II SA/Łd 865/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2022-12-02
NSAbudowlaneWysokawsa
warunki zabudowyfarma fotowoltaicznaOZEprawo budowlanezagospodarowanie przestrzenneuzbrojenie terenuinfrastruktura technicznadobre sąsiedztwodecyzja administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej, uznając, że nie spełniono warunku wystarczającego uzbrojenia terenu.

Sprawa dotyczyła skargi P. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy odmowę ustalenia warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej o mocy do 3 MW. Skarżąca argumentowała, że przepisy dotyczące instalacji OZE zwalniają z wymogów "dobrego sąsiedztwa" i dostępu do drogi publicznej. Sąd, mimo że podzielił wykładnię językową art. 61 ust. 3 Prawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uznał skargę za niezasadną z powodu niespełnienia warunku wystarczającego uzbrojenia terenu, wskazując na brak deklaracji dostawcy energii elektrycznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę P. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Poddębic o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 3 MW. Skarżąca spółka podnosiła, że jako instalacja odnawialnego źródła energii (OZE) powinna być zwolniona z wymogów "dobrego sąsiedztwa" i dostępu do drogi publicznej na podstawie art. 61 ust. 3 ustawy Prawo o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.). Sąd, analizując przepisy u.p.z.p. oraz orzecznictwo, przyznał, że wykładnia językowa art. 61 ust. 3 u.p.z.p. może sugerować takie zwolnienie. Jednakże, kluczowym argumentem dla oddalenia skargi okazało się niespełnienie warunku dotyczącego wystarczającego uzbrojenia terenu, zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. Analiza oświadczenia PGE Dystrybucja S.A. wykazała brak deklaracji zapewnienia dostawy energii elektrycznej dla planowanej inwestycji, co uniemożliwiło wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Mimo błędnego uzasadnienia organów administracji w kwestii wykładni przepisów o OZE, Sąd uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem z uwagi na nieziszczenie się przesłanki uzbrojenia terenu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nawet jeśli wykładnia językowa art. 61 ust. 3 u.p.z.p. może na to wskazywać, to systemowa wykładnia przepisów, uwzględniająca art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p., a także cel przepisów dotyczących ładu przestrzennego, prowadzi do wniosku, że takie inwestycje powinny być realizowane w ramach planowania przestrzennego (studium, plan miejscowy), a w przypadku decyzji o warunkach zabudowy, muszą spełniać pozostałe wymogi, w tym dotyczące uzbrojenia terenu.

Uzasadnienie

Sąd podzielił wykładnię językową art. 61 ust. 3 u.p.z.p., ale uznał, że systemowa wykładnia przepisów dotyczących OZE o większej mocy (art. 10 ust. 2a, art. 15 ust. 3a u.p.z.p.) oraz zasada ładu przestrzennego wymagają uwzględnienia tych przepisów. Ostatecznie jednak skarga została oddalona z powodu niespełnienia warunku uzbrojenia terenu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe tylko przy łącznym spełnieniu warunków określonych w tym przepisie, w tym dotyczących zabudowy działki sąsiedniej, dostępu do drogi publicznej, wystarczającego uzbrojenia terenu oraz zgodności z przepisami odrębnymi.

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Warunek wystarczającego uzbrojenia terenu (pkt 3) jest kluczowy dla wydania decyzji o warunkach zabudowy.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeśli nie zasługuje na uwzględnienie.

p.u.s.a.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 61 § 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wyłącza stosowanie przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii. Sąd podzielił wykładnię językową, ale uznał, że systemowa wykładnia wymaga uwzględnienia innych przepisów.

u.p.z.p. art. 10 § 2a

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczy rozmieszczenia obszarów pod urządzenia wytwarzające energię z OZE o mocy przekraczającej 500 kW w studium gminy.

u.p.z.p. art. 15 § 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczy określenia w planie miejscowym granic terenów pod budowę urządzeń OZE o mocy przekraczającej 500 kW.

u.o.ź.e. art. 2 § 13

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii

Definicja instalacji odnawialnego źródła energii.

p.p.s.a. art. 119

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie warunku wystarczającego uzbrojenia terenu (art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p.) stanowi podstawę do odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy, nawet jeśli inne przesłanki mogłyby być spełnione lub interpretowane inaczej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej spółki, że instalacja OZE o mocy do 3 MW jest automatycznie zwolniona z wymogów "dobrego sąsiedztwa" i dostępu do drogi publicznej na podstawie art. 61 ust. 3 u.p.z.p., bez uwzględnienia systemowej wykładni przepisów i innych warunków z art. 61 ust. 1 u.p.z.p.

Godne uwagi sformułowania

"Wobec braku deklaracji co do mocy przyłączeniowej na potrzeby własne oraz zadeklarowanych zerowych mocy przyłączeniowych dla źródeł wytwórczych zasadnym jest twierdzenie o braku istniejącego lub projektowanego uzbrojenia terenu, które byłoby wystarczające dla planowanej inwestycji." "Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela opinię co do trafności stosowania przedstawionej powyżej wykładni językowej, dostrzegając jej zbieżność z wykładnią funkcjonalną. W konsekwencji w ocenie Sądu zasadnym jest zastosowanie wyjątku, o którym mowa w art. 61 ust. 3 u.p.z.p." "Jednakże w realiach niniejszej sprawy należy odnotować, że zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. jednym z warunków, jakie muszą zostać spełnione, aby umożliwić wydanie decyzji o warunkach zabudowy, jest to, aby istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu [...] było wystarczające dla zamierzenia budowlanego."

Skład orzekający

Piotr Mikołajczyk

przewodniczący sprawozdawca

Agata Sobieszek-Krzywicka

sędzia

Marcin Olejniczak

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących warunków zabudowy dla instalacji OZE, w szczególności kwestia stosowania art. 61 ust. 3 u.p.z.p. w kontekście mocy instalacji oraz wymogu wystarczającego uzbrojenia terenu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego, w którym kluczowe okazało się niespełnienie warunku uzbrojenia terenu. Różne linie orzecznicze w NSA dotyczące wykładni art. 61 ust. 3 u.p.z.p. mogą wpływać na stosowanie tego orzeczenia w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnej tematyki farm fotowoltaicznych i interpretacji przepisów, które mogą wpływać na rozwój OZE. Pokazuje praktyczne problemy związane z uzbrojeniem terenu.

Farma fotowoltaiczna zablokowana przez brak prądu? Sąd rozstrzyga kluczowy warunek zabudowy.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 865/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-12-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka
Marcin Olejniczak
Piotr Mikołajczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 503
art. 10 ust. 2, art. 15 ust. 3 pkt 3a, art. 61 ust. 1 pkt 3, art. 61 ust. 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Dnia 2 grudnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka, Asesor WSA Marcin Olejniczak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2022 roku sprawy ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 11 sierpnia 2022 roku nr SKO.4120.163.22 w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją z dnia 11 sierpnia 2022 r. nr SKO.4120.163.22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Poddębic o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji.
Jak wynika z akt sprawy w dniu 28 kwietnia 2022 r. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wystąpiła do Burmistrza Poddębic z wnioskiem o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej do 3 MW na części działki nr [...] obręb [...], gm. [...].
Decyzją z dnia 14 czerwca 2022 r., znak: GU.6730.45.2022, Burmistrz Poddębic odmówił ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji z uwagi na brak spełnienia przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Od powyższej decyzji P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła odwołanie zarzucając błędną wykładnię, a w konsekwencji brak zastosowania odstępstwa przewidzianego w art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Strona wniosła o uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty, ewentualnie uchylenie rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 11 sierpnia 2022 r. nr SKO.4120.163.22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że jak wskazuje art. 61 ust. 5a ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 503) - zwana dalej "u.p.z.p." w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół terenu, o którym mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1a, na kopii mapy zasadniczej lub mapy ewidencyjnej dołączonej do wniosku o ustalenie warunków zabudowy obszar analizowany w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu terenu, jednak nie mniejszej niż 50 metrów, i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w ust. 1. Przez front terenu należy rozumieć tę część granicy działki budowlanej, która przylega do drogi publicznej lub wewnętrznej, z której odbywa się główny wjazd na działkę. Przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (art. 61 ust. 3 u.p.z.p. zmieniony z dniem 29 sierpnia 2019 r. na mocy art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2019 r., poz. 1524).
Przez instalację odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy o odnawialnych źródłach energii należy rozumieć instalację stanowiącą wyodrębniony zespół: a) urządzeń służących do wytwarzania energii opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii, lub b) obiektów budowlanych i urządzeń stanowiących całość techniczno-użytkową służący do wytwarzania biogazu rolniczego - a także połączony z tym zespołem magazyn energii, w tym magazyn biogazu rolniczego.
Zgodnie z aktualnym orzecznictwem instalacje fotowoltaiczne o mocy przekraczającej 500 kW (moc wynikająca z art. 10 ust. 2a u.p.z.p. w brzmieniu obowiązującym od dnia 30 października 2021 r.) należy kwalifikować jako zabudowę przemysłową wymagającą analizy przesłanek z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Instalacje te nie korzystają zatem ze zwolnienia wynikającego z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. przewidzianego dla urządzeń infrastruktury technicznej i odnawialnych źródeł energii. W orzecznictwie wskazuje się, że przepis art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie funkcjonuje i nie pozostaje w tym akcie prawnym wyłącznie w relacji do art. 61 ust. 1 i 2 u.p.z.p. Oprócz bowiem relacji tego przepisu do ww. przepisów, na gruncie całej u.p.z.p., przepis ten pozostaje także w relacjach z innymi - nie mniej istotnymi niż przepisy art. 61 ust. 1 i 2 u.p.z.p. - przepisami, w tym z przepisami art. 1 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. Ponadto, w u.p.z.p. ustawodawca zamieścił równie istotne, jak ww., regulacje prawne dotyczące lokalizacji mikroinstalacji oraz urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW (obecnie 500 kW). W art. 10 ust. 2a u.p.z.p. ustawodawca przewidział, że jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW (obecnie 500 kW), a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, to w studium ustala się ich rozmieszczenie, natomiast w art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. postanowił, że w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a, oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko. Podkreśla się m.in., że wykładnia art. 61 ust. 3 u.p.z.p. powinna być zgodna z celem ustanowionej w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. zasady dobrego sąsiedztwa i przyczyn, dla których ustanowiono wyłączenie od tej reguły. Kolegium wskazało, że przeznaczenie terenu pod nową zabudowę ma być zgodne z przeznaczeniem zastanym w otoczeniu, którego granice wyznacza obszar analizowany. Realizacja inwestycji w zakresie systemów fotowoltaicznych służących wytwarzaniu energii elektrycznej (elektrownie, farmy fotowoltaiczne) prowadzi do faktycznej zmiany przeznaczenia terenu z funkcji, np. upraw rolnych, na funkcję przemysłową. Ponadto zabudowa systemami fotowoltaicznymi zaliczana jest do zabudowy przemysłowej, stanowiącej przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Kolegium podkreśliło, że przewidziane w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. zwolnienie od zasady dobrego sąsiedztwa, ze swej istoty i celu, nie powinno naruszać zastanej funkcji w zakresie zabudowy i zagospodarowania terenu. Wydawana w takim przypadku decyzja dotycząca urządzeń infrastrukturalnych powinna więc umożliwić zabudowę i zagospodarowanie terenu pod warunkiem kontynuacji występującej na danym terenie funkcji podstawowej, celem zapewnienia ładu przestrzennego. Oceniając ustawowe przesłanki lokalizacji systemów fotowoltaicznych - należy mieć na uwadze, że ustawodawca dokonał ich rozróżnienia, wprowadzając w art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. odrębne unormowanie dotyczące urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW (obecnie 500 kW). W wymienionych przepisach ustanowiono przede wszystkim obowiązek ustalenia w studium rozmieszczenia obszarów, na których lokalizowane będą przedmiotowe urządzenia, a także stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, w sytuacji gdy na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie takich obszarów. Natomiast w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb granice terenów pod budowę tych urządzeń oraz granice ich stref ochronnych. Regulacja ww. przepisów oznacza, że rozmieszczenie tego rodzaju urządzeń infrastruktury energetycznej należy do decyzji organów gminy w ramach władztwa planistycznego, przy czym ustalenia w tym przedmiocie są obligatoryjne w studium, a fakultatywne w planie miejscowym. W konsekwencji, uprawnione jest wnioskowanie, że realizacja urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW (obecnie 500 kW) na obszarze gminy, zarówno na podstawie planu miejscowego, jak też decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, może odbyć się tylko na obszarach wskazanych w studiach. Nie sposób zatem uznać, że lokalizacja urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a u.p.z.p., miałaby być - na podstawie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. - zwolniona od wymogów ustanowionych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Ponadto, w opinii Kolegium, brzmienie art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. dowodzi, że wolą ustawodawcy jest, aby inwestycje, w ramach których planuje się rozmieszczenie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW (obecnie 500 kW), były realizowane przede wszystkim na podstawie ustaleń planu miejscowego. Nie wyklucza to oczywiście możliwości ubiegania się o decyzję o warunkach zabudowy takiej inwestycji, ale wówczas wymagane jest spełnienie wymogów art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Organ podkreślił, że mając na względzie moc instalacji fotowoltaicznej do 3 MW oraz realizację inwestycji na części działki, na której występują m.in. użytki rolne o klasie IVb, to zgodnie z powołanym orzecznictwem sądów administracyjnych, wydanie decyzji lokalizacyjnej uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Odstępstwa z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie stosuje się. Z wniosku o wydanie decyzji wynika, że teren objęty wnioskiem stanowi część działki nr [...]. Teren ten został uwzględniony w analizie urbanistycznej. Organ I instancji prawidłowo przeprowadził w sprawie analizę urbanistyczną, w rezultacie której zasadnie stwierdził, że w wyznaczonym obszarze (szerokość frontu wynosi ok. 5 m, obszar przekracza minimalną wymaganą wartość 50 m) brak jest zabudowy produkcyjnej (do której zaliczają się zgodnie z orzecznictwem instalacje fotowoltaiczne) mogącej stanowić kontynuację funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji. W badanym terenie występują wyłącznie tereny rolne, leśne oraz zabudowa zagrodowa i mieszkaniowa jednorodzinna. Skoro w badanym obszarze analizowanym występuje wyłącznie zabudowa mieszkaniowa, to brak jest możliwości ustalenia warunków zabudowy dla nowej zabudowy produkcyjnej z uwagi na niespełnienie przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Brak jest podstaw do zastosowania art. 61 ust. 2 u.p.z.p. i wyłączenia przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., ponieważ inwestycja produkcyjna nie znajduje się na terenie przeznaczonym na ten cel w planie miejscowym gminy P., który utracił moc na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1 u.p.z.p.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik spawy, tj.:
a) art. 61 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe uznanie, że w sprawie do wydania decyzji o warunkach zabudowy konieczne jest łączne spełnienie wszystkich warunków wskazanych w ust. 1 niniejszego przepisu, podczas gdy z treści ww. normy wprost wynika, iż w przypadku inwestycji dotyczącej odnawialnych źródeł energii, nie jest niezbędne spełnienie warunków z ust. 1 pkt 1 i 2;
b) art. 61 ust. 3 u.p.z.p. poprzez jego błędną wykładnie polegającą na uznaniu, że zwolnienie ze spełnienia warunku tzw. "dobrego sąsiedztwa" oraz dostępu do drogi publicznej w przypadku instalacji odnawialnego źródła energii uzależnione jest od mocy planowanego przedsięwzięcia;
c) art. 61 u.p.z.p. poprzez jego niezastosowanie oraz niewydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy w przypadku, gdy zostały spełnione wszelkie przesłanki przemawiające za jej wydaniem;
d) art. 10 ust. 2a oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. poprzez jego błędne zastosowanie oraz uznanie, że studium jest aktem prawa miejscowego i na jego podstawie można wydawać decyzję w sprawie ustalenia warunków zabudowy, przy błędnym uznaniu, że planowana moc wytworzona przez odnawialne źródła energii przewyższająca 500 kW, uniemożliwia ustalenie warunków zabudowy dla tego typu przedsięwzięć, podczas gdy studium wiąże jedynie organy gminy w zakresie polityki przestrzennej realizowanej w formie MPZP nie zaś w decyzjach ustalających warunki zabudowy, a przepisy na które powołuje się Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, odnoszą się wyłącznie do kierunków zagospodarowania przestrzennego w studium, które nie ma charakteru normatywnego;
e) § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy rozporządzenie to nie dotyczy postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy.
Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła ponadto naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
a) art. 7, w zw. z art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a zwłaszcza faktu, iż w przypadku budowy instalacji związanej z odnawialnymi źródłami energii, nie jest konieczne spełnienie warunku tzw. dobrego sąsiedztwa, co w konsekwencji oznacza znaczne utrudnienie budowy jakiejkolwiek inwestycji związanej z odnawialnymi źródłami energii, a także całkowite pominięcie okoliczności, iż interes społeczny przemawia za wydaniem decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, ponieważ rozwój odnawialnych źródeł energii uzasadniony jest potrzebami społeczeństwa w szczególności jeżeli weźmiemy pod uwagę ciągłe zapotrzebowanie na energię elektryczną i rozwój technologii odnawialnych źródeł energii jakim jest energia fotowoltaiczna.
Na podstawie powyższych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z decyzją organu I instancji, a ponadto zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wnioskowane przedsięwzięcie poza tym, że jest instalacją odnawialnego źródła energii, stanowi również urządzenie infrastruktury technicznej. Tym samym do inwestycji winien znajdować zastosowanie art. 61 ust. 3 u.p.z.p., a organ winien ustalić dla niej warunki zabudowy. Co więcej, żaden przepis prawa nie uzależnia możliwości ustalenia warunków zabudowy bez spełnienia warunku dobrego sąsiedztwa i dostępu do drogi publicznej dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej od przeznaczenia terenu na ten cel w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, ani nawet od uchwalenia w gminie takiego studium. Podobnie żaden przepis nie uzależnia tego od mocy planowanej inwestycji. Studium jest zaś aktem kierownictwa wewnętrznego, a więc nie zawiera przepisów powszechnie obowiązujących. Fakt, że w obowiązującym w gminie studium nie uwzględniono terenów pod zabudowę instalacją fotowoltaiczną, nie może zatem wpływać na to, że przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy organ może nie zastosować przepisu prawa powszechnie obowiązującego, tj. art. 61 ust. 3 u.p.z.p. Studium, jako akt polityki wewnętrznej gminy, nie może również stanowić podstawy wydawania decyzji administracyjnych. Skarżąca zgodziła się, że najlepszym rozwiązaniem jest lokowanie inwestycji na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jednak jego uchwalenie zależy od gminy, a inwestor nie może ponosić negatywnych konsekwencji jego braku. Zdaniem strony z przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie wynika jakiekolwiek ograniczenie mocy instalacji odnawialnego źródła energii warunkujące stosowanie ust. 1 pkt 1 i 2 tego artykułu, co w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i lokalizowania inwestycji na podstawie decyzji o warunkach zabudowy oznacza wyłączenie tych instalacji od wymogu spełnienia warunku dobrego sąsiedztwa oraz dostępności terenu do drogi publicznej. Za akceptacją takiego stanowiska przemawia nie tylko nie budząca wątpliwości wykładnia językowa art. 61 ust. 3 u.p.z.p. (mająca pierwszeństwo względem innych rodzajów wykładni), ale także wzgląd na działania ustawodawcze związane z kolejnymi nowelizacjami u.p.z.p., w ramach których zmiany ww. przepisów nie były ze sobą wzajemnie powiązane. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżąca stwierdziła, że całkowicie błędną jest próba definiowania pojęcia ustawowego poprzez odwoływanie się do zapisu zawartego w akcie wykonawczym wydanym dla całkiem innych celów, tj. § 3 pkt 52 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Okoliczność zaliczenia systemów fotowoltaicznych do zabudowy przemysłowej dla potrzeb decyzji środowiskowej nie ma jakiegokolwiek znaczenia i związku z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. Przepis ten również nie stanowi o tym, że art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie stosuje się do elektrowni fotowoltaicznych, takich jak wnioskowana w niniejszej sprawie. Odmowa wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy wobec niespełnienia warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 1 pozostaje zatem nieuzasadniona i sprzeczna z przepisami obowiązującego prawa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia w skrócie jako "p.p.s.a", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Skarga w niniejszym postępowaniu została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji w ramach wyżej wskazanego zakresu kognicji sądów administracyjnych wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada przepisom obowiązującego prawa i brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 11 sierpnia 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Poddębic z dnia 11 sierpnia 2022 r. odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej do 3 MW na części działki nr [...] obręb [...], gmina [...]. Do zakresu planowanego przedsięwzięcia należy między innymi montaż paneli fotowoltaicznych w ilości do 7500 sztuk, infrastruktury naziemnej i podziemnej, sieci energetycznej kablowej podziemnej niskiego napięcia oraz przyłącza elektroenergetycznego średniego napięcia, inwerterów/falowników, systemu monitoringu, instalacji odgromowej, kabla telekomunikacyjnego, innych niezbędnych elementów infrastruktury związanych z budową i eksploatacją instalacji fotowoltaicznej.
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 741) - dalej: "u.p.z.p.", w brzmieniu określonym przepisami ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2021 r. poz. 1986), nowelizującą przepisy u.p.z.p. od dnia 3 stycznia 2022 r. Wniosek skarżącej spółki o wydanie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji wpłynął bowiem do organu I instancji w dniu 28 kwietnia 2022 r.
Istotą sporu między stronami niniejszego postępowania jest kwestia możliwości zastosowania w stosunku do planowanego przedsięwzięcia, wyłączenia, o którym mowa w art. 61 ust. 3 u.p.z.p., a w konsekwencji zasadność uwzględnienia przez organ lokalizacyjny w toku procedowania, treści art. 61 ust. 1 pkt 1-2 , art. 10 ust. 2a oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. Podstawy do zastosowania tego wyłączenia skarżąca spółka upatruje w tym, iż stanowi ono instalację odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r., poz. 610 ze zm.).
W pierwszej kolejności wypada wskazać, że zgodnie z art. 59 ust. 1 u.p.z.p. zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Teren, na którym planowana jest przedmiotowa inwestycja nie jest objęty aktualnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a tym samym ustalenie warunków zabudowy dla planowanego przedsięwzięcia wymagało wydania decyzji administracyjnej.
Stosownie do art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy możliwe jest jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w tym przepisie tj.: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem art. 5, jest wystarczające dla projektowanego zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi; 6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze: a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 428, 784 i 922), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu.
Regulacja zawarta w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. przewiduje wyjątek, zgodnie z którym przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Natomiast przez instalację odnawialnego źródła energii, zgodnie z dyspozycją art. 2 pkt 13 ustawy o odnawialnych źródłach energii należy rozumieć instalację stanowiącą wyodrębniony zespół: a) urządzeń służących do wytwarzania energii opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energii jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii, lub b) obiektów budowlanych i urządzeń stanowiących całość techniczno-użytkową służący do wytwarzania biogazu rolniczego - a także połączony z tym zespołem magazyn energii, w tym magazyn biogazu rolniczego.
Spór w niniejszej sprawie koncentruje się wokół wykładni przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. Organy uznały bowiem, że przed wydaniem decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni słonecznej stanowiącej instalację odnawialnego źródła energii na organie pierwszej instancji ciąży obowiązek wyznaczenia obszaru analizowanego, przeprowadzenia analizy urbanistycznej zmierzającej do zweryfikowania i zachowania zasady dobrego sąsiedztwa. W ocenie Kolegium, stosowanie przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. powinno być dokonane z uwzględnieniem pozostałych przepisów ustawy normujących kwestię lokalizacji mikroinstalacji oraz urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 500 kW, tj. art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3a u.p.z.p. Z kolei skarżący zakwestionował prawidłowość tego stanowiska, wywodząc, że do wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji zastosowanie znajduje wyjątek przewidziany w art. 61 ust. 3 u.p.z.p.
W orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtowały się w powyższym zakresie dwie linie orzecznicze.
Według pierwszej z nich, interpretacja normy zawartej w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie powinna ograniczać się do wykładni językowej, lecz wymaga zastosowania reguł wykładni systemowej. Stosowanie tego przepisu powinno być dokonywane z uwzględnieniem przepisów u.p.z.p. regulujących kwestie lokalizacji mikroinstalacji oraz urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 500 kW, a mianowicie art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. Zwraca się uwagę, że ustawodawca dokonał rozróżnienia instalacji fotowoltaicznych, wprowadzając w art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. odrębne unormowanie dotyczące urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW (500 kW). Wolą ustawodawcy jest zatem, aby inwestycje, w ramach których planuje się rozmieszczenie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej wartości graniczne, były realizowane przede wszystkim na podstawie ustaleń planu miejscowego (lub studium). Regulacje zawarte w art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. oznaczają, że rozmieszczenie tego rodzaju urządzeń infrastruktury energetycznej należy do decyzji organów gminy w ramach władztwa planistycznego, przy czym ustalenia w tym przedmiocie są obligatoryjne w studium, a fakultatywne w planie miejscowym. W konsekwencji uprawnione jest wnioskowanie, że realizacja urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej wartości graniczne, zarówno na podstawie planu miejscowego, jak też decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, może odbyć się tylko na obszarach wskazanych w studium (por.m.in. wyroki NSA: z 12 stycznia 2018 r., II OSK 794/16, z 24 kwietnia 2018 r., II OSK 2727/17, z 14 listopada 2018 r., II OSK 2758/16 oraz wyrok WSA w Białymstoku z dnia 13 kwietnia 2021 r. II SA/Bk 146/21; wyrok WSA w Kielcach z 8 września 2021 r., II SA/Ke 444/21; wyrok WSA w Szczecinie z 16 czerwca 2021 r., II SA/Sz 42/21, wyrok WSA w Gdańsku II SA/Gd 617/22, wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl ).
W wyroku z dnia 1 grudnia 2021 r. (II OSK 100/19, Lex nr 3331402) Naczelny Sąd Administracyjny przywołał jako dominujący pogląd, zgodnie z którym "budowa elektrowni fotowoltaicznej nie stanowi urządzenia infrastrukturalnego i wymaga spełniania warunku z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.". W tym samym wyroku NSA wyjaśnił, że "możliwość kontynuacji dotychczasowej funkcji w zakresie zagospodarowania terenu jest zasadniczym kryterium pozwalającym na lokalizowanie naziemnych instalacji fotowoltaicznych. Inwestycja w postaci budowy zespołu paneli fotowoltaicznych, jako inwestycja o funkcji produkcyjnej w postaci wytwarzanej w niej energii, nie może być zwolniona z obowiązku spełniania warunku przewidzianego w art. 61 ust. 1 pkt 1". Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 grudnia 2020 r., II OSK 3705/19 (Lex 3130321), podniósł z kolei, że z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1524, projekt ustawy druk VIII.3656) wynika, iż rozszerzenie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. o instalacje odnawialnego źródła energii powiązano z potrzebą wspierania rozwoju prosumenckiego wytwarzania energii elektrycznej, a więc przez podmioty będące odbiorcami końcowymi wytwarzającymi energię elektryczną, wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w mikroinstalacji, pod warunkiem że w przypadku odbiorcy końcowego, niebędącego odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym, nie stanowi to przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej (por. art. 1 pkt 27a ustawy). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2020 r. II OSK 3705/19 wskazał, że "realizacja inwestycji w zakresie systemów fotowoltaicznych służących wytwarzaniu energii elektrycznej (elektrownie, farmy fotowoltaiczne) prowadzi do faktycznej zmiany przeznaczenia terenu z funkcji, np. upraw rolnych, na funkcję przemysłową". Nie sposób zatem uznać, że lokalizacja urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a u.p.z.p., miałaby być, na podstawie art. 61 ust. 3 u.p.z.p., automatycznie zwolniona od wymogów ustanowionych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Zwraca się także uwagę, że dokonując wykładni systemowej należy odnieść się do normy zawartej w art. 1 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., zgodnie z którą w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się zwłaszcza wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury. Przepis ten wprowadza do systemu prawa zasadę, że ład przestrzenny i zrównoważony rozwój stanowią podstawę postępowania w sprawach przeznaczania terenów na określone cele oraz ustalania zasad ich zagospodarowania i zabudowy. Stosownie do art. 2 ust. 1 u.p.z.p. przez ład przestrzenny należy rozumieć takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne.
Według drugiego z poglądów prezentowanych w orzecznictwie, aktualne brzmienie art. 61 ust.3 u.p.z.p., w zakresie dotyczącym instalacji odnawialnego źródła energii, nie może budzić wątpliwości z gramatycznego punktu widzenia i nie wymaga wykładni systemowej odwołującej się do przepisów art. 10 ust. 2 u.p.z.p. oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że w wyniku nowelizacji dokonanej ustawą z 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1524, dalej: "nowela 2019") w przepisie tym dodano zwrot "a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii". W związku z takim brzmieniem omawianego przepisu nie ma wątpliwości, że art. 61 ust. 3 u.p.z.p. - wprost odsyła do definicji zawartej w odrębnej ustawie, natomiast definicja z art. 2 pkt 13 ustawy o odnawialnych źródłach energii nie pozwala na różnicowanie instalacji w zależności od ich mocy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego takiego rozróżnienia nie sposób również wywieść z treści art. 10 ust. 2 u.p.z.p. oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. Z przepisów tych wynika wyłącznie to, że urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 100 (obecnie 500) kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, muszą zostać rozmieszczone w studium, aby dopuszczalna była ich późniejsza lokalizacja w planie miejscowym, o ile taki plan zostanie uchwalony. NSA stoi na stanowisku, że zakres stosowania tych regulacji jest ograniczony wyłącznie do tych gminnych aktów planistycznych i nie dotyczy decyzji o warunkach zabudowy. Studium nie jest bowiem aktem prawa miejscowego, co wynika z art. 9 ust. 5 u.p.z.p., a jego zapisy nie są wiążące dla organu na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy. W konsekwencji brak rozmieszczenia w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW nie wyłącza a priori dopuszczalności ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla takiej inwestycji. Z uwagi na powyższe art. 10 ust. 2 u.p.z.p., jak i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. nie mogą stanowić podstaw normatywnych, które powinny być uwzględniane przy ustalaniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (wyrok NSA z dnia 12 października 2022 r., II OSK 1482/21).
Ponadto NSA w przywołanym powyżej orzeczeniu wyraża pogląd, że urządzenia wytwarzające energię ze źródeł odnawialnych energii stanowią urządzenia infrastruktury technicznej, a tym samym nawet przed nowelizacją art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie wymagały przy ustalaniu warunków zabudowy realizacji zasady dobrego sąsiedztwa. Z uwagi jednak na rozbieżność w orzecznictwie w tym zakresie (odmienny pogląd wyrażony m.in. we wcześniejszych wyrokach NSA z 29 maja 2015 r. sygn. akt II OSK 2657/13 oraz z 12 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 794/16), ustawodawca zdecydował się usunąć dotychczasowe wątpliwości interpretacyjne poprzez literalne wymienienie odnawialnych źródeł energii. NSA zwróciło uwagę, że w pkt 5 uzasadnienia projektu ustawy 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw wskazano jednoznacznie, że "ze względu na rozbieżności judykatury, interwencji ustawodawcy wymagała również kwestia kwalifikowania budowy urządzeń wytwarzających energię ze źródeł odnawialnych do kategorii urządzeń infrastruktury technicznej w rozumieniu art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym". Dodatkowo NSA wskazało, że nowelizację art. 61 ust. 3 u.p.z.p. trzeba postrzegać jako realizację celów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych. Jednym z celów tej dyrektywy, który został uprzednio również wyrażony w Dyrektywach 2009/28/EC oraz 2001/77/EC jest zalecenie uproszczenia i skrócenia procedur administracyjnych dotyczących realizacji inwestycji w zakresie odnawialnych źródeł energii. Wdrożenie technologii fotowoltaiki słonecznej i energii słonecznej termicznej daje szanse przynoszenia obywatelom i przedsiębiorstwom korzyści, tak w zakresie ochrony klimatu, jak i korzyści ekonomiczne. Wykorzystanie energii słonecznej, w połączeniu z efektywnością energetyczną, stanowi sposób na ochronę obywateli i przedsiębiorców przed zmiennością cen paliw kopalnych. Nie sposób uzasadnić pierwszeństwa zasady kontynuacji przed korzyściami, jakie dla społeczeństwa płyną z energii słonecznej, to jest zwiększeniem bezpieczeństwa energetycznego, stabilnością jej cen oraz korzyściami dla klimatu, takimi jak ograniczenie odpadów, oszczędność paliw kopalnych oraz zmniejszenie w skali globalnej emisji zanieczyszczeń do atmosfery (wyrok NSA z dnia 12 października 2022 r., II OSK 1482/21).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 września 2022 r., sygn. akt II OSK 1276/21 stwierdził ponadto, że "Dokonywanie rekonstrukcji treści art. 61 ust. 3 u.p.z.p. z uwzględnieniem art. 10 ust. 2a u.p.z.p., nie można utożsamiać z zastosowaniem systemowej wykładni prawa. Co prawda oba wymienione przepisy są zawarte w tej samej ustawie, jednakże z uwagi na prawny charakter decyzji o warunkach zabudowy, jak i studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, błędne byłoby uznanie ich systemowego powiązania. Studium jest bowiem aktem planowania przestrzennego, stanowiącym jedną z podstaw kształtowania lokalnego porządku planistycznego znajdującego wyraz w ustaleniach miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Natomiast decyzje o warunkach zabudowy, zgodnie z art. 4 ust. 2 u.p.z.p., określają sposoby zagospodarowania i warunki zabudowy terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ich treść jest wypadkową ogólnego porządku planistycznego kształtowanego przez ustawy oraz inne akty normatywne o powszechnej mocy obowiązującej i w tym kontekście są postrzegane jako decyzje związane o charakterze deklaratoryjnym. Poza tym ustalenia zawarte w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (określanym mianem aktu polityki planowania przestrzennego oraz aktem kierownictwa wewnętrznego i niebędącym, w myśl art. 9 ust. 5 u.p.z.p., aktem prawa miejscowego, wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych (zob. art. 9 ust. 4 u.p.z.p.), nie mogą z uwagi na ich wewnętrzy charakter wiązać organu wydającego decyzję administracyjną. Ta bowiem jest wydawana na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących". Powyższy pogląd reprezentowany jest również w orzeczeniach wojewódzkich sądów administracyjnych (por. m.in. wyroki WSA w Poznaniu z 22 listopada 2022 r., II SA/Po 658/22; z 24 listopada 2022 r., II SA/Po 582/22; z 1 grudnia 2022 r., II SA/Po 554/22; wyrok WSA w Szczecinie z 9 listopada 2022 r., II SA/Sz 513/22; wyrok WSA w Olsztynie z 23 listopada 2021 r., II SA/Ol 893/21).
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela opinię co do trafności stosowania przedstawionej powyżej wykładni językowej, dostrzegając jej zbieżność z wykładnią funkcjonalną. W konsekwencji w ocenie Sądu zasadnym jest zastosowanie wyjątku, o którym mowa w art. 61 ust. 3 u.p.z.p.
Jednakże w realiach niniejszej sprawy należy odnotować, że zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. jednym z warunków, jakie muszą zostać spełnione, aby umożliwić wydanie decyzji o warunkach zabudowy, jest to, aby istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, było wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Stosownie do art. 61 ust. 5 warunek, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem. Z przeprowadzonej przez organ I instancji analizy architektoniczno-urbanistycznej wynika, że zaopatrzenie w energię elektryczną oraz warunki przyłączenia obiektu budowlanego do sieci dystrybucyjnej – na podstawie oświadczenia PGE Dystrybucja S.A., Oddział Łódź, z dnia 1 września 2021 r. znak: [...]. Kopię powyższego oświadczenia załączył do wniosku inwestor. Oświadczenie to, jak wynika z jego treści, zostało wydane w odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia 21 sierpnia 2021 r. w sprawie zapewnienia dostawy energii na potrzeby przedmiotowej inwestycji, przy czym moc przyłączeniową na potrzeby własne określono na 10 kW. W oświadczeniu stanowiącym odpowiedź na wspomniany wniosek PGE Dystrybucja S.A. stwierdziło, że dostępne moce przyłączeniowe dla źródeł wytwórczych dla grupy P., do której miałoby nastąpić przedmiotowe przyłączenie, w perspektywie lat 2021-2026 przedstawiają się następująco: 2021 – 0 MW, 2022 – 0 MW, 2023 – 0 MW, 2024 – 0 MW, 2025 – 0 MW, 2026 – 0 MW. Przedsiębiorstwo energetyczne, wedle treści oświadczenia z dnia 1 września 2021 r., nie deklaruje zatem, że zapewni dostawę energii elektrycznej dla przedmiotowego obiektu o mocy przyłączeniowej do 10 kW. Wobec braku deklaracji co do mocy przyłączeniowej na potrzeby własne oraz zadeklarowanych zerowych mocy przyłączeniowych dla źródeł wytwórczych zasadnym jest twierdzenie o braku istniejącego lub projektowanego uzbrojenia terenu, które byłoby wystarczające dla planowanej inwestycji, w tym dla zaspokojenia zapotrzebowania na dostawy energii elektrycznej na potrzeby własne o mocy 10 kW. W konsekwencji w ocenie Sądu należało stwierdzić, że nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p., co z mocy art. 61 ust. 1 u.p.z.p. skutkuje brakiem możliwości ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji.
Mając powyższe na względzie, Sąd stwierdził, że mimo błędnego uzasadnienia zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
is

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI