II SA/Łd 634/10

II SA/Łd 634/10 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2010-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-06-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
- -
Grzegorz Szkudlarek
Jolanta Rosińska /sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Hasła tematyczne
Kombatanci
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III SA/Łd 634/10 - Postanowienie WSA w Łodzi z 2011-02-28
II OSK 1124/11 - Postanowienie NSA z 2011-06-10
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 9  art. 61  art. 63 ust. 2   art. 86 art. 145  art. 145a par. 2 art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1996 nr 87 poz 395
art. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.
Sentencja
Dnia 13 października 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2010 roku sprawy ze skargi L. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...].
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...], nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przyznał L. K. uprawnienie do świadczenia pieniężnego za okres 9 miesięcy, tj, od sierpnia 1944 roku do kwietnia 1945 roku, z tytułu deportacji do pracy przymusowej. Podstawę prawną owej decyzji stanowił art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395, ze zm.).
W dniu 18 stycznia 2010 roku L. K. nadała w urzędzie pocztowym ponowny wniosek o przyznanie wspomnianego wyżej świadczenia za okresy od stycznia 1940 roku do maja 1945 roku.
Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 2, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy o świadczeniu pieniężnym (...) w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2009 roku, w sprawie o sygn. akt K 49/07 (Dz. U. z dnia 23 grudnia 2009 roku, Nr 220, poz. 1734), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił zmiany wskazanej na wstępie decyzji własnej z dnia [...].
W uzasadnieniu podjętej decyzji organ wskazał, że L. K. złożyła wniosek w przedmiocie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej w III Rzeszy Niemieckiej, a wyżej wymienioną decyzją Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych orzekł już o przyznaniu uprawnienia do tegoż świadczenia, za okres od sierpnia 1944 roku do kwietnia 1945 roku. Dalej organ wskazał, że w złożonym ponownie wniosku strona nie powołała się na ustawowe podstawy do wznowienia postępowania, ani też na podstawy do wszczęcia postępowania w celu stwierdzenia nieważności decyzji. Wobec czego w ocenie organu w niniejszej sprawie miała zastosowanie dyrektywa wynikająca z treści art. 235 § 1 K.p.a., uzasadniająca zakwalifikowanie pisma strony, jako wniosku o uchylenie ostatecznej decyzji z Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], w trybie przewidzianym dyspozycją art. 155 K.p.a.
Przechodząc do oceny złożonego, przez L. K., wniosku organ wyjaśnił, iż w myśl art. 155 K.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
W ocenie organu wnioskodawczyni nie wskazała, by za uchyleniem decyzji z dnia [...] przemawiał interes społeczny lub słuszny interes strony, bowiem okoliczności, na które strona powołuje się we wniosku tego nie uzasadniają. Powyższą tezę organ uzasadnił, stwierdzeniem, że od dnia wydania decyzji o przyznaniu przedmiotowego świadczenia stan prawny i orzecznictwo organu nie uległy zmianie. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wyjaśnił, że warunkiem uzyskania prawa do świadczenia pieniężnego określonego w ustawie jest udowodnienie wykonywania pracy przymusowej połączonej z wysiedleniem (wyrwaniem) z dotychczasowego środowiska. Wskazał, także, iż w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 grudnia 2009 roku, w sprawie o sygn. akt K 49/07, Trybunał Konstytucyjny podzielił pogląd ustawodawcy, że: wśród wszystkich osób świadczących pracę przymusową (...), szczególnie dotkliwie poszkodowane były osoby, które pracę tę świadczyły w warunkach przesiedlenia poza dotychczasowe miejsce zamieszkania. Świadectwa osób poddanych tej formie represji skłaniają do akceptacji poglądu, że znajdowały się one w znacznie trudniejszej sytuacji niż osoby wykonujące nawet tego samego typu pracę, ale w dotychczasowym miejscu zamieszkania lub w niewielkim od niego oddaleniu (np. sąsiednie miejscowości), w znanej okolicy i w otoczeniu rodziny i znajomych. zatem w ocenie organu nie każda praca przymusowa, wykonywana w okresie okupacji uprawnia do przyznania świadczenia pieniężnego, o którym mowa w ustawie.
Konkludując organ stwierdził, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że strona w okresie od stycznia 1940 roku do sierpnia 1944 roku wykonywała pracę przymusową w obrębie stałego miejsca zamieszkania, w miejscowościach J. oraz Ł. Praca ta nie przybrała w ocenie organu szczególnie dotkliwej formy o której mówi Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2009r., tzn. nie była połączona z wysiedleniem (przymusową zmianą miejsca pobytu) i "wyrwaniem" z dotychczasowego środowiska."
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy L. K., sprostowała złożony wniosek o przyznanie przedmiotowych uprawnień, wskazując urodziła się i do 10 stycznia 1940 roku mieszkała w Ł.. zaś od 10 stycznia 1940 roku do 15 czerwca 1943 roku pracowała u Niemca, w miejscowości J., w gminie N.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 138 §1 pkt 1, w związku z art.127 § 3 K.p.a. oraz art. 2 pkt 2 lit. "a", art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy o świadczeniu pieniężnym (...) utrzymał w mocy wskazaną wcześniej decyzję własną z dnia [...].
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że wniosek L. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakwalifikowany został, jako wniosek złożony w trybie art. 155 K.p.a., bowiem wnioskodawczyni nie powołała się na żadną z ustawowych przesłanej wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto strona nie wykazała okoliczności wskazujących, że za uchyleniem bądź zmianą spornej decyzji przemawia interes społeczny lub jej ważny interes. W ocenie organu słuszny interes strony być może przemawiałby za rozszerzeniem jej uprawnień, ale takie rozstrzygnięcie z całą pewnością kłóciłoby się z interesem społecznym. Skarżąca nie wskazała przy tym na żadne inne okoliczności faktyczne i prawne, które stanowiłyby podstawy do uchylenia lub zmiany decyzji w myśl słusznego interesu strony w trybie wyżej cytowanego przepisu. Dalej organ powielił, argumentację zawarta w treści decyzji pierwszej instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi L. K. powtórzyła argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji..
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w treści zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Uchylenie decyzji administracyjnych następuje więc w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm., dalej p.p.s.a.) Dodać należy, iż sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy merytorycznie tj. nie orzeka bezpośrednio o prawach i obowiązkach strony wnoszącej skargę co stanowi wyłączną kompetencję organu właściwego w sprawie.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z – mogącym mieć wpływ na wynik sprawy - naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 9 i 155 K.p.a. Uchybienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dotyczyło właściwego rozpoznania wniosku strony z dnia 18 stycznia 2010 roku i wyboru właściwego trybu do jego rozpatrzenia.
W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest, iż w obrocie pozostaje ostateczna decyzja Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr , nr [...], przyznająca L. K. uprawnienie do świadczenia pieniężnego za okres 9 miesięcy, tj. od sierpnia 1944 roku do kwietnia 1945 roku, z tytułu deportacji do pracy przymusowej.
Odnosząc się do zgłoszonego ponownie wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia, o jakim mowa w ustawie z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395, ze zm.)., organ stwierdził, iż "strona nie wykazała, że za uchyleniem bądź zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub jej ważny interes", kwalifikując jednocześnie ów wniosek jako wniosek o uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 155 K.p.a.
Analiza wniosku z dnia 18 stycznia 2010 roku wskazuje natomiast, iż skarżąca nie zawarła w nim żądania uchylenia czy zmiany decyzji ostatecznej, lecz wnosiła o przyznanie świadczenia za okres od stycznia 1940 roku do maja 1945 roku. Bez wątpienia powyższe pismo stanowiło wniosek o wszczęcie postępowania w rozumieniu przepisu art. 61 § 1 K.p.a. Zgodnie zaś z przepisem art. 63 ust. 2 K.p.a. wniosek strony powinien zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres oraz żądanie, którego przedmiot określa sam wnioskodawca. Oceny wniesionego żądania organ dokonuje jednak wówczas, gdy zakres tego żądania zostanie w sposób jednoznaczny określony przez stronę postępowania. Dodatkowo też zwrócić należy uwagę na przepis art. 235 § 1 K.p.a., zgodnie z którym skargę w sprawie, w której w toku postępowania administracyjnego została wydana decyzja ostateczna, uważa się - zależnie od jej treści - za żądanie wznowienia postępowania lub za żądanie stwierdzenia nieważności albo jej uchylenia lub zmiany z urzędu. Mając na uwadze wskazane przepisy podkreślić trzeba, że stosownie do art. 61 § 1 K.p.a. zgłoszone żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (zob. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1990 roku, w sprawie o sygn. akt I SA 367/90, ONSA 1990/2-3/47; wyrok NSA z dnia 31 marca 2009 roku, w sprawie o sygn. akt II OSK 1755/07, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wniosek wszczynający postępowanie administracyjne, w przypadku wątpliwości, co do treści żądania, stanowi podstawę do podjęcia przez organ ustaleń w zakresie rzeczywistej woli osoby, od której pochodzi. Przypomnieć także należy, iż zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną m.in. w art. 63, art. 65, art. 128 i art. 140 K.p.a., jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony bez zbędnego formalizmu. Nie można zapominać, iż wprawdzie organy administracji publicznej mają obowiązek rozpatrywania sprawy podlegającej załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej w świetle wszystkich wchodzących w rachubę przepisów oraz udzielania stronom niezbędnych wyjaśnień, lecz zawsze są związane zakresem swojej właściwości i żądaniem strony. Jeżeli zatem organ ma wątpliwości co do charakteru pisma, a w szczególności co do zamiaru i intencji strony, powinien wezwać ją do sprecyzowania żądania udzielając przy tym stosownych wyjaśnień. Odstąpienie od tej czynności stanowi naruszenie zasady ogólnej z art. 9 K.p.a. Przepis art. 9 K.p.a. ustanawia ogólną zasadę, według której, organy administracji publicznej mają obowiązek udzielania informacji faktycznej i prawnej. Zakres tego obowiązku wyznaczony jest kryterium podmiotowym i przedmiotowym. Podmiotem uprawnionym jest strona postępowania, której organ z urzędu ma obowiązek w toku całego postępowania udzielania informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych będących przedmiotem sprawy. Z normy prawnej zawartej w tym przepisie wynika jednoznacznie, że "organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek". Bierność organu w opisanym wyżej zakresie stanowi niewątpliwie naruszenie prawa. Podkreślić należy, że prawo jednostki do otrzymania niezwłocznej i szczegółowej informacji prawnej zawarte jest również w art. 6 § 3a Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz w art. 10 ust. 3 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, który stanowi "W razie potrzeby urzędnik służy jednostce poradą dotyczącą możliwości sposobu postępowania w sprawie wchodzącej w zakres jej działania oraz dotyczącej pożądanego sposobu rozstrzygnięcia sprawy".
Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika zaś, iż organ nie wzywał strony do sprecyzowania wniosku ani nie pouczył jej o przesłankach wynikających z treści art. 145 K.p.a. (w tym o obowiązujących terminach do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w zależności od podstawy wznowienia – art. 148 i 145a § 2 K.p.a., jak i możliwości przywrócenia go oraz skutkach upływu czasu dla możliwości wznowienia postępowania – art. 146 § 1 K.p.a.), czy art. 158 i art. 156 K.p.a. Organ arbitralnie uznał, że wniosek zawiera żądanie uchylenia decyzji ostatecznej trybie art. 155 K.p.a..
Tymczasem skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej uprawnień z tytułu deportacji do pracy przymusowej za okres od stycznia 1940 roku do maja 1945 roku. Data złożenia owego wniosku tj. 18 stycznia 2010 roku, w zestawieniu z datą wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2009 roku, w sprawie o sygnaturze akt K 49/07 budzi wątpliwości, co do prawidłowości zastosowania trybu nadzwyczajnego, przewidzianego dyspozycją art. 155 K.p.a. Z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, że złożenie owego wniosku w dniu 18 stycznia 2010 roku, w sytuacji gdy w/w wyrok TK został ogłoszony w Dzienniku Ustaw w dniu 23 grudnia 2009 roku, miało na celu wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...], nr [...], bowiem L. K., składając swój wniosek, dotrzymała miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, przewidzianego art. 145a § 2 K.p.a. Nadto treść wyrok TK stwierdzającego niezgodność przepisu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym (...) w zakresie, w jakim pomija przesłankę deportacji (wywiezienia) do pracy przymusowej w granicach przedwojennego państwa polskiego z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, również może wskazywać, że skarżąca domagała się ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, z uwzględnieniem nowego stanu prawnego, wynikającego z powołanego wyroku TK, a nie tylko przeprowadzenia weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z punktu widzenia interesu społecznego lub słusznego interesu strony.
Wskazać wypada, że stosownie do tezy zawartej w wyroku Sądu Najwyższego (z dnia 6 stycznia 1999 roku, w sprawie o sygn. akt III RN 101/98 - OSNAPU 1999/10/637) uchylenie lub zmiana decyzji na podstawie art. 155 K.p.a. może nastąpić jedynie wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany w trybie wznowienia postępowania (art. 145 § 1 K.p.a.) lub do stwierdzenia nieważności (art. 156 § 1 K.p.a.), wobec tego dopiero w wypadku gdy decyzja jest dotknięta wadami niekwalifikowanymi, a więc nie dającymi podstaw do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności, jej uchylenie lub zmiana może nastąpić na podstawie art. 155 K.p.a., jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zatem postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 K.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za jej zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej. W przeciwnym wypadku wszczęcie postępowania z art. 155 K.p.a. stawałoby się konkurencyjne dla innych trybów postępowania. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 155 K.p.a. również postępowanie dowodowe winno być prowadzone jedynie pod kątem ustalenia, czy za zmianą (uchyleniem) decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.
W rozpoznawanej sprawie organ nie tylko arbitralnie przyjął, iż wniosek L. K. dotyczy żądania weryfikacji decyzji ostatecznej w trybie art. 155 K.p.a., ale też prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie w wybranym przez siebie trybie uchybił wynikającym z niego – omówionym wyżej - regułom rozparzenia sprawy dokonując tego w kontekście przesłanek wznowienia postępowania (powołanie się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, ocena wpływu jego orzeczenia na byt decyzji ostatecznej). Organ nie ustalił, jakie są rzeczywiste intencje wnioskodawczyni. W tym celu winien wezwać L. K. do sprecyzowania treści złożonego wniosku, wskazując przy tym możliwe tryby wzruszenia decyzji ostatecznej. Reasumując – uznać należało, iż organ nie wzywając strony do sprecyzowania wniosku i nie udzielając jednocześnie stronie wyjaśnień oraz pouczeń w zakresie trybów wzruszania decyzji ostatecznej (co do przesłanek, terminów i innych wymogów wniosku) oraz zakwalifikowanie wniosku – bez stanowiska strony - jako wniosku o wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 155 K.p.a., dopuścił się naruszenia art. 9 i art. 155 K.p.a., które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.
Niezależnie od powyższego uchybienia należy podnieść, iż wniosek organu co do braku przesłanek deportacji w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich jest co najmniej przedwczesny, a przede wszystkim nie został poprzedzony wszechstronnym wyjaśnieniem wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co skutkuje naruszeniem art. 77 i 80 K.p.a.
Skarżąca już bowiem w złożonym kwestionariuszu osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pieniężnego, a następnie odwołaniu wskazała, iż od 10.01.1940 r. do 15.06.1943 r. pracowała u Niemca J. L. w J, gmina N., natomiast do 10.01.1940 r. zamieszkiwała wraz z rodzicami i rodzeństwem w Ł., przy ul A. 14. Organ nie wyjaśnił jednak, czy w związku z tym zatrudnieniem nastąpiła zmiana miejsca zamieszkania skarżącej, czy w szczególności doszło do przymusowego zamieszkiwania u pracodawcy, braku możliwości powrotu do domu i kontaktu z rodziną. W skardze wniesionej do Sądu L. K. podniosła również, iż nie miała możliwości odwiedzin rodziny, a zapłatą za pracę było nędzne wyżywienie i zakwaterowanie. Są to niewątpliwie okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia złożonego wniosku, które organ winien uwzględnić przed wydaniem decyzji.
Wbrew odmiennemu stanowisku organu, wykonywanie pracy przymusowej nawet w miejscowości położonej w niewielkiej, bo kilku, czy kilkunastokilometrowej odległości od miejsca zamieszkania, nie przesądza jeszcze o braku przesłanki deportacji w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy. Warunek deportacji może być bowiem w takim przypadku spełniony, oczywiście przy zaistnieniu szeregu okoliczności, które powołał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2009 r., a których organ nie rozważył.
Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w Rozdziale 4, Działu II określają zasady postępowania dowodowego, w tym możliwość przesłuchania strony celem wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy (art. 86 K.p.a.). Organ winien zatem możliwość tę rozważyć.
Na obecnym etapie postępowania nie można było zatem przyjąć, iż nie nastąpiło przymusowe wysiedlenie związane z wyrwaniem z dotychczasowego środowiska, a w konsekwencji nie została spełniona przesłanka deportacji do pracy przymusowej.
Brak dogłębnej analizy okoliczności sprawy i dokonania szczegółowych ustaleń w tym zakresie narusza art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie w pierwszej kolejności wyjaśnienie z udziałem wnioskodawcy, jaka jest rzeczywista treść wniosku w kontekście istnienia decyzji ostatecznej, a następnie przyjęcie właściwego, wnioskowanego przez stronę trybu weryfikacji tej decyzji oraz wyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy zmierzających do ustalenia, czy została spełniona przesłanka deportacji, warunkująca przyznanie wnioskowanego świadczenia.
m.o.