II SA/Łd 853/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał sprawę ze skargi S.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która uchyliła decyzję Wójta Gminy Dłutów i umorzyła postępowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych na gruncie. Skarżący domagał się nałożenia na A.A. obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego terenu lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom wodnym, wskazując na odprowadzanie wody z działki nr [...] na jego nieruchomość przez rurę umieszczoną w fundamencie budynku gospodarczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało postępowanie za bezprzedmiotowe, powołując się na art. 234 ust. 5 Prawa wodnego, który stanowi, że postępowania nie wszczyna się, jeśli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu. Kolegium stwierdziło, że budowa budynku z rurą miała miejsce ok. 1990 r., a zatem stosunki wodne uległy utrwaleniu i minął termin do wszczęcia postępowania. Sąd administracyjny nie podzielił tej interpretacji. Podkreślił, że ustawa Prawo wodne z 2017 r. weszła w życie 1 stycznia 2018 r., a przepisy Prawa wodnego z 2001 r. nie zawierały ograniczenia czasowego do wszczęcia postępowania. Sąd uznał, że stosowanie art. 234 ust. 5 Prawa wodnego do stanów faktycznych sprzed wejścia w życie ustawy z 2017 r. narusza zasadę niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) oraz przepisy Konstytucji RP dotyczące ograniczeń praw własności. Ponadto, sąd wskazał, że organ II instancji nie wykazał precyzyjnie, kiedy skarżący dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu, co jest kluczowe dla biegu terminu. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów intertemporalnych w prawie administracyjnym, zastosowanie zasady niedziałania prawa wstecz do przepisów Prawa wodnego, analiza terminu prekluzyjnego w postępowaniach administracyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Prawem wodnym z 2017 r. i jego stosowaniem do zdarzeń wcześniejszych. Wymaga analizy kontekstu prawnego dotyczącego konkretnych przepisów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pięcioletni termin prekluzyjny określony w art. 234 ust. 5 Prawa wodnego ma zastosowanie do stanów faktycznych zaistniałych przed wejściem w życie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pięcioletni termin prekluzyjny nie ma zastosowania do stanów faktycznych sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, ze względu na zasadę niedziałania prawa wstecz i brak przepisów intertemporalnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że stosowanie art. 234 ust. 5 Prawa wodnego do zdarzeń sprzed 1 stycznia 2018 r. narusza zasadę niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) oraz przepisy Konstytucji RP dotyczące ograniczeń praw własności. Brak przepisów przejściowych oznacza, że bieg terminu rozpoczął się dopiero z dniem wejścia w życie nowej ustawy.
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu upływu terminu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ błędnie umorzył postępowanie, ponieważ niewłaściwie zinterpretował termin prekluzyjny i nie uwzględnił zasady niedziałania prawa wstecz.
Uzasadnienie
Umorzenie postępowania było oparte na błędnym założeniu o zastosowaniu 5-letniego terminu do sytuacji sprzed wejścia w życie nowej ustawy Prawo wodne. Sąd wskazał, że organ powinien był rozpoznać sprawę merytorycznie, uwzględniając zasady praworządności i zaufania do władzy publicznej.
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił, kiedy skarżący dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt?
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie wykazał precyzyjnie, kiedy skarżący powziął wiadomość o szkodliwym oddziaływaniu, co jest kluczowe dla biegu terminu prekluzyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał wyjaśnienia organu w tym zakresie za nieprzekonujące i wskazał na pominięcie dokumentów, które mogłyby świadczyć o wiedzy skarżącego. Brak precyzyjnego ustalenia tej daty uniemożliwia prawidłowe zastosowanie art. 234 ust. 5 Prawa wodnego.
Przepisy (15)
Główne
Prawo wodne art. 234 § ust. 3 i ust. 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Organ II instancji błędnie zastosował ust. 5 do stanu faktycznego sprzed wejścia w życie ustawy, naruszając zasadę niedziałania prawa wstecz. Bieg terminu rozpoczął się 1 stycznia 2018 r.
k.p.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.
k.p.a. art. 200
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
k.p.a. art. 205 § par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 8 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
Prawo wodne art. 234 § ust. 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Niezastosowanie przez organ II instancji, mimo istnienia podstaw do nałożenia obowiązku.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia praw i wolności mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko w zakresie, w jakim są konieczne w demokratycznym państwie, nie naruszając ich istoty.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.
Pomocnicze
Rozp. Min. Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwa interpretacja art. 234 ust. 5 Prawa wodnego przez organ II instancji, która narusza zasadę niedziałania prawa wstecz. • Brak przepisów intertemporalnych w Prawie wodnym z 2017 r. uniemożliwia stosowanie terminu prekluzyjnego do stanów faktycznych sprzed jego wejścia w życie. • Organ II instancji nie wykazał precyzyjnie daty dowiedzenia się przez skarżącego o szkodliwym oddziaływaniu. • Naruszenie przez organ zasad praworządności i zaufania do władzy publicznej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela z przyczyn, o których niżej. • zasadniczy problem w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, w jaki sposób należy traktować pięcioletni termin, o którym mowa w ww. przepisie Prawa wodnego. • dokonując wykładni przepisu art. 234 ust. 5 Prawa wodnego należy wziąć pod uwagę obowiązujący wcześniej stan prawny oraz aspekt rozwiązań intertemporalnych. • zasada niedziałania prawa wstecz - lex retro non agit • zasada niedziałania prawa wstecz, chociaż nie została wyrażona expressis verbis w Konstytucji RP, stanowi istotny składnik zasady zaufania obywateli do państwa, wywodzącej się z zasady demokratycznego państwa prawnego, proklamowanej przez art. 1 Konstytucji RP • nie można oczywiście nie zauważyć, że zasada lex retro non agit nie ma charakteru bezwzględnego • niewątpliwie należy uznać, że wprowadzenie przez ustawodawcę w art. 234 ust. 5 Prawa wodnego z 2017 r. terminu ograniczającego możliwość wszczęcia postępowania [...] doprowadziło do pogorszenia sytuacji właściciela • brak jest podstaw do stosowania normy z art. 234 ust. 5 Prawa wodnego do stanu faktycznego sprzed wejścia tego przepisu w życie. • nie jest możliwe by samo posadowienie budynku z rurą w fundamentach doprowadziło do naruszenia stosunków wodnych w 2021 r. skoro przez ponad 30 lat nie zgłaszano takiego problemu. […]
Skład orzekający
Sławomir Wojciechowski
przewodniczący
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
sędzia
Tomasz Furmanek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych w prawie administracyjnym, zastosowanie zasady niedziałania prawa wstecz do przepisów Prawa wodnego, analiza terminu prekluzyjnego w postępowaniach administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Prawem wodnym z 2017 r. i jego stosowaniem do zdarzeń wcześniejszych. Wymaga analizy kontekstu prawnego dotyczącego konkretnych przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady prawnej niedziałania prawa wstecz i jej zastosowania w kontekście zmian w prawie wodnym, co ma znaczenie dla wielu obywateli. Pokazuje, jak interpretacja przepisów może wpływać na dostęp do ochrony prawnej.
“Prawo wstecz? Sąd administracyjny wyjaśnia, kiedy nowe przepisy nie mogą szkodzić obywatelom.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.