II SA/Łd 859/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność części uchwały Rady Gminy w Będkowie dotyczącej regulaminu utrzymania czystości i porządku, uznając ją za sprzeczną z przepisami ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę Wojewody Łódzkiego na uchwałę Rady Gminy w Będkowie dotyczącą regulaminu utrzymania czystości i porządku. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz zasad techniki prawodawczej. Sąd uznał zarzuty za zasadne, stwierdzając nieważność uchwały w części dotyczącej obowiązków właścicieli nieruchomości w zakresie gromadzenia i pozbywania się nieczystości ciekłych, uznając te zapisy za powtarzające materię uregulowaną ustawą i przekraczające zakres upoważnienia.
Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Łódzkiego na uchwałę Rady Gminy w Będkowie z dnia 12 marca 2024 r. zmieniającą regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Wojewoda zarzucił naruszenie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (u.c.p.g.) oraz zasad techniki prawodawczej. W szczególności kwestionowano zapisy dotyczące obowiązku wyposażenia nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków lub szczelne zbiorniki bezodpływowe oraz obowiązku zawarcia umowy z przedsiębiorcą posiadającym zezwolenie na opróżnianie zbiorników. Zdaniem Wojewody, uchwała powtarzała materię już uregulowaną w ustawie, naruszając tym samym hierarchię źródeł prawa i przekraczając zakres upoważnienia ustawowego. Sąd podzielił te argumenty, stwierdzając, że zaskarżone § 1 ust. 2 i ust. 3 uchwały zmieniającej naruszają konstytucyjną hierarchię źródeł prawa oraz normują ponownie materię uregulowaną w art. 4 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 i art. 6 ust. 1 u.c.p.g. Sąd podkreślił, że akty prawa miejscowego mogą jedynie uzupełniać przepisy ustawowe i nie mogą modyfikować ani powtarzać ich treści. Sąd odrzucił wniosek organu o umorzenie postępowania z uwagi na późniejszą zmianę uchwały przez radę gminy, wskazując, że stwierdzenie nieważności ma skutek ex tunc, a zatem wyrok sądu jest nadal potrzebny dla oceny legalności stanu prawnego w przeszłości. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części, a także zasądził koszty postępowania od Rady Gminy na rzecz Wojewody.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała rady gminy nie może powtarzać materii już uregulowanej w ustawie, gdyż narusza to konstytucyjną hierarchię źródeł prawa i przekracza zakres upoważnienia ustawowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zapisy uchwały dotyczące obowiązków właścicieli nieruchomości w zakresie gromadzenia i pozbywania się nieczystości ciekłych były powtórzeniem przepisów ustawy, co stanowi istotne naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (17)
Główne
u.c.p.g. art. 4 § ust. 1, ust. 2 pkt 3
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.c.p.g. art. 5 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.c.p.g. art. 6 § ust. 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 15
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 40 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 91 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 93 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 147 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 87 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
r.z.t.p. art. 129 § ust. 2
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"
r.z.t.p. art. 137
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"
r.z.t.p. art. 143
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez uchwałę przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez powtórzenie materii już uregulowanej w ustawie. Naruszenie konstytucyjnej hierarchii źródeł prawa i przekroczenie zakresu upoważnienia ustawowego. Naruszenie zasad techniki prawodawczej w tytule uchwały.
Odrzucone argumenty
Wniosek o umorzenie postępowania z uwagi na bezprzedmiotowość spowodowaną późniejszą zmianą uchwały przez radę gminy.
Godne uwagi sformułowania
uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu akty prawa miejscowego nie mogą regulować ponownie tego, co już jest zawarte w obowiązującej ustawie zmiana lub uchylenie zaskarżonych przepisów do Sądu nie czyni zbędnym wydania wyroku przez sąd, jeżeli zaskarżone przepisy mogą być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego ich uchylenie
Skład orzekający
Agata Sobieszek-Krzywicka
przewodniczący
Michał Zbrojewski
sprawozdawca
Tomasz Porczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uchwał rady gminy w zakresie utrzymania czystości i porządku, zasady techniki prawodawczej oraz skutki zmiany aktu prawnego po wniesieniu skargi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powtarzania materii ustawowej w akcie prawa miejscowego oraz zasad kontroli sądowej uchwał.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa samorządowego – zgodności uchwał lokalnych z ustawami. Pokazuje, jak sądy egzekwują hierarchię aktów prawnych i zasady techniki prawodawczej, co jest istotne dla samorządowców i prawników.
“Gmina nie może powielać przepisów ustawy w swoich regulaminach – wyrok WSA w Łodzi.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 859/25 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2026-01-29 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-11-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Agata Sobieszek-Krzywicka /przewodniczący/ Michał Zbrojewski /sprawozdawca/ Tomasz Porczyński Symbol z opisem 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy 6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Czystość i porządek Skarżony organ Rada Gminy Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1469 art. 4 ust. 1, ust. 2 pkt 3, art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 1 Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.) Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 7, art. 87, art. 94 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Dz.U. 2016 poz 283 § 129 ust. 2, § 137, § 143 Rozporządzenie Prezesa Rady Ministów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" - tekst jedn. Dz.U. 2025 poz 1153 art. 91 ust. 1 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 147 § 1, art. 200, art. 205 § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Dnia 29 stycznia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek–Krzywicka Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Porczyński Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.) Protokolant Starszy specjalista Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2026 roku sprawy ze skargi Wojewody Łódzkiego na uchwałę Rady Gminy w Będkowie z dnia 12 marca 2024 r. nr XLII/329/24 w sprawie zmiany Uchwały nr XXXVI/285/23 Rady Gminy w Będkowie z dnia 27 kwietnia 2023 r. w sprawie przyjęcia "Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Będków" 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie § 1 ust. 2 i ust. 3; 2. zasądza od Rady Gminy w Będkowie na rzecz Wojewody Łódzkiego kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł. Uzasadnienie W dniu 12 marca 2024 r. Rada Gminy w Będkowie, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 40, poz. 572, poz. 1463, poz. 1638), powoływanej dalej jako: "u.s.g." oraz art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1469, poz. 1852), powoływanej dalej jako: "u.c.p.g." po zasięgnięciu opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tomaszowie Mazowieckim - Rada Gminy w Będkowie podjęła uchwałę, powoływaną dalej jako: "Uchwała zmieniająca", nr XLII/329/24 w sprawie zmiany Uchwały nr XXXVI/285/23 Rady Gminy w Będkowie z dnia 27 kwietnia 2023 r. w sprawie przyjęcia "Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Będków", powoływanej dalej jako: "Uchwała". Skargę na powyższą Uchwałę zmieniającą w części wywiódł Wojewoda Łódzki, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, zarzucając naruszenie: 1. art. 4 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. poprzez określenie w § 1 Uchwały zmieniającej w zakresie zmiany § 21 załącznika do Uchwały w części dotyczącej ust. 2, że właściciele nieruchomości zabudowanej, usytuowanej na terenach niewyposażonych w sieć kanalizacji sanitarnej winni wyposażyć nieruchomość w przydomową oczyszczalnię ścieków lub szczelne zbiorniki bezodpływowe, przeznaczone do gromadzenia nieczystości ciekłych, podczas gdy obowiązki właściciela nieruchomości w zakresie pozbywania się nieczystości ciekłych zostały uregulowane w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g.; 2. art. 7 i art. 87 Konstytucji RP oraz art. 4 ust. 2 pkt 3 u.c.p.g. poprzez odesłanie w § 1 Uchwały zmieniającej w zakresie zmiany § 21 załącznika do Uchwały w części dotyczącej ust. 2, do przepisów budowlanych i ochrony środowiska, podczas gdy jest to sprzeczne z konstytucyjną hierarchią źródeł prawa i wynikającego z niej wymogu zgodności aktów prawnych niższego rzędu z aktami normatywnymi wyższego rzędu; 3. art. 4 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 6 ust. 1 u.c.p.g. poprzez określenie w § 1 Uchwały zmieniającej w zakresie zmiany § 21 załącznika do Uchwały w części dotyczącej ust. 3, że właściciele nieruchomości (...) zobowiązani są do zawarcia umowy z przedsiębiorcą posiadającym zezwolenie na opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych na terenie Gminy Będków, podczas gdy obowiązki właścicieli nieruchomości w tym zakresie zostały uregulowane w art. 6 ust. 1 u.c.p.g.; 4. art. 4 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. w zw. z § 129 ust. 2 w zw. z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r. poz. 283), powoływanego dalej jako: "r.z.t.p." poprzez umieszczenie w tytule Uchwały zmieniającej wyrazów: "Rady Gminy w Będkowie z dnia 27 kwietnia 2023 r.". Strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności Uchwały zmieniającej w części § 1 Uchwały zmieniającej w zakresie zmiany § 21 załącznika do Uchwały w części dotyczącej ust. 2 i ust. 3 oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postepowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu wyjaśnił, że 18 listopada 2025 r. Rada Gminy w Będkowie podjęła uchwałę nr XVII/102/25 Rady Gminy w Będkowie z dnia 18 listopada 2025 r. w sprawie zmiany uchwały w sprawie "Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Będków". Uchwała ta usunęła z Uchwały nr XXXVI/285/23 Rady Gminy w Będkowie z dnia 27 kwietnia 2023 r. w sprawie "Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Będków" wszystkie zapisy kwestionowane przez stronę skarżącą, których dotyczył wniosek o stwierdzenie nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z treścią art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z zm.), cytowanej dalej także w skrócie jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne właściwe są w sprawach z zakresu kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego oraz aktów organów administracji rządowej stanowiących przepisy prawa miejscowego. Należy przy tym dodać, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 P.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.). Należy zauważyć, że ustawodawca nie sprecyzował sytuacji, w których skutkiem naruszenia prawa jest stwierdzenie przez Sąd nieważności danego aktu. W powyższym zakresie należy odwołać się do przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 1153 z zm.), cytowanej dalej także w skrócie jako "u.s.g.". W przepisach tej ustawy określone są dwa rodzaje naruszenia prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy - naruszenia te mogą mieć charakter istotny lub nieistotny (art. 91 u.s.g.). Jednakże i w tych przepisach brak jest ustawowego zdefiniowania obu naruszeń, co stwarza konieczność odwołania się do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie prawnej i w orzecznictwie sądów administracyjnych. Według M. Stahl oraz Z. Kmieciaka (por. "Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny", Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102) za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. Natomiast w judykaturze za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyroki NSA z dnia 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97; z dnia 8 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Gd 327/95, Lex nr 25639; wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 875/19; wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 1216/19; wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stwierdzenie nieważności uchwały może zatem nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Nie jest zaś konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa w przepisie art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Natomiast w przypadku nieistotnego naruszenia nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Przedmiotem skargi Wojewody Łódzkiego w niniejszej sprawie jest uchwała nr XLII/329/24 Rady Gminy Będków z dnia 12 marca 2024 r. w sprawie zmiany Uchwały nr XXXVI/285/23 Rady Gminy w Będkowie z dnia 27 kwietnia 2023 r. w sprawie przyjęcia "Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Będków" (Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2024 r. poz. 2804), określna dalej jako "Uchwała". Podstawę prawną podjęcia Uchwały stanowiły przepisy art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U z 2023 r. poz. poz. 40 z zm.) oraz art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminie (Dz.U. 2023 r. poz. 1469 z zm.). Podstawą wystąpienia ze skargą na ww. Uchwałę stanowił art. 93 ust. 1 u.s.g., stosownie do treści którego po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Powyższe oznacza, że w ww. przypadku organ nadzoru nie jest ograniczony terminem w zakresie wniesienia skargi. Zauważyć należy, że akty prawa miejscowego, w rozumieniu art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP, są źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Ustanawianie aktów prawa miejscowego należy do kompetencji organów samorządu terytorialnego, które czynią to wyłącznie na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. W świetle art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Zgodnie zaś z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. Oznacza to, że materia uregulowana wydanym aktem normatywnym powinna wynikać z upoważnienia ustawowego i nie może przekraczać zakresu tego upoważnienia. Podkreślenia wymaga, że regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie uzupełnienie przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów. Uwzględniając hierarchiczność źródeł prawa akty tego typu mają charakter zależny od źródeł prawa wyższego rzędu, czego konsekwencją jest stanowisko, że nie mogą normować materii uregulowanych aktami wyższego rzędu, a nadto nie mogą wykraczać poza zakres delegacji ustawowej. Zasady podejmowania uchwał lub aktów organu gminy wyznaczają przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Zgodnie z art. 40 ust. 1 u.s.g. na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Jeżeli więc podstawą aktu prawa miejscowego (uchwały) jest upoważnienie ustawowe, rada gminy nie może w żaden sposób wystąpić poza przedmiotowe granice upoważnienia zawartego w ustawie. W tym miejscu należy podkreślić, że przekroczenie upoważnienia ustawowego stanowi istotne naruszenie prawa, kreujące podstawę do stwierdzenia nieważności podjętego aktu. Zgodnie bowiem z art. 91 ust. 1 zdanie 1 u.s.g., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Uchwała rady gminy musi uwzględniać unormowania zawarte w aktach wyższego rzędu, a prawo miejscowe może być stanowione w granicach upoważnień zawartych w ustawie stosownie do art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP. W niniejszej sprawie należy wskazać na art. 4 ust. 1 u.c.p.g., zgodnie z którym rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, jak i jego zmiany i jest to akt prawa miejscowego. Nie budzi więc żadnych wątpliwości, że zaskarżona Uchwała jest aktem prawa miejscowego. Akty prawa miejscowego nie mogą regulować ponownie tego, co już jest zawarte w obowiązującej ustawie, co wynika również z § 137 Załącznika do Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 283), cytowanego dalej także jako Rozporządzenie w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", a tym bardziej niedopuszczalna jest modyfikacja przepisów ustawy w akcie prawa miejscowego. W tym miejscu należy zauważyć, że stosownie do § 143 Rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" do projektów aktów prawa miejscowego stosuje się odpowiednio zasady wyrażone w dziale VI, z wyjątkiem § 141, w dziale V, z wyjątkiem § 132, w dziale I w rozdziałach 1-7 i w dziale II, a do przepisów porządkowych - również w dziale I w rozdziale 9, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. Należy zauważyć, że w orzecznictwie wskazuje się, że chociaż przepisy tego rozporządzenia nie mogą stanowić samodzielnej podstawy do oceny legalności zaskarżonego aktu prawa miejscowego, jednakże wskazane w nich zasady w rzeczywistości uszczegóławiają konstytucyjne wymogi w zakresie poprawnej legislacji, określone w art. 7 i art. 94 Konstytucji RP. Zasady te stanowią element demokratycznego państwa prawnego. Są związane z zasadą pewności i bezpieczeństwa prawnego oraz zasadą zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Tylko w sytuacji powiązania naruszenia zasad techniki prawodawczej z naruszeniem zasady konstytucyjnej można mówić o wystąpieniu istotnego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności aktu prawnego, co ma miejsce chociażby wówczas, kiedy w wyniku naruszenia zasad techniki prawodawczej dochodzi do sytuacji, kiedy prawodawca lokalny reguluje materię uregulowaną już aktami wyższego rzędu (tj. ustawami), ewentualnie wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego do wydania aktu prawa miejscowego (por. wyroki NSA z 24 października 2018 r., sygn. akt II OSK 2498/16; z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 170/10; z dnia 10 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1256/09; z dnia 1 października 2008 r., sygn. akt II OSK 955/08). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, zarzuty skargi w ocenie Sądu należy uznać za słuszne. Nie ulega wątpliwości, że określenie w § 1 zaskarżonej uchwały w zakresie zmiany § 21 załącznika do uchwały nr XXXVI/285/23 Rady Gminy w Będkowie z dnia 27 kwietnia 2023 r. w części dotyczącej ust. 2 i ust 3 naruszają zarówno konstytucyjną hierarchię źródeł prawa i wynikający z niej wymóg zgodności aktów prawnych niższego rzędu z aktami normatywnymi wyższego rzędu jak i normują ponownie materię uregulowaną w art. 4 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2025 r. poz. 733). Zaskarżone normy zawarte ust. 2 i ust 3 faktycznie są normami przepisanymi z ustawy i wkraczają w zagadnienia uregulowane w ustawie. Sąd podziela także pogląd Wojewody Łódzkiego, że część tytułowa uchwały została nieprawidłowo sformułowana i narusza § 129 ust. 2 w zw. z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r. poz. 283). Jednakże powyższe naruszenie nie ma charakteru na tyle istotnego aby musiało skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego ww. części tytułu uchwały. Odnosząc się do faktu, że zaskarżone normy prawne zostały ponownie zmienione uchwałą nr XVII/102/25 Rady Gminy w Będkowie z dnia 18 listopada 2025 r. w sprawie zmiany uchwały w sprawie "Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Będków" a zatem w dniu orzekania zostały usunięte z obrotu prawnego i nie obowiązuj. Sąd pragnie wskazać, że nie stanowi to podstawy do umorzenia postępowania, o co wnosi Wójt Gminy Będków. Ponowna zmiana § 21 załącznika do uchwały nr XXXVI/285/23 Rady Gminy w Będkowie z dnia 27 kwietnia 2023 r. w sprawie "Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Będków" przez organ stanowiący gminy wywołuje bowiem skutki ex nunc, podczas gdy stwierdzenie ich nieważności na mocy wyroku sądu administracyjnego eliminuje wskazane normy z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, tworząc stan, w jakim przepisy uznane za nieważne należy traktować jako przepisy, które nigdy nie weszły do obrotu prawnego. Tym samym zmiana lub uchylenie zaskarżonych przepisów do Sądu nie czyni zbędnym wydania wyroku przez sąd, jeżeli zaskarżone przepisy mogą być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego ich uchylenie. (por. wyrok NSA z 27 lipca 2007 r. sygn. II OSK 1046/07, uchwała TK z 14 lutego 1994 r. (K 10/93, OTK 1994, cz. I, poz. 7). Analizując treści pełnomocnictwa Sąd stwierdza, że użycie określenia stanowiska "Wojewody Łódzkiego" wskazuje na wolę umocowania pełnomocnika do wszelkich czynności prawnych i procesowych, w których dany podmiot występuje, niezależnie od jego roli procesowej (zarówno w sferze dominium, jak i imperium). Nie budzi wątpliwości, że skoro pełnomocnictwo wskazuje na Wojewodę Łódzkiego jako osobę uprawnioną do działania za Skarb Państwa, to logicznym jest, że pełnomocnik ten jest również umocowany do reprezentowania tego samego organu w sprawach administracyjnych, które są nierozerwalnie związane z funkcją Wojewody. Udzielone pełnomocnictwo obejmuje całokształt działań związanych z urzędem. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, tj. stwierdził nieważność Uchwały w części. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 sentencji, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. ds
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI