II SA/Łd 853/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę Powiatu na czynność Prezydenta Miasta Tomaszowa Mazowieckiego z dnia 28 sierpnia 2019 roku w przedmiocie włączenia karty adresowej do gminnej ewidencji zabytków. Powiat zarzucał naruszenie Konstytucji RP i ustawy o ochronie zabytków poprzez ujęcie budynku dawnej szkoły w ewidencji bez możliwości zajęcia stanowiska przez właściciela, a także błędną wykładnię definicji zabytku. Sąd odrzucił skargę, stwierdzając, że nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia. Sąd wskazał, że zaskarżona czynność miała miejsce przed 1 czerwca 2017 r., co wymagało zastosowania przepisów w brzmieniu obowiązującym przed tą datą, w tym obligatoryjnego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi. Pismo Powiatu z 3 grudnia 2024 r. zostało uznane za wniosek o wyłączenie zabytku z ewidencji, a nie za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu przepisów procesowych. W związku z tym skarga została uznana za niedopuszczalną i odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd orzekł również o zwrocie stronie skarżącej uiszczonego wpisu sądowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczących dopuszczalności skargi na czynności organów gminy dokonane przed 1 czerwca 2017 r., w szczególności wymogu wyczerpania środków zaskarżenia.
Dotyczy spraw, w których czynność organu gminy miała miejsce przed 1 czerwca 2017 r. i wymagała zastosowania przepisów w brzmieniu sprzed nowelizacji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga na czynność organu gminy dotyczącą włączenia nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków, dokonaną przed 1 czerwca 2017 r., wymagała uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarga na czynność organu gminy dotyczącą włączenia nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków, dokonaną przed 1 czerwca 2017 r., wymagała uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w brzmieniu obowiązującym przed tą datą.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że czynność włączenia budynku do gminnej ewidencji zabytków miała miejsce przed 1 czerwca 2017 r., co skutkuje koniecznością stosowania przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu sprzed nowelizacji, w tym wymogu wyczerpania środków zaskarżenia poprzez uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa.
Czy pismo z 3 grudnia 2024 r. zatytułowane "wniosek o wyłączenie zabytku nieruchomego z gminnej ewidencji zabytków" stanowiło wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu art. 52 § 3 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pismo to stanowiło wniosek w trybie administracyjnym oparty na ustawie o ochronie zabytków, a nie procesowe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że pismo to powoływało się wyłącznie na przepisy ustawy o ochronie zabytków i było wnioskiem o zmianę wpisu, a nie wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Pełnomocnik strony skarżącej na rozprawie potwierdził, że było to żądanie wyłączenia obiektu z ewidencji.
Czy ujęcie budynku dawnej szkoły w gminnej ewidencji zabytków narusza prawo własności właściciela i czy budynek ten nie posiada wartości zabytkowych?
Odpowiedź sądu
Sąd nie badał merytorycznie tych zarzutów, ponieważ skarga została odrzucona z przyczyn formalnych.
Uzasadnienie
Kwestie merytoryczne dotyczące zasadności wpisu do ewidencji zabytków oraz naruszenia prawa własności nie zostały rozstrzygnięte, gdyż sąd skupił się na przesłankach dopuszczalności skargi.
Przepisy (8)
Główne
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Wymaga bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia przed zaskarżeniem uchwały lub zarządzenia organu gminy do sądu administracyjnego (w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r.).
p.p.s.a. art. 52 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku braku środków zaskarżenia, skargę można wnieść po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa w terminie 14 dni od dowiedzenia się o czynności (w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r.).
p.p.s.a. art. 53 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę wnosi się w terminie 30 dni od doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie lub 60 dni od wniesienia wezwania, jeśli organ nie odpowiedział (w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r.).
p.p.s.a. art. 58 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odrzucenia skargi w przypadku niewyczerpania środków zaskarżenia.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 232 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zwrotu wpisu sądowego.
u.o.z. art. 3 § pkt 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Definicja zabytku.
u.o.z. art. 22 § ust. 5
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Procedura włączania karty adresowej do gminnej ewidencji zabytków.
u.o.z. art. 5
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Obowiązek właściciela zabytku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga niedopuszczalna z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia (brak wezwania do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi na czynność z przed 1 czerwca 2017 r.).
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa własności poprzez ujęcie budynku w GEZ. • Zarzuty błędnej wykładni definicji zabytku i braku wartości zabytkowych budynku.
Godne uwagi sformułowania
pismo z 3 grudnia 2024 r. stanowiło wniosek o wyłączenie obiektu z gminnej ewidencji zabytków, a nie pismem procesowym stanowiącym wezwanie o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. • Instytucja wezwania, o której mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., jest więc surogatem środka odwoławczego.
Skład orzekający
Michał Zbrojewski
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Mikołajczyk
sędzia
Agata Sobieszek-Krzywicka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczących dopuszczalności skargi na czynności organów gminy dokonane przed 1 czerwca 2017 r., w szczególności wymogu wyczerpania środków zaskarżenia."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których czynność organu gminy miała miejsce przed 1 czerwca 2017 r. i wymagała zastosowania przepisów w brzmieniu sprzed nowelizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z terminami i wymogami formalnymi wnoszenia skarg do sądów administracyjnych, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.
“Niewłaściwe pismo do urzędu może kosztować Cię prawo do sądu – kluczowa lekcja z Łodzi.”
Dane finansowe
WPS: 200 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.