II SA/Łd 872/24

II SA/Łd 872/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-02-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Michał Zbrojewski
Robert Adamczewski /przewodniczący/
Tomasz Porczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1429
art. 63 ust. 1-3
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 15 października 2024 r. nr KO.4111.196.2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Kutno z dnia 6 września 2024 r., znak MOPS.RA.5102.004724.2024. dc
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 15 października 2024 r., nr KO.4111.196.2024 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 572) – dalej: k.p.a.; art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. oświadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 323 ze zm.) – dalej: u.ś.r.; art. 63 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429 ze zm. )- dalej: u.ś.w.; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Kutno z dnia 6 września 2024 r., znak MOPS.RA.5102.004724.2024 o odmowie przyznania S. D. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym [...] synem – P. D..
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 8 sierpnia 2024 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawa do świadczenie pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem P. D.. Do wniosku skarżąca załączyła orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...], orzekające o uznaniu w/w za niezdolnego do samodzielnej egzystencji do dnia 31 października 2025 r. Z akt sprawy wynika także, że decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 11 września 2023 r., nr KO.4111.427.2023 skarżącej przyznano świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym synem, na okres od 1 września 2023 r. do 31 lipca 2024 r., na podstawie orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...], uznającego P. D. za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji do dnia 31 lipca 2024 r. Fakt sprawowanej przez skarżącą opieki nad niepełnosprawnym synem, jak i jej zakres potwierdza treść załączonego do akt sprawy formularza wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 27 sierpnia 2024 r.
Przywołaną na wstępie decyzją z dnia 6 września 2024 r. Prezydent Miasta Kutno odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia, co argumentowano brakiem spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 63 ust. 3 u.ś.w. W ocenie organu przedłożone przez stronę orzeczenie o niepełnosprawności P. D. wydane zostało przez niewłaściwy organ oraz w oparciu o niewłaściwą podstawę prawną. Powyższe uniemożliwiało przyznanie stronie żądanego świadczenia, w oparciu o przepisy u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r.
Kwestionując zasadność powyższego rozstrzygnięcia S. D. wniosła odwołanie, w którym wskazywała na swoją trudną sytuację wynikającą z sprawowanej opieki nad niepełnosprawnym synem.
Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia 15 października 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w dniu 1 stycznia 2024 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (u.ś.w.), która znowelizowała ustawę przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.), wprowadzając nowe zasady związane z ustalaniem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W obecnym stanie prawnym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje określonym prawem podmiotom, sprawującym opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18 roku życia legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (art. 17 ust. 1 u.ś.r.). Dalej przywołując treść art. 63 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 u.ś.w. Kolegium wyjaśniło, że zachowanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., jest zagwarantowane w przypadku wydania osobie, nad którą sprawowana jest opieka nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, jeżeli złożenie wniosku o nowe orzeczenie miało miejsce w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia, oraz złożenia wniosku o ustalenie prawa do w/w świadczenia opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności.
Organ wskazał, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. w związku z opieką nad niepełnosprawnym [...] synem. Powyższe obligowało organ do oceny spełnienia przesłanek określonych w art. 63 ust. 1-3 u.ś.w., w wyniku której stwierdzono, iż jakkolwiek spełnione zostały przesłanki określone w art. 63 ust. 2 u.ś.w., tj. skarżąca nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na syna na podstawie wcześniejszego orzeczenia o niepełnosprawności na okres do 31 lipca 2024 r., to w sprawie nie znajdzie zastosowania przepis art. 63 ust. 3 ustawy. Jak wynika bowiem z akt sprawy wnosząc o przyznanie przedmiotowego świadczenia na dotychczasowych zasadach, skarżąca przedłożyła orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] r. orzekające o niezdolności do samodzielnej egzystencji P. D.. Tymczasem warunkiem zastosowania normy z art. 63 ust. 3 u.ś.w. jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności, co w uznaniu Kolegium dotyczy wydania orzeczenia w trybie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 44). Przedłożone przez skarżącą orzeczenie nie jest orzeczeniem wydanym na podstawie w/w przepisów.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi S. D. podnosiła, iż w jej ocenie wydane w stosunku do P. D., nad którym sprawuje opiekę orzeczenie lekarza orzecznika ZUS kwalifikuje ją do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. Podkreśliła, iż wcześniej przyznane jej świadczenie pielęgnacyjne również oparto o orzeczenie ZUS. Strona wnosiła o pozytywne rozpoznanie wniesionej skargi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach wnosiło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wnosił nadto o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga S. D. została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
W sprawie z żądaniem rozpoznania skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. wystąpiło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach w treści udzielonej odpowiedzi na skargę. Skarżąca zawiadomiona o w/w wniosku, w piśmie procesowym z dnia 13 grudnia 2024 r. wnosiła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Przedmiotem skargi S. D. uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 15 października 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Kutno z dnia 6 września 2024 r. o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym [...] synem – P. D., na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429 ze zm. ) - dalej: u.ś.w.
Wskazać należy, że z dniem 1 stycznia 2024 r., na podstawie art. 43 u.ś.w. dokonano nowelizacji przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. oświadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 323 ze zm.) – dalej: u.ś.r., w tym między innymi jej art. 17 ust. 1, z treści którego wynika, iż w aktualnym stanie prawnym, o prawo do świadczenia pielęgnacyjnego mogą ubiegać się osoby w nim wymienione sprawujące opiekę jedynie nad osobą niepełnosprawną, która nie ukończyła 18 roku życia.
Skarżąca domaga się przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowanej opieki nad [...] synem. Nie ulega zatem wątpliwości, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym, uwzględniając wiek osoby wymagającej wsparcia ze strony bliskich, świadczenie to nie może być przyznane skarżącej.
Zgodnie jednak z art. 63 ust. 1 u.ś.r. w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.
W myśl art. 63 ust. 2 u.ś.w. osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4.
Stosownie zaś do art. 63 ust. 3 ustawy osoby, o których mowa w ust. 2, zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne pomiędzy stronami postępowania pozostają te ustalenia faktyczne, z których wynika, że ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 11 września 2023 r. skarżącej przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad synem P. D., na okres od 1 września 2023 r. do 31 lipca 2024 r. Podstawą przyznania w/w świadczenia pielęgnacyjnego było przedłożone przez stronę orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] r. uznające P. D. za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji, na okres do 31 lipca 2024 r. Tym samym skarżąca spełnia warunki, o których mowa w art. 63 ust. 1 i ust. 2 u.ś.w. Bezsporna pomiędzy stronami pozostaje także ta okoliczność, iż zgodnie z przedłożonym nowym orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] r. P. D. uznany został za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji, na okres do 31 października 2025 r. W oparciu o to zaświadczenie skarżąca wywiodła wniosek z dnia 8 sierpnia 2024 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. Z akt sprawy wynika również, że P. D. legitymuje się nadto orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] r. uznającym go za osobę całkowicie niezdolną do pracy na okres do 30 czerwca 2027 r.
Kwestią sporną pozostaje natomiast możliwość zastosowania w sprawie przepisu art. 63 ust. 3 u.ś.w., w sytuacji nieprzedłożenia przez skarżącą orzeczenia właściwego organu o niepełnosprawności P. D.. W ocenie procedujących w sprawie organów administracji użyty przez ustawodawcę w w/w przepisie zwrot "orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności" dotyczy orzeczeń wydawanych na podstawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 44). Przedłożone zaś przez stronę orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] r. nie jest orzeczeniem wydanym na podstawie w/w przepisów.
Zdaniem Sądu rozpoznającego przedmiotową skargę, w tym zakresie jednoznacznie wskazać należy, że z punktu widzenia języka, kryterium legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jakim ustawodawca posłużył się w art. 17 u.ś.r., nie jest wyrażeniem które powinno budzić wątpliwości. I chociaż stopnie niepełnosprawności (znaczny, umiarkowany i lekki) rozróżnione zostały w przepisach w/w o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, a orzeczenia w przedmiocie niepełnosprawności wydawane są przez zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, powoływane zgodnie z przepisami wymienionej wyżej ustawy, to niewątpliwie z orzeczeniami tych zespołów, zrównane są orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, co z resztą wprost wynika z art. 3 pkt 21 u.ś.r. W treści tego przepisu ustawodawca zrównał orzeczenia zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności z orzeczeniami lekarza orzecznika ZUS wskazując, że osoba o znacznym stopniu niepełnosprawności to m.in. osoba legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (pkt a), a także osoba legitymująca się orzeczeniem o całkowitej niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (pkt b), jak i orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji orzeczonej na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników (pkt e). Stąd też legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oznacza legitymowanie się orzeczeniem wydanym przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności w przewidzianym przez prawo trybie lub orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS zrównanym z takim orzeczeniem właściwego zespołu (por. uchwała NSA z 14 listopada 2022 r., I OPS 2/22; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji powyższego, użyty w art. 63 ust. 3 u.ś.w. zwrot "orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności" odczytywać należy zarówno jako orzeczenie wydane przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności w przewidzianym przez prawo trybie, jak i orzeczenie lekarza orzecznika ZUS. Tożsamy pogląd wyrażony został w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2024 r., II SA/Łd 587/24; z 13 listopada 2024 r., II SA/Łd 666/24; z 16 stycznia 2025 r., II SA/Łd 798/24; z 29 stycznia 2025 r., II SA/Łd 802/24 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd korzystając z uprawnień wynikających z art. 134 p.p.s.a. wskazuje nadto, iż jednym z warunków uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., określonym w przywołanym wcześniej przepisie art. 63 ust. 3 u.ś.w. jest wystąpienie z wnioskiem o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności. W rozpoznawanej sprawie, mając na uwadze datę wydania załączonych do wniosku strony z dnia 8 sierpnia 2024 r., orzeczeń uznających P. D. za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji oraz całkowicie niezdolną do pracy, nie ulega wątpliwości, iż o wydanie w/w orzeczeń strona wystąpiła przed upływem końca terminu ważności poprzednio wydanego orzeczenia lekarza ZUS z dnia [...] r. Nie sposób jednak przyjąć za racjonalne założenia, iż w sytuacji, gdzie syn skarżącej uzyskał nowe orzeczenie o niepełnosprawności przed datą utraty ważności poprzedniego orzeczenia (to jest 31 lipca 2024 r.), to skarżąca powinna być pozbawiona prawa do kontynuowania pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, albowiem z wnioskiem wystąpiono przedwcześnie. Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, stoi bowiem na stanowisku, iż ściśle literalne rozumienie przepisu art. 63 ust. 3 u.ś.w. prowadziłoby do wniosków sprzecznych z założeniami samej ustawy. Należy zatem zastosować inne reguły wykładni. Co prawda proces wykładni prawa zaczyna się zawsze od dyrektyw językowych, to jednak nie można się jedynie do nich ograniczać. Pogląd, że dyrektywy funkcjonalne i systemowe mogą prowadzić do odrzucenia rezultatów wykładni językowej nawet w tych sytuacjach, gdy wykładnia językowa prowadzi do rezultatów jednoznacznych jest obecnie dominujący w nauce prawa i orzecznictwie (por. np. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 grudnia 2009 r., I OPS 8/09, M. Zirk-Sadowski, Wykładnia w prawie administracyjnym, System Prawa Administracyjnego. Tom 4 s. 204 i nast., M. Gutowski, P. Kardas, Wykładnia i stosowanie prawa w procesie opartym na Konstytucji, Warszawa 2017 s. 275 i nast. oraz powołana w tych publikacjach literatura i orzecznictwo). Zauważyć także należy, że Trybunał Konstytucyjny w uzasadnienia wyroku z 10 grudnia 2002 r. (P 6/02, OTK-A 2002/7/91) wskazał, że normę prawną rekonstruuje się zawsze z całokształtu obowiązujących przepisów prawnych. Należy zatem sięgnąć do zasad wykładni prawa, zgodnie z którymi znaczenie przepisu zależy nie tylko od jego językowego sformułowania (kontekst językowy), ale także od treści innych przepisów (kontekst systemowy) oraz całego szeregu wyznaczników pozajęzykowych takich jak cele czy funkcje regulacji prawnej. Sądy winny stosować Konstytucję wprost - kierując się podstawową dyrektywą wykładni, mającej znaczenie systemowe - wykładni przepisu w zgodzie z Konstytucją; w pierwszym rzędzie, spośród kilku możliwych znaczeń przepisu za pośrednictwem reguł wykładni, poszukiwany winien być zawsze taki sens normatywny, który pozwala na uzgodnienie przepisu z Konstytucją - zgodnie z domniemaniem zgodności normy ustawowej z Konstytucją (zob. uzasadnienie wyroku TK z 8 listopada 2000 r., SK 18/99, OTK 7/00, s.1273). Za odstąpieniem od wykładni literalnej w/w przepisu, na rzecz jego wykładni systemowej i celowościowej, przemawia między innymi treść uzasadnienia projektu ustawy z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (druk nr 3130 Sejm RP IX kadencji), z którego wprost wynika, iż nowe warunki przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego obowiązujące od 1 stycznia 2024 r. dotyczyć będą wszystkich osób składających wnioski po raz pierwszy po tej dacie. Zamiarem ustawodawcy nie było zatem pozbawianie praw już nabytych osób, które do 31 grudnia 2023 r. świadczenie pielęgnacyjne pobierały. Wskazuje na to także jednoznacznie dalsza treść powoływanego uzasadnienia do ustawy, gdzie wskazano, że osoby, które nabyły lub nabędą prawo do świadczeń opiekuńczych za okres przed wejściem w życie ustawy będą mogły zachować do nich prawo na zasadzie ochrony praw nabytych na podstawie przepisów przejściowych, o ile osoba z niepełnosprawnościami, nad którą jest sprawowana opieka, nie wybierze własnego świadczenia wspierającego. W konsekwencji przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego będzie w takiej sytuacji możliwe na podstawie przepisów dotychczasowych, stosowanych na podstawie art. 63 ust. 1 u.ś.w. (por. wyroki WSA w Łodzi z 21 listopada 2024 r., II SA/Łd 648/24; z 22 stycznia 2025 r., II SA/Łd 750/24; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Końcowo podkreślenia wymaga, iż skarżąca formalnie dochowała 3 miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 63 ust. 3 u.ś.r., przewidzianego do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, licząc od dnia wydania orzeczenia z dnia [...] r. uznającego P. D. za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji.
Reasumując Sąd stwierdza, iż wydane w sprawie decyzje organów obu instancji podjęte zostały z naruszeniem prawa materialnego, to jest art. 63 ust. 3 u.ś.w., co skutkuje koniecznością ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Rozpatrując sprawę ponownie organy administracji zobligowane będą do uwzględnienia dokonanej przez Sąd wykładni art. 63 ust. 3 u.ś.w. i rozpatrzenia wniosku skarżącej w oparciu o przepisy dotychczasowe, to jest w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji.
P.K.