II SA/Łd 847/22

II SA/Łd 847/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-03-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Jarosław Czerw /sprawozdawca/
Magdalena Sieniuć /przewodniczący/
Michał Zbrojewski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 2010/23 - Wyrok NSA z 2024-08-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151, art. 250 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 18
par. 4 ust. 3, par. 21 ust. 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 1205
art. 30 ust. 2
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j.)
Sentencja
Dnia 9 marca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw (spr.) Sędzia WSA Michał Zbrojewski Protokolant Asystent sędziego Izabela Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2023 roku sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 11 sierpnia 2022 roku nr KO.442.13.2022 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat A. K. –T., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy Pl. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. a.bł.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi decyzją z dnia 11 sierpnia 2022 r., nr KO.442.13.2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim (dalej także: Kolegium, organ II instancji) utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Wójta Gminy Grabica przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Grabicy (dalej także: organ I instancji) decyzję w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy wnioskiem z dnia 27 października 2021 r. J.M. (dalej także: skarżący) wystąpił do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Grabicy (dalej także: GOPS w Grabicy) o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionego F.M. łącznie z odsetkami, wobec bardzo trudnej sytuacji osobistej i majątkowej. J.M. wskazał, że choruje neurologicznie w związku z poważnymi schorzeniami kręgosłupa. Dodatkowo skarżący podniósł, że leczy się z powodu cukrzycy, nadciśnienia tętniczego, otyłości, hiperlipidemii, zmian zwyrodnieniowych wielostawowych. Zdaniem skarżącego, jego osoba jest mało atrakcyjna na obecnym rynku pracy. W wyniku stanu epidemii, wymóg posiadania maseczki w miejscu pracy uniemożliwia mu podjęcie jakiejkolwiek pracy na rynku pracy. Wnioskodawca wskazał również, że jest płatnikiem wobec funduszu alimentacyjnego od wielu lat, regulując zaległości z bardzo niskiego uposażenia rentowego.
Należność, o której umorzenie w całości wniósł J.M., powstała na skutek wydanych decyzji przyznających prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionego małoletniego F.M., na wniosek jego przedstawiciela ustawowego Z.M., w związku z kolejno przedkładanymi wyrokami: Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 12 września 2011r. sygn. akt IC 902/11, Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 28 lutego 2014r. sygn. akt IC 1167/13, Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 25 lipca 2018 r. sygn. akt III RC 233/18. GOPS w Grabicy zrealizował wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionego małoletniego, jego przedstawicielowi ustawowemu Z.M. na podstawie decyzji administracyjnych: GOPS.8320.FA.15.2012 na okres październik 2012 r. - wrzesień 2013 r. w kwocie 250 zł miesięcznie, GOPS.8320.FA.13.2013 na okres październik 2013 r. – lipiec 2014 r. w kwocie 250 zł miesięcznie, GOPS.8320.FA. 13.1.2013 na okres sierpień 2014 r. – wrzesień 2014 r. w kwocie 250 zł miesięcznie, GOPS.8320.FA.13.2014 na okres październik 2014 r. – wrzesień 2015 r. w kwocie 250 zł miesięcznie, GOPS.8320.FA.13.2015 na okres październik 2015 r. – wrzesień 2016 r. w kwocie 250 zł miesięcznie, GOPS.8320.FA.10.2016 na okres październik 2016 r. - wrzesień 2017 r. w kwocie 250 zł miesięcznie, GOPS.430.FA.24.2017 na okres październik 2017 r. – listopad 2017 r. w kwocie 250 zł miesięcznie, GOPS.430.FA.29.2018 na okres maj 2018 r. – lipiec 2018 r. w kwocie 250 zł miesięcznie, GOPS.430.FA.29.1.2018 na okres maj 2018 r. - lipiec 2018 r. w kwocie 100 zł (wyrównanie zgodnie z podwyższeniem alimentów na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 25 lipca 2018 r. sygn. akt III RC 233/18), GOPS.430.FA.29.1.2018 na okres sierpień 2018 r. – wrzesień 2018 r. w kwocie 350 zł miesięcznie, GOPS.430.FA.19.2018 na okres październik 2018 r. – listopad 2018 r. w kwocie 350 zł miesięcznie, GOPS.430.FA.24.2019 na okres marzec 2019 r. – wrzesień 2019 r. w kwocie 350 zł miesięcznie.
Organ I instancji celem ustalenia aktualnej sytuacji osobistej i majątkowej wnioskodawcy wystąpił wnioskiem z dnia 2 listopada 2021 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Moszczenicy z siedzibą w Kosowie o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego z J.M.
Decyzją z dnia 15 grudnia 2021 r. nr GOPS.431.FA.12.13.2021 Wójt Gminy Grabica odmówił J.M. umorzenia należności z tytułu wypłaconych przedstawicielowi ustawowemu świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionego małoletniego F.M. wraz z odsetkami ustawowymi.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł J.M.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim decyzją z dnia 14 lutego 2022 r., nr KO.442.2.2022, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
J.M. pismem z dnia 23 lutego 2022 r. wystąpił o dołączenie do akt sprawy wyroku Sądu Rejonowego w Końskich z dnia 25 stycznia 2022 r., sygn. akt III Rc 171/21, z którego wynika, że od pozwanej E.M. na rzecz powoda K.K. (dziecka z poprzedniego związku, obecnej żony J.M.) zasądzono alimenty w kwocie 900 zł miesięcznie, płatne do rąk ojca dziecka – A.K.
W dniu 30 marca 2022 r. J.M. sprecyzował wniosek o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego i wniósł o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionego F.M. w całości za okres od 25 września 2013 r. do 28 marca 2022 r. wynoszącej 17.650,00 zł wraz z odsetkami 2.216,01 zł, czyli łącznie 19.866,01 zł.
W dniu 30 marca 2022 r. skarżący przedłożył pisemne oświadczenie oraz kserokopię orzeczenia lekarza ZUS z dnia 23 marca 2022 r. o ustaleniu częściowej niezdolności do pracy J.M. do dnia 30 kwietnia 2023 r., kserokopię wyniku badania MR odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa z dnia 16 lutego 2022 r., kserokopię skierowania do poradni neurochirurgicznej z dnia 16 marca 2022 r., kserokopię zaświadczenia lekarskiego z Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowia "Centrum Zdrowia" wystawione w marcu 2022 r., kserokopie przekazów pocztowych świadczenia z ZUS J.M. w miesiącach luty 2022 r. i marzec 2022 r., kserokopię decyzji z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie ustalonej renty J.M. z dnia 14 września 2021 r., kserokopię wyroku Sądu Rejonowego w Końskich z dnia 25 stycznia 2022 r. w sprawie zasądzenia od pozwanej E.M. alimentów na rzecz powoda K.K. do rąk ojca uprawnionego – A.K., kserokopię zaświadczenia o dochodach z tytułu umowy o pracę za miesiąc luty 2022 r. żony skarżącego E.M.
Decyzją z dnia 2 maja 2022 r., nr GOPS.431.FA.12.24.2022, działający
z upoważnienia Wójta Gminy Grabica Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Grabicy odmówił umorzenia należności z tytułu wypłaconych przedstawicielowi ustawowemu świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionego F.M. za okres od 25 września 2013 r. do 28 marca
2022 r. w kwocie 17.650,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w kwocie 2.216,01 zł. Organ ustalił, że J.M. jest żonaty i prowadzi gospodarstwo domowe wraz z E.M. J.M. posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół Orzekania o Niepełnosprawności w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 22 sierpnia 2018 r. na okres do 31 sierpnia 2020 r., który zgodnie z art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) uległo przedłużeniu, do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego. J.M. jest częściowo niezdolny do pracy, w związku z powyższym ma ustalone prawo do renty w kwocie 1.208,43 zł, która po potrąceniach należności alimentacyjnych wynosi 555,19 zł miesięcznie. E.M. pracuje i otrzymuje wynagrodzenie 2.217,75 zł miesięcznie. W związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w Końskich z dnia 25 stycznia 2022 r. E.M. ma zasądzone alimenty na rzecz syna K.K. w kwocie 900 zł miesięcznie. J.M. ponosi stałe wydatki miesięczne, tj.: podatek za grunty 60,00 zł, energię elektryczną 100,00 zł, za gaz, wodę i ścieki 100,00 zł, rachunki za telefony 170,00 zł, paliwo 200,00 zł, opłaty na sezon grzewczy (5.000 zł na rok) - 416,67 zł m-cznie, alimenty 1.376,48 zł (potrącenie zaległości alimentacyjnych - 476,48 zł + alimenty E.M. na rzecz syna - 900,00 zł) oraz wydatki na leki i koszty leczenia 618,65 zł. J.M. ponosi też koszty wyżywienia, zakupu odzieży i obuwia. Z oświadczenia majątkowego J.M. wynika, że jest właścicielem domu o pow. 80 m2 oraz działki 0,5 ha. Posiada samochód Renault Laguna, którego wartość oszacowano na około 4.000 zł. Poza tym nie posiada oszczędności, papierów wartościowych czy innych wartościowych przedmiotów. J.M. nie figuruje w rejestrze Powiatowego Urzędu Pracy w Piotrkowie Trybunalskim jako osoba poszukująca pracy. W swym oświadczeniu poinformował również, że nie podejmował żadnych czynności zmierzających do podjęcia pracy w zakładzie pracy chronionej ze względu na stan zdrowia. Ponadto, ustalono, że J.M. oraz jego żona E.M. w okresie od 1 stycznia 2020 r. nie figurują w ewidencji osób pobierających świadczenia rodzinne, świadczenia wychowawcze, świadczenia z funduszu alimentacyjnego, dodatków mieszkaniowych oraz nie korzystają z pomocy finansowej oraz niefinansowej na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej. W ramach wywiadu środowiskowego organ ustalił, że pod wskazanym adresem zamieszkuje również Z.M. - matka J.M., która prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i nie jest uwzględniana w analizie sytuacji dochodowej i rodzinnej wnioskodawcy.
Organ I instancji wyjaśnił, że przeanalizował całą dokumentację medyczną J.M., z której wynika, że skarżący jest pod opieką specjalisty medycyny rodzinnej, gdzie leczony jest z powodu otyłości, nadciśnienia tętniczego, cukrzycy typu II, zmian zwyrodnieniowych wielostawowych, hiperlipidemii. Obecnie występują u J.M. zaostrzone dolegliwości stawów kolanowych i kręgosłupa lędźwiowego. W związku z powyższym pozostaje w leczeniu ambulatoryjnym, bierze leki przeciwzapalne i przeciwbólowe. Ma problemy z poruszaniem, czeka go operacja kręgosłupa. Na skutek wykonanego badania MR odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa, zlecono konsultację neurochirurgiczną, zaplanowaną na dzień 8 września 2022 r. W opinii lekarza-specjalisty medycyny rodzinnej J.M. nie nadaje się do pracy fizycznej lub pracy z udziałem wysiłku fizycznego. W związku z aktualnym stanem zdrowia lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Tomaszowie Mazowieckim ustalił, że J.M. nadal jest częściowo niezdolny do pracy do 30 kwietnia 2023 r. Z uzasadnienia orzeczenia wynika, że dysfunkcja związana z naruszeniem sprawności organizmu ma charakter przewlekły i wymaga dalszego leczenia i rehabilitacji, jednak rokuje poprawę. Organ I instancji wskazał, że rozważył wszystkie argumenty w sprawie, nadto w sposób zupełny zebrał i ocenił materiał dowodowy. Dokonał oceny nie tylko sytuacji majątkowej skarżącego, ale także stanu jego zdrowia oraz możliwości uzyskania dochodu. Organ I instancji stwierdził, że posiadane przez J.M. orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wskazuje, że w związku ze stanem zdrowia ewentualne zatrudnienie jest możliwe, na stanowisku przystosowanym do potrzeb i możliwości osoby badanej. Powiatowy Urząd Pracy w Piotrkowie Trybunalskim poinformował Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Grabicy, że zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnienia osób niepełnosprawnych, osoba niepełnosprawna zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy jako poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu może korzystać m.in. ze szkoleń. J.M. nie figuruje jednak w rejestrze Powiatowego Urzędu Pracy w Piotrkowie Trybunalskim. W ocenie organu I instancji, nie podjął zatem próby ewentualnego podjęcia zatrudnienia o charakterze pracy lekkiej, w ramach pracy chronionej. Powiatowy Urząd Pracy na wniosek Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Grabicy ustalił, że dysponuje ofertami pracy dla osób niepełnosprawnych posiadających minimum podstawowe wykształcenie. Dodatkowo, w ramach prowadzonego postępowania ustalono, że Powiatowy Urządu Pracy w Piotrkowie Trybunalskim z otrzymywanych środków z Powiatowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych podejmuje działania aktywizacyjne, skierowane do osób niepełnosprawnych - mieszkańców powiatu piotrkowskiego, poprzez realizację m.in. stażu. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że J.M. nie poczynił jednak żadnych starań zmierzających do podjęcia zatrudnienia odpowiadającego stopniu niepełnosprawności. Pomimo trudnej sytuacji finansowej oraz braku możliwości wykonywania pracy w zawodzie, nie zarejestrował się jako osoba poszukująca pracy. Status osobowy poszukującej pracy daje możliwość pozyskiwania informacji o aktualnych szkoleniach oraz pozyskiwania informacji o aktualnych ofertach pracy (nawet na część etatu) odpowiadających posiadanemu stopniu niepełnosprawności i wykształceniu, co w przyszłości pozwoliłoby dodatkowo zarobkować oraz swobodnie spłacać pozostałą należność. W ocenie organu I instancji nie zachodzą szczególnie uzasadnione przesłanki uzasadniające wnioskowane umorzenie należności J.M. ani w całości, ani nawet w części. Organ I instancji nadmienił, że na wniosek J.M. decyzją z dnia 21 kwietnia 2021 r. nr GOPS.431.FA.12.9.2021 organ w części umorzył należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego przedstawicielowi ustawowemu na rzecz uprawnionych P. i I. rodzeństwa M. (kwota główna należności 29.955,84 zł wraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie do dnia uprawomocnienia się decyzji). W decyzji z dnia 21 kwietnia 2021 r. odmówiono umorzenia całości należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionego F.M. wraz z odsetkami ustawowymi. Wówczas organ wziął pod uwagę, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną, wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim sygn. akt III RC 465/17, w którym ustalono wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego z dniem 12 czerwca 2016 r. w stosunku do I.M. i z dniem 28 czerwca 2014 r. w stosunku do P.M. Obecne zadłużenie wynikające z wypłacanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionego małoletniego F.M. za okres od 25 września 2013 r. do 28 marca 2022 r. spłacane jest w ramach postępowania egzekucyjnego, a nie poprzez dobrowolne wpłaty. Kwoty uzyskiwane z potrąceń z ustalonej renty, w pierwszej kolejności zaspakajane są na koszty postępowania egzekucyjnego, w tym koszty komornicze. Organ I instancji zaznaczył, że wierzycielka uzyskała prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na dziecko uprawnione, będąc w trudnej sytuacji dochodowej. Nie otrzymywała należnego jej wsparcia od osoby zobowiązanej do alimentacji, o czym świadczyły zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji, które załączane były do wniosku o ustalenie tego prawa. W ocenie organu I instancji brak było podstaw do umorzenia w całości, a nawet w części, należności głównej wraz z ustawowymi odsetkami.
W odwołaniu od powyższej decyzji J.M. podniósł, że nie jest w stanie podjąć żadnego zatrudnienia i jakiejkolwiek pracy choćby nawet w zakresie częściowego etatu, ze względu na stan zdrowia. Skarżący stwierdził, że nie może dokonać rejestracji, jako osoba bezrobotna, ponieważ nie może nigdzie wykonywać żadnej pracy, nawet dorywczej. Stwierdził, że szereg chorób na jakie się uskarża uniemożliwia mu codzienne funkcjonowanie, ma problemy czasem z wykonywaniem czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Stwierdził także, że jego wykształcenie powoduje, iż jedyną pracą jaką mógłby podjąć, jest praca fizyczna, tymczasem problemy z kręgosłupem i z układem krążenia spowodują, że jako pracownik nie będzie osobą zbyt wydajną i przysporzy pracodawcy więcej problemów niż pożytków. Skarżący wskazał, że gdyby mógł to podjąłby choćby dodatkowe zatrudnienie, a nawet wyjechał za granicę żeby wszystko spłacić, nie ma jednak fizycznych możliwości. Wyjaśnił, że brak bieżących świadczeń alimentacyjnych wobec syna nie był spowodowany celowym uchylaniem się od tego obowiązku. Skarżący stwierdził, że nie był w stanie na bieżąco spłacać alimentów z powodu trudnej sytuacji życiowej. Ponadto, żona skarżącego ma zasądzone alimenty na rzecz jej syna z pierwszego małżeństwa, musi spłacać komornika oraz koszty sądowe wynikające ze sprawy o alimenty. Zdaniem skarżącego sprawa nie została należycie oceniona, w szczególności jeśli chodzi o doświadczenie życiowe. Organ nie rozważył, czy odmowa umorzenia należności nie doprowadzi do nieodwracalnych dla niego strat i nie spowoduje zagrożenia dla jego dalszej egzystencji, czy nie wpłynie na zaspokojenie jego podstawowych potrzeb życiowych, takich jak ubranie, bądź żywność albo zdrowie, poprzez brak środków na zakup leków. Zaznaczył, że może czułby się lepiej gdyby podjął leczenie prywatne, ale go na to nie stać. Skarżący wskazał, że nie ma środków na spłatę zadłużenia. Poza tym, zdaniem skarżącego, organ I instancji, wskazując na możliwość odbycia przez niego stażu, nie ustalił, czy są oferty pracy dla osób z takimi schorzeniami, jakie ma skarżący
i jakie są realne możliwości zatrudnienia w takiej sytuacji. Skarżący zarzucił organowi sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób, który nie odpowiada realizacji, wynikającej z art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) (dalej: k.p.a.), zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do organów państwa. Stwierdził, że stan jego zdrowia, zaawansowany wiek (56 lat), rynek pracy w Powiecie Piotrkowskim, uniemożliwiają mu podjęcie pracy, a zatem szanse na poprawę jego sytuacji materialnej nie przemawiają za tym, aby utrzymać wydaną decyzję w mocy. W ocenie skarżącego, wydana decyzja będzie miała wpływ na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych, zważywszy na kwalifikację do poddania się przez skarżącego długotrwałemu leczeniu specjalistycznemu, a także niezdolność do pracy. Końcowo skarżący dodał, że pomimo wydania wyroku przez Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 12 czerwca 2016 r., sygn. akt III RC 465/17, o wygaśnięciu obowiązku alimentacyjnego wobec I. i P., organ dalej egzekwował od niego alimenty, co dodatkowo obciążało budżet domowy.
Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 11 sierpnia 2022 r.,
nr KO.442.13.2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wyjaśnił, że przewidziana w art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (dalej: u.p.o.u.a.) możliwość udzielenia, na wniosek dłużnika alimentacyjnego, ulgi w spłacie należności wypłaconych tytułem świadczeń alimentacyjnych, stanowi wyjątek od zasady zawartej w art. 27 ust. 1 u.p.o.u.a., który przewiduje obowiązek zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Zaznaczył, że konstrukcja powołanego przepisu art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. zawiera w swej istocie kompetencje organu do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego, jednak uznanie jest ograniczone dyrektywą, jaką jest sytuacja dochodowa i rodzinna dłużnika alimentacyjnego. W ocenie Kolegium organ I instancji odmawiając skarżącemu umorzenia wnioskowanych należności nie przekroczył granic uznania administracyjnego, wyznaczonych przepisami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., jak też zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a oraz objętej regulacją art. 8 k.p.a. zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa. Nie kwestionując złego stanu zdrowia skarżącego, Kolegium stwierdziło, że nie można przyjąć, aby okoliczność ta przesądzała o braku możliwości znalezienia przez skarżącego zatrudnienia i podjęcia spłaty posiadanego zadłużenia. Skarżący jest częściowo niezdolny do pracy, a jak wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności skarżący nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby. Posiadany stopień niepełnosprawności oraz wskazania zawarte w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności, jak i w orzeczeniu Lekarza Orzecznika ZUS nie wyłączają go zatem z możliwości wykonywania pracy, ograniczają jedynie rodzaj pracy, którą może wykonywać, nie eliminują go natomiast z życia zawodowego w ogóle. Nic zatem nie stoi na przeszkodzie, aby skarżący podjął pracę odpowiadającą jego możliwościom. Zdaniem Kolegium, skarżący w żaden sposób nie wykazał, aby podejmował chociażby próby podjęcia jakiejkolwiek pracy (o charakterze pracy lekkiej, w ramach pracy chronionej) lub chociażby zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy i skorzystał z posiadanych ofert kierowanych właśnie do osób niepełnosprawnych, w tym szkoleń. Pomimo trudnej sytuacji finansowej oraz braku możliwości wykonywania pracy w zawodzie, nie zarejestrował się jako osoba poszukująca pracy. Status osoby poszukującej pracy daje możliwość pozyskiwania informacji o aktualnych szkoleniach oraz pozyskiwania informacji o aktualnych ofertach pracy (nawet na część etatu) odpowiadających posiadanemu stopniu niepełnosprawności i wykształceniu, co w przyszłości pozwoliłoby skarżącemu dodatkowo zarobkować oraz swobodnie spłacać pozostałą należność. Kolegium podkreśliło, że w sprawach kończących się decyzjami uznaniowymi, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania zaistnienia przesłanek uprawniających do zastosowania ulgi. W interesie strony leży bowiem podanie do wiadomości organu wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Strona powinna wykazać, iż zaistniały szczególne okoliczności związane z jego sytuacją dochodową i rodzinną, uzasadniające uwzględnienie wniosku. Wobec tego Kolegium stwierdziło, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut odwołania, iż organ I instancji nie ustalił, czy są oferty pracy dla osób z takimi schorzeniami, jakie ma skarżący i jakie są realne możliwości zatrudnienia w takiej sytuacji. Samo uzyskiwanie niskich dochodów, bądź też nieuzyskiwanie dochodów nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną na tle sytuacji innych dłużników alimentacyjnych. Zła sytuacja jest bowiem cechą większości zobowiązanych, za których z systemu wspierania osób uprawnionych do alimentów środkami finansowymi z budżetu państwa (funduszu alimentacyjnego) wypłacono należności i umarzanie należności z tej tylko przyczyny czyniłoby praktycznie martwą regulację o obowiązku zwrotu organowi równowartości świadczeń wypłaconych z tego funduszu. W opinii Kolegium, sytuacja rodzinna i dochodowa dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności musi go więc wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych. W niniejszej sprawie okoliczności, stan faktyczny i prawny nie pozwoliły jednak na uznanie, że taka szczególna sytuacja zachodzi w przypadku skarżącego. Wobec powyższego brak było podstaw do uznania, że aktualna sytuacja skarżącego przesądza o braku możliwości spłaty zadłużenia. To od aktywności skarżącego zależy poprawienie jego sytuacji materialnej, aby w pełni wywiązywać się ze swoich obowiązków rodzicielskich, jak i wynikających z obowiązku zwrotu wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Powinnością skarżącego jest stałe podejmowanie działań zmierzających do poprawy swojej sytuacji i wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku zwrotu należności. Kolegium zwróciło także uwagę, że rozpoznawanie wniosku o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wymaga wyważenia interesu jednostki i interesu społecznego. Zastosowanie instytucji umorzenia pozostawałoby w konflikcie z interesem społecznym w sytuacji, gdy o umorzenie należności występuje osoba, która nie reguluje zobowiązań wobec własnych dzieci, a która jest w wieku i stanie zdrowia, które będą umożliwiały jej spłatę długu. Aktualna sytuacja skarżącego, jakkolwiek ciężka, nie przesądza o braku możliwości spłaty zadłużenia, tym bardziej, że strona ma możliwość wystąpienia z wnioskiem o odroczenie terminu płatności, a następnie rozłożenia należności na raty. Niemniej jednak skarżący nie jest zainteresowany wspomnianymi możliwościami, a jedynie całkowitym umorzeniem ciążącego na nim zadłużenia. Skarżący ze swej strony nie wykazał jednak, aby jego sytuacja była sytuacją szczególną, wyróżniającą go spośród innych dłużników alimentacyjnych, co nie wyklucza możliwości złożenia ponownego wniosku w przypadku ewentualnego pogorszenia stanu zdrowia. W opinii Kolegium, umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego byłoby przedwczesne. Nie można ponadto pominąć, że organ I instancji decyzją z dnia 21 kwietnia 2021 r. umorzył należności skarżącego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionych P. i I. rodzeństwa M., co niewątpliwie w dużym stopniu wpłynęło na poprawę jego sytuacji. W ocenie Kolegium, zaskarżona decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, przez co nie nastąpiło naruszenie granic przysługującego organowi uznania administracyjnego, ani też nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł J.M. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. poprzez brak właściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i przesłanek uzasadniających dokonanie umorzenia. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i uwzględnienie wniosku o umorzenie należności z tytułu wypłaconych przedstawicielowi ustawowemu świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionego F.M. wraz z ustawowymi odsetkami w całości lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając wniesioną skargę skarżący podniósł, że ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie podjąć jakiejkolwiek pracy, choćby na część etatu. Nie może zarejestrować się, jako osoba bezrobotna, ponieważ nie może wykonywać żadnej pracy, nawet dorywczej. Posiadane schorzenia uniemożliwiają skarżącemu codzienne funkcjonowanie, ma czasem problem z wykonaniem czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Skarżący wyjaśnił, że ma problemy z kręgosłupem, krążeniem i z sercem. Praca fizyczna wymaga ciągłego schylania i zmieniania pozycji, a skarżący szybko się męczy, jest mu trudno dłużej pracować, ponieważ zaraz ma zadyszkę i trudności z oddychaniem. Skarżący podkreślił, że brak umorzenia należności wpłynął negatywnie na zaspokojenie jego podstawowych potrzeb życiowych, takich jak zakup opału, bądź żywności albo zdrowie i brak środków na zakup leków. Dywagacje organu na temat możliwości podjęcia pracy zawodowej, choćby nawet w ograniczonym zakresie mają dla skarżącego charakter teoretyczny, bowiem nie uwzględniają realiów, jakie powoduje niemożność wykonywania przez niego pracy. Skarżący jest zdania, że jego stan zdrowia, podeszły wiek (56 lat), rynek pracy, uniemożliwia mu podjęcie pracy, a zatem szansę na poprawę sytuacji materialnej. Przytoczone okoliczności powodują, że nie jest w stanie spłacić zadłużenia nawet ratalnie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 16 lutego 2023 r. pełnomocnik skarżącego sprecyzował skargę wskazując, że zaskarżonej decyzji skarżący zarzuca a) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej umorzenia należności z tytułu wypłaconych przedstawicielowi ustawowemu świadczeń na rzecz uprawnionego F.M., podczas gdy istniały podstawy dla wydania decyzji umarzającej należność w związku ze stanem zdrowia skarżącego i brakiem faktycznej możliwości podjęcia przez niego pracy; b) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez wydanie decyzji bez rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w szczególności przedłożonej przez skarżącego dokumentacji medycznej, złożonych przez skarżącego wyjaśnień i pisma Powiatowego Urzędu Pracy w Piotrkowie Trybunalskim na temat dostępnych ofert pracy oraz dokonanie na podstawie powyższego materiału wadliwych i dowolnych ustaleń faktycznych skutkujących naruszeniem zasady prawdy obiektywnej. Ponadto, pełnomocnik wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, oświadczając jednocześnie, iż nie zostały one opłacone w całości, ani w części. Pełnomocnik wskazał, że choroba, na którą cierpi skarżący ma charakter przewlekły, a stan skarżącego, mimo upływu czasu nie ulega poprawie na tyle, aby mógł on wykonywać pracę w charakterze pracownika fizycznego. Wieloletni, zły stan zdrowia skarżącego uniemożliwia mu podjęcie stałego zatrudnienia, dającego środki na uregulowanie zadłużenia alimentacyjnego. Skarżący utrzymuje się jedynie z renty. Jego doświadczenie zawodowe obejmuje prace ogólnobudowlane, przy czym główne schorzenia skarżącego dotyczą układu ruchu (schorzenia kręgosłupa i kolana). Skarżący nosi pas lędźwiowy stabilizujący, na co dzień korzysta z kul, planowana jest u niego operacja kręgosłupa. Wykształcenie skarżącego sprawia, że może on podejmować się jedynie pracy fizycznej, bo tylko do takiej pracy posiada kwalifikacje. Obecnie skarżący nie posiada środków finansowych na wykupienie wszystkich potrzebnych leków i poprawę swojego stanu zdrowia. Problemem dla skarżącego nie jest podjęcie pracy jedynie na część etatu, ale podjęcie pracy w ogóle, z uwagi na fakt, iż jego wykształcenie i doświadczenie zawodowe sprawia, że praca ta byłaby jedynie pracą fizyczną.
Obecny na rozprawie w dniu 9 marca 2023 r., przeprowadzonej przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, pełnomocnik skarżącego poparł zarzuty i wnioski zawarte w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259) (dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.
Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną w sprawie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 11 sierpnia 2022 r., nr KO.442.13.2022, utrzymującą w mocy wydaną z upoważnienia Wójta Gminy Grabica przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Grabicy decyzję w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa.
Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 1205) (dalej także: u.p.o.u.a.).
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja organów administracji publicznej, którą odmówiły one umorzenia ciążącej na skarżącym należności z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej zaliczek alimentacyjnych. Przedmiotowe decyzje wydane zostały na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. Zgodnie z tym przepisem organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Decyzja wydawana na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. jest decyzją wydawaną w warunkach uznania administracyjnego. Dodatkowo należy podkreślić, że w przepisie tym ustawodawca posłużył się pojęciami niedookreślonymi dla opisania przesłanek podjęcia tego rozstrzygnięcia, ponieważ wskazał, że decyzja ta podejmowana będzie uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Sytuacja ta musi być trudna, a przede wszystkim osoba taka nie może być w stanie zwrócić ciążącej na niej należności. Przy czym, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 czerwca 2022 r. "Umorzenie przez właściwy organ należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego ma charakter wyjątkowy. Wydanie pozytywnej dla dłużnika decyzji na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów może być odebrane jako forma zachęcenia innych osób do unikania partycypowania w kosztach utrzymania własnych dzieci, w sytuacji, gdy sytuacja materialna i osobista dłużnika nie jest następstwem pojawienia się zdarzeń nagłych i nieprzewidywalnych, lecz wynika ona z zaniedbań, które miały miejsce przed kilku laty i obecnie dłużnik ponosi tego negatywne konsekwencje." (wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2022 r., I OSK 998/19, LEX nr 3421614, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).
W niniejszej sprawie skarżący wniósł do organu I instancji o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionego F.M. za okres od dnia 25 września 2013 r. do dnia 28 marca 2022 r. tj. kwoty 17 650 wraz z odsetkami w kwocie 2 216,01 zł.
Organy administracyjne zobowiązane były w niniejszej sprawie rozważyć, czy w zakresie należności powstałych na skutek świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego zaistniały warunki do zastosowania instytucji, o której mowa w art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., tj. czy sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego uniemożliwia wywiązanie się z ciążącego obowiązku zwrotu świadczeń wypłaconych osobie uprawnionej, wynikającego z art. 27 ust. 1 u.p.o.u.a.
Jak zostało podniesione już wyżej, umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego ma charakter wyjątkowy i zachodzi jedynie wówczas, gdy na skutek obiektywnych okoliczności sytuacja dochodowa i rodzinna uniemożliwia zobowiązanemu wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki powinien być jednak efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2018 r., I OSK 2604/16, LEX nr 2567304, CBOSA).
Kwestionowana decyzja, co zostało już wyżej przez Sąd wskazane, podejmowana jest w warunkach uznania administracyjnego. Sąd zwraca uwagę, że w przypadku tego typu rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny ograniczany jest do kontroli przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego jak również do kontroli wykładni przepisu mającego w sprawie zastosowanie. Tak określone ramy kontroli decyzji organów administracji publicznej oznaczają, że kontroli tej wymyka się już sam wybór następstwa prawnego, a zatem wybór rozstrzygnięcia podejmowanego przez ten organ (por. Wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 grudnia 2019 r., II SA/Gl 1049/19, CBOSA).
Sąd stwierdza, że przeprowadzone w sprawie przez organy administracyjne postępowanie wyjaśniające w zakresie sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego pozwoliło organom administracji rozważyć szczegółowo kwestie istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z instytucji umorzenia ciążącej na skarżącym należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych oraz okoliczności uzasadniające zakres jej ewentualnego zastosowania, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że w działaniu organów obu instancji brak jest dowolności. Stan faktyczny został wnikliwie ustalony, sytuacja skarżącego została starannie i szczegółowo przedstawiona. Oznacza to, że wybór następstwa prawnego dokonany przez organy administracji publicznej dokonany został z uwzględnieniem rzeczywistej sytuacji osobistej i majątkowej skarżącego, a zatem po uprzednim prawidłowym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego.
Analiza dokumentów sprawy wskazuje na to, że skarżący jest częściowo niezdolny do pracy (do 30 kwietnia 2023 r.) z uwagi na naruszenie sprawności organizmu. Dysfunkcja ma charakter przewlekły, istnieje znaczna utrata zdolności do pracy na poziomie kwalifikacji, skarżący wymaga dalszego leczenia, rehabilitacji, jednak stan rokuje poprawę (Orzeczenie Lekarza Orzecznika z ZUS z dnia 23 marca 2022 r.). Ponadto, z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 22 sierpnia 2018 r., wynika, że skarżący nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, ponadto może wykonywać pracę na stanowisku przystosowanym do jego potrzeb i możliwości. Materiał zgromadzony w sprawie nie potwierdza zatem stanowiska skarżącego, wedle którego nie może on wykonywać żadnej pracy. Skarżący też takich dokumentów nie przedstawił. Jak wynika ponadto z wywiadu środowiskowego z dnia 24 marca 2022 r. skarżący posiada prawo jazdy kat. A, B i T, umiejętności z zakresu naprawy sprzętu kuchennego oraz doświadczenie w pracach ogólnobudowlanych. Z wywiadu środowiskowego wynika także, że skarżący jest bierny zawodowo, a z pisma Powiatowego Urzędu Pracy w Piotrkowie Trybunalskim (dalej: PUP) z dnia 24 marca 2022 r., że nie figuruje i nie figurował w okresie wskazanym we wniosku w ewidencji osób bezrobotnych. Z pisma PUP z dnia 16 marca 2022 r. wynika, że skarżący od dnia 17 lutego 2014 r. nie figuruje w rejestrze osób bezrobotnych i poszukujących pracy. W piśmie tym PUP poinformował, że w dacie pisma dysponował 2 ofertami pracy dla osób niepełnosprawnych na pełny etat posiadających wykształcenie podstawowe, na stanowiskach: pracownik ochrony i sprzątaczka. Ponadto z pisma Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Moszczenicy z siedzibą w Kosowie (dalej: GOPS w Moszczenicy) wynika, że skarżący ani jego żona w okresie od dnia 1 stycznia 2020 r. do nadal nie figurują w ewidencji osób korzystających ze świadczeń i pomocy GOPS w Moszczenicy. Skarżący powołuje się na trudną sytuację finansową, jednak z akt administracyjnych sprawy nie wynika aby poszukiwał pracy lub korzystał ze świadczeń z pomocy społecznej. Sytuacja dochodowa skarżącego jest trudna, jednak nie można zapominać o tym, że umorzenie należności ma charakter trwały, co oznacza, że raz umorzone należności nie podlegają już egzekucji. Poza tym nie można wykluczyć, że sytuacja skarżącego ulegnie poprawie jeśli wdrożone leczenie spowoduje poprawę stanu jego zdrowia, a skarżący podejmie aktywność zawodową, chociażby korzystając ze wsparcia Powiatowego Urzędu Pracy.
Sąd stwierdza, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza ustalenia organów, wedle których sytuacja materialna wnioskodawcy nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej umorzenie w całości wraz z odsetkami należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej. Nie kwestionując trudnego położenia skarżącego wskazać trzeba, że w rozpoznawanej sprawie nie występują szczególne okoliczności uzasadniające rozstrzygnięcie zgodnie z oczekiwaniami skarżącego. Potwierdził to także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 grudnia 2022 r., stwierdzając, że "dłużnik alimentacyjny to osoba zobowiązana do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna. A to oznacza, co do zasady, że każdy dłużnik alimentacyjny, wobec którego okazała się bezskuteczna egzekucja, nie uzyskuje dochodów wystarczających na pokrycie zasądzonych przez sąd alimentów. Samo zatem uzyskiwanie niskich dochodów, bądź też nieuzyskiwanie dochodów nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną na tle sytuacji innych dłużników alimentacyjnych. Zła sytuacja jest bowiem cechą większości zobowiązanych, za których Fundusz Alimentacyjny wypłacał należności i umarzanie należności z tej tylko przyczyny czyniłoby praktycznie martwą regulację o obowiązku zwrotu organowi równowartości wypłaconych z funduszu świadczeń." (wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2022 r., I OSK 1096/20, LEX nr 3440373, CBOSA).
Mając powyższe okoliczności na względzie stwierdzić zatem trzeba, że organy administracji zasadnie uznały, że umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionego F.M., byłoby w chwili obecnej przedwczesne. Kwestionowane w sprawie decyzje są prawidłowe i nie są dowolne tj. nie naruszają granic tzw. uznania administracyjnego, bowiem zostały wydane w oparciu o analizę okoliczności sprawy i z zachowaniem wymogów proceduralnych przewidzianych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.
Odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., poprzez wydanie decyzji bez rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w szczególności przedłożonej przez skarżącego dokumentacji medycznej, złożonych przez skarżącego wyjaśnień i pisma Powiatowego Urzędu Pracy w Piotrkowie Trybunalskim na temat dostępnych ofert pracy oraz dokonanie na podstawie powyższego materiału wadliwych i dowolnych ustaleń faktycznych skutkujących naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, Sąd stwierdza, że organy administracji publicznej w sposób wnikliwy ustaliły wszystkie okoliczności związane z sytuacją dochodową i rodzinną skarżącego, a cały materiał dowodowy zebrany w sprawie został rozpatrzony w sposób wyczerpujący.
Jak wynika z powyższego, zarzuty podniesione w skardze są niezasadne. Sąd nie dopatrzył się także innych wad skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Zaskarżona decyzja nie narusza norm prawa procesowego ani materialnego. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami ogólnymi k.p.a., a w szczególności z art. 7 i art. 8 k.p.a., a ponadto zgodnie z art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej interpretacji norm prawa materialnego.
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej Sąd orzekł na podstawie
art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 18 ze zm.).
is