II SA/Łd 845/24

II SA/Łd 845/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-01-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Beata Czyżewska
Magdalena Sieniuć
Michał Zbrojewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1587
art. 24 ust. 4a, art. 24a ust. 1 pkt 1, pkt 2, ust. 5, ust. 10, art. 24b ust. 1, art. 27 ust. 3, art. 67 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 69 ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
Dz.U. 2016 poz 1742
§ 8 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów.
Dz.U. 2024 poz 425
art. 9 ust. 2 pkt 10
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 6, art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 § 1, art. 80, art. 84, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. c, art. 200, art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 22 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Asesor WSA Beata Czyżewska Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2025 roku sprawy ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 19 sierpnia 2024 r. nr KO.4113.24.2024 w przedmiocie zobowiązania do zagospodarowania odpadów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Rawskiego z dnia 20 maja 2024 r., znak: SAB.II.606.1.2023.KW 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach na rzecz strony skarżącej P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. dc
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 19 sierpnia 2024 r., znak: KO.4113.24.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach po rozpatrzeniu odwołania P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P., powoływanej dalej jako: "Spółka" działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572), powoływanej dalej jako: "k.p.a." utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z 20 maja 2024 r., znak: SAB.II.606.1.2023.KW wydaną na podstawie art. 24b ust. 2, ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.o.o." oraz art. 104 § 1 i art. 107 k.p.a. zobowiązującą P. Sp. z o. o. z siedzibą w P. do zagospodarowania poprzez przekazanie do uprawnionego odbiorcy na własny kosz, odpadów o kodzie 19 12 11* - inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów zawierające substancje niebezpieczne, znajdujących się na naczepie o nr rejestracyjnym [...] na miejscu zatrzymania transportów z odpadami na Placu [...] w Zakładzie ZGO P. [...], [...] R., pow. [...], z zastrzeżeniem, że wydanie odpadów nastąpi po dopełnieniu przez przedsiębiorcę przepisów dotyczących ewidencji odpadów (pkt 1) i stwierdzającą, że decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu (pkt 2).
Z akt sprawy wynika, że pismem z 7 lipca 2023 r. ZGO A. Sp. z o.o. poinformowała, że 6 lipca 2023 r. z polecania WIOŚ w Łodzi – Delegatura w P. został przekazany pojazd wraz z odpadami do miejsca wyznaczonego w Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami spełniającego warunki magazynowania odpadów tj. do Zakładu ZGO P., P. [...], [...] R., należącego do ww. spółki. Pismem z 11 lipca 2023 r. WIOŚ w Łodzi - Delegatura w P. poinformował Starostę [...], że 6 lipca 2023r. przeprowadził kontrolę transportu odpadów, które miały zostać zdeponowane w wyrobisku poeksploatacyjnym "[...]", na dz. nr [...], obr. [...], gm. R.. Kontrola wykazała, że transport odbywał się z naruszeniem przepisów u.o.o., wobec czego, zatrzymany pojazd wraz z odpadami został skierowany do najbliższego dostępnego miejsca wyznaczonego w Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami prowadzonego przez ZGO A. Sp. z o.o. Do ww. pisma dołączona została notatka urzędowa wraz z załącznikami z czynności WIOŚ. Zgodnie z informacjami inspektorzy WIOŚ w Łodzi - Delegatura w P. w asyście funkcjonariuszy Policji z Komisariatu Policji w R. po wcześniejszej obserwacji, weszli na teren wyrobiska poeksploatacyjnego "[...] " i przystąpili do czynności kontrolnych ładunku przewożonego pojazdem o nr rejestracyjnych [...] z naczepą o nr rej. [...]. Z dokumentów okazanych przez kierowcę zatrzymanego pojazdu tj. dokumentu WZ oraz potwierdzenia wystawienia karty przekazania odpadów nr [...], powoływanej dalej jako: "KPO" wynikało, że przekazującym odpady (posiadaczem odpadów) była firma P. Sp. z o.o. z siedzibą w P., natomiast przejmującym odpady miał być P.P.H.U. R. , ulica [...],[...] J.. W związku z tym, że miejsce do którego dotarł transport różniło się od miejsca wskazanego w ww. dokumencie poproszono kierowcę o złożenie wyjaśnień w powyższej sprawie. W odpowiedzi kierowca wyjaśnił, że takie polecenie otrzymał od pracodawcy. Jak wynikało z okazanych przez kierowcę dokumentów podmiotem transportującym odpady była firma "K." z siedzibą w L. Na miejscu, w celu ustalenia stanu faktycznego, przesłuchano kierowcę pojazdu oraz operatora ładowarki. W dalszej kolejności dokonano oględzin przewożonego ładunku wraz z pojazdem, co zostało udokumentowane protokołem oględzin. W trakcie oględzin z naczepy pobrano próbkę odpadów. Na podstawie oględzin ustalono, że przewożony w naczepie ładunek stanowią zmieszane odpady drobnej frakcji zawierające m. in. kawałki tworzyw sztucznych (folia, plastik), drewna, szkła, gąbki, gumy, pianki izolacyjnej, tekstyliów, metali zmieszanych z frakcją sypką o brunatnym kolorze. Z oceny wizualnej inspektorów kontrolujących wynika, że odpady mogą pochodzić z dwóch różnych źródeł, ponieważ w masie odpadów widoczne są miejscowo skupiska kawałków folii i fragmentów opakowań typowe dla odpadów komunalnych, a w innych miejscach frakcje zawierające elementy metalowe, kawałki gąbki, tekstyliów, drewno. Pobrane odpady cechowały się zapachem charakterystycznym dla procesów fermentacyjnych oraz zapachem substancji chemicznych (zapachem rozpuszczalnika). Charakter odpadów wskazuje, że mogą pochodzić z dwóch różnych źródeł, tj. z sortowania odpadów komunalnych oraz ze strzępienia pojazdów wycofanych z eksploatacji. Z potwierdzenia wystawienia KPO wygenerowanego z systemu BDO wynikało, że przedmiotem transportu powinny być odpady o kodzie 07 02 99 - inne niewymienione odpady w ilości 24, 130 Mg. Odpady miały być dostarczone do P.P.H.U. R. . Wg oceny wizualnej inspektorów kontrolujących odpady znajdujące się na naczepie pojazdu, nie odpowiadają temu, co zostało zadeklarowane w okazanym przez kierowcę wydruku z BDO. Środek transportu nie był oznakowany wymaganą tabliczką z napisem: ODPADY. W związku z ww. nieprawidłowościami skierowano transport, w trybie art. 24a ustawy o odpadach do Zakładu ZGO P..
Zawiadomieniem z 13 lipca 2023 r. Starosta [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia na posiadacza odpadów tj. firmę P. Sp. z o.o. obowiązku ich zagospodarowania, określając termin 14 dni od dnia otrzymania niniejszego zawiadomienia do przedłożenia uwag i wniosków. W ww. terminie nie wpłynęły żadne uwagi i wnioski zawiadomionych stron postępowania.
Pismem z 25 lipca 2023 r. Starosta [...] zwrócił się do WIOŚ w Łodzi – Delegatura w P. o udostępnienie wyników z badań pobranej próbki odpadów w dniu ich zatrzymania oraz o pomoc w ich sklasyfikowaniu poprzez wskazanie właściwego kodu odpadów. Jednocześnie pismami z 25 lipca 2023 r. oraz z 23 sierpnia 2023 r. wezwał P. Sp. z o.o. (posiadacza odpadów) o wskazanie rzeczywistego kodu odpadów znajdujących się na naczepie zatrzymanego transportu.
Pismem z 17 sierpnia 2023 r. WIOŚ w Łodzi poinformował, że badania pobranej próbki odpadów zostały zlecone Centralnemu Laboratorium Badawczemu GIOŚ i do chwili obecnej WIOŚ w Łodzi otrzymał jedynie częściowe wyniki badań w zakresie ciepła spalania, zawartości ogólnego węgla organicznego oraz strat przy prażeniu. Do ww. pisma została dołączona kopia sprawozdań z powyższych badań. Odnośnie klasyfikacji odpadów wskazano, że nie znając konkretnego źródła ich pochodzenia, a przede wszystkim procesów jakim zostały uprzednio poddane, nie można jednoznacznie określić konkretnego kodu odpadów.
W piśmie z 31 sierpnia 2023 r. Spółka wyjaśniła, że transportowane odpady należą do odpadów o kodzie 07 02 99 - inne niewymienione odpady i miały trafić do firmy P.P.H.U. R. , która była uprawniona do ich przyjęcia. Ponadto poinformowała, że nie jest wytwórcą odpadu o kodzie 07 02 99 i nie może dokonać zmiany w zakresie kodu odpadów.
Pismem z 4 września 2023 r. WIOŚ w Łodzi - Delegatura w P. przekazał kolejne sprawozdanie z badań odpadów pobranych z zatrzymanego transportu.
Pismami z 6 września 2023 r., oraz z 2 października 2023 r. Starosta [...] zwrócił się do posiadacza odpadów tj. P. Sp. z o.o. o wskazanie wytwórcy przewożonych odpadów celem ustalenia ich klasyfikacji oraz o podanie adresów ww. wytwórców wraz z numerami NIP. Pismem z dnia 26 września 2023 r. Spółka wskazała posiadaczy odpadów od których odebrała przedmiotowe odpady, a w piśmie z 16 października 2023 r. wskazała ich adresy oraz numery NIP.
31 października 2023 r. Starosta [...] wezwał posiadacza odpadów do przesłania kart przekazania odpadów od firm wskazanych w poprzednich pismach oraz zwrócił się z pytaniem do firm wskazanych przez posiadacza odpadów o wskazanie właściwej klasyfikacji przedmiotowych odpadów, w przypadku gdy są jego wytwórcami. 20 listopada 2023 r. Spółka przesłała dokumenty potwierdzające przekazanie odpadu o kodzie 07 02 99 - inne niewymienione odpady. W pismach z 17 października 2023 r. oraz z 15 listopada 2023 r., firmy wskazane przez posiadacza odpadów wyjaśniły, że w ramach prowadzonych działalności przekazały do firmy Spółki odpad o kodzie 07 02 99, nie odpady z grupy 19 12 - odpady z mechanicznej obróbki odpadów (np. obróbki ręcznej, sortowania, zgniatania, granulowania, nieujęte w innych grupach).
W związku z nieuzyskaniem informacji dotyczącej rzeczywistego kodu odpadów, pismem z 3 stycznia 2024 r., Starosta [...] ponownie zwrócił się do WIOŚ w Łodzi - Delegatura w P. o pomoc w sklasyfikowaniu odpadów argumentując prośbę tym, że nie posiada możliwości merytorycznych oraz prawnych samodzielnego ustalenia kodu odpadów. Ponadto poinformował, że mimo zastosowania wszelkich kroków przewidzianych obowiązującymi przepisami przez Starostę [...], nie udało się ustalić rzeczywistego kodu odpadów. Zarówno posiadacz odpadów jak i wskazani przez niego wytwórcy nie wykazali należytego zainteresowania oraz dobrej woli współpracy w celu ustalenia kodu odpadów. Starosta jako organ właściwy do wydania decyzji nakładającej na posiadacza odpadów obowiązku ich zagospodarowania, nie może wydać rozstrzygnięcia do czasu, kiedy będzie znany rzeczywisty kod odpadów. W odpowiedzi WIOŚ w Łodzi - Delegatura w P. pismem z 9 stycznia 2024 r. podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko, które stanowi, że nie znając konkretnego źródła pochodzenia odpadów a przede wszystkim procesów jakim zostały uprzednio poddane, nie można jednoznacznie wskazać konkretnego kodu odpadów oraz poinformował, że komplet dokumentacji został przekazany do WIOŚ w Gdańsku, WIOŚ w Bydgoszczy oraz WIOŚ w Poznaniu - Inspektoratów Ochrony Środowiska właściwych ze względu na miejsce prowadzenia działalności podmiotów wskazanych w okazanym przez kierującego wydruku KPO.
Pismem z 15 stycznia 2024 r. Starosta [...] zwrócił się do ww. Wojewódzkich Inspektoratów Ochrony Środowiska o pomoc w sklasyfikowaniu zatrzymanych odpadów poprzez wskazanie właściwego kodu. Pismem z 23 stycznia 2024 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska poinformował, że to posiadacz odpadów zobowiązany jest wskazać kod i rodzaj przekazywanego odpadu podmiotowi wykonującemu transport odpadów oraz że nie posiada wiedzy w zakresie prowadzonej działalności firmy P. Sp. z o.o. i nie jest właściwy miejscowo do przeprowadzenia kontroli w tej firmie. Ponadto na podstawie samych wyników badań przekazanych przez WIOŚ w Łodzi nie jest możliwym określenie kodu odpadów i nie mieści się to w zakresie kompetencji i zadań Inspekcji Ochrony Środowiska. Pismem z 25 stycznia 2024 r. WIOŚ w Bydgoszczy poinformował, że przesłana dokumentacja oraz wyniki badań laboratoryjnych nie są podstawą do określenia właściwego kodu odpadów. Ponadto inspektorzy WIOŚ w Bydgoszczy nie brali udziału w kontroli zatrzymanego transportu odpadów i organ nie ma możliwości ustalenia kodu odpadów. WIOŚ w Poznaniu nie zajął stanowiska w sprawie.
Pismem z 2 lutego 2024 r. Starosta [...] po raz trzeci zwrócił się do WIOŚ w Łodzi - Delegatura w P., powołując się na art. 9 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska. WIOŚ w Łodzi - Delegatura w P. pismem z 19 lutego 2024 r., poinformował, że nie wskaże konkretnego kodu odpadu, bowiem byłoby to w ocenie WIOŚ nieakceptowalnym błędem.
Pismem z 27 lutego 2024 r., Starosta [...] zwrócił się do WIOŚ w Łodzi ponownie z prośbą o określenie właściwego kodu odpadów, bowiem delegatura WIOŚ w P. odmówiła wskazania konkretnego kodu odpadów transportu. Pismem z 4 kwietnia 2024 r. z WIOŚ w Łodzi - Delegatura w P. podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie braku możliwości wskazania konkretnego kodu odpadów. Jednocześnie poinformował, że kwestię zakwalifikowania przedmiotowych odpadów do konkretnego kodu odpadów może rozstrzygnąć opinia biegłego sporządzona na zlecenie organu prowadzącego postępowanie administracyjne.
29 kwietnia 2024 r. została podpisana umowa pomiędzy Powiatem [...], a J. D., prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą E. z siedzibą w R. na wykonanie opracowania ekspertyzy określającej kod zatrzymanego transportu odpadów. 17 maja 2024 r. wpłynęła opinia biegłego sądowego, określająca zatrzymane odpady pod kodem 19 12 11* - inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów zawierające substancje niebezpieczne.
Mając na względzie dokonane przez organ ustalenia oraz że posiadaczem odpadów jest P. Sp. z o. o. z siedzibą w P., organ I instancji w przywołanej na wstępie decyzji stwierdził, że ma ona obowiązek zgodnie z art. 24b ust. 2 u.o.o. zagospodarowania na własny koszt odpadów o kodzie 19 12 11* znajdujących się na naczepie o nr rej. [...] w miejscu zatrzymania transportów z odpadami na Placu [...] w Zakładzie ZGO P. [...], [...] R., pow. [...]. Jednocześnie dodał, że podlega ona natychmiastowemu wykonaniu.
Organ podkreślił, że zagospodarowanie odpadów polega na przekazaniu ich uprawnionemu podmiotowi na zasadach określonych w u.o.o., co oznacza, że posiadacz odpadów musi dopełnić obowiązku wskazania w sposób określony w u.o.o. odbiorcy odpadów o kodzie 19 12 11* zarejestrowanemu w systemie BDO. Przekazanie tych odpadów będzie możliwe po dopełnieniu przez posiadacza odpadów obowiązków z zakresu ewidencji odpadów i poinformowaniu Starosty [...] o tym fakcie wraz z przedstawieniem stosownego dokumentu.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Spółka wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego lub o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji zarzucając naruszenie: art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na wadliwie ustalonym stanie faktycznym sprawy, na wadliwej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego oraz wadliwe i nie poparte dowodami przyjęcie, jakiego rodzaju odpady znajdują się na naczepie o nr rejestracyjnym [...], art. 24b u.o.o. poprzez jego wadliwe zastosowanie oraz wydanie decyzji nie przewidzianej przepisami prawa oraz art. 84 k.p.a. poprzez powołanie biegłego niespełniającego wymagań tego przepisu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach po rozpoznaniu powyższego odwołania utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ przywołując treść art. 24b ust. 2, ust. 3, ust. 4 u.o.o. stwierdził, że ustalono, że posiadaczem odpadów, a zatem podmiotem odpowiedzialnym za ich zagospodarowanie, jest Spółka, co nie jest kwestionowane, natomiast kwestionowany przez spółkę jest rodzaj oraz kod odpadów.
Odnosząc się do kwestii biegłego organ wyjaśnił, że powołany biegły jest równocześnie biegłym sądowym wielu sądów okręgowych w Polsce w zakresie: chemii, toksykologii, inżynierii i ochrony środowiska. Wbrew stanowisku spółki, biegły posiada wiadomości specjalne w rozumieniu art. 84 k.p.a. i wydał opinię na podstawie dokumentacji przedstawionej przez organ, w tym m.in. protokołu oględzin odpadów wyników badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez WIOŚ. Orzekł, że zatrzymane odpady kwalifikują się do odpadów o kodzie 19 12 11* - inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów, zawierające substancje niebezpieczne. W ocenie Kolegium biegły jest osobą mającą specjalistyczną wiedzę, a sporządzona przez niego opinia posiada istotne znaczenie dla wyniku podjętego rozstrzygnięcia oraz stanowi wiarygodny dowód w sprawie. Wskazana opinia jest jasna, logiczna, spójna, wyczerpująca oraz zawiera klarowne, jednoznaczne wnioski i przesłanki, z których wnioski te wywiedziono.
Organ nadmienił, że z akt sprawy, w tym z protokołu ww. oględzin odpadów przeprowadzonych przez inspektorów WIOŚ wynika, że spółka nie ma racji w zakresie kodu odpadów i są to twierdzenia podnoszone wyłącznie na potrzeby toczącego się postępowania.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. zaskarżyła w całości decyzję organu II instancji zarzucając naruszenie:
1. art. 15 k.p.a. poprzez brak ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy;
2. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na wadliwie ustalonym stanie faktycznym sprawy oraz wadliwej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, a co za tym wadliwe i niepoparte dowodami przyjęcie, jakiego rodzaju odpady znajdują się na naczepie o nr rejestracyjnym [...];
3. art. 84 k.p.a . poprzez jego wadliwe zastosowanie i zaakceptowanie biegłego niespełniającego wymagań przewidzianych przepisami k.p.a.;
4. art. 24b u.o.o. poprzez jego wadliwe zastosowanie oraz wydanie decyzji nieprzewidzianej przepisami prawa.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zwrot kosztów postępowania sądowego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazała, że istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, jakiego rodzaju odpady znajdują się na naczepie o nr rejestracyjnym [...]. Spółka podtrzymała, że na naczepie powyższej znajdują się odpady zgodne z okazaną dokumentacją, w tym BDO. Spółka podkreśliła, że wykwalifikowany organ ochrony środowiska, jakim jest WIOŚ uznał, że sporządzona dokumentacja uniemożliwia ustalenie kodu odpadów bez dokonania specjalistycznych badań. Spółka nie zgodziła się z ustaleniami biegłego wskazując, że dysponował tylko dokumentacją przesłaną przez Starostę, a więc dokumentacją, która w ocenie organów ochrony środowiska była niewystarczająca dla dokonania kwalifikacji odpadów. Opinia została sporządzona w niespełna dwa tygodnie, jest dwustronicowa, nie zawiera opisu stanu faktycznego (osoba wskazuje, że dokonała jedynie analizy dostarczonych dokumentów). Twierdzenia, że należy domniemywać, że odpady zawierają odpady komunalne pozbawione związków organicznych pokazuje, że osoba sporządzająca pismo nie posiada wiedzy na temat gospodarki odpadami. Istotą odpadów komunalnych pozostaje, że muszą one zawierać związki organiczne, gdyż w innym przypadku nie mogłyby być tak kwalifikowane. Jest to wiedza powszechna, związaną chociażby z obowiązkiem segregacji odpadów w gospodarstwach domowych, gdzie we frakcji zmieszanej znajdują się odpady organiczne. Biegły nie wyjaśnił również stwierdzenia, że w odpadach są związki pochodzące z przemysłu oraz, że są to odpady niebezpieczne. Opinia, która została wadliwie zakwalifikowana jako opinia biegłego, w dalszej części stanowi dowód, który musi być zweryfikowany przez organ administracji publicznej, czego w sprawie zabrakło. Wobec braku jednoznacznego określenia rodzaju odpadów wydanie decyzji zobowiązującej Spółkę do przekazania odpadów było przedwczesne. W decyzji całkowicie zignorowano również fakt, że strona skarżąca nie jest wytwórcą odpadu o kodzie 07 02 99 i nie może dokonać zmiany w zakresie kodu odpadów. W toku postępowania Spółka wskazała podmioty, od których odebrała odpady oraz przesłała dokumenty potwierdzające przyjęcie odpadu o kodzie 07 02 99 - inne niewymienione odpady. Dysponując powyższą dokumentacją organ nie podjął jakichkolwiek działań w celu wyjaśnienia prawidłowości stanowiska Spółki, przyjmując jej złą wolę oraz dokonując oceny, że to Spółka dokonała wadliwej kwalifikacji odpadów.
Następnie strona skarżąca stwierdziła, że organ powołał biegłego niespełniającego wymagań przewidzianych k.p.a. Nie wiadomo czy dr [...] J.D. posiada taką wiedzę specjalną. Podpisuje się jako licencjonowany dietetyk, zielarz i fitoterapeuta. Wskazuje, że jest specjalistą Chemii i Inżynierii Środowiska, nie wiadomo w jakim zakresie, co obejmuje jego wykształcenie i edukacja i czy w jakikolwiek sposób związane jest to z gospodarką odpadami, która nie jest jednoznaczna z inżynierią środowiska i stanowi inny przedmiot badań. W aktach sprawy nie odzwierciedlono i nie wykazano, aby osoba sporządzająca dokument posiadała tego typu kwalifikacje.
Spółka zwróciła również uwagę na wadliwość samej decyzji, gdzie zawarto zastrzeżenie, że wydanie odpadów nastąpi po dopełnieniu przez przedsiębiorcę przepisów dotyczących ewidencji odpadów w sytuacji gdy art. 24b u.o.o. nie przewiduje możliwości wydania decyzji obarczonej tego typu zastrzeżeniem. Spółka, pomimo, że profesjonalnie zajmuje się gospodarką odpadami, nie wie, na czym ma polegać, dopełnienie przez przedsiębiorcę przepisów dotyczących ewidencji odpadów. Ponadto w treści decyzji nie wskazano czy Spółka została zakwalifikowana jako podmiot transportujący odpady, czy też jako ich posiadacz.
Na zakończenie strona skarżąca stwierdziła, że organ odwoławczy nie odniósł się do kwestii wskazanych w odwołaniu, co w rażący sposób narusza zasady określone w art. 15 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do kwestii zasad ewidencji odpadów, organ wyjaśnił, że zostały uregulowane w przepisach Działu V, Rozdziału 1 u.o.o. i obowiązują one każdego posiadacza odpadów, w tym odpadów zatrzymanych przez WIOŚ i Policję. W ocenie Kolegium nie jest poważną wadą decyzji zawarcie w niej ww. zastrzeżenia dot. wymogu zrealizowania tych przepisów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w powyższym trybie i zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że naruszają one prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] zobowiązująca stronę skarżącą do zagospodarowania, poprzez przekazanie do uprawnionego odbiorcy na własny koszt, odpadów o kodzie 19 12 11* - inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów zawierające substancje niebezpieczne, znajdujących się na naczepie o nr rejestracyjnym [...] na miejscu zatrzymania transportów z odpadami na Placu [...] w Zakładzie ZGO P. [...], [...] R., pow. [...] z zastrzeżeniem, że wydanie odpadów nastąpi po dopełnieniu przez przedsiębiorcę przepisów dotyczących ewidencji odpadów.
W kontrolowanej sprawie organ I instancji wskazał, że transport odpadów, których posiadaczem jest strona skarżąca odbywał się z naruszeniem przepisów u.o.o., wobec czego ma ona obowiązek zagospodarowania ich na własny koszt. Organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję stwierdzając, że strona skarżąca nie ma racji w zakresie zakwalifikowania odpadów do kodu 07 02 99. Dodał, że po przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego, stwierdził on, że zatrzymane odpady kwalifikują się do odpadów o kodzie 19 12 11* - inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów, zawierające substancje niebezpieczne, wobec czego naruszono przepisy u.o.o. dotyczące transportu odpadów. Strona skarżąca stwierdziła z kolei, że organ wadliwie ustalił stan faktyczny sprawy oraz wadliwie ocenił zgromadzony materiał dowodowy przyjmując jakiego rodzaju odpady znajdują się na zatrzymanej naczepie. Dodatkowo zarzuciła zaakceptowanie opinii biegłego niespełniającego wymagań przewidzianych przepisami k.p.a.
Problematyka rozważanego na gruncie rozpatrywanej sprawy zagadnienia została unormowana przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1587 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.o.o.".
Zgodnie z treścią art. 24b ust. 1 u.o.o. w przypadku, o którym mowa w art. 24 ust. 4a, gdy nie ustalono podmiotu odpowiedzialnego za zagospodarowanie zatrzymanych odpadów, podmiot wykonujący transport odpadów jest obowiązany do zagospodarowania odpadów na własny koszt. W przypadku ustalenia posiadacza odpadów, odpowiedzialnego za zagospodarowanie odpadów jest on obowiązany do zagospodarowania odpadów na własny koszt (ust. 2). Obowiązek zagospodarowania odpadów nakłada, w drodze decyzji, na podmiot, o którym mowa w ust. 1 i 2, starosta właściwy ze względu na miejsce, na które został skierowany zatrzymany transport odpadów (ust. 3). Decyzja, o której mowa w ust. 3, podlega natychmiastowemu wykonaniu (ust. 4). Przepisów ust. 1-4 nie stosuje się do transportu odpadów umieszczonych w miejscach, o których mowa w art. 24a ust. 2, w wyniku realizacji przepisów o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (ust. 5). Z kolegi art. 24 ust. 4a u.o.o. stanowi, że w przypadku transportu odpadów bez wymaganych dokumentów, w których wskazany jest posiadacz odpadów przekazujący odpad oraz posiadacz odpadów, do którego należy dostarczyć odpady, posiadaczem tych odpadów jest transportujący te odpady.
Nie budzi wątpliwości, że zakres postępowania wyjaśniającego obejmował w pierwszej kolejności obowiązek ustalenia posiadacza odpadów w rozumieniu przepisów u.o.o., a następnie nałożenie na ten podmiot obowiązku ich zagospodarowania na własny koszt.
Podkreślić należy, że obciążenie strony postępowania sankcją administracyjną musi być poprzedzone jednoznacznym i niebudzącym jakichkolwiek wątpliwości ustaleniem faktu, że istotnie naruszyła ona prawo, z którym ustawa wiąże odpowiedzialność karno-administracyjną. W rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy na którym oparto decyzję o nałożeniu obowiązku zagospodarowania na własny koszt odpadów nie poddaje pod wątpliwość zasadności uznania strony skarżącej, tj. P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. za posiadacza odpadów. Powyższej okoliczności nie podważała również na żadnym etapie postępowania administracyjnego lub sądowego strona skarżąca. Co więcej, z protokołu rozprawy wynika, że podczas rozprawy pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że Spółka uważa się za posiadacza odpadów.
W tym miejscu godzi się jednocześnie wyjaśnić, że zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz. U. z 2016 r. poz. 1742), powoływanego dalej jako: "rozporządzenie MŚ" odpady transportuje się wraz z dokumentem potwierdzającym rodzaj transportowanych odpadów oraz dane zlecającego transport odpadów, a w przypadku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości - wraz z dokumentem potwierdzającym rodzaj transportowanych odpadów oraz nazwę gminy, z terenu której są odbierane odpady. Dokumentem, o którym mowa w ust. 1 jest: 1) karta przekazania odpadów, o której mowa w art. 67 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o odpadach; 2) faktura sprzedaży odpadów; 3) podstawowa charakterystyka odpadów, o której mowa w art. 67 ust. 2 pkt 1 ustawy o odpadach; 4) dokument dotyczący transgranicznego przemieszczania odpadów, o którym mowa w załączniku IB lub załączniku VII do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12.07.2006, str. 1, z późn. zm.); 5) inny dokument potwierdzający rodzaj transportowanych odpadów oraz dane zlecającego transport odpadów, jeżeli transportujący odpady nie posiada dokumentów, o których mowa w pkt 1-4 (ust. 2).
Odnosząc ww. przepisy do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że w katalogu dokumentów zasadnicze znaczenie ma karta przekazania odpadów, o której mowa w art. 67 ust. 1 pkt 1 lit. a u.o.o. w myśl którego ewidencję odpadów prowadzi się z zastosowaniem w przypadku posiadaczy odpadów: karty przekazania odpadów, z wyłączeniem podmiotów, o których mowa w pkt 3. Zgodnie z brzmieniem art. 69 ust. 1 u.o.o. kartę przekazania odpadów sporządza posiadacz odpadów, który przekazuje odpady do następnego posiadacza odpadów albo do prowadzonych przez siebie miejsc zbierania odpadów lub miejsc przetwarzania odpadów, przed rozpoczęciem ich transportu.
W aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy znajduje się potwierdzenie wystawienia karty przekazania odpadów nr [...], powoływanej dalej jako: "KPO" w systemie BDO z 5 lipca 2023 r. (data wygenerowania potwierdzenia), z którego wynika, że przekazującym odpady jest P. Sp. z o.o. Należy zatem stwierdzić, że dokument ten pozwala uznać za posiadacza odpadów właśnie skarżącą Spółkę. Powyższe ustalenia potwierdzają również pozostałe przepisy u.o.o., bowiem w myśl art. 27 ust. 3 u.o.o. jeżeli wytwórca odpadów lub inny posiadacz odpadów przekazuje odpady następnemu posiadaczowi odpadów, który posiada decyzję wymienioną w ust. 2 pkt 1 lub 2 albo posiada wpis do rejestru w zakresie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a, odpowiedzialność za gospodarowanie odpadami, z chwilą ich przekazania, przechodzi na tego następnego posiadacza odpadów. Posiadacza odpadów, który przekazał odpady transportującemu odpady, nie zwalnia się z odpowiedzialności za zbieranie lub przetwarzanie odpadów, do czasu przejęcia odpowiedzialności przez następnego posiadacza odpadów, który posiada decyzję wymienioną w ust. 2 pkt 1 lub 2 albo posiada wpis do rejestru w zakresie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a (ust. 4). Stwierdzić zatem należy, że objęcie władztwem odpadu przez posiadacza następuje w momencie jego faktycznego przejęcia nie tracąc go nawet przez oddanie go do transportu innemu podmiotowi, gdy działa we własnym interesie. W rozpoznawanej sprawie nie doszło do przekazania odpadów następnemu posiadaczowi odpadów, albowiem pojazd transportujący odpady został zatrzymany do kontroli przed ich przekazaniem, a dodatkowo nastąpiło to w miejscu nieprzewidzianym w KPO. Nie można zatem mówić o zwolnieniu się z odpowiedzialności przez Spółkę, która należy uznać za ich posiadacza.
Zgodnie z treścią art. 24a ust. 1 u.o.o. jeżeli w trakcie kontroli transportu odpadów ujawniono: 1) naruszenie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów, 2) przemieszczanie odpadów do nieuprawnionego odbiorcy, 3) naruszenie przepisów o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów - pojazd wraz z odpadami może zostać zatrzymany przez Krajową Administrację Skarbową, Straż Graniczną, Policję, Inspekcję Transportu Drogowego oraz organy Inspekcji Ochrony Środowiska.
Z akt administracyjnych, tj. w szczególności notatki urzędowej z 7 lipca 2023 r., znak: [...] z przeprowadzonych czynności, powoływanej dalej jako: "Notatka" bezspornie wynika, że kontrola przewożonych odpadów miała miejsce 6 lipca 2023 r. na terenie wyrobiska poeksploatacyjnego "[...] " – dz. ewid. [...], obr. [...], gm. R.. W pkt 7 notatki "Stwierdzone nieprawidłowości" wskazano "naruszenie art. 24 ust. 4 i 6 u.o.o., tj.: pojazd którym, transportowane były odpady nie posiadał wymaganego oznakowania; odpady zostały przetransportowane do miejsca innego niż wskazane w potwierdzeniu wystawienia KPO wygenerowanym z BDO i okazanym w trakcie kontroli. Z opisanego w notatce stanu faktycznego wynika, że inspektorzy mieli także wątpliwości dotyczące rodzaju i kodu transportowanych odpadów. Jednak z przekazanych do Sądu akt wynika, że uprawniony podmiot kontrolujący jakim był WIOŚ w Łodzi ostatecznie nie wskazał pełnego kodu odpadów. Z akt sprawy nie wynika także, że na jakikolwiek podmiot została nałożona jakakolwiek kara administracyjna związana z wykrytymi nieprawidłowościami.
Nie budzi wątpliwości, Sądu że w trakcie kontroli ujawniono zarówno naruszenie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (art. 24a ust. 1 pkt 1 u.o.o.) jak i przemieszczanie odpadów do nieuprawnionego odbiorcy (art. 24a ust. 1 pkt 2 u.o.o.). Kwestia przemieszczenia odpadów do nieuprawnionego odbioru jest niepodważalna, albowiem z KPO wynika, że przejmującym odpady powinien być P.P.H.U. R. , woj. Kujawsko-Pomorskie, pow. [...], gm. I., m. J., natomiast transport odbył się do Ł., obr. [...], gm. R..
Odnosząc się do drugiej podstawy zatrzymania pojazdu wraz z odpadami, bezsporne w sprawie jest, że szczegółowe wymagania dla transportu odpadów zostały naruszone, w zakresie wymaganego oznakowania, o czym mowa w pkt 7
Kwestią sporną pomiędzy stronami pozostaje za to rodzaj i kod odpadów.
W tym miejscu należy zauważyć, że organy administracji nie wskazały na jakiej podstawie prawnej w decyzji wydawanej na podstawie art. 24b u.o.o. starosta prowadzi postępowanie dotyczące rodzaju i kodu transportowanych odpadów. Art. 24b u.o.o. zdaniem Sądu nie upoważnia starosty do ustalania rodzaju odpadów znajdujących się w tym wypadku na naczepie. Z ustawy o odpadach (dział X rozdział 2 od art. 194 do art. 202 u.o.o.) jasno wynika, że karę pieniężną za wpisanie błędnego rodzaju i kodu transportowanych odpadów wymierza, w drodze decyzji, wojewódzki inspektor ochrony środowiska właściwy ze względu na miejsce wytwarzania lub gospodarowania odpadami. Jednocześnie z art. 9 ust 2 pkt 10 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska ( t.j. Dz. U. 2024 r. poz. 425) wynika, że w ramach wykonywania zadań kontrolnych przez Inspekcję Ochrony Środowiska inspektor uprawniony jest do określenia składu morfologicznego odpadów w oparciu o wiedzę ekspercką. Należy zauważyć, że starosta nie prowadzi postępowania kontrolnego dotyczącego odpadów w oparciu o art. 24b u.o.o. Zatrzymania pojazdu z odpadami oraz kontroli pojazdu i odpadów zgodnie z art. 24a, a także skierowania go w przypadku wykrycia nieprawidłowości do najbliższego dostępnego miejsca wyznaczonego w wojewódzkim planie gospodarki odpadami spełniającego warunki magazynowania odpadów mogą dokonać funkcjonariusze Krajowej Administracji Skarbowej, Straży Granicznej, Policji, Inspekcji Transportu Drogowego oraz organy Inspekcji Ochrony Środowiska. Starosta w swoim postępowaniu ma ustalić posiadacza odpadów i zobowiązać go do zagospodarowania odpadów znajdujących się na pojeździe. Następnie zaś na podstawie art. 24a ust 10 u.o.o., ma dokonać zwrotu pojazdu.
Niezależnie od powyższego błędu tj. prowadzenia postępowania w zakresie ustalenia rodzaju i kodu odpadów bez wskazania podstawy prawnej, w ocenie Sądu organ nie może oprzeć swego rozstrzygnięcia w sprawie na opinii o lakonicznej treści, niezawierającej przekonującego i należytego uzasadnienia bądź sprzecznej z przepisami prawa. Dysponując taką opinią, organ zobowiązany jest wezwać biegłego do jej uzupełnienia we wskazanym kierunku bądź z urzędu zasięgnąć opinii innego podmiotu z zakreśleniem okoliczności, jakie winny być w opinii wyjaśnione. Wydana w sprawie prawidłowa opinia biegłego powinna wskazać i wyjaśnić przesłanki, które doprowadziły do przedstawionej nią konkluzji umożliwiając organowi dokonanie oceny jej motywów bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. Oznacza to zatem, że jeżeli wydana opinia nie spełnia wymogu jasności, kompletności lub nie odpowiada na postawione pytania, organ prowadzący postępowanie winien żądać jej uzupełnienia. Organ nie może oprzeć swojego rozstrzygnięcia na wadliwie przygotowanej opinii. (por. wyroki: WSA w Gdańsku z 16 grudnia 2010r., sygn. akt III SA/Gd 403/10 oraz WSA w Łodzi z 15 października 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 606/14, CBOSA).
Mając na uwadze poczynione uwagi natury ogólnej należy kategorycznie stwierdzić, że organy obu instancji bezkrytycznie przyjęły konkluzję w zakresie rodzaju i kodu odpadów wskazanych w opinii biegłego, mimo że opinia ta nie zawiera obszernego wyjaśnienia przyjętej metody ustaleń, opisu dokonanych czynności ani innych okoliczności związanych z dojściem do finalnego rozstrzygnięcia, tj. ustalenia kodu odpadów. Opinia zawiera w praktyce jedynie konkluzję w postaci wskazania kodu odpadów oraz symboliczną i fragmentaryczną analizę wyłącznie dotychczas zebranego materiału, bez przeprowadzenia choćby dodatkowych oględzin, który w ocenie wykwalifikowanego organu jakim jest Inspektorat Ochrony Środowiska nie był wystarczający do dokonania jednoznacznych ustaleń. W ocenie Sądu tak lapidarna analiza jest niemożliwa dla zrozumienia dla osoby, która nie posiada specjalistycznych informacji w tym zakresie i nie wyjaśnia de facto podstawy dokonanych ustaleń. Dokument ten nie zawiera również opisu, który pozwoliłby na zrozumienie przyjętej metody ustaleń. Sąd stwierdza zatem, że załączona do akt administracyjnych opinia w swej treści nie daje się zweryfikować, co organy obu instancji zbagatelizowały, a co należy szczególnie negatywnie ocenić w obliczu licznych zarzutów kierowanych pod adresem biegłego i jego opinii formułowanych przez Spółkę w toku postępowania administracyjnego.
Jednocześnie wyjaśnić należy, że jeśli opinia biegłego byłaby prawidłowa pod względem formalnym, zawierała logiczne, wyczerpujące i prawidłowe uzasadnienie, to organ nie mógłby jej samodzielnie podważać i przyjmować, że przedstawione w niej wnioski są nieprawidłowe lub odmienne od ustalonego stanu faktycznego. W takiej sytuacji, samo kwestionowanie przez Spółkę stanowiska organów w tym zakresie nie mogłoby doprowadzić do jego skutecznego podważenia bez przedstawienia stosownego przeciwdowodu w postaci kontr-opinii biegłego. Natomiast w toku postępowania administracyjnego Spółka nie skorzystała zaś z możliwości przedstawienia opinii biegłego wydanej na jej zlecenie. Jednakże okoliczność ta na tym etapie postępowania nie spowoduje dla Spółki negatywnych skutków, albowiem w ocenie Sądu opinia sporządzona przez biegłego na zlecenie organu nie jest wystarczająco wiarygodna by traktować ją jako kluczowy dowód w sprawie, w szczególności, że pozostałe zgromadzone dowody i ustalenia pozostają niejednoznaczne. Chociażby należy zwrócić uwagę na fakt, że Inspektorzy Ochrony Środowiska nie byli w stanie samodzielnie ocenić kodu odpadów, a biegły, na podstawie tych samych dokumentów i dodatkowo bez przeprowadzania oględzin, potrafił je jednoznacznie sklasyfikować. Organy w przypadku zaś wskazania podstawy prawnej do prowadzenia postępowania w zakresie ustalenia rodzaju i kod odpadów powinny uzupełnić materiał dowodowy, tj. wyjaśnić z biegłym wątpliwości i różnice w możliwości klasyfikacji zatrzymanych odpadów mając na względzie lakoniczność i zwięzłość sporządzonej opinii bądź też zwrócić się do innego biegłego o wykonanie prawidłowej opinii.
Odnosząc się do zarzutu Spółki dotyczącego zastrzeżenia, że wydanie odpadów nastąpi po dopełnieniu przez przedsiębiorcę przepisów dotyczących ewidencji odpadów należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 24a ust. 5 u.o.o. pojazd wraz z odpadami umieszcza się w miejscu wyznaczonym zgodnie z ust. 2 do czasu usunięcia naruszeń szczegółowych wymagań dla transportu odpadów lub ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za zagospodarowanie tych odpadów. Z kolei zasady ewidencji odpadów zostały uregulowane w Dziale V, Rozdziale 1 u.o.o., w tym przepisy art. 67 u.o.o., o których mowa powyżej, i obowiązują one każdego posiadacza odpadów, w tym również odpadów zatrzymanych w trybie u.o.o. W ocenie Sądu takie zastrzeżenie w decyzji, nie jest istotną wadą, bowiem ustawowym warunkiem wydania pojazdu wraz z odpadami z miejsca wyznaczonego w wojewódzkim planie gospodarki odpadami spełniającego warunki magazynowania odpadów jest m.in. usunięcie naruszeń szczegółowych wymagań dla transportu odpadów.
Mając zaś na uwadze twierdzenia Spółki, że nie jest wytwórcą odpadu o kodzie 07 02 99 i nie może dokonać zmiany w zakresie kodu odpadów, należy wyjaśnić, że wytwórcą odpadu jest zarówno wytwórca pierwotny, czyli każdy, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów, oraz każdy, kto przeprowadza wstępną obróbkę, mieszkanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu tych odpadów. Jest to więc fakt powiązany albo z momentem uznania przedmiotu i substancji za odpad (wytworzenie odpadu), albo z dalszymi działaniami związanymi z tymi odpadami, które już powstały (działalność reglamentowana posiadacza odpadów). Status wytwórcy jest więc stanem faktycznym i pochodną prowadzonej działalności lub faktu powstania odpadu (zob. Prawo o odpadach. Wybrane Problemy. red. Bartosz Rakoczy, Warszawa 2019).
Jednocześnie należy wyjaśnić, że zasadniczo klasyfikacji odpadów dokonuje ich wytwórca, który przydziela im prawidłowy kod zgodnie z Katalogiem odpadów uwzględniając miejsce i sposób ich powstania, skład morfologiczny oraz właściwości. Następni posiadacze odpadów nie mogą samodzielnie zmienić kodu odpadu. Natomiast podmiotem, który może zakwestionować kod odpadu nadany przez wytwórcę jest Inspekcja Ochrony Środowiska i w przypadku takiego zakwestionowania KPO konieczna staje się jej poprawa, co w ocenie Sądu może uczynić podmiot przekazujący dokonując korekty (kodu lub masy odpadu). W przedmiotowej sprawie z przekazanych do Sądu akt wynika, że Inspekcja Ochrony Środowiska nie zakwestionowała skutecznie kodu odpadu, a Starosta [...] i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach nie wskazali podstawy prawnej na jakiej kwestionują kodu odpadu w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 24b u.o.o.
Mając na uwadze poczynione powyżej rozważania, godzi się stwierdzić, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] w przedmiocie zobowiązania do zagospodarowania odpadów wydane zostały przedwcześnie i z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 24b w zw. z art.. 24 i art. 24a u.o.o. oraz przepisów prawa procesowego – art. 6, art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 i art. 107 § 3 k.p.a., które to uchybienia rzutowały w istotnym stopniu na wynik sprawy i obligowały sąd do ich usunięcia z obrotu prawnego. Należy bowiem jednoznacznie stwierdzić, że ustalenia organów w zakresie ustaleń prowadzących wydania decyzji zobowiązującej do zagospodarowania odpadów wynikające z ww. przepisów prawa materialnego powinny odbywać się z zachowaniem podstawowych zasad k.p.a., które kształtują postępowanie dowodowe w sprawie. Kolegium musi mieć jednocześnie na uwadze, że w postępowaniu odwoławczym obowiązują te same zasady co w postępowaniu przed organem I instancji i zobowiązują do zebrania kompletnego materiału dowodowego i jego pełnej, rzetelnej i prawidłowej oceny (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), uwzględniającej istotę i wartość dowodów zgromadzonych w sprawie, wskazując jednocześnie, którym dowodom przyznał rację, a którym jej odmówił (art. 80 k.p.a.). Wyżej przedstawione obowiązki organu są ściśle związane z przyjętą zasadą swobodnej oceny dowodów. Jednakże, aby nie przerodziła się ona w samowolę to musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny. Oznacza to, że po pierwsze – ocena musi opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, po drugie – ocena powinna być oparta na wszechstronnej analizie materiału dowodowego, po trzecie – organ zobowiązany jest dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów z zastrzeżeniem ograniczeń, dotyczących dokumentów urzędowych mających szczególną moc dowodową, którym może odmówić wiary dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny i po czwarte – wyniki dokonanej oceny na które składają się ustalenia istnienia okoliczności faktycznych powinny być zgodne z zasadami logiki i znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie faktyczne decyzji w szczególności zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Natomiast uzasadnienie prawne powinno wyjaśniać podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (por. wyroki WSA w Łodzi: z 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 41/23 oraz z 9 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 906/23, CBOSA).
Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego prowadzenia postępowania wyrażone w wyroku z uwzględnieniem wyrażonego przez Sąd stanowiska.
Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku). Zasądzona kwota obejmuje zwrot uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu od skargi w wysokości 200 zł.