II SA/Łd 873/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2021-04-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
odpadysamorząd terytorialnyuchwałaregulaminbioodpadyodpady zielonePSZOKodbiór odpadówgospodarka odpadami

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Ozorków w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku, uznając, że gmina nie może ograniczać odbioru bioodpadów zielonych tylko do PSZOK.

Skarżący zakwestionował uchwałę Rady Gminy Ozorków dotyczącą regulaminu utrzymania czystości i porządku, zarzucając jej naruszenie prawa poprzez ograniczenie odbioru bioodpadów zielonych (odpadów roślinnych) tylko do Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (PSZOK), zamiast umożliwienia odbioru bezpośrednio z nieruchomości. Rada Gminy argumentowała, że po nowelizacji przepisów, obowiązek odbioru z nieruchomości dotyczy tylko bioodpadów kuchennych i spożywczych. Sąd uznał jednak, że mimo wykreślenia terminu 'odpady zielone', nowe przepisy (art. 1b u.c.p.g.) nadal traktują odpady roślinne jako komunalne, podlegające odbiorowi z nieruchomości. Dodatkowo, sąd uznał za niedopuszczalne wprowadzanie przez radę własnych podkategorii odpadów, takich jak 'bioodpady frakcji zielonej' czy 'bioodpady frakcji kuchennej', które nie są zdefiniowane w ustawie.

Sprawa dotyczyła skargi Z.Ż. na uchwałę Rady Gminy Ozorków z dnia 27 lutego 2020 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Ozorków. Skarżący, będący posiadaczem nieruchomości, zarzucił uchwale naruszenie prawa materialnego, polegające na pozbawieniu możliwości odbioru bioodpadów pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych bezpośrednio sprzed nieruchomości. Zgodnie z uchwałą, takie odpady miały być odbierane jedynie w PSZOK, podczas gdy bioodpady kuchenne były odbierane sprzed nieruchomości. Rada Gminy argumentowała, że po nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (u.c.p.g.) z 2019 r., termin 'odpady zielone' został zastąpiony przez 'bioodpady', a obowiązek odbioru z nieruchomości dotyczy tylko bioodpadów powstających w gospodarstwach domowych (kuchennych i spożywczych). Odpady zielone miały być odbierane wyłącznie w PSZOK. Sąd administracyjny uznał jednak te argumenty za nieprawidłowe. Stwierdził, że mimo wykreślenia terminu 'odpady zielone', przepis art. 1b u.c.p.g. nadal traktuje odpady stanowiące części roślin pochodzące z pielęgnacji terenów zielonych jako odpady komunalne, objęte obowiązkiem odbioru z nieruchomości. Sąd podkreślił, że gmina nie może ograniczać sposobu pozbywania się tych odpadów tylko do PSZOK. Ponadto, sąd uznał za istotne naruszenie prawa wprowadzenie przez Radę Gminy własnych podkategorii odpadów, takich jak 'bioodpady frakcji zielonej' i 'bioodpady frakcji kuchennej', które nie znajdują odzwierciedlenia w ustawach. W ocenie sądu, takie działania Rady Gminy stanowiły przekroczenie upoważnienia ustawowego i modyfikację przepisów prawa. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości, zasądzając jednocześnie od Rady Gminy na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, gmina nie może ograniczać odbioru bioodpadów zielonych tylko do PSZOK. Pomimo nowelizacji przepisów, odpady te nadal są traktowane jako odpady komunalne podlegające odbiorowi z nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 1b u.c.p.g. nadal traktuje odpady roślinne jako odpady komunalne podlegające odbiorowi z nieruchomości, a art. 4 ust. 2a pkt 2 u.c.p.g. nie zwalnia gminy z tego obowiązku, a jedynie pozwala na fakultatywne postanowienie o ich odrębnym zbieraniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (31)

Główne

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.c.p.g. art. 1b

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 4 § ust. 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 4 § ust. 2

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 4 § ust. 2a

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 6c § ust. 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 6r § ust. 2d

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.s.g. art. 18 § ust. 1 pkt 15

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 40 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 41 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.c.p.g. art. 1a

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 3 § ust. 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o odpadach

u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 7

Ustawa o odpadach

p.p.s.a. art. 119 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 91

Ustawa o samorządzie gminnym

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 87 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 92

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gmina nie może ograniczać odbioru bioodpadów zielonych tylko do PSZOK. Wprowadzanie przez radę własnych podkategorii odpadów, niezdefiniowanych w ustawie, jest niedopuszczalne.

Odrzucone argumenty

Obowiązek odbioru bioodpadów z nieruchomości dotyczy tylko odpadów kuchennych i spożywczych. Możliwość odbioru odpadów zielonych wyłącznie w PSZOK jest zgodna z prawem.

Godne uwagi sformułowania

nie jest konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia nie jest dopuszczalna jakakolwiek wykładnia rozszerzająca przepisu art. 4 ust. 2, a wszelkie odstępstwa od katalogu wymienionego w tym przepisie stanowią istotne naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności aktu prawa miejscowego w całości lub w części. nieuprawniona modyfikacja treści przepisów ustawy

Skład orzekający

Robert Adamczewski

przewodniczący

Agnieszka Grosińska-Grzymkowska

sędzia

Tomasz Porczyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odbioru i zagospodarowania bioodpadów zielonych przez gminy, a także zakazu wprowadzania przez rady gmin własnych definicji i podkategorii odpadów."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania i specyfiki przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu gospodarowania odpadami komunalnymi i interpretacji przepisów, które mają bezpośredni wpływ na mieszkańców gmin. Pokazuje, jak sądy weryfikują uchwały samorządowe pod kątem zgodności z prawem.

Gmina nie może ograniczać odbioru odpadów zielonych tylko do PSZOK – kluczowa interpretacja WSA.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Łd 873/20 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2021-04-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
Robert Adamczewski /przewodniczący/
Tomasz Porczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Odpady
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
III OSK 5423/21 - Wyrok NSA z 2023-02-02
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 506
art. 18 ust. 1 pkt 15, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity
Dz.U. 2019 poz 2010
art. 1a, art. 1b, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, ust. 2, ust. 2a, art. 6c, art. 6r
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi Z. Ż. na uchwałę Rady Gminy Ozorków z dnia 27 lutego 2020 r. nr XXIII/196/20 w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Ozorków 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości; 2. zasądza od Rady Gminy Ozorków na rzecz skarżącego Z. Ż. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. dc
Uzasadnienie
W dniu 27 lutego 2020 r. działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 506 ze zm.) – dalej: u.s.g.; art. 4 ust. 1, ust. 2, ust. 2a pkt 2 i pkt 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminie (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2010 ze zm.)- dalej: u.c.p.g., Rada Gminy Ozorków podjęła uchwałę nr XXIII/196/20 w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Ozorków. Regulamin stanowi załącznik do uchwały. Zaskarżona uchwała wraz z załącznikiem została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego z dnia 23 marca 2020 r., poz. 1872, z mocą obowiązującą od dnia 1 lipca 2020 r. W § 1 treści uchwalonego regulaminu ustalając zakres rodzajów odpadów podlegających selektywnemu zbieraniu przez właścicieli nieruchomości Rada Gminy Ozorków dokonała między innymi wyodrębnienia bioodpadów frakcji kuchennej, stanowiących odpady spożywcze i kuchenne (§ 1 pkt 6) oraz bioodpadów frakcji zielonej, stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych (§ 1 pkt 7). Jednocześnie w § 2 regulaminu zobowiązała właścicieli nieruchomości do oddzielnego zbierania odpadów stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parkowa i cmentarzy, odrębnie od innych bioodpadów stanowiących odpady komunalne, jako odpady frakcji zielonej. Zgodnie z § 3 pkt 6 regulaminu sprzed nieruchomości odbierane będą jedynie bioodpady frakcji kuchennej. Natomiast jak wynika z § 7 pkt 6 i pkt 7 regulaminu, w punkcie selektywnego zbierania odpadów komunalnych (PSZOK) odbierane będą zarówno bioodpady frakcji kuchennej, jak i bioodpady frakcji zielonej.
Na powyższą uchwałę, w dniu 9 listopada 2020 r. Z.Ż. (posiadacz nieruchomości położonej na terenie Gminy Ozorków) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wniesienie skargi skarżący poprzedził wystosowanym w dniu 12 października 2020 r., do Rady Gminy Ozorków wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie prawa materialnego polegającego na pozbawieniu posiadaczy nieruchomości zlokalizowanych na terenie gminy, możliwości odbioru bioodpadów pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych bezpośrednio sprzed nieruchomości. W ocenie skarżącego wynikająca z art. 6c ust. 1 i art. 6r ust. 2d u.c.p.g. realizacja obowiązku gminy polegającego na zapewnieniu właścicielom nieruchomości, w zamian za uiszczaną przez nich opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, pozbycia się wszelkich rodzajów odpadów komunalnych, następuje poprzez: ich odbieranie sprzed poszczególnych posesji; poprzez ich przyjmowanie w PSZOK; jak również poprzez zapewnianie przyjmowania tych odpadów przez gminę w inny sposób. Przy czym zarówno odbieranie odpadów, jaki i przyjmowanie stanowią dwa niezależne od siebie ustawowe obowiązki gminy, od których gmina nie może odstąpić, co potwierdzają powołane w skardze orzeczenia sądów administracyjnych. Ponadto zdaniem skarżącego, zaskarżona uchwała nakłada obowiązki sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, gdyż nie uwzględnia realnych możliwości, osobistego dostarczenia bioodpadów pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych do odległego o kilka kilometrów PSZOK przez osoby starsze i niepełnosprawne. Skarżący zarzucił także, że w treści uchwalonego regulaminu Rada Gminy Ozorków wprowadziła nieznany ustawie termin frakcji zielonej. Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o usunięcie stwierdzonych naruszeń prawa.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Ozorków wniosła o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., z uwagi na nie wykazanie przez skarżącego interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały.
Na wypadek nie uwzględnienia przez Sąd wniosku o odrzucenie skargi, Rada wniosła o jej oddalenie. Uzasadniając powyższe, w pierwszej kolejności organ wskazał, iż kwestionowany regulamin został uchwalony na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 4 ust. 2 u.c.p.g., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1579), z mocą obowiązującą od dnia 6 września 2019 r. Jedna z wprowadzonych zmian do znowelizowanych przepisów u.c.p.g. dotyczyła ustawowej kwalifikacji odpadów definiowanych wcześniej jako "odpady zielone" i polegała na usunięciu z ustawy terminu "odpady zielone" i wprowadzeniu do niej terminu "bioodpady". Powyższe, zdaniem organu gminy skutkowało odmiennym niż dotychczas, uregulowaniem ustawowych wymagań i uprawnień gminy w ramach realizacji gminnego systemu odbioru i zagospodarowania odpadów, w tym dotyczących klasyfikacji odpadów i wynikającej z nich obowiązków gminy. Dalej organ gminy wskazał, iż uchwalony zaskarżoną uchwałą regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Ozorków określa, stosownie do art. 4 ust. 2 pkt 1a u.c.p.g., wymagania w zakresie zbierania i odbierania wszystkich wymienionych w tym przepisie frakcji odpadów, to jest: papieru, metalu, tworzyw sztucznych, szkła, odpadów opakowaniowych wielomateriałowych oraz bioodpadów, a co za tym idzie w ocenie organu brak jest jakichkolwiek podstaw do kwestionowania jego zgodności z prawem. Organ gminy podkreślił, że wynikający z art. 6r ust. 2d u.c.p.g. obowiązek gminy zapewnienia właścicielom nieruchomości możliwości pozbywania się wszystkich rodzajów odpadów komunalnych, w zamian za pobieraną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi należy rozumieć jako: odbieranie z terenu nieruchomości odpadów, o których mowa w art. 6c ust. 1 i ust. 2 u.c.p.g.; przyjmowanie odpadów przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz zapewnianie przyjmowania tych odpadów przez gminę w inny sposób. Z powyższego wynika, że ustawodawca wskazał na kilka sposobów realizacji obowiązku zapewnienia mieszkańcom możliwości pozbywania się wszystkich odpadów komunalnych. Ponadto, co istotne przepis art. 6r ust. 3 u.c.p.g. nakłada na organ stanowiący gminy określenie, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w szczególności częstotliwość odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości i sposobu świadczenia usług przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Powyższe wskazuje, iż gdyby wolą ustawodawcy byłby jedynie odbiór odpadów komunalnych z terenu nieruchomości, to w art. 6r ust. 3 u.c.p.g. nie zwarłby upoważnienia organu stanowiącego gminy do uchwalenia sposobu świadczenia usług przez PSZOK. Dalej Rada wskazała, że wobec braku ustawowego zdefiniowania w u.c.p.g. pojęcia "odpady komunalne" oraz "bioodpady" koniecznym jest, zgodnie z zawartym w art. 1a u.c.p.g. odesłaniem, odwołanie się do przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 797 ze zm.). W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy przez termin bioodpady - rozumie się przez to ulegające biodegradacji odpady z ogrodów i parków, odpady spożywcze i kuchenne z gospodarstw domowych, gastronomii, zakładów zbiorowego żywienia, jednostek handlu detalicznego, a także porównywalne odpady z zakładów produkujących lub wprowadzających do obrotu żywność. Natomiast jak wynika z art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy odpady komunalne to odpady powstające w gospodarstwach domowych, z wyłączeniem pojazdów wycofanych z eksploatacji, a także odpady niezawierające odpadów niebezpiecznych pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych; niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne pozostają niesegregowalnymi (zmieszanymi) odpadami komunalnymi, nawet jeżeli zostały poddane czynności przetwarzania odpadów, która nie zmieniła w sposób znaczący ich właściwości. Z uwagi na powyższe Rada Gminy Ozorków stwierdziła, że treść kwestionowanego regulaminu bezspornie wskazuje, że Gmina Ozorków w sposób należyty realizuje wynikający z ustawy u.c.p.g. obowiązek zagospodarowania wszystkich odpadów komunalnych, w tym bioodpadów. Z tym jednak zastrzeżeniem, że bioodpady powstające w gospodarstwach domowych (kuchenne i spożywcze), definiowane zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o odpadach jako bioodpady komunalne są odbierane bezpośrednio z terenu nieruchomości, jak również są przyjmowane w PSZOK. Natomiast pozostałe bioodpady zdefiniowane w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach, w tym pochodzące z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parków i cmentarzy są przyjmowane w PSZOK. Możliwość przyjęcia przez Radę Gminy Ozorków powyżej wskazanego rozwiązania w zakresie zagospodarowania bioodpadów wynika także z treści art. 4 ust. 2a pkt 2 u.c.p.g., zgodnie z którym rada gminy może w regulaminie postanowić o zbieraniu odpadów stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parków odrębnie od innych bioodpadów stanowiących odpady komunalne.
Odnosząc się natomiast do argumentacji skargi oraz przywołanych na jej poparcie, wskazanych przez skarżącego orzeczeń sądów administracyjnych, Rada Gminy Ozorków podniosła, iż nie zasługują one na uwzględnienie, gdyż odnoszą się do nieaktualnego stanu prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż skarga Z.Ż. została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) – dalej: p.p.s.a. Zgodnie z treścią powołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Skarżący w piśmie procesowym z dnia 9 marca 2021 r. oświadczył, iż wnosi o rozpoznanie przedmiotowej skargi na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Odpis powyższego wniosku został doręczony w dniu 19 marca 2021 r. Wójtowi Gminy Ozorków z pouczeniem, iż niezajęcie stanowiska w terminie 14 dni skutkować będzie uznaniem, że strona wyraża zgodę na rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym. W zakreślonym terminie organ administracji nie wypowiedział się, co do żądania skarżącego zawartego w piśmie procesowym z dnia 9 marca 2021 r. Wobec powyższego, Sąd był uprawniony do rozpoznania skargi w trybie uproszczonym na podstawie wyżej powołanego art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości – między innymi – poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.).
Z wymienionych przepisów wynika zatem, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Natomiast w myśl art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo twierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. W tej kwestii odwołać się należy do przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst. jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.) – dalej: u.s.g., w której mowa o dwóch rodzajach naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy. Mogą być to naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 ustawy). Jednak i tu brak ustawowego zdefiniowania obu naruszeń, co stwarza konieczność odwołania się do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie prawnej i w orzecznictwie sądów administracyjnych. Według M.Stahl oraz Z. Kmieciaka (por. Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102) za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. Natomiast w judykaturze za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97, Lex nr 33805; z dnia 8 lutego 1996 r., SA/Gd 327/95, Lex nr 25639; wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 grudnia 2019 r., III SA/Łd 875/19, Lex nr 2753598; wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 lipca 2020 r., III SA/Kr 1216/19, Lex nr 3099854). Zatem stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Nie jest zaś konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa w przepisie art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) – dalej: k.p.a. Natomiast w przypadku nieistotnego naruszenia nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi Z.Ż. uczynił uchwałę Rada Gminy Ozorków z dnia 27 lutego 2020 r., nr XXIII/196/20 w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Ozorków, podjętą na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 4 ust. 1, ust. 2 i ust. 2a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminie (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2010 ze zm.)- dalej: u.c.p.g., w brzmieniu obowiązującym od dnia 6 września 2019 r., nadanym ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1579).
Natomiast zasadniczą kwestią sporną pomiędzy stronami pozostaje z prawem, postanowień uchwalonego zaskarżoną uchwałą regulaminu, w części w jakiej zapewnia on realizację ciążącego na gminie obowiązku zagospodarowania bioodpadów pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych jedynie poprzez ich przyjmowanie w utworzonym przez gminę PSZOK.
Zdaniem skarżącego przepis art. 6r ust. 2d u.c.p.g., w zakresie ciążącego na gminie obowiązku zagospodarowania wszystkich rodzajów odpadów komunalnych, w tym bioodpadów, w zamian za pobieraną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, przewidują dwa niezależne od siebie obowiązki polegające na: odbieraniu tych odpadów bezpośrednio z nieruchomości oraz ich przyjmowaniu w utworzonym PSZOK. Ponadto pomimo nowelizacji przepisów u.c.p.g., w myśl art. 1b ustawy do odpadów komunalnych stanowiącymi części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych lub cmentarzy, a także z targowisk, stosuje się przepisy dotyczące postępowania z bioodpadami stanowiącymi odpady komunalne. Tym samym dokonane przez Radę Gminy Ozorków rozróżnienie frakcji bioodpadów na frakcję kuchenną oraz frakcję zieloną, jak również odmienne uregulowanie sposobów zagospodarowania tych odpadów pozostaje w sprzeczności z obowiązującym prawem.
Natomiast w ocenie Rady Gminy Ozorków ciążący na gminie obowiązek odbierania odpadów bezpośrednio z nieruchomości odnosi się jedynie do odpadów komunalnych, do których zalicza są między innymi bioodpady, jednakże tylko te, powstające w gospodarstwach domowych (kuchenne i spożywcze). Tym samym uchwalony w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Ozorków sposób zagospodarowania przez gminę bioodpadów pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, realizowany w przewidzianej ustawą formie - przyjmowania tych odpadów w PSZOK, w pełni odpowiada obowiązującemu prawu.
Przechodząc do oceny zasadności skargi, Sąd w pierwszej dokonał oceny zachowania przez skarżącego warunków formalnych jej wniesienia. W tym zakresie wskazać należy, że podstawę prawną skargi stanowił art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 506 ze zm.) – dalej: u.s.g., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z treści powołanego przepisu wynika, że podstawową przesłanką konieczną dla skutecznego podważenia uchwały organu stanowiącego gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, w drodze zaskarżenia jej do sądu administracyjnego, jest wykazanie przez stronę skarżącą, że uchwała ta narusza jej interes prawny lub uprawnienie. W wykonaniu tego warunku strona musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jej własną - prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżaną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała ta narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) właśnie ich interes prawny lub uprawnienie. Inaczej mówiąc kwestionując uchwałę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. trzeba zatem dowieść, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na sferę prawno-materialną strony skarżącej, czyli np. pozbawia jej pewnych, prawem gwarantowanych, uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Szczególną przy tym cechą tak rozumianego interesu prawnego jest przede wszystkim bezpośredniość związku pomiędzy sytuacją danego podmiotu, a normą prawa materialnego, z którego wywodzi on swój interes prawny.
W ocenie Sądu, zaskarżona niniejszą skargą uchwała podjęta w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Ozorków narusza bezpośrednio interes prawny i uprawnienie Z.Ż., który jest posiadaczem nieruchomości położonej w miejscowości S., przy ul. A 49. Nieruchomość znajduje się na terenie Gminy Ozorków. Powyższa okoliczność bezspornie wskazuje, iż zaskarżona uchwała, w zakresie w jakim pozbawia skarżącego, z dniem 1 lipca 2020 r. uprawnienia do odbioru przez gminę, bezpośrednio z jego nieruchomości, bioodpadów pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, wcześniej klasyfikowanych przez ustawę jako "odpady zielone", narusza interes prawny skarżącego, co czyni skargę dopuszczalną.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że na skutek nowelizacji zarówno przepisów p.p.s.a., jak i przepisów u.s.g., przeprowadzonej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935), od dnia 1 czerwca 2017 r. zniesiona została instytucja wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Tym samym wykazane przez stronę skarżącą wystąpienie z dnia 12 października 2020 r. zawierające wezwanie Rady Gminy Ozorków do usunięcia naruszenia prawa, pozostaje bez wpływu na skuteczność wniesienia przedmiotowej skargi.
Dalej przechodząc do oceny merytorycznej skargi Sąd wskazał, że stosownie do treści art. 40 ust. 1 u.s.g. gmina na podstawie upoważnień ustawowych ma prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Zgodnie z art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej akty prawa miejscowego są źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Ustanawianie aktów prawa miejscowego należy do kompetencji organów samorządu terytorialnego, które czynią to wyłącznie, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. W świetle art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. To zaś oznacza, że materia uregulowana wydanym aktem normatywnym powinna wynikać z upoważnienia ustawowego i nie może przekraczać zakresu tego upoważnienia. Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie "uzupełnienie" przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów, a więc nie są wydawane w celu wykonania ustawy, tak ja ma to miejsce w przypadku rozporządzenia w myśl art. 92 Konstytucji RP. Treść przywołanych powyżej przepisów prowadzi do wniosku, że każda norma kompetencyjna musi być realizowana w taki sposób, aby nie naruszała innych przepisów ustawy. Zakres upoważnienia musi być zawsze ustalony przez pryzmat zasad demokratycznego państwa prawnego, działania w granicach i na podstawie prawa. Realizując kompetencję organ musi uwzględniać treść normy ustawowej. Odstąpienie od tej zasady z reguły stanowi istotne naruszenia prawa. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie, ugruntował się pogląd dotyczący dyrektyw wykładni norm o charakterze kompetencyjnym. Naczelną zasadą prawa administracyjnego jest zakaz domniemania kompetencji. Ponadto podkreślenia wymaga, że normy upoważniające powinny być interpretowane w sposób ścisły, literalny. Jednocześnie zakazuje się dokonywania wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych oraz wyprowadzania kompetencji w drodze analogii (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 lutego 2010 r., IV SA/Wr 593/09, LEX 646458). Wskazać również należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym powtarzanie w uchwałach organów gminy całych uregulowań ustawowych, jak i ich części, czy też nieprecyzyjne powtarzanie przepisów zawartych w ustawie delegującej (upoważniającej), bądź ich modyfikacja, czy też uzupełnianie stanowi istotne naruszenie prawa. Uchwała rady gminy nie może bowiem regulować jeszcze raz tego, co jest już zawarte w obowiązującej ustawie, jak również modyfikować treści przepisów ustawy, gdyż mogłoby to prowadzić do sytuacji, w której przepis będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go powtórzono lub zmodyfikowano, co mogłoby skutkować całkowitą lub częściową zmianą intencji prawodawcy. (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 kwietnia 2018 r., II SA/Go 132/18, wyroki WSA w Poznaniu z: 22 kwietnia 2015 r., IV SA/Po 1284/14; 3 lutego 2015r., IV SA/PO 582/14; z 14 czerwca 2018 r., IV SA/Po 431/18; wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r., II GSK 2114/11; wyrok WSA w Białymstoku z 2 lipca 2020 r., II SA/Bk 270/20; wyrok NSA z 30 sierpnia 2019 r., II OSK 2376/18; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie podstawę prawną do uchwalenia przez Radę Gminy Ozorków regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Ozorków stanowił przepis art. 4 ust. 1 u.c.p.g., zgodnie z którym rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, zwany dalej "regulaminem"; regulamin jest aktem prawa miejscowego. W myśl art. 4 ust. 2 u.c.p.g. regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące: 1) wymagań w zakresie: a) selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych obejmującego co najmniej: papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe wielomateriałowe oraz bioodpady, b) selektywnego zbierania odpadów komunalnych prowadzonego przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób umożliwiający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy, które zapewniają przyjmowanie co najmniej odpadów komunalnych: wymienionych w lit. a, odpadów niebezpiecznych, przeterminowanych leków i chemikaliów, odpadów niekwalifikujących się do odpadów medycznych powstałych w gospodarstwie domowym w wyniku przyjmowania produktów leczniczych w formie iniekcji i prowadzenia monitoringu poziomu substancji we krwi, w szczególności igieł i strzykawek, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, zużytych opon, odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz odpadów tekstyliów i odzieży, c) uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego, d) mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi; 2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, w tym na terenach przeznaczonych do użytku publicznego oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i worków oraz utrzymania pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu: a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach, b) liczby osób korzystających z tych pojemników lub worków; 2a) utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc gromadzenia odpadów; 3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego; 4) uchylony; 5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami; 6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku; 7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach; 8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania. Natomiast, jak wynika z art. 4 ust. 2a u.c.p.g. rada gminy może w regulaminie: 1) wprowadzić obowiązek selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych innych niż wymienione w ust. 2 pkt 1 lit. a i b oraz określić wymagania w zakresie selektywnego zbierania tych odpadów; 2) postanowić o zbieraniu odpadów stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parków i cmentarzy odrębnie od innych bioodpadów stanowiących odpady komunalne; 3) określić dodatkowe warunki dotyczące ułatwienia prowadzenia selektywnego zbierania odpadów przez osoby niepełnosprawne, w szczególności niedowidzące; 4) określić wymagania dotyczące kompostowania bioodpadów stanowiących odpady komunalne w kompostownikach przydomowych na terenie nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi oraz zwolnić właścicieli takich nieruchomości, w całości lub w części, z obowiązku posiadania pojemnika lub worka na te odpady; 5) określić warunki uznania, że odpady, o których mowa w pkt 1 oraz w ust. 2 pkt 1 lit. a i b, są zbierane w sposób selektywny.
Treść powyżej przywołanych przepisów wskazuje zatem, że ustalony przez prawodawcę zakres spraw, których mogą dotyczyć postanowienia uchwały rady gminy w sprawie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku, został ściśle określony w art. 4 ust. 2 u.c.p.g. Przepis ten stanowi katalog zamknięty, wyznaczający tym samym zakres kompetencji rady. Regulamin utrzymania czystości i porządku, jako akt niższej rangi wydany w wykonaniu delegacji ustawowej nie może wykraczać poza zakres spraw ścisłe w nim określonych. Nie jest zatem dopuszczalna jakakolwiek wykładnia rozszerzająca przepisu art. 4 ust. 2, a wszelkie odstępstwa od katalogu wymienionego w tym przepisie stanowią istotne naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności aktu prawa miejscowego w całości lub w części. Podkreślenia również wymaga, że konieczność uszczegółowienia regulacji ustawowej przez organ stanowiący gminy, nie może prowadzić do uchwalenia w regulaminie utrzymania czystości i porządku kwestii wymienionych w analizowanym przepisie, w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. Natomiast przywołany art. 4 ust. 2a u.c.p.g., dodany powołaną wyżej ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw, wymienia fakultatywne elementy regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminie.
Dalej wskazać należy, że zgodnie z art. 6r ust. 2d u.c.p.g. w zamian za pobraną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi gmina zapewnia właścicielom nieruchomości pozbywanie się wszystkich rodzajów odpadów komunalnych, przy czym rozumie się przez to odbieranie odpadów z terenu nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1 i 2, przyjmowanie odpadów przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz zapewnianie przyjmowania tych odpadów przez gminę w inny sposób.
Stosownie do treści art. 6c ust. 1 u.c.p.g. gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Natomiast z ust. 2 powołanego przepisu wynika, że rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.
Istotne w niniejszej sprawie pozostaje również to, że przepisy u.c.p.g. nie regulują ustawowych definicji pojęć "bioodpady" oraz "odpady komunalne", odsyłając w tym zakresie, zgodnie z treścią art. 1a u.c.p.g., do stosowania wprost przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 797 ze zm.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy "bioodpady" to ulegające biodegradacji odpady z ogrodów i parków, odpady spożywcze i kuchenne z gospodarstw domowych, gastronomii, zakładów zbiorowego żywienia, jednostek handlu detalicznego, a także porównywalne odpady z zakładów produkujących lub wprowadzających do obrotu żywność. Natomiast w myśl art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o odpadach "odpady komunalne" to odpady powstające w gospodarstwach domowych, z wyłączeniem pojazdów wycofanych z eksploatacji, a także odpady niezawierające odpadów niebezpiecznych pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych; niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne pozostają niesegregowalnymi (zmieszanymi) odpadami komunalnymi, nawet jeżeli zostały poddane czynności przetwarzania odpadów, która nie zmieniła w sposób znaczący ich właściwości.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy przypomnieć raz jeszcze należy, iż zasadności postanowień uchwalonego zaskarżoną uchwałą regulaminu, w części w jakiej pozbawia on właścicieli nieruchomości uprawnienia do odbioru bioodpadów pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, bezpośrednio z nieruchomości, Rada Gminy Ozorków upatruje w treści przywołanych powyżej, znowelizowanych przepisów art. 4 ust. 2, ust. 2a pkt 2, art. 6r ust. 2d, art. 1a u.c.p.g. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 7 ustawy o odpadach, w brzmieniu obowiązującym od dnia 6 września 2019 r. W ocenie organu gminy aktualnie obowiązujące przepisy u.c.p.g pozwalają na stwierdzenie, że ciążący na gminie obowiązek odbierania odpadów bezpośrednio z nieruchomości odnosi się jedynie do odpadów komunalnych, do których, zgodnie z definicją zawartą w ustawie o odpadach zaliczane są między innymi bioodpady, jednakże tylko te powstające w gospodarstwach domowych (kuchenne i spożywcze). Tym samym uregulowane kwestionowaną uchwałą przewidziane przepisami u.c.p.g. zróżnicowane formy zagospodarowania bioodpadów komunalnych powstających w gospodarstwach domowych (poprzez ich odbiór bezpośrednio z nieruchomości, jak również ich przyjmowanie w PSZOK) oraz pozostałych bioodpadów, w tym pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych (poprzez ich przyjmowanie w PSZOK) w pełni odpowiada obowiązującemu prawu.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.c.p.g. utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy. Realizując powyższy obowiązek gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, w tym w szczególności zapewniają selektywne zbieranie odpadów komunalnych obejmujące co najmniej: papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe wielomateriałowe oraz bioodpady, jak również tworzą punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób umożliwiający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy, które zapewniają przyjmowanie co najmniej odpadów komunalnych: wymienionych w pkt 5, odpadów niebezpiecznych, przeterminowanych leków i chemikaliów, odpadów niekwalifikujących się do odpadów medycznych powstałych w gospodarstwie domowym w wyniku przyjmowania produktów leczniczych w formie iniekcji i prowadzenia monitoringu poziomu substancji we krwi, w szczególności igieł i strzykawek, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, zużytych opon, odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz odpadów tekstyliów i odzieży (art. 3 ust. 1 pkt 5 - 6 u.c.p.g.). Jak wynika z art. 4 ust. 1 u.c.p.g. rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, zwany dalej "regulaminem"; regulamin jest aktem prawa miejscowego. Jedną z obligatoryjnych kwestii jaką winien określać regulamin pozostają szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące wymagań w zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, do których ustawodawca zaliczył między innymi bioodpady, jak również selektywnego zbierania tych odpadów prowadzonego przez PSZOK (4 ust. 2 pkt 1 lit. a i lit. b u.c.p.g.)
Zgodzić należy się z organem gminy, że nowelizując przepisy u.c.p.g., w tym art. 4 ust. 2, ustawodawca wykreślił z ustawy termin "odpady zielone", wprowadzając jednocześnie termin "bioodpady". Zarówno na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów ustawy u.c.p.g., jak w aktualnym stanie prawnym ustawodawca w art. 1a u.c.p.g. zdecydował o odesłaniu, w sprawach nieuregulowanych ustawą, do stosowania wprost powołanej wcześniej ustawy o odpadach, która to ustawa zawiera definicje legalne pojęć: "bioodpady" (art. 3 ust. 1 pkt 1) do których zaliczane są miedzy innymi ulegające biodegradacji odpady z ogrodów i parków, odpady spożywcze i kuchenne z gospodarstw domowych oraz "odpadów komunalnych" (art. 3 ust. 1 pkt 7) do których zaliczane są między innymi bioodpady, ale tylko te powstające w gospodarstwach domowych. Z powyższego wynika zatem, że bioodpady pochodzące z pielęgnacji terenów zielonych nie mieszczą się w zakresie ustawowej definicji "odpadów komunalnych".
Jednakże pomimo treści powyżej powołanych przepisów Sąd stwierdza, iż dokonana przez Radę Gminy Ozorków interpretacja przepisu art. 6r ust. 2d w zw. art. 6c ust. 1 u.c.p.g., skutkująca uznaniem, iż w aktualnym stanie prawnym, ciążący na gminie obowiązek odbierania odpadów komunalnych bezpośrednio z nieruchomości odnośnie bioodpadów, dotyczy jedynie do bioodpadów powstających w gospodarstwach domowych (spożywczych i kuchennych) jest nieprawidłowa. Rada pominęła bowiem fakt, iż w wyniku podkreślanej przez nią nowelizacji u.c.p.g. z 2019 r., ustawodawca wykreślając termin "odpadów zielonych", dodał jednocześnie przepis art. 1b, zgodnie z którym do postępowania z odpadami komunalnymi stanowiącymi części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych lub cmentarzy, a także z targowisk, stosuje się przepisy dotyczące postępowania z bioodpadami stanowiącymi odpady komunalne. Z powyższego wynika zatem, że w dacie uchwalenia zaskarżonej uchwały, jak i obecnie, bioodpady pochodzące z pielęgnacji terenów zielonych lub cmentarzy, a także z targowisk niewątpliwie nie mieszczą się w zakresie definicji odpadów komunalnych zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o odpadach, jednakże z woli ustawodawcy uznawane są za odpady komunalne i objęte są, ciążącym na gminie obowiązkiem ich odbioru bezpośrednio z nieruchomości, zgodnie z dyspozycją art. 6c ust. 1 i ust. 2.
Tym samym w ocenie Sądu uznać należało, że zapewniona właścicielom nieruchomości położonych na terenie Gminy Ozorków możliwość zagospodarowania przez gminę bioodpadów stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych jedynie poprzez umożliwienie ich bezpośredniego oddania w prowadzonym przez ginę PSZOK, nie stanowi właściwej realizacji ustawowego obowiązku gminy w zakresie odbioru odpadów komunalnych bezpośrednio z nieruchomości. Powyższe skutkuje stwierdzeniem, że regulamin utrzymania czystości i porządku w gminie Ozorków został uchwalony z rażącym naruszeniem art. 4 ust. 2 u.c.p.g.
Odnosząc się natomiast do powołanej przez organ gminy prerogatywy zawartej w dodanym do przepisów u.c.p.g. art. 4 ust. 2a pkt 2 , zgodnie z którym gmina może w regulaminie postanowić o zbieraniu odpadów stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parków i cmentarzy odrębnie od innych bioodpadów stanowiących odpady komunalne Sąd stwierdza, iż wbrew stanowisku Rady Gminy Ozorków cytowana norma prawna nie stanowi podstawy do zwolnienia gminy z obowiązku odbioru bioodpadów, o których mowa w art. 1b u.c.p.g. bezpośrednio z nieruchomości mieszkańców. Wskazać bowiem należy, iż ustawodawca wprowadzając wyżej wymieniony przepis miał na celu udzielenie gminie upoważnienia do podjęcia fakultatywnej decyzji, w oparciu o przeprowadzoną analizę możliwości przetwarzania odpadów komunalnych, czy będzie zbierała bioodpady pochodzące z pielęgnacji terenów zielonych łącznie z bioodpadami pochodzącymi z gospodarstw domowych, czy też postanowi o oddzielnym ich zbieraniu. Powyższe wynika z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy VIII.3495, LEX/el).
W ocenie Sądu za zasadny uznać również należało zarzut skargi odnoszący się do wprowadzenia w treści uchwalonego regulaminu, nieznanego ustawie terminu "bioodpadów frakcji zielonej", przez który rozumie się, co wynika z w § 1 pkt 7 regulaminu, części roślin pochodzące z pielęgnacji terenów zielonych. W tym zakresie wskazać należy, że żaden z przepisów u.c.p.g nie upoważnia organu stanowiącego gminy do tworzenia podkategorii określonych ustawą frakcji odpadów, w tym bioodpadów. Upoważnienie takie nie wynika również z przepisów ustawy o odpadach, do której stosowania, jak już wcześniej wskazano ustawodawca odsyła w sprawach nieuregulowanych przepisami u.c.p.g. Tym samym wyodrębniona przez Radę Gminy Ozorków w uchwalonym regulaminie podkategoria frakcji bioodpadów – bioodpady frakcji zielonej, wyodrębniona została z przekroczeniem ustawowej delegacji zawartej w art. 4 ust. 2 u.c.p.g. Powyższe zdaniem Sądu stanowiło nieuprawnioną modyfikację treści przepisów ustawy, która jak już wcześniej wskazano mogłaby doprowadzić do sytuacji, w której przepis ustawy będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go zmodyfikowano, a w konsekwencji skutkować całkowitą lub częściową zmianą intencji prawodawcy.
Z tych samych względów, co powyżej Sąd korzystając z przysługujących mu na podstawie art. 134 p.p.s.a. uprawnień stwierdził naruszenie przez Radę Gminy Ozorków art. 4 ust. 2 u.c.p.g. polegające na nieuprawnionym wyodrębnieniu kolejnej podkategorii frakcji bioodpadów – bioodpadów frakcji kuchennej, które jak wynika z § 1 pkt 6 kwestionowanego regulaminu stanowią odpady spożywcze i kuchenne.
Z powyższych przyczyn Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości. W ocenie Sądu treść załącznika do uchwały Rady Gminy Ozorków z dnia 27 lutego 2020 r., nr XXIII/196/20, jak również zakres stwierdzonych naruszeń prowadzi do wniosku, iż stwierdzenie nieważności uchwalonego zaskarżoną uchwalą regulaminu jedynie w zakresie jego poszczególnych jednostek redakcyjnych, których zgodność z prawem Sąd zakwestionował (§ 1 pkt 6 i pkt 7, § 2, § 3, § 7 pkt 6 i pkt 7 załącznika) skutkowałoby pozostawieniem w obrocie prawnym aktu prawa miejscowego, który nie regulowałby kompleksowo wszystkich wymaganych prawem, określonych w art. 4 ust. 2 u.c.p.g., kwestii związanych z utrzymaniem czystości i porządku na terenie Gminy Ozorków.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
dc

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę