II SA/Łd 860/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki A sp. z o.o. na decyzję SKO, uznając, że spółka jest następcą prawnym poprzedniego właściciela i władającego terenem, a tym samym nie może skorzystać z przepisów o zgłoszeniu zanieczyszczenia przez inny podmiot.
Spółka A sp. z o.o. zgłosiła zanieczyszczenie gruntu, domagając się stwierdzenia, że spowodował je inny podmiot (poprzedni właściciel B). Starosta odrzucił zgłoszenie, uznając spółkę za następcę prawnego B. SKO utrzymało decyzję w mocy. WSA w Łodzi oddalił skargę spółki, stwierdzając, że spółka, mimo zmiany formy prawnej i nazwy, jest faktycznie tym samym podmiotem gospodarującym na tym samym terenie i przy użyciu tych samych urządzeń, co poprzedni właściciel, a tym samym nie może być uznana za 'inny podmiot' w rozumieniu przepisów prawa ochrony środowiska.
Sprawa dotyczyła skargi spółki A sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję starosty o odrzuceniu zgłoszenia zanieczyszczenia gruntu. Spółka A domagała się stwierdzenia, że zanieczyszczenie terenu Bazy Paliw nr 1 w K. zostało spowodowane przez poprzedniego właściciela i władającego, firmę B, w latach 1961-1997. Starosta odrzucił zgłoszenie, uznając spółkę A za następcę prawnego B, co wykluczało zastosowanie przepisów o zgłoszeniu zanieczyszczenia przez inny podmiot. SKO podtrzymało to stanowisko, wskazując, że spółka A powstała w wyniku prywatyzacji przedsiębiorstwa B i przejęła jego majątek, co czyni ją następcą prawnym. WSA w Łodzi oddalił skargę spółki. Sąd uznał, że spółka A, mimo zmiany formy prawnej i nazwy, jest faktycznie tym samym podmiotem gospodarującym na tym samym terenie, przy użyciu tych samych urządzeń, co poprzedni właściciel. W związku z tym nie można jej uznać za 'inny podmiot' w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska. Sąd podkreślił, że celem ustawodawcy nie było umożliwienie omijania prawa poprzez tworzenie nowych podmiotów prawnych, a także wskazał na naruszenie zasady równego traktowania. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na brak wystarczających dowodów przedstawionych przez spółkę A, które jednoznacznie wskazywałyby na sprawcę zanieczyszczenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, spółka taka nie może być uznana za 'inny podmiot', jeśli faktycznie gospodaruje na tym samym terenie, przy użyciu tych samych urządzeń i osiąga zyski, a praca jest wykonywana przez tych samych ludzi. Zmiana formy prawnej i nazwy nie czyni jej odrębnym podmiotem w kontekście odpowiedzialności za zanieczyszczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że celem ustawodawcy nie było umożliwienie omijania prawa poprzez tworzenie nowych podmiotów prawnych. Spółka A, mimo zmiany formy prawnej, jest faktycznie tym samym podmiotem co poprzedni właściciel B, co naruszałoby zasadę równego traktowania. Dodatkowo, sąd wskazał na brak wystarczających dowodów przedstawionych przez spółkę A.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.p.o.ś. (wprow.) art. 12 § 1
Ustawa o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw
Władający powierzchnią ziemi w dniu wejścia w życie ustawy, na której przed jej wejściem w życie nastąpiło zanieczyszczenie gleby spowodowane przez inny podmiot, jest obowiązany do zgłoszenia tego faktu. Spółka powstała w wyniku prywatyzacji poprzedniego właściciela nie jest 'innym podmiotem'.
u.p.o.ś. (wprow.) art. 12 § 4
Ustawa o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw
Ostateczna decyzja w przedmiocie odrzucenia zgłoszenia powoduje, iż nie wywołuje ono skutków prawnych.
Pomocnicze
p.o.ś. art. 102 § 1
Prawo ochrony środowiska
Władający powierzchnią ziemi, na której występuje zanieczyszczenie gleby, jest obowiązany do przeprowadzenia rekultywacji.
k.p.a. art. 61 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.s.h. art. 158
Kodeks spółek handlowych
k.h. art. 465 § 3
Kodeks handlowy
Przepis ten nie wyłączał sukcesji publicznoprawnej.
k.c. art. 551
Kodeks cywilny
Konst. RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka A jest następcą prawnym poprzedniego właściciela i władającego terenem (B), co wyklucza uznanie jej za 'inny podmiot' w rozumieniu przepisów o zgłoszeniu zanieczyszczenia. Uniwersalna sukcesja prawna obejmuje obowiązki publicznoprawne. Brak wystarczających dowodów przedstawionych przez spółkę A na wykazanie, że sprawcą zanieczyszczenia był inny podmiot.
Odrzucone argumenty
Spółka A nie jest następcą prawnym B i powinna być traktowana jako 'inny podmiot'. Obowiązek rekultywacji nie obejmuje zobowiązań publicznoprawnych w przypadku sukcesji spółek. Przedstawione dokumenty (raporty z lat 1987, 1992, 1998) nie stanowią podstawy do uznania, że sprawcą zanieczyszczenia był inny podmiot.
Godne uwagi sformułowania
Nowopowstała Spółka tak naprawdę gospodaruje na tym samym terenie, przy pomocy tych samych urządzeń osiągając zyski, a pracę wykonują ci sami ludzie. Jedyne co się zmieniło to forma organizacyjna i nazwa podmiotu. Celem racjonalnego ustawodawcy nie mogło być jednak, aż tak dalekie stosowanie ,,abolicji" wobec osób, podmiotów zanieczyszczających środowisko naturalne i przerzucanie tego ciężaru na społeczności lokalne. Sukcesja uniwersalna, w tym przewidziana w art. 463 i nast. Kodeksu handlowego, wywołuje skutki także w sferze praw i obowiązków publicznoprawnych.
Skład orzekający
Grzegorz Szkudlarek
przewodniczący
Joanna Sekunda-Lenczewska
członek
Sławomir Wojciechowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'inny podmiot' w kontekście odpowiedzialności za zanieczyszczenia środowiska w przypadku sukcesji prawnej spółek oraz zakres sukcesji prawnej w obowiązkach publicznoprawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prywatyzacją i przekształceniami własnościowymi przedsiębiorstw państwowych oraz przepisów przejściowych ustawy Prawo ochrony środowiska.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności za zanieczyszczenia środowiska w kontekście przekształceń własnościowych firm, co ma znaczenie praktyczne dla wielu przedsiębiorców.
“Czy zmiana nazwy firmy zwalnia z odpowiedzialności za zanieczyszczenie gruntu?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 860/05 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2005-11-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-09-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Grzegorz Szkudlarek /przewodniczący/ Joanna Sekunda-Lenczewska Sławomir Wojciechowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6136 Ochrona przyrody Sygn. powiązane II OSK 314/06 - Wyrok NSA z 2007-02-27 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie: Sędzia WSA: Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędzia WSA: Sławomir Wojciechowski (spr.), Protokolant asystent sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A spółka z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zgłoszenia zanieczyszczenia gleby - oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...], Nr [...] Starosta Powiatu [...] odrzucił zgłoszenie zanieczyszczenia gruntów na terenie Bazy Paliw nr 1 w K. i Bazy Paliw nr 1 w K. -Jednostka S. W uzasadnieniu decyzji organ administracji publicznej stopnia podstawowego wskazał, iż A Sp. z o.o z siedzibą w W. pismem z dnia 24 czerwca 2004 r. zgłosiła zanieczyszczenie gruntu na terenie Bazy Paliw nr 1 w K. i Bazy Paliw nr 1 w K. – Jednostka S., wnosząc jednocześnie o stwierdzenie, że zanieczyszczenie gleby zostało spowodowane przez inny podmiot ( poprzedniego właściciela i władającego - B) oraz stwierdzenie, ze zanieczyszczenie powstało od 1961 do 1997 r. Starosta Powiatu [...] powołał się na art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2004 r. o wprowadzeniu ustawy –Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz.U. nr 100, poz. 1085 ze zm.) , zgodnie z którym władający powierzchnią ziemi w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, na której przed jej wejściem w życie nastąpiło zanieczyszczenie ziemi lub gleby albo niekorzystne przekształcenie naturalnie ukształtowanego terenu spowodowane przez inny podmiot, jest obowiązany do zgłoszenia tego faktu właściwemu staroście w terminie do dnia 30 czerwca 2004 r. W przypadku dokonania takiego zgłoszenia i przyjęcia go przez starostę nie stosuje się przepisów art. 102 ust. 1-3 ustawy Prawo ochrony środowiska. Wskazanie przez A Sp. z o.o z siedzibą w W. w zgłoszeniu, o którym mowa powyżej B jako podmiotu odpowiedzialnego w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy wprowadzającej, za zanieczyszczenie gruntu na terenie Bazy Paliw nr 1 w K. i Bazy Paliw nr 1 w K. -Jednostka S. jest bezzasadne z uwagi na brak dokumentów bezspornie wskazujących na to, że A Sp. z o.o nie jest następcą prawnym B. Za uznaniem A Sp. z o.o jako następcę prawnego B przemawia również fakt, że spółka na mocy decyzji rządowych przejęła z majątku B w użytkowanie wieczyste grunty i obiekty na nich się znajdujące ( bazy paliw). W świetle powyższego w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z innym podmiotem jako sprawcą zanieczyszczenia. Nie można również podzielić poglądu dotyczącego przejęcia sztywnych ram powstania zanieczyszczenia od 1961 do 1997 r. , ponieważ spółka A prowadzi specyficzny rodzaj działalności, polegającej na magazynowaniu paliw i ich redystrybucji dla innych użytkowników a charakter występujących tu zanieczyszczeń nie wyklucza skutków działalności prowadzonej przez spółkę. Tym bardziej, że w opinii wykonanej w 1998 r. wskazano na możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko poprzez dalszą działalność spółki. Załączone do zgłoszenia dokumentacje wykonane w 1987 r., 1992 r. , 1998 r., dotyczące badań zanieczyszczenia gruntu nie mogą być brane pod uwagę , ponieważ ich autorzy nie mogli odnieść ustalonych przez siebie wyników do wartości normowych ( standardowych) gdyż takowe w tym okresie nie obowiązywały. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 r. w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi ( Dz.U. Nr 165, poz.1359 ) –weszło w życie w dniu 29 października 2002 r. Zdaniem organu I instancji raport badań wykonanych w 2003 r. nie stanowi podstawy udowadniającej, że sprawcą zanieczyszczenia był inny podmiot niż faktycznie obecnie władający przedmiotowym terenem. Powyższy raport stanowi natomiast dowód na to, że aktualnie odnotowuje się zawartości substancji wymienionych w rozporządzeniu Ministra Środowiska powołanego wyżej, w ilości przekraczającej standardy, a użytkownikiem wieczystym gruntu i znajdujących się obiektów są A Sp. z o.o. z siedzibą w W. Od decyzji odrzucającej zgłoszenie zanieczyszczenia ziemi odwołanie złożył Dyrektor ds. Techniki w A Sp. z o.o. z siedzibą w W. ul. A zarzucając tej decyzji błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jej podstawę, rażące naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności art. 102 ust. 1 ustawy-Prawo ochrony środowiska. Odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazał, iż Starosta Powiatu [...] błędnie przyjął, że A Sp. z o.o. jest następcą prawnym B S.A. Podkreślił, iż A Sp. z. o.o. wraz z nabyciem przedmiotowych terenów w trybie wniesienia aportu, w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa, przez udziałowca A S.A. na pokrycie wkładu w kapitale zakładowym nie przejęły wszystkich praw i obowiązków związanych z przejmowanym gruntem ( w tym ciężarów) . Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania Dyrektora ds. Techniki w A Sp. z o.o z siedzibą w W. od decyzji Starosty Powiatu [...] odrzucającej zgłoszenie o zanieczyszczeniu gruntów na terenie Bazy Paliw Nr 1 w K. i Bazy Paliw Nr 1 w K. - Jednostka S., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium w uzasadnieniu wskazało, iż zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy-Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz.U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) , władający powierzchnią ziemi w dniu wejścia w życie ustawy, na której przed jej wejściem w życie nastąpiło odpowiednio zanieczyszczenie ziemi lub gleby albo niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu spowodowane przez inny podmiot, jest obowiązany do zgłoszenia tego faktu właściwemu staroście w terminie do dnia 30 czerwca 2004 r.; w tym przypadku przepisów art. 102 ust. 1-3 prawa ochrony środowiska nie stosuje się. Do zgłoszenia należy załączyć odpowiednio wyniki badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia ziemi lub gleby lub dokumentację potwierdzająca niekorzystne przekształcenie ukształtowania terenu oraz opis okoliczności wskazujących, że sprawcą tych zdarzeń był inny podmiot . Właściwy starosta uwzględnia zgłoszenie w rejestrze określonym w art. 110 prawa ochrony środowiska. Starosta może jednak odrzucić w drodze decyzji, zgłoszenie w ciągu roku od jego dokonania, jeżeli nie są spełnione warunki ustawy. Ostateczna decyzja w przedmiocie odrzucenia zgłoszenia powoduje, iż nie wywołuje ono skutków prawnych , o których mowa w ust. 1. Przyjęcie lub odrzucenie zgłoszenia jest zatem uzależnione od kumulatywnego spełnienia warunków ustawy. Warunki te są spełnione jeżeli zgłoszenia dokonuje podmiot do tego uprawniony i zobowiązany , czyli władający powierzchnią ziemi w dniu wejścia w życie ustawy, na której przed jej wejściem w życie nastąpiło odpowiednio zanieczyszczenie ziemi lub gleby albo niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu spowodowane przez inny podmiot , zgłoszenie nastąpiło w terminie do dnia 30 czerwca 2004 r. Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy-Prawo ochrony środowiska , ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw weszła w życie w dniu 1 października 2001 r. W tej dacie A Sp. z o.o były podmiotem władającym powierzchnia Bazy Paliw Nr 1 w K. i Bazy Paliw Nr 1 w K. Jednostka S. Odnosząc się do argumentów podnoszonych w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji Kolegium wskazało, iż A Sp. z o.o powstała w wyniku procesu prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego B. W wyniku tego procesu przedmiotowe tereny zostały wniesione jako aport przez udziałowca B SA. To stwierdzenie zawiera informację, z której wynika, iż w stosunku do tych przejętych gruntów Spółkę z o.o. A należy uznać za następcę prawnego B SA. Kolegium dodało ponadto, iż nie podziela poglądu, ze to Starosta Powiatu [...] powinien dokonać ustaleń dotyczących sprawcy zanieczyszczenia gleby. Obowiązek ten jak to wynika z przedstawionych wyżej przepisów obciąża wnioskodawcę. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek przedstawienia takich dokumentów, z których bezspornie wynika, iż to nie on jest sprawcą powstałych zanieczyszczeń a sprawcą tym jest inny podmiot. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła skarżąca A Sp. z o.o. z siedzibą w W. Zaskarżonej decyzji zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia oraz rażące naruszenie prawa skutkujące odmową wpisania zanieczyszczenia, w szczególności art. 151 i następnych kodeksu spółek handlowych oraz art. 102 ustawy prawo ochrony środowiska. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka wskazała, iż Kolegium w zaskarżonej decyzji bezpodstawnie przyjęło, że skarżące A powstały w wyniku prywatyzacji B. A powstały bowiem w trybie przepisów art. 158 i następnych kodeksu handlowego, obowiązującego w dacie powstania spółki. Ponadto w dacie powstania A przedsiębiorstwo państwowe B nie istniało. Za błędne, zdaniem skarżącej, należy również uznać ustalenie przez Kolegium , że A jest następca prawnym B SA w zakresie odpowiedzialności za rekultywacje zanieczyszczonego gruntu. Na gruncie art. 102 ust. 2 ustawy prawo ochrony środowiska brak jest podstaw do przyjęcia solidarnej odpowiedzialności skarżącego i sprawcy szkody w zakresie obowiązku rekultywacji, z uwagi na to, iż nie można przypisać skarżącemu zgody na zanieczyszczenie środowiska lub wiedzy o zanieczyszczeniu zanieczyszczenia. Skarżąca spółka wskazała, że nie można się ponadto zgodzić ze stwierdzeniem Kolegium, że przedstawione przez zainteresowaną spółkę dokumenty nie zawierają bezspornych dowodów co do sprawcy zanieczyszczenia. Skarżąca wykonała bowiem ciążący na niej obowiązek dokonania ustaleń co do sprawcy zanieczyszczenia, biorąc pod uwagę upływ czasu oraz specyfikę zanieczyszczeń ropopochodnych, którą określono jako ewolucyjne zmiany powstałe w wyniku odprowadzania niewielkich ilości produktów w stosunkowo długim czasie. Podkreśliła, iż nie można oczekiwać, że w ramach postępowania dowodowego skarżący przedstawi dowód zawierający nazwę sprawcy i wielkość zanieczyszczenia wraz z datą jego powstania, przypisaną sprawcy. Skarżąca wskazała, iż przed wejściem w życie ustawy prawo ochrony środowiska zanieczyszczenie istniało. Podniosła również, że w dacie powstania A Sp. z o.o. powstał system uniemożliwiający dalszą ewolucyjną degradację środowiska. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do przedstawionych w skardze zarzutów wskazało, iż argumentacja dowodząca ich niezasadności zawarta została w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które to uzasadnienie należy traktować jako integralną część odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej w dalszej części rozważań u.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 u.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 u.p.s.a.). W tym świetle skarga nie jest zasadna, ponieważ Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, które mogłoby stanowić podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145 powołanej na wstępie ustawy. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ administracji publicznej II instancji powołał art. 12 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) w związku z art. 61 § 3 k.p.a. W myśl art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) władający powierzchnią ziemi w dniu wejścia w życie ustawy, na której przed jej wejściem w życie nastąpiło odpowiednio zanieczyszczenie ziemi lub gleby albo niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu spowodowane przez inny podmiot, jest obowiązany do zgłoszenia tego faktu właściwemu staroście w terminie do dnia 30 czerwca 2004 r.; w tym przypadku przepisów art. 102 ust. 1-3 Prawa ochrony środowiska nie stosuje się. Do zgłoszenia należy załączyć odpowiednio wyniki badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia ziemi lub gleby lub dokumentację potwierdzającą niekorzystne przekształcenie ukształtowania terenu oraz opis okoliczności wskazujących, iż sprawcą tych zdarzeń był inny podmiot – ust. 2. Stosownie do art. 12 ust. 3 cytowanej ustawy właściwy starosta uwzględnia zgłoszenie w rejestrze określonym w art. 110 Prawa ochrony środowiska, z zastrzeżeniem ust. 4. Starosta może odrzucić, w drodze decyzji, zgłoszenie w ciągu roku od jego dokonania, jeżeli nie są spełnione warunki ustawy; ostateczna decyzja w przedmiocie odrzucenia zgłoszenia powoduje, iż nie powoduje ono skutków prawnych, o których mowa w ust.1–ust.4. Zgodnie z art. 110 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627), zwanej dalej "Prawem ochrony środowiska", starosta prowadzi, aktualizowany corocznie, rejestr zawierający informacje o terenach, na których stwierdzono przekroczenie standardów jakości gleby lub ziemi, z wyszczególnieniem obszarów, na których obowiązek rekultywacji obciąża starostę. W tym przypadku – jak stanowi art. 12 ust.1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) - przepisów art. 102 ust. 1-3 Prawa ochrony środowiska nie stosuje się. Po myśli art. 102 ust. 1 Prawa ochrony środowiska władający powierzchnią ziemi, na której występuje zanieczyszczenie gleby lub ziemi albo niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu, jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 2-5, do przeprowadzenia ich rekultywacji. A zatem uwzględnienie zgłoszenia w rejestrze zwalnia zgłaszającego z obowiązku przeprowadzenia rekultywacji. W tym stanie rzeczy należy wyrazić pogląd, iż skarżąca Spółka jako zgłaszający żąda ukształtowania stosunku prawnego, który dotyczyłby bezpośrednio jego praw i obowiązków wynikających z prawa materialnego. W pierwszy rzędzie należałoby się zastanowić na rozumieniem pojęcia ,,inny podmiot,, w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) jako podmiotu, który z jednej strony dopuścił się degradacji środowiska naturalnego przez jego zanieczyszczenie, z drugiej zaś warunkuje uwolnienie się zgłaszającego od odpowiedzialności za zaistniały stan rzeczy. Przyjęcie wykładni literalnej brzmienia pojęcia ,,inny podmiot,, prowadziłoby do sytuacji, że wystarczającym dla spełnienia tej przesłanki byłaby, np. zmiana jedynie formy prawnej – organizacyjnej i nazwy spółki. W wyniku powstania nowego podmiotu prawa handlowego wraz z przynależną mu osobowością prawną, nie może być wątpliwości, że mamy do czynienia z innym podmiotem. W ocenie Sądu, celem racjonalnego ustawodawcy nie mogło być jednak, aż tak dalekie stosowanie ,,abolicji" wobec osób, podmiotów zanieczyszczających środowisko naturalne i przerzucanie tego ciężaru na społeczności lokalne. Sytuacja tak prowadzi do przekształcania się podmiotów w nowe jednostki i umożliwia omijanie prawa. Nowopowstała Spółka tak naprawdę gospodaruje na tym samym terenie, przy pomocy tych samych urządzeń osiągając zyski, a pracę wykonują ci sami ludzie. Jedyne co się zmieniło to forma organizacyjna i nazwa podmiotu Zaprezentowane wyżej rozumienie pojęcia ,,inny podmiot,, prowadziłoby też do naruszenia zasady równego traktowania wszystkich obywateli ( podmiotów) wyrażonej w 32 ust. 1 Konstytucji RP. Spółki prawa handlowego tworzą osoby fizyczne ( prawne ), które przez swą działalność gospodarczą zmierzają do osiągnięcia dodatniego wyniku finansowego. Takim samym celem gospodarczym kieruje się przysłowiowy Kowalski, który prowadząc działalność gospodarczą, jako osoba fizyczna pod szyldem swego nazwiska, polegającą na prowadzeniu stacji paliw nie jest w stanie zmienić swej osobowości prawnej, a tym samym stać się innym podmiotem. Tak więc osoba fizyczna prowadząca np. stację paliw od roku np. 1990, nawet jeżeli uda się jej zmienić nazwisko nie będzie mogła skorzystać z dobrodziejstwa art. 12 ust. 1 powołanej ustawy. Po pierwsze z powodu, iż nie jest w stanie zmienić swej osobowości prawnej, a po drugie, że określoną bazę paliw nabyła ( zapłaciła za nią ) dokonując zakupu od B, jako ówczesnego monopolisty. Przyjmując natomiast logikę wykładni literalnej i wniosków skargi w sprawie niniejszej należałoby uznać, iż skarżący A Sp. z o.o. jest innym podmiotem w stosunku do B Spółka Akcyjna w W. Ocena Sądu nie może być jednak oderwana od sposobu utworzenia spółki- skarżącej. Do aktu notarialnego, założycielskiego z dnia 23 kwietnia 1997 roku stawili się dwaj członkowie Zarządu B Spółki Akcyjnej w W., działający w imieniu i na rzecz tej Spółki, którzy oświadczyli w § 1 aktu notarialnego, że w celu prowadzenia działalności gospodarczej zawiązują spółkę z ograniczona odpowiedzialnością. W dalszych zapisach aktu notarialnego ustalono, że będzie ona prowadzić działalność pod firmą B – Dyrekcja Baz Magazynowych A Sp. z o.o. z siedzibą w W. W kolejnym § 9 ust. 2 umowy spółki tworzący spółkę członkowie Zarządu B objęli wszystkie udziały w kapitale zakładowym nowotworzonej spółki i pokryli je w 100% wkładem w postaci przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego. ( mieniem składającym się na dwie bazy będące przedmiotem oceny w sprawie niniejszej ). Trudno mówić też w zaistniałej sytuacji, że nowopowstała spółka jest innym podmiotem, tym bardziej, że do dnia 22 października 2001 roku co wynika z zapisów przedstawionych wyciągów z KRS nie były sporządzane inne akty notarialne. Tak więc do 22 października 2001 roku spółka ta działała pod firmą B – Dyrekcja Baz Magazynowych A Sp. z o.o. z siedzibą w W., co wynikało wprost z powołanego wcześniej aktu notarialnego z 1997 roku. Z tego względu w dacie 1 października 2001 roku spółka działała w pierwotnym kształcie. Wobec przejęcia całego majątku potrzebnego do utworzenia nowej spółki należy ją również traktować jako następcę prawnego B właśnie w zakresie przejętego majątku, ale i zobowiązań również tych publicznoprawnych. W dacie wykreślenia B S.A. z rejestru ( 7 września 1999 r.) obowiązywał bowiem przepis art. 465 § 3 Kodeksu handlowego, który wedle poglądów wyrażanych w doktrynie nie obejmował swoim zakresem sukcesji publicznoprawnej. Takim zaś obowiązkiem o charakterze publicznoprawnym jest obowiązek wynikający z art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.), zgodnie z którym władający powierzchnią ziemi, na której występuje zanieczyszczenie gleby lub ziemi albo niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu, jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 2 – 5 do przeprowadzenia rekultywacji. Powołany przepis art. 465 § 3 Kodeksu handlowego stanowił, iż z chwilą wykreślenia spółki przejętej spółka przejmująca wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejętej. Nie ma nim przeto wyłączenia w zakresie praw i obowiązków o charakterze publicznoprawnym, a stanowisko doktryny co do braku sukcesji administracyjnoprawnej na gruncie tego przepisu nie jest jednolite. Ukształtowana natomiast została linia orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którą sukcesja uniwersalna, w tym przewidziana w art. 463 i nast. Kodeksu handlowego, wywołuje skutki także w sferze praw i obowiązków publicznoprawnych ( vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 20 kwietnia 1999 r. IISA 7091/98 – M. Podat. 1999/11/40 ). W uzasadnieniu tego orzeczenia NSA powołał się na wcześniejsze wyroki wydane w sprawach: SA/Gd 2508/94, IIISA 422/94 i IIISA 863/94 ) i wyraził pogląd, iż przepis art. 463 Kodeksu handlowego jest normą ustrojową dla spółek akcyjnych sytuującą je w całym systemie prawnym. Stąd też, jeżeli przepis art. 465 § 3 będący normą rangi ustawowej mówi o wstąpieniu przez spółkę przejmującą we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejętej, to nie ma powodów do ograniczania jej zasięgu tylko do zakresu stosunków cywilnoprawnych. Sąd w składzie rozpoznającym skargę w niniejszej sprawie stanowisko to podzielił uznając, iż także z tej przyczyny zgłoszenie zanieczyszczenia gleby w oparciu o art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) podlegało odrzuceniu. Niezależnie od powyższych rozważań skutkujących oddaleniem skargi, należy również zwrócić uwagę i na to, że zgłaszający – A Sp. z o.o. nie wykazał aby istotnie z przedstawionych przez skarżącą raportów z badań za lata 1987, 1992 i 1998 wynikało kiedy doszło do zanieczyszczenia ziemi na wskazanych w zgłoszeniu działkach gruntu i przez kogo. Z całą pewnością od momentu powstania skarżącej spółki – 1997 rok do 1 października 2001 roku data wejścia w życie ustawy, to spółka użytkowała te bazy, przez bardzo długi okres czasu – cztery lata. Co może istotniejsze w kwestiach dowodowych – wykazania podmiotu przez zgłaszającego, który dokonał zanieczyszczeń, to należy zwrócić uwagę, że całkowita inicjatywa dowodowa należy do podmiotu dokonującego zgłoszenie. Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.), weszła w życie z dniem 1 października 20001 roku. Art. 12 tej ustawy wymaga wykazania od zgłaszającego, iż przed jej wejściem w życie nastąpiło odpowiednio zanieczyszczenie ziemi lub gleby albo niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu spowodowane przez inny podmiot nakładając obowiązek zgłoszenia tego faktu. Kończąc powyższe rozważania Sąd uznał za stosowne odniesienie się do zasady wyrażonej w art. 7 k.p.a. Słuszny interes strony nie może być rozpatrywany w oderwaniu od interesu społecznego o czym świadczy koniunkcja ,,i,, w przywołanym przepisie, przy załatwianiu konkretnej sprawy administracyjnej. Powoływanie się na tą zasadę i to w wersji okrojonej , wydaje się nieuprawnione w sytuacji, gdy nowopowstała Spółka tak naprawdę gospodaruje na tym samym terenie, przy pomocy tych samych urządzeń osiągając zyski, a pracę wykonują ci sami ludzie. Jedyne co się zmieniło to forma organizacyjna i nazwa podmiotu W zaistniałym stanie faktycznym tłumaczenie konfliktu słusznego interesu strony z interesem społecznym byłoby nadużyciem. Reasumując powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa a przedstawiona przez organ w uzasadnieniu wykładnia przepisów prawa oraz przytoczona argumentacja zasługują na uwzględnienie. Wskazane w skardze uchybienia nie stanowią naruszenia prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania, a już z pewnościq nie miały ani nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 u.p.s.a. Nie zachodzą, też kodeksowe przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 u.p.s.a.), ani też kodeksowe lub wynikajace z innych przepisów przesłanki do stwierdzenia naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 3 u.p.s.a.). Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził więc naruszenie prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też innego naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogłoby ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze skargę jako bezzasadną oddalono na podstawie art. 151 u.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI