotne dla praktyków.

Odsetki od wywłaszczenia: droga administracyjna czy cywilna? Kluczowa zmiana w orzecznictwie.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 885/06 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2006-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Markiewicz /przewodniczący/
Grzegorz Szkudlarek
Renata Kubot-Szustowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant Agnieszka Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi K. M. i S. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia odsetek od odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 19.lipca 2006r., wydanym w sprawie o sygn. akt [...], Naczelny sad Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Wojewody [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia [...], w sprawie o sygn. akt [...], ze skargi K. M. i S. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] , Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sadowi Administracyjnemu w Ł. do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż Sąd I instancji, rozpoznając sprawę dopuścił się naruszenia przepisu prawa materialnego tj. art. 132 ust. 2 ustawy z dnia 21.sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. Nr 261 z 2004r., poz.2603 ze zm.). Nie można bowiem podzielić poglądu, wyrażonego w zaskarżonym wyroku, że sprawa o rozstrzygnięcie której wystąpili K. M. i S. M. , ma charakter administracyjnoprawny i może być rozpoznana w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego – decyzją administracyjną. Cytowany przepis odsyła bowiem do skutków zwłoki lub opóźnienia w wypłacie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, dokonanego po upływie terminu, określonego w ust. 1 tego artykułu, do przepisów kodeksu cywilnego. W orzecznictwie tak Sądu Najwyższego jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego panował pogląd, iż sprawa odsetek ma charakter administracyjnoprawny i załatwiana jest decyzją administracyjną. Jednakże pogląd ten ewoluował w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10.lipca 2000r., sygn.akt SK 12/99, z którego wynika, że w pojęciu sprawy cywilnej mieszczą się również roszczenia, dotyczące zobowiązań pieniężnych, których źródło stanowi decyzja administracyjna.
Ponadto, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w związku ze wskazanym wyżej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, nastąpiła zmiana stanu prawnego, która wykluczała związanie poglądem prawnym, wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny, Ośrodek Zamiejscowy w Ł. , w wyroku z dnia [...], sygn.akt [...]), wydanym po rozpoznaniu skargi K. i S. M. na kasacyjną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] , [...] w przedmiocie odsetek od ustalonego odszkodowania. Jakkolwiek zatem, Naczelny Sąd Administracyjny, poprzednio rozpoznający sprawę, nie miał wątpliwości co do jej administracyjnego charakteru, zmiana stanu prawnego, pogląd ten zdezaktualizowała.
Rozpoznając ponownie, sprawę ze skargi K. i S. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia z dnia [...] Nr [...] , utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia odsetek od odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) .
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżone orzeczenie naruszało przepisy prawa, w stopniu określonym w cytowanym przepisie.
W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 190 p.p.s.a. sąd I instancji, któremu przekazana została sprawa, w następstwie uwzględnienia skargi kasacyjnej, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Oznacza to, że zarzut skargi oparty na obrazie "art. 132 ust. 2 ustawy z dnia 21.sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 1 k.p.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż do dochodzenia odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania należnego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości właściwa jest wyłącznie droga postępowania cywilnego" nie mógł być uznany za skuteczny. Tego rodzaju stanowisko zostało bowiem w całości zakwestionowane we wskazanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skoro zatem sprawa, wszczęta wnioskiem skarżących z dnia 19.lipca 1998r. o wypłatę odsetek za opóźnienie w zapłacie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość nie ma charakteru sprawy administracyjnej, nie było możliwości jej merytorycznego załatwienia decyzją administracyjną. Prawidłowo więc organy, powołując się na wynikającą stąd bezprzedmiotowość postępowania, orzekły o jego umorzeniu w oparciu o przepis art. 105 § 1 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000, poz. 1071 ze zm.). Nie jest zatem trafny zarzut naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., skoro zaskarżona odwołaniem decyzja organu I instancji była merytorycznie trafna, przez co brak było tak potrzeby jak i możliwości jej reformacji.
Nietrafne są również zarzuty naruszenia art. 8 i 9 k.p.a. Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.) nie może powodować naruszenia przepisów prawa materialnego, gdyż przepisy prawa materialnego wyznaczają treść rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Natomiast opóźnienie w zapłacie należnego skarżącym odszkodowania i przekroczenie, nawet maksymalnych terminów do załatwienia sprawy, nie powoduje wadliwości wydanej decyzji; może być jedynie podstawą do roszczeń odszkodowawczych czy odpowiedzialności dyscyplinarnej pracownika organu (por. Paweł Witkowski: Ogólne zasady posterowania administracyjnego w postępowaniu podatkowym. Przegląd Podatkowy 1997/8/21).
Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI