II SA/Łd 850/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenie na utrzymanie pełnoletniej wychowanki rodzinnego domu dziecka, stwierdzając brak podstaw do jego wypłaty po przerwaniu nauki.
Sąd administracyjny rozpatrzył skargę J. J. i S. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania pełnoletniej wychowanki rodzinnego domu dziecka. Świadczenie było wypłacane za okres od lutego do kwietnia 2022 roku, mimo że wychowanka została skreślona z listy słuchaczy szkoły, co stanowiło podstawę do uznania świadczenia za nienależnie pobrane. Sąd uznał, że przerwanie nauki, nawet tymczasowe, pozbawiało prawa do świadczenia, a ponowne jego przyznanie wymagało nowego wniosku po wznowieniu nauki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę J. J. i S. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania pełnoletniej wychowanki rodzinnego domu dziecka. Świadczenie to było wypłacane za okres od 1 lutego 2022 r. do 30 kwietnia 2022 r. w kwocie 3.393,00 zł. Podstawą do uznania świadczenia za nienależnie pobrane było skreślenie wychowanki, S. J., z listy słuchaczy Policealnej Szkoły Medycznej C w Łodzi w dniu 31 stycznia 2022 r. Choć S. J. została ponownie przyjęta do szkoły 7 lutego 2022 r., organy uznały, że przerwa w nauce, nawet siedmiodniowa, pozbawiła strony prawa do świadczenia. Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisami ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania pełnoletniego wychowanka przysługuje pod warunkiem kontynuowania nauki. Skoro nauka została przerwana, a następnie wznowiona, skarżący powinni byli złożyć nowy wniosek o przyznanie świadczenia. Brak takiego wniosku oznaczał brak podstawy prawnej do wypłaty świadczenia za okres od 1 lutego 2022 r. do 30 kwietnia 2022 r. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, przerwa w nauce, nawet siedmiodniowa, pozbawia prawo do świadczenia, a jego ponowne przyznanie wymaga złożenia nowego wniosku po wznowieniu nauki.
Uzasadnienie
Świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania pełnoletniego wychowanka przysługuje pod warunkiem kontynuowania nauki. Przerwanie nauki powoduje ustanie podstaw do wypłaty świadczenia, a jego dalsza wypłata bez nowego wniosku jest nienależna.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.w.s.p.z. art. 37 § ust. 2 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Osoba, która osiągnęła pełnoletność przebywając w pieczy zastępczej, może przebywać w dotychczasowej rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka do ukończenia 25 roku życia, jeżeli uczy się w szkole.
u.w.s.p.z. art. 80 § ust. 1
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania wychowanka.
u.w.s.p.z. art. 82 § ust. 1
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Świadczenie przysługuje również po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności, jeżeli nadal przebywa w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka, na zasadach określonych w art. 37 ust. 2.
u.w.s.p.z. art. 88 § ust. 1
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Świadczenia są udzielane na wniosek rodziny zastępczej lub prowadzącego rodzinny dom dziecka.
u.w.s.p.z. art. 92 § ust. 1 i ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Za nienależnie pobrane świadczenia pieniężne uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia.
Pomocnicze
u.w.s.p.z. art. 89
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Obowiązek niezwłocznego informowania organu o każdej zmianie sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej mającej wpływ na prawo do świadczeń.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W razie nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę.
p.p.s.a. art. 134 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 16
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przerwanie nauki przez wychowankę stanowiło okoliczność powodującą ustanie prawa do świadczenia. Wypłata świadczenia po ustaniu przesłanki (przerwanie nauki) bez nowego wniosku była nienależna. Decyzja o wygaśnięciu poprzedniej decyzji przyznającej świadczenie stała się ostateczna, co potwierdza brak podstawy prawnej do dalszej wypłaty.
Odrzucone argumenty
Skarżący argumentowali, że przerwa w nauce była usprawiedliwiona okolicznościami zdrowotnymi i trwała krótko. Skarżący kwestionowali przyjęte przez organy zawężone pojęcie kontynuowania nauki. Skarżący podnosili, że decyzja o wygaśnięciu prawa do świadczenia nie była ostateczna w dacie orzekania przez organ I instancji.
Godne uwagi sformułowania
Siedmiodniowa przerwa w nauczaniu, nawet siedmiodniowa, nie uprawnia stron do pokrywania kosztów utrzymania podopiecznej. Tylko więc w sytuacjach kontynuowania kształcenia tj. bez przerw nie pozbawia się prawa do świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania. Skoro jednak S.J. po skreśleniu z listy słuchaczy zdecydowała się podjąć dalsze szkolenie – na tożsamym kierunku – to prawidłową, w ocenie Kolegium, była decyzja organu I instancji, zgodnie z którą przerwa w nauczaniu, nawet siedmiodniowa, nie uprawnia stron do pokrywania kosztów utrzymania podopiecznej.
Skład orzekający
Piotr Mikołajczyk
przewodniczący
Sławomir Wojciechowski
sprawozdawca
Tomasz Porczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń dla pełnoletnich wychowanków pieczy zastępczej w przypadku przerw w nauce."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przerwy w nauce i konieczności ponownego wnioskowania o świadczenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu wsparcia dla młodzieży opuszczającej pieczę zastępczą, a jej rozstrzygnięcie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące kontynuacji nauki i świadczeń.
“Przerwa w nauce pełnoletniego wychowanka pieczy zastępczej – czy to koniec wsparcia finansowego?”
Dane finansowe
WPS: 3393 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 850/22 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2023-02-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-10-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Piotr Mikołajczyk /przewodniczący/ Sławomir Wojciechowski /sprawozdawca/ Tomasz Porczyński Symbol z opisem 6324 Rodzina zastępcza, pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2011 nr 149 poz 887 art. 37 ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 80 ust. 1, art. 82 ust. 1, art. 88 ust. 1, art. 89, art. 92 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej1) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 lutego 2023 r. sprawy ze skargi J. J. i S. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 20 lipca 2022 r. nr SKO.4115.179-180.2022 w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania oddala skargę. ał Uzasadnienie Decyzją z 20 lipca 2022 roku nr SKO.4115.179-180.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej w skrócie jako: "k.p.a") w związku z art. 92 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 37 ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 80 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 9 czerwca 2011 roku o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 447, powoływanej dalej również jako: "ustawa") utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 15 czerwca 2022 roku, znak WPIiŚ.4416.3908.2022 o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania pełnoletniej wychowanki rodzinnego domu dziecka – S.J. – wypłacone J.J. i S.J. za okres od dnia 1 lutego 2022 roku do dnia 30 kwietnia 2022 roku w łącznej kwocie 3.393,00 zł. Kolegium w pierwszej kolejności przytoczyło ustalenia organu I instancji, z których wynika, iż decyzją z dnia 27 października 2021 roku znak WPIiŚ.4416.2058.2021 Prezydent Miasta Łodzi przyznał J.J. i S.J. świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania pełnoletniej wychowanki rodzinnego domu dziecka S.J. w okresie od dnia 1 września 2021 roku do dnia 31 sierpnia 2022 roku w kwocie 1.131,00 zł miesięcznie. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie z dnia 15 czerwca 2022 roku Nr 471/PSM/2022 wydane przez Policealną Szkołę Medyczną C w Ł., z którego wynika, że pełnoletnia wychowanka S.J. była słuchaczką ww. szkoły od dnia 1 września 2020 roku do dnia 31 stycznia 2022 roku, tj. do dnia skreślenia z listy słuchaczy. Do akt sprawy załączono również zaświadczenie z dnia 15 czerwca 2022 roku Nr 472/PSM/2022, wydane przez tę sama placówkę edukacyjną, zgodnie z którym S.J. została przyjęta do szkoły ponownie dnia 7 lutego 2022 roku na kierunku "technik masażysta". W oparciu o akta sprawy ustalono również, iż pełnoletnia wychowanka rodzinnego domu dziecka S.J. z dniem 1 maja 2022 roku podjęła decyzję o usamodzielnieniu i opuszczeniu rodzinnego domu dziecka. W związku z tym organ I instancji ustalił, iż świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania pełnoletniej wychowanki rodzinnego domu dziecka S.J. przysługiwało stronom do dnia 31 stycznia 2022 roku. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, organ I instancji stwierdził, że wypłacona stronom za okres od 1 lutego 2022 roku do 30 kwietnia 2022 roku kwota 3.393,00 zł jest świadczeniem pieniężnym nienależnie przez strony pobranym, ponieważ została wypłacona mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie wypłaty świadczenia, w części dotyczącej tego okresu. Za wspomnianą okoliczność organ uznał fakt zmiany sytuacji osobistej pełnoletniej wychowanki rodzinnego domu dziecka, która w dniu 31 stycznia 2022 roku została skreślona z listy słuchaczy Policealnej Szkoły Medycznej C w Ł., co w konsekwencji spowodowało brak podstaw do wypłaty ww. świadczenia począwszy od miesiąca lutego 2022 roku. Z uwagi na powyższe Prezydent Miasta Łodzi decyzją z dnia 15 czerwca 2022 roku znak: WPIiŚ.4416.3904.2022 stwierdził wygaśnięcie z dniem 1 lutego 2022 r. decyzji nr WPIiŚ. 4416.2058.2021 z dnia 27 października 2021 roku, przyznającej stronom świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania pełnoletniej wychowanki – S.J., która po osiągnięciu pełnoletności przebywała w dotychczasowym, rodzinnym domu dziecka. Decyzja została odebrana przez strony w dniu 24 czerwca 2022 roku i nie została zaskarżona, a zatem stała się ostateczna. Pomimo że S.J., po skreśleniu z listy słuchaczy Policealnej Szkoły Medycznej C w Ł. kontynuowała edukację w tej samej placówce, organy zarówno I jak i II instancji uznały, iż siedmiodniowa przerwa w kontynuowaniu nauki nie została przez wychowankę w żaden sposób usprawiedliwiona. Kolegium podkreśliło, iż docenia zarówno starania S.J. w dążeniu do pogłębiania wiedzy jak i jej rodziny zastępczej – jednakże ta okoliczność nie może uzasadniać wykładni sprzecznej z obowiązującymi przepisami. Ich logika zakłada bowiem finansowanie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej w sposób nieprzerwany w toku typowej ścieżki kształcenia tj. po uzyskaniu pełnoletniości – do zakończenia procesu kształcenia – w szkole zawodowej (obecnie branżowej) lub technikum lub policealnej szkole zawodowej lub na studiach. Tylko więc w sytuacjach kontynuowania kształcenia tj. bez przerw nie pozbawia się prawa do świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania. Skoro jednak S.J. po skreśleniu z listy słuchaczy zdecydowała się podjąć dalsze szkolenie – na tożsamym kierunku – to prawidłową, w ocenie Kolegium, była decyzja organu I instancji, zgodnie z którą przerwa w nauczaniu, nawet siedmiodniowa, nie uprawnia stron do pokrywania kosztów utrzymania podopiecznej. Nie ma więc w sprawie znaczenia, że S.J. pozostawała na utrzymaniu rodziny zastępczej od 1 lutego 2022 roku do 30 kwietnia 2022 roku, skoro okres ten, zgodnie z obowiązującymi przepisami, nie był wliczany do okresu kontynuacji kształcenia. Ponadto, skoro decyzja Prezydent Miasta Łodzi z dnia 15 czerwca 2022 roku znak: WPIiŚ.4416.3904.2022 stwierdzająca wygaśnięcie z dniem 1 lutego 2022 r. decyzji nr WPIiŚ. 4416.2058.2021 z dnia 27 października 2021 roku, przyznającej stronom świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania pełnoletniej wychowanki – S.J., która po osiągnięciu pełnoletności przebywała w dotychczasowy, rodzinnym domu dziecka – w okresie od dnia 1 września 2021 roku do dnia 31 sierpnia 2022 roku, w kwocie 1.131,00 zł miesięcznie stała się ostateczna, to dalsze przyznanie świadczenia po 1 lutego 2022 roku nie ma swojej podstawy prawnej. Reasumując, w ocenie Kolegium, organ I instancji zasadnie ustalił wysokość nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego za ww. okres we wskazanej w decyzji z dnia 15 czerwca 2022 roku kwocie 3.393 zł. Równocześnie Kolegium podkreśliło, iż strony mogą złożyć wniosek o umorzenie kwoty nienależnie pobranych świadczeń pieniężnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczenie terminu płatności albo rozłożenie na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyli J.J. i S.J., zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej poprzez błędne zastosowanie oraz art. 7, 9 i 77 § 1 Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niezastosowanie. W uzasadnieniu skarżący wskazali, iż w ich ocenie nie zaistniały przesłanki opisane w art. 92 ust. 1 pkt 1 wskazanej wyżej ustawy, bowiem byli oni przekonani, że pozostająca na ich utrzymaniu wychowanka kontynuuje naukę, a siedmiodniowa przerwa spowodowana była usprawiedliwionymi zdrowotnymi okolicznościami. Ponadto organ rozpatrujący odwołanie w niniejszej sprawie winien był dostrzec, że organ I instancji nie wyjaśnił przyczyn siedmiodniowej przerwy w nauce wychowanki, po której kontynuowała ona naukę w tej samej szkole. Niezrozumiałe dla skarżących jest przyjęte przez organ zawężone pojęcie kontynuowania nauki. Skarżący podkreślili również, że w dacie orzekania przez organ I instancji decyzja o wygaśnięciu prawa do świadczenia nie była ostateczna. W ocenie skarżących nie jest także właściwy fakt wydania dwóch różnych decyzji tego samego dnia. W konkluzji skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia w skrócie jako "p.p.s.a", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji w ramach wyżej wskazanego zakresu kognicji sądów administracyjnych wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada przepisom obowiązującego prawa i brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą organ ten uznał za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne na pokrycie kosztów utrzymania pełnoletniej wychowanki domu dziecka – S.J. – wypłacone J.J. i S.J. za okres od dnia 1 lutego 2022 roku do dnia 30 kwietnia 2022 roku w łącznej kwocie 3.393,00 zł. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, rodzinie zastępczej oraz prowadzącemu rodzinny dom dziecka przysługuje świadczenie, o którym mowa w art. 80 ust. 1 tejże ustawy (a więc świadczenie na pokrycie utrzymania kosztów wychowanka) oraz dodatki, o których mowa w art. 81, również po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności, jeżeli nadal przebywa w tej rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka, na zasadach określonych w art. 37 ust. 2 powołanej ustawy. Stosownie zaś do art. 37 ust. 2 pkt 1 lit. a ww. ustawy osoba, która osiągnęła pełnoletność przebywając w pieczy zastępczej, może przebywać w dotychczasowej rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka albo placówce opiekuńczo-wychowawczej, za zgodą odpowiednio rodziny zastępczej, prowadzącego rodzinny dom dziecka albo dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25 roku życia, jeżeli uczy się w szkole. Podkreślić należy również, iż zgodnie z art. 88 ust. 1 ww. ustawy świadczenia, dodatki i dofinansowanie do wypoczynku, o których mowa w art. 80 ust. 1, art. 81, art. 83 i art. 84, są udzielane na wniosek odpowiednio rodziny zastępczej, rodziny pomocowej lub prowadzącego rodzinny dom dziecka. Art. 89 ww. ustawy stanowi natomiast, iż osoby otrzymujące świadczenia, dodatki, wynagrodzenia oraz dofinansowania do wypoczynku, o których mowa w niniejszym rozdziale, zwane dalej "świadczeniami pieniężnymi", są obowiązane niezwłocznie poinformować organ, który przyznał świadczenie pieniężne, o każdej zmianie sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej ich oraz dziecka, która ma wpływ na prawo do tych świadczeń. Podstawę materialnoprawną kontrolowanej decyzji Kolegium oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji stanowił art. 92 ust. 2 pkt 1 ustawy. Jak stanowi ten przepis, za nienależnie pobrane świadczenia pieniężne uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia pieniężnego w całości lub w części. Przez "ustanie wypłaty" przyznanego świadczenia należy rozumieć sytuację, w której osoba pobierająca je przestała spełniać wymogi formalne do jego otrzymywania. Zatem osoba taka w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenie pieniężne spełniała wszystkie prawem przewidziane wymogi do jego otrzymania, a w trakcie jego realizacji nastąpiła taka zmiana sytuacji, że przestała spełniać te wymogi (zob. Wyrok WSA w Gliwicach z 13.05.2021 r., sygn. akt II SA/Gl 12/21). W niniejszej sprawie Prezydent Miasta Łodzi decyzją z dnia 27 października 2021 roku nr WPIiŚ.4416.2058.2021 przyznał J.J. i S.J. świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania pełnoletniej wychowanki rodzinnego domu dziecka – S.J. – w okresie od dnia 1 września 2021 roku do dnia 31 sierpnia 2022 roku w kwocie 1.131,00 zł miesięcznie, wskazując, iż S.J. nie ukończyła jeszcze 25 roku życia i aktualnie uczy się w szkole, zaś podejmowanie lub kontynuacja nauki przez wychowanka to warunek konieczny przyznania takiego świadczenia na osobę pełnoletnią. Decyzja ta zawierała również pouczenie o treści art. 89 i art. 92 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. S.J. była słuchaczką Policealnej Szkoły Medycznej C w Ł. na kierunku "technik masażysta" od dnia 1 września 2020 roku do dnia 31 stycznia 2022 roku, kiedy to została skreślona z listy słuchaczy. W dniu 7 lutego 2022 roku została ponownie przyjęta do tej samej placówki edukacyjnej na kierunku "technik masażysta". Konsekwencją przerwania nauki przez S.J. było wydanie przez Prezydenta Miasta Łodzi w dniu 15 czerwca 2022 roku decyzji nr WPIiŚ.4416.3904.2022, którą stwierdzono wygaśnięcie z dniem 1 lutego 2022 roku decyzji z dnia 27 października 2021 roku nr WPIiŚ.4416.2058.2021, przyznającej świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania pełnoletniej S.J., bowiem stała się ona bezprzedmiotowa z uwagi na przerwanie przez S.J. nauki w dniu 1 lutego 2022 roku oraz opuszczenie przez nią rodzinnego domu dziecka w dniu 1 maja 2022 roku. Decyzja ta jest ostateczna. Natomiast w zaskarżonej decyzji z dnia 15 czerwca 2022 roku nr WPIiŚ/4416.3908.2022 uznano za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne na pokrycie kosztów utrzymania pełnoletniej wychowanki rodzinnego domu dziecka – S.J. – wypłacone za okres od dnia 1 lutego 2022 roku do dnia 30 kwietnia 2022 roku z uwagi na zmianę sytuacji osobistej pełnoletniej wychowanki rodzinnego domu dziecka, która w dniu 31 stycznia 2022 roku została skreślona z listy słuchaczy Policealnej Szkoły Medycznej C w Ł., co w konsekwencji spowodowało brak podstaw do wypłaty tegoż świadczenia w okresie późniejszym. Skarżący nie przeczą temu, iż S.J. została skreślona z listy słuchaczy ww. szkoły, lecz zarzucają organom, iż nie wyjaśnili przyczyn przerwania przez nią nauki. Skarżący w swojej skardze wskazują jednak, iż powodem przerwy były usprawiedliwione okoliczności zdrowotne, podczas gdy w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji podnosili, iż S.J., podczas pobytu w rodzinnym domu dziecka, wychodziła na zajęcia. Skarżący podnoszą również, iż przerwa trwała jedynie 7 dni, a po niej pełnoletnia wychowanka rodzinnego domu dziecka kontynuowała naukę w tej samej placówce. Należy jednak podkreślić, iż J.J. i S.J. zostali pouczeni o obowiązkach, ciążących na nich w związku z przyznaniem świadczenia, w tym o konieczności niezwłocznego poinformowania organu przyznającego świadczenie o każdej zmianie sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej podopiecznego, która ma wpływ na prawo do tych świadczeń. Skarżący nie poinformowali jednak organu I instancji o zaistnieniu okoliczności, powodującej, iż nie przysługiwało im świadczenie na rzecz kosztów pokrycia wychowanki, a więc przerwanie przez nią nauki. Kwestia świadomości świadczeniobiorcy o zaistnieniu ww. okoliczności nie ma wpływu na ocenę, czy doszło do nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego w rozumieniu art. 92 ust. 2 pkt 1 ustawy (por. B. Królak, M. Rączka, Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Komentarz, Warszawa 2017). Nie mają również znaczenia przyczyny, dla których skarżący nie udzielili organom takiej informacji. Mogą mieć one znaczenie dla kwestii ewentualnego umorzenia, odroczenia terminu płatności albo rozłożenia na raty kwoty świadczeń nienależnie pobranych. Podkreślić należy, iż przerwa w nauce pełnoletniego wychowanka rodzinnego domu dziecka związana przykładowo z poszukiwaniem placówki edukacyjnej, w której nauka będzie kontynuowana, nie niweczy automatycznie możliwości ubiegania się rodziców zastępczych o przyznanie świadczenia na pokrycie kosztów jego utrzymania. Taka wykładnia przepisu art. 37 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej byłaby sprzeczna z jego celem, jakim jest pomoc w uzyskaniu wykształcenia i samodzielności dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej. Nie należy jednak zapominać o treści art. 88 ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym świadczenia, dodatki i dofinansowanie do wypoczynku, o których mowa w art. 80 ust. 1, art. 81, art. 83 i art. 84, są udzielane na wniosek odpowiednio rodziny zastępczej, rodziny pomocowej lub prowadzącego rodzinny dom dziecka. Przepis ten, zgodnie z treścią art. 82 ust. 1 ustawy, odnosi się również do świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania pełnoletniego wychowanka rodzinnego domu dziecka, który kontynuuje naukę. Dlatego też, w ocenie Sądu, skarżący po ustaniu przyczyny uniemożliwiającej przyznanie im wskazanego świadczenia, a więc po ponownym wpisaniu S.J. na listę słuchaczy Policealnej Szkoły Medycznej C w Ł., winni ponownie wystąpić z wnioskiem o przyznanie tegoż świadczenia. Skoro jednak tego nie uczynili, brak było podstaw do wypłaty im świadczenia za okres od dnia 1 lutego 2022 roku do 30 kwietnia 2022 roku. Nie było również żadnej przeszkody do wydania przez Prezydenta Miasta Łodzi w dniu 15 czerwca 2022 roku zarówno decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia z dniem 1 lutego 2022 roku decyzji przyznającej skarżącym świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania S.J., jak i decyzji o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne na pokrycie kosztów utrzymania S.J. wypłacone za okres od dnia 1 lutego 2022 roku do dnia 30 kwietnia 2022 roku. Wszak w zaskarżonej decyzji o uznaniu świadczenia za nienależnie pobrane organ I instancji wskazuje jedynie, iż nastąpiło to wyłącznie z uwagi na wypłacenie świadczenia pomimo istnienia okoliczności, powodujących ustanie jego wypłaty, a więc przerwanie edukacji przez S.J. Była to jedyna przesłanka uznania pobranego świadczenia za nienależne przez Prezydenta Miasta Łodzi. Dopiero Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wskazało, iż decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 15 czerwca 2022 r. znak WPIiŚ.4416.3904.2022, stwierdzająca wygaśnięcie z dniem 1 lutego 2022 r. decyzji z dnia 27 października 2021 r. stała się ostateczna, a więc dodatkowo brak było podstawy prawnej do wypłaty świadczenia po dniu 1 lutego 2022 r. Powyższa konkluzja była zgodna z określoną w art. 16 k.p.a. zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Organ odwoławczy jako podstawę prawną swojej decyzji wskazał jednak art. 92 ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, zatem w istocie podzielił argumentację przyjętą przez organ pierwszej instancji. Reasumując, w niniejszej sprawie brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, tak więc Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. k.ż.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI