II SA/Łd 862/24

II SA/Łd 862/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-02-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Marcin Olejniczak /sprawozdawca/
Michał Zbrojewski
Robert Adamczewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Wodne prawo
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1478
Art. 234 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1225
§ 29
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
Art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 20 lutego 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Dominika Człapińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2025 roku sprawy ze skargi K.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 6 września 2024 roku znak KO.4113.38.2024 w przedmiocie umorzenia w całości postępowania administracyjnego dotyczącego zmiany stanu wody na gruncie oddala skargę. dc
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach, decyzją z 6 września 2024 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Białej Rawskiej z 12 lipca 2024 r. o umorzeniu w całości postępowania administracyjnego w sprawie zmiany stanu wody na gruncie działki nr [...] w obrębie [...], gmina B..
A akt sprawy wynika, że ww. decyzją z 12 lipca 2024 r. organ pierwszej instancji po rozpatrzeniu wniosku K. B. z 27 kwietnia 2023 r., na podstawie: art. 105 § 1 i 104 k.p.a., w związku z art. 234 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2023 r. poz. 478 ze zm. – u.p.w.) w całości postępowanie administracyjne w sprawie zmiany stanu wody na gruncie ww. działki.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał m.in., że K. B. we wniosku wskazała, że w jej ocenie doszło do naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...], poprzez odprowadzenie wód opadowych z działki sąsiedniej, stanowiącej własność J. W. i J. W.1 na działkę wnioskodawczyni.
W dniu 27 czerwca 2023 r. pracownicy organu przeprowadzili oględziny terenu, z udziałem stron postępowania na ww. działkach nr [...] i [...]. Podczas oględzin K. B. wniosła do protokołu, że sąsiad J. W.1 wydłużył pokrycie dachowe na budynku gospodarczym nie zakładając rynien, co spowodowało, że woda opadowa z dachu spływa na budynek przechowalni wnioskodawczyni postawiony blisko budynku sąsiada. Spływająca woda opadowa powoduje zagrzybienie ścian budynku przechowalni. Natomiast J. W.1 oświadczył, że pokrycie dachowe na budynku gospodarczym zostało zmienione 20 lat temu. Budynek ma ok. 60 lat, a rynna dachowa na budynku została zniszczona podczas budowy przechowalni na działce sąsiedniej, blacha dachowa została wygięta. Dodał, że budynek przechowalni został postawiony 16 cm poza granicą działki wnioskodawczym nr [...], tj. częściowo na jego działce nr [...].
Następnie K. B. w piśmie z 16 sierpnia 2023 r. wskazała, że brak rynien na dachu budynku gospodarczego będącego własnością sąsiada powoduje niszczenie jej budynku przechowalni; mur budynku jest zagrzybiały czuć stęchlizną, na dowód załączyła zdjęcia ścian budynku.
Z kolei J. W. i J. W.1 w piśmie z 7 września 2023 r. podnieśli, że na budynku gospodarczym znajdującym się na ich działce nr [...] nieprzerwalnie od 20 lat znajduje się pokrycie dachowe z blachy. Budynek od strony graniczącej z działką nr [...] posiadał renajzy i rynnę odprowadzającą wodę na teren działki nr [...]. W 2010 r. właściciele działki nr [...], stawiając budynek przechowalni usunęli rynnę, wygięli renajzy oraz elementy pokrycia dachu znajdujące się na budynku zlokalizowanym na działce nr [...].
Organ zwrócił uwagę, iż z zaakceptowanego przez właścicieli działek, protokołu granicznego z 2022 r., z czynności rozgraniczenia działek nr [...] i [...] oraz z przeprowadzonych przez geodetę pomiarów wynika, że budynek przechowalni znajdujący się na działce nr [...] w całej długości przekracza granicę i w najbardziej wysuniętym punkcie znajduje się 16 cm poza granicą tej działki.
Organ pierwszej instancji zaznaczył, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rawie Mazowieckiej 20 maja 2024 r. udzielił odpowiedzi, iż nie odnalazł dokumentacji dotyczącej zgłoszenia zakończenia budowy bądź udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego-przechowalni owoców, wybudowanego na działce nr [...] i częściowo na działce nr [...].
W tych okolicznościach organ pierwszej instancji ustalił, że budynek przechowalni owoców jedną ścianą prawie w całości znajduje się na działce nr [...]. W ocenie tego organu zarzuty K. B. dotyczące oddziaływania wody spływającej z budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] na jej budynek przechowalni owoców nie mogą być rozpatrywane na podstawie art. 234 ust. 3 u.p.w., gdyż ewentualne oddziaływanie wody spływającej zamyka się w obszarze działki nr [...]. Zdaniem organu skoro odpływ wody deszczowej z dachu budynku gospodarczego posadowionego na działce nr [...] nie odbywa się na sąsiednią działkę nr [...] lecz jedynie na działkę nr [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy ww. decyzję, wyjaśniło, że K. B w trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji, a także w odwołaniu konsekwentnie podnosi, że:
- sąsiad wydłużył pokrycie dachowe na budynku gospodarczym nie zakładając rynien, co spowodowało, że woda opadowa z dachu spływa na budynek przechowalni wnioskodawczym postawiony blisko budynku sąsiada;
- spływająca woda opadowa z dachu tego budynku powoduje zagrzybienie ścian jej budynku przechowalni; brak rynien na dachu budynku gospodarczego będącego własnością sąsiada powoduje niszczenie jej budynku przechowalni.
W konsekwencji domaga się ustalenia w niniejszym postępowaniu następujących okoliczności: czy, a jeśli tak, to od kiedy był postawiony budynek przechowalni, kiedy zostało wymienione pokrycie dachowe na budynku sąsiadów, a także czy kiedykolwiek znajdowało się na nim orynnowanie; kiedy te budynki powstały.
Zarzuca, że budynek sąsiadów zwiększył swoją powierzchnię zabudowy oraz powierzchnię dachu, a zatem prace powinny zostać zgłoszone do Starosty. Jej zdaniem organ pierwszej instancji nie dokonał ustaleń, czy w ramach wymiany dachu nie doszło do zmian konstrukcyjnych więźby dachowej i zmiany kąta nachylenia dachu oraz czy było wydane pozwoleniu na użytkowanie.
Wobec tak sformułowanych zarzutów Kolegium podkreśliło, że art. 234 ust. 3 u.p.w. ma zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy na działce, której dotyczy wniosek nie byłyby realizowane roboty budowlane. Natomiast w przypadku, gdy ewentualna zmiana stanu wody na gruncie powstała w związku z wykonywaniem robót budowlanych lub realizacją inwestycji budowlanej, to sprawdzenie takiego stanu należy do kompetencji organu nadzoru budowlanego w ramach ustalenia, czy nie dopuszczono się odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, w tym od planu zagospodarowania terenu. To organ nadzoru budowlanego jest właściwy do podejmowania czynności w ramach zmiany stosunków wodnych w zakresie dotyczącym realizacji obiektów budowlanych. W konsekwencji to organy nadzoru budowlanego zajmują się kwestią odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, w tym w zakresie zmiany zagospodarowania terenu i spowodowaną tymi okolicznościami ewentualną zmianą stosunków wodnych czy też nieprawidłowym odprowadzaniem wód opadowych z dachów budynków, wybudowanych lub będących w budowie. Organ dodał powołując się na treść § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225) wyjaśnił, że ewentualne wynikające z robót budowlanych zmiany powinny być niwelowane przez nakazanie wykonania w pozwoleniu na budowę odpowiednich urządzeń budowlanych. W konsekwencji zmiany stanu wody na gruncie spowodowane robotami budowlanymi nie mogą być brane pod uwagę w postępowaniu prowadzonym w oparciu o przepisy u.p.w., co oznacza, że pod uwagę nie mogą być też brane ewentualne zmiany polegające na podwyższeniu terenu działki w następstwie legalnie wykonanych robót budowlanych (o ile takimi były) w oparciu o wydane pozwolenia na budowę lub niewykonanie orynnowania budynków. Legalność wykonania takich robót budowlanych lub budowy obiektu budowlanego oraz ewentualnego podwyższenia w związku z tym terenu działki wymaga uprzedniego zbadania i ustalenia przez organ nadzoru budowlanego w stosownym postępowaniu wyjaśniającym.
Wobec powyższego, zdaniem Kolegium problemy związane z prawidłowością budowy obiektu budowlanego lub prowadzeniem robót budowlanych należą do wyłącznej kompetencji organu nadzoru budowlanego, działającego w trybie i na postawie przepisów ustawy Prawo budowlane. Stąd postanowienie organu pierwszej instancji, w odniesieniu do omawianego przypadku postępowania uregulowanego w art. 234 u.p.w. jest bezprzedmiotowym.
W skardze K. B. zarzuciła naruszenie:
- art. 7 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie w sposób wszechstronny stanu sprawy, dokonanie oceny dowodów w dowolny a nie swobodny sposób, co doprowadziło do błędnego rozstrzygnięcia, w szczególności poprzez mylne przyjęcie, że organem właściwym do rozpoznania sprawy jest organ nadzoru budowlanego, w sytuacji gdy skarżąca nie ma wiedzy czy prace wykonywane przez sąsiadów były zgłaszane do odpowiednich nadzorów, oraz niewyjaśnienie kwestii, czy w sprawie wystąpiła szkoda w postaci uszkodzenia budynku stojącego przy granicy z działką sąsiadów skoro z operatu geodezyjnego wynika, że budynek nie stoi w całości na działce sąsiadów, a ponadto, nie ustalono czy doszło do zniszczenia budynku przechowalni na skutek odprowadzania na niego wody z budynków sąsiadów oraz nie zwrócono się, tak jak w jej przypadku do organu nadzoru budowlanego bądź Starostwa Powiatowego o wyjaśnienie czy sąsiedzi zgłaszali prace remontowe i uzyskali stosowane zezwolenia;
- art. 8 § 1 i 2 k.p.a., poprzez niezachowanie przy wydaniu rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie zasad bezstronności i równego traktowania stron w szczególności gdy organ pierwszej instancji wystąpił o dokumentację budowlaną budynku skarżącej, odstępując, z niewiadomych przyczyn od żądania dokumentacji budowlanej budynku sąsiadów, w sytuacji gdy sami sąsiedzi wskazywali, że wykonywali wymianę dachu;
- 89 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej w celu ustalenia okoliczności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, w szczególności czy a jeśli tak to od kiedy był postawiony budynek przechowalni, wymienione pokrycie dachowe na budynku sąsiadów, a także czy kiedykolwiek znajdowało się na nim orynnowanie;
- art. 75 § 1 i 2 k.p.a. poprzez niedokonanie ustaleń w zakresie wyrządzenia szkody na nieruchomości skarżącej, a także oparcie ustaleń w sprawie co do posadowienia budynku, wymiany pokrycia dachowego oraz orynnowania, w oparciu o oświadczenia osób, które nie mogą stanowić dowodu z zeznań/oświadczeń świadków z uwagi na brak pouczenia o odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań;
- art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego i niezlecenie wydania opinii biegłemu o specjalności wodno-budowlanej a także ds. szacowania szkód, który w oparciu o posiadaną wiedzę a także przeprowadzone oględziny ustaliłby czy doszło do uszkodzenia budynku skarżącej, czy jest możliwość zamontowania orynnowania na budynku sąsiadów, a także czy doszło do zakłócenia stanu wodnego;
- art. 86 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu przesłuchania stron w osobach skarżącej, oraz sąsiadów na okoliczność wymiany pokrycia dachowego, wyrządzonej szkody, montaży i demontażu orynnowania, posadowienia budynków, i zastąpienie dowodu w zakresie ustalenia w/w okoliczności, oświadczeniami innych osób, które nie mogą stanowić pełnowartościowego dowodu w sprawie;
- art. 29 prawa budowalnego, poprzez jego nie uwzględnienie w zakresie ustalenia czy wykonane przez sąsiadów prace remontowe związane z wymianą poszycia dachowego zostały zgłoszenie, jaki był ich zakres, czy doszło do zmiany parametrów budynku, w tym powierzchni zabudowy i powierzchni dachu;
- art. 65 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy zdaniem organu sprawa należy do właściwości innego organu administracji publicznej.
Podnosząc powyższe zarzuty wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzająca ją decyzją organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.
Na rozprawie skarżąca poparła skargę. Złożyła do akt oświadczenie J. W.1 z 9 września 2002 r. o wyrażeniu zgody na budowę przy granicy nieruchomości. Potwierdziła fakt, że protokół graniczny jest zgodny ze stanem faktycznym istniejącym obecnie na nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - p.p.s.a.) – sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. - k.p.a.), który wskazuje, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Podkreślenia wymaga, że decyzja umarzająca postępowanie ma charakter procesowy, gdyż nie załatwia sprawy merytorycznie. Badanie przez sąd zgodności z prawem takiej decyzji wymaga oceny, czy zasadne jest stanowisko organu, że w sprawie wystąpiły przesłanki bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego.
Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Innymi słowy, bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce wówczas, gdy nie istnieje sprawa administracyjna podlegająca rozpoznaniu w tym postępowaniu. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o jakim mowa w powyższym przepisie, oznacza brak podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy, brak przedmiotu postępowania, którym jest konkretna sprawa, a w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. wyrok NSA z 21 lutego 2006 r., I OSK 967/05). Bezprzedmiotowe może być zatem postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu postępowania wymagającego rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (por. np. wyrok NSA z 23 stycznia 2006 r., II SA 428/01).
Natomiast stosownie do treści art. 234 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:
1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;
2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie.
Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności (ust.3).
Dla wydania decyzji na podstawie art. 234 ust. 3 p.w. konieczne jest wykazanie: po pierwsze, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na swoim gruncie, po drugie, czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, tzn. czy pomiędzy zmianą stanu wody i szkodą na nieruchomości sąsiedniej istnieje związek przyczynowo-skutkowy. Z punktu widzenia przywołanych wyżej przepisów nie ma natomiast znaczenia rozmiar powstałej szkody. Ustawodawca nie uzależnia bowiem skutku od rozmiaru szkody, lecz w ogóle od jej zaistnienia, w związku z czym nie ma potrzeby jej szacowania.
Jednocześnie stosownie do treści § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225) dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione.
Wskazany przepis § 29 rozporządzenia koresponduje z art. 234 ust. 1 u.p.w. Obie regulacje, zasadniczo tożsame, stanowią, że właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. Oba tryby są przy tym wobec siebie niekonkurencyjne, a zastosowanie każdego z nich spowodowanego jest rodzajem podjętych przez właściciela działań, ingerujących w stan wody na grunty sąsiednie. Nie jest przy tym wykluczone jednoczesne prowadzenie postępowań zarówno w trybie art. 234 ust. 3 u.p.w, jak i § 29 rozporządzenia, jeśli charakter wykonanych robót wypełnia dyspozycję obu wskazanych regulacji prawnych. Postępowanie prowadzone przed organami nadzoru budowlanego nie ma takiego samego przedmiotu, jak postępowanie podlegające jego kontroli.
Dodać wypada, że w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że postępowanie administracyjne prowadzone w oparciu o unormowanie art. 234 ust. 3 u.p.w. zmierza do ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie, a jeśli tak, to czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Zmianą stanu wody na gruncie jest takie działanie, które ingeruje w stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi. W orzecznictwie wskazuje się, że działaniem takim jest m.in. zmiana naturalnego ukształtowania terenu (np. nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu, usunięcie ziemi w celu obniżenia terenu, wykopanie rowu), wykonanie robót budowlanych (np. niwelacja terenu, podniesienie rzędnej terenu, wybetonowanie działki, wzniesienie murowanego ogrodzenia, wprowadzenie systemu drenażowego wokół budynku), a także wykonanie innego rodzaju prac, powodujących określone zmiany na gruncie właściciela nieruchomości (np. wykonanie przeszkody w odpływie wody opadowej z terenów sąsiednich zgodnie z naturalnym kierunkiem odpływu). Konieczne jest wobec tego stwierdzenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy tą zmianą a szkodą na sąsiedniej nieruchomości. Tym samym dopiero zaistnienie wszystkich określonych w art. 234 ust. 3 p.w. przesłanek stwarza po stronie organu obowiązek wydania nakazu, o którym mowa w tym przepisie. Jednoczenie organ nie ma podstaw do poszukiwania wszelkich przyczyn istnienia niezadawalającego stanu wód na gruncie wnioskodawcy.
Z kolei dla stwierdzenia naruszenia § 29 rozporządzenia konieczne jest ustalenie celowego zamiaru sprawcy przy dokonywaniu zmiany naturalnego spływu wód opadowych, a zatem z naruszeniem tego przepisu możemy mieć do czynienia wtedy, gdy np. w wyniku przeprowadzonych robót budowlanych (działania właściciela gruntu) dojdzie do naruszenia stosunków wodnych na gruntach sąsiednich.
W konsekwencji przyjąć należy, że w zakresie zmiany stosunków wodnych na gruncie - co do zasady właściwy jest wójt, burmistrz, prezydent, który prowadzi takie postępowanie w trybie art. 234 u.p.w. Natomiast organ nadzoru budowlanego w sprawie zmiany stosunków wodnych jest właściwym wtedy, gdy do takiej zmiany doszło na skutek realizowanych robót budowlanych, w szczególności gdy zmiana wynika z dokonania istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego (por. wyrok WSA w Lublinie z 5 listopada 2024 r., II SA/Lu 480/24). Tym samym chociaż – co do zasady - ewentualna zmiana stanu wody na gruncie ze szkodą dla sąsiednich nieruchomości jest sprawą z zakresu prawa wodnego, to w sytuacji, gdy z treści wniosku i okoliczności sprawy wynika, iż wnioskodawca żąda wyjaśnienia kwestii zgodności istniejącego stanu faktycznego z danymi zawartymi w projekcie zagospodarowania działki, czy przepisami prawa budowlanego, organem właściwym do rozpatrzenia wniosku jest organ nadzoru budowlanego. Organ nadzoru budowlanego jest bowiem właściwy do podejmowania czynności w ramach zmiany stosunków wodnych w zakresie dotyczącym realizacji obiektów budowlanych, jako organy zajmujący się kwestią odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, w tym w zakresie zmiany zagospodarowania terenu i spowodowaną tymi okolicznościami ewentualną zmianą stosunków wodnych (por. NSA z 29 stycznia 2009 r., II OW 84/08; wyroki NSA: z 15 lutego 2018 r., II OSK 1869/17; z 27 maja 2020 r., II OSK 822/19).
Z niekwestionowanych ustaleń wynika, że właściciel działki nr [...] odprowadza wody ze swojego budynku na teren swojej działki. Z protokołu granicznego z 10 października 2022 r., ustalającego granicę pomiędzy nieruchomościami nr [...] i nr [...] wynika, że budynek przechowalni owoców, stanowiący obecnie własność skarżącej, wybudowany został w taki sposób, że jego jedna ściana znajduje się na nieruchomości nr [...], stanowiącej własność sąsiadów. Zlokalizowany jest on tuż przy budynku gospodarczym, z którego wedle skarżącej dochodzi do zalewania ściany budynku przechowalni, tj. ściany która zlokalizowana jest (nawet 16 cm) na działce nr [...], należącej do sąsiada skarżącej.
W niniejszej sprawie skarżąca domaga się od organu weryfikacji, czy doszło do naruszenia stosunków wodnych na jej działce, poprzez odprowadzenie wód opadowych z dachu budynku znajdującego się na działce sąsiada na ścianę należącego do niej budynku, która jak wynika z protokołu granicznego w miejscu zalewania zlokalizowana jest na działce nr [...], stanowiącej własność J. W. i J. W.1. Według skarżącej powodem zalewania ściany jest, jak twierdzi to, że sąsiad m.in. wydłużył pokrycie dachowe na budynku gospodarczym nie założył rynien, co powoduje, że woda opadowa z dachu spływa na budynek przechowalni wnioskodawczyni posadowiony blisko budynku sąsiada. Skarżąca w toku postępowania podnosi konsekwentnie, że nie ma wiedzy czy prace wykonywane przez sąsiadów były zgłaszane do odpowiednich nadzorów, czy doszło do zniszczenia budynku przechowalni na skutek odprowadzania na niego wody z budynków sąsiadów, czy wymienione zostało pokrycie dachowe na budynku sąsiadów, czy kiedykolwiek znajdowało się na nim orynnowanie, a także czy wskutek tego doszło do zakłócenia stanu wodnego. Skarżąca nie wskazuje przy tym innych okoliczności, które powodują szkodę na jej nieruchomości, poza nasiąkaniem ściany budynku przechowalni owoców, zlokalizowanej na działce sąsiada.
W konsekwencji tak sformułowanych zarzutów skarżącej, sąd doszedł do przekonania, że w realiach niniejszej sprawy brak było przesłanek do prowadzenia postępowania na podstawie art. 234 ust. 3 u.p.w. Postulaty skarżącej dotyczą wprost kwestii związanych z ewentualnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego (zgodnością budynku sąsiada z szeroko rozumianymi przepisami brawa budowlanego), a w konsekwencji spowodowaną tymi okolicznościami ewentualną zmianą stosunków wodnych, które sprowadzają się w istocie do nasiąkania ściany budynku zlokalizowanej na nieruchomości, która nie jest jej własnością. Tym samym w ocenie sądu, mając na względzie zawarte w niniejszym uzasadnieniu rozważania, właściwym organem w tej kwestii będzie organ nadzoru budowlanego. To organ nadzoru budowlanego jest właściwy do podejmowania czynności w ramach zmiany stosunków wodnych występujących na danej nieruchomości w zakresie dotyczącym realizacji obiektów budowlanych oraz związanej z tym zmiany stosunków wodnych powstałej na skutek wykonywania robót budowlanych w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.
W konsekwencji sąd uznał, że organy prawidłowo przyjęły, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do prowadzenia postępowania na podstawie art. 234 ust. 3 u.p.w, a tym samym prawidłowe było umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
W konsekwencji skarga podlegała oddaleniu, na mocy art. 151 p.p.s.a.
ds