II OSK 1868/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-10-30
NSAAdministracyjneWysokansa
warunki zabudowyzagospodarowanie przestrzenneanaliza urbanistycznakodeks postępowania administracyjnegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiNSAWSASKOskarga kasacyjna

NSA uchylił wyrok WSA i decyzję SKO w sprawie ustalenia warunków zabudowy, uznając, że organ odwoławczy niezasadnie uchylił decyzję organu I instancji bez przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił sprzeciw spółki od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. SKO uchyliło decyzję organu I instancji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, wskazując na wadliwie sporządzoną analizę urbanistyczną (błędne oznaczenie frontu działki i sposób wyznaczenia wskaźnika zabudowy). WSA zgodził się z SKO. NSA uznał jednak, że SKO niezasadnie zastosowało art. 138 § 2 k.p.a., gdyż błędy te mogły zostać usunięte w drodze uzupełniającego postępowania dowodowego, a interpretacja wskaźników zabudowy była zgodna z orzecznictwem NSA.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. SKO uchyliło decyzję organu pierwszej instancji ustalającą warunki zabudowy, wskazując na błędy w analizie urbanistycznej dotyczące oznaczenia frontu działki oraz sposobu wyznaczenia wskaźnika zabudowy. WSA w Warszawie uznał te zarzuty za zasadne i oddalił sprzeciw spółki. M. sp. z o.o. zarzuciła w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 138 § 2 k.p.a. przez jego błędne zastosowanie przez SKO, a także naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez nierozpatrzenie sprawy w sposób wyczerpujący. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną. Sąd wskazał, że SKO niezasadnie uchyliło decyzję organu I instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Błąd w oznaczeniu frontu działki był oczywistą omyłką, którą można było naprawić w drodze uzupełniającego postępowania dowodowego. Ponadto, NSA podkreślił, że sposób ustalenia wskaźnika zabudowy, z pominięciem obiektów o innym charakterze w obszarze analizowanym o zróżnicowanej zabudowie, był zgodny z utrwalonym orzecznictwem NSA, które dopuszcza odniesienie się do zabudowy o tożsamej funkcji. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i decyzję SKO, zasądzając zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie powinien uchylać decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. z powodu błędów, które mogą zostać usunięte w drodze uzupełniającego postępowania dowodowego, zwłaszcza gdy dotyczą oczywistej omyłki.

Uzasadnienie

NSA uznał, że błąd w oznaczeniu frontu działki był oczywistą omyłką, którą można było naprawić w drodze uzupełniającego postępowania dowodowego. Ponadto, sposób ustalenia wskaźnika zabudowy w obszarze o zróżnicowanej zabudowie, z odniesieniem do zabudowy o tożsamej funkcji, był zgodny z orzecznictwem NSA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

k.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

p.p.s.a. art. 64 § e

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.

p.p.s.a. art. 151a § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie sprzeciwu.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA uchyla zaskarżony wyrok i rozpoznaje skargę kasacyjną.

Pomocnicze

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ma obowiązek podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie zebranego materiału, czy istnieją podstawy do uwzględnienia żądania strony.

u.p.z.p. art. 61 § ust. 5a

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa zasady ustalania warunków zabudowy.

rozporządzenie planistyczne art. 3 § ust. 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Dotyczy sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy.

rozporządzenie planistyczne art. 5 § ust. 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Dotyczy sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy.

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd opiera swoje rozstrzygnięcie na podstawie akt sprawy.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., gdyż błędy w analizie urbanistycznej (oznaczenie frontu działki, sposób wyznaczenia wskaźnika zabudowy) mogły zostać usunięte w drodze uzupełniającego postępowania dowodowego. Interpretacja wskaźnika zabudowy w obszarze o zróżnicowanej zabudowie, z odniesieniem do zabudowy o tożsamej funkcji, jest zgodna z orzecznictwem NSA.

Godne uwagi sformułowania

Oczywista omyłka polegająca na błędnym oznaczeniu w wynikach analizy urbanistyczno-architektonicznej frontu działki literami A-B, który na rysunku jest oznaczony literami B-C, nie dawała podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Niejednorodność sposobu zabudowy obszaru analizowanego stanowi uzasadnienie dla uznania za słuszne odniesienia się przy określaniu wskaźników dla planowanej zabudowy jedynie do zabudowy o analogicznym przeznaczeniu.

Skład orzekający

Tomasz Bąkowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie warunków zabudowy w przypadku braków w analizie urbanistycznej, stosowanie art. 138 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy, interpretacja wskaźników zabudowy w obszarach o zróżnicowanej zabudowie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ustalania warunków zabudowy i stosowania art. 138 § 2 k.p.a. Interpretacja wskaźników zabudowy jest zależna od konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe przeprowadzenie analizy urbanistycznej i jak sądowa kontrola może korygować błędy organów administracji, szczególnie w kontekście stosowania art. 138 § 2 k.p.a.

Błąd w analizie urbanistycznej – kiedy organ odwoławczy może uchylić decyzję?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1868/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-10-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Bąkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 982/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-05-22
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2003 nr 164 poz 1588
§ 3 ust. 1 i 2, § 5 ust. 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 30 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 982/24 w sprawie ze sprzeciwu M. sp. z o.o. z siedzibą w W. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 28 lutego 2024 r., znak KO C/5390/Ar/23 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz M. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 1037 (jeden tysiąc trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 maja 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 982/24, oddalił sprzeciw M. sp. z o.o. z siedzibą w W. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 28 lutego 2024 r., znak KO C/5390/Ar/23 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wyżej powołaną decyzją wydaną w wyniku rozpoznania odwołania A. sp. z o.o., na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), uchyliło decyzję Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy z 24 lipca 2023 r. ustalającą warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku magazynowego z częścią biurową z parkingiem, przyłączami do sieci, dojazdami i zagospodarowaniem terenu na działkach nr ewid. [...] i [...] z obrębu [...] przy ul. I. [...] na terenie dzielnicy [...] w W. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Kolegium podniosło brak jednoznacznego ustalenia, który bok działki został uznany za jej front. W punkcie 6 wyników analizy podano bowiem, że za front przyjęto odcinek oznaczony literami AB o długości ok. 179 m, zaś z mapy stanowiącej załącznik nr 1 do decyzji wynika, że długość 179 m ma bok oznaczony literami BC. Ponadto, do wyznaczenia poszczególnych parametrów wynikających z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588, dalej: "rozporządzenie planistyczne") organ I instancji przyjął wyłącznie zabudowę oznaczoną w ustaleniach wymagań dla przedmiotowej inwestycji jako UH, U, UKs (s. 10 wyników analizy).
W sprzeciwie złożonym od decyzji Kolegium M. sp. z o.o. z siedzibą w W., zastępowana przez adwokata, podniosła zarzuty naruszenia:
1. art. 138 § 2 w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. przez jego błędne zastosowanie, a w konsekwencji bezpodstawne uchylenie decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia podczas gdy Zarząd Dzielnicy [...] m.st. Warszawy nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, jak również nie zaszła potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego w tym zakresie, który uzasadniałby przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a tym samym w niniejszej sprawie nie zaistniały ustawowe przesłanki pozwalające na wydanie przez Kolegium decyzji kasatoryjnej;
2. art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. przez niedążenie przez Kolegium do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, uwzględniając słuszny interes spółki, jak również nierozpatrzenie przez Kolegium w sposób wyczerpujący zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co w rezultacie doprowadziło do uchylenia decyzji Zarządu Dzielnicy z uwagi na błędne uznanie, że dostrzeżone przez Kolegium uchybienia dotyczące szerokości boku działki uznanego za front działki oraz braku zawarcia uzasadnienia dla nieuwzględnienia w treści analizy obszarowej (urbanistycznej) wszystkich budynków znajdujących się w obszarze analizy wyznaczonym zgodnie z przepisami rozporządzenia planistycznego oraz art. 61 ust. 5a ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2023 r. poz. 977 z poźn. zm.), podczas gdy w przedmiotowej sprawie można było zastosować normę art. 136 k.p.a. uzupełniając ewentualnie dostrzeżone nieprawidłowości, bez potrzeby uchylania decyzji i przekazywania sprawy do ponownego rozpoznania.
3. art. 6 w zw. z art. 7 oraz art. 8 k.p.a. przez wydanie zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem zasady praworządności, zasady słusznego interesu strony oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji, a także przez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego na celu zagwarantowanie podmiotom równości wobec prawa.
W świetle powyższego sprzeciwiająca się spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
W odpowiedzi na sprzeciw Kolegium wniosło o jego oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd zgodził się z organem odwoławczym, że ustalenia wymagań dla przedmiotowej inwestycji dokonano na podstawie wadliwie sporządzonej analizy, z której wyprowadzono nieprawidłowe wnioski w zakresie wymogu kontynuacji funkcji.
Sąd podniósł, że Zarząd Dzielnicy [...] m.st. Warszawy oparł swoją decyzję o wadliwie sporządzoną analizę urbanistyczną, co związane było z wykazaną sprzecznością w wymiarowaniu frontu działki oraz nieprawidłowo wyznaczoną wartością średnią wskaźnika zabudowy. W związku z powyższym doszło do niewłaściwego ustalenia wskaźników obowiązujących w obszarze analizowanym, czego strona skarżąca nie kwestionuje. W ocenie Sądu zasadnie w tych okolicznościach Kolegium uchyliło decyzję Zarządu Dzielnicy Bielany m.st. Warszawy w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a.
Sąd zgodził się ze stanowiskiem sprzeciwiającej się spółki, że w kwestii oznaczenia literowego frontu działki organ odwoławczy mógł skorzystać z kompetencji przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, jednak uznał, że waga i charakter dostrzeżonego uchybienia w pozostałym zakresie, determinującym treść rozstrzygnięcia, nie pozwalały na jego uzupełnienie przez organ odwoławczy na podstawie art. 136 k.p.a.
Zdaniem Sądu wykazane wadliwości analizy, stanowiące podstawę do ustalenia warunków zabudowy, są kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy, stąd też zasadne jest stwierdzenie przez organ odwoławczy, że organ I instancji naruszył art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła M. sp. z o.o. z siedzibą w W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w całości.
Wyrokowi zarzucono, wskazując jako podstawę kasacyjną, naruszenie przepisów postępowania, o których mowa w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), mających istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
I. art. 151a § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 64e p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. przez bezzasadne oddalenie sprzeciwu skarżącej kasacyjnie, na skutek braku właściwej kontroli działalności administracji publicznej, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja organu II Instancji narusza art. 138 § 2 k.p.a., albowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie w sposób nieuprawniony zastosowało ww. normę prawną, podczas gdy w przedmiotowej sprawie organ I instancji nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania i nie zaszła potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego w takim zakresie, który uzasadniałby przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a tym samym w niniejszej sprawie nie zaistniały ustawowe przesłanki pozwalające na wydanie przez Kolegium decyzji kasatoryjnej, co powinno skutkować uchyleniem w całości przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzji SKO, na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a.;
II. art. 151a § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. przez bezzasadne oddalenie sprzeciwu skarżącej na skutek braku właściwej kontroli legalności ustalenia przez organ administracji publicznej stanu faktycznego sprawy oraz błędne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie tychże wadliwych ustaleń Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, w sytuacji gdy skarżona decyzja SKO narusza art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. przez niedążenie przez SKO do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, uwzględniając słuszny interes skarżącej spółki, jak również nierozpatrzenie przez SKO w sposób wyczerpujący zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co w rezultacie doprowadziło do uchylenia decyzji organu I instancji z uwagi na błędne uznanie, że uchybienia dotyczące oznaczenia szerokości boku działki uznanego za front oraz nieuwzględnienie w treści analizy obszarowej wszystkich budynków niezależnie od ich funkcji, stanowią podstawę do uchylenia decyzji organu I instancji w trybie art. 138 § 2 k.p.a., a nie uzupełnienia postępowania dowodowego w trybie przewidzianym w art. 136 k.p.a., co przy prawidłowej ocenie stanu faktycznego prawnego powinno skutkować uchyleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzji organu II instancji na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a.;
III. art. 151a § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. przez bezzasadne oddalenie sprzeciwu spółki na skutek braku właściwej kontroli działalności administracji publicznej, w sytuacji gdy skarżona decyzja SKO narusza art. 6 w zw. z art. 7 oraz w zw. z art. 8 k.p.a., bowiem wydana została z naruszeniem zasady praworządności, zasady słusznego interesu strony oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji;
IV. art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151a § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. przez oparcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, co do:
a. stwierdzenia przez SKO, iż organ I instancji naruszył art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., podczas gdy w zaskarżonej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wskazuje jedynie na naruszenie przez organ I instancji przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i rozporządzenia planistycznego, nie przepisów postępowania, wskazanych przez WSA w wyroku;
b. niekwestionowania przez skarżącą kasacyjnie niewłaściwego ustalenia wskaźników obowiązujących w obszarze analizowanym, podczas gdy zarówno w treści sprzeciwu, jak i pism skarżącej kasacyjnie znajdujących się w aktach sprawy, spółka wskazywała na wadliwość stanowiska SKO, co do nieprawidłowego ustalenia wskaźników zabudowy dla planowanej inwestycji oraz na możliwość uzupełnienia postępowania w trybie art. 136 k.p.a.,
co doprowadziło do błędnego przyjęcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, bowiem została wydana przy ustaleniu istotnej wadliwości prowadzonego przed organem I instancji postępowania;
V. art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nie odniesienie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do zarzutów podnoszonych przez skarżącą kasacyjnie we wniesionym sprzeciwie, dotyczących niewskazania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie przepisów postępowania, które zostały naruszone przez organ I instancji, od stwierdzenia których to naruszeń organ uprawniony byłby do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a., a także sporządzenie uzasadnienia w sposób lakoniczny i uniemożliwiający weryfikację rozstrzygnięcia Sądu.
Na podstawie powyższych zarzutów w pierwszej kolejności wniesiono o to, by Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie we własnym zakresie, na podstawie art. 179a p.p.s.a., uwzględnił niniejszą skargę kasacyjną w całości oraz uchylił zaskarżony wyrok w całości, z jednoczesnym zasądzeniem od SKO na rzecz skarżącej kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych i ponownie rozpoznał przedmiotową sprawę. W razie nieuwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ww. wniosku, wniesiono o to by Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok w całości i rozpoznał skargę kasacyjną, względnie, w przypadku, gdy Naczelny Sad Administracyjny uzna, że nie zachodzą w tej sprawie przesłanki wynikające z art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Na podstawie art. 203 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., wniesiono o to by Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od SKO na rzecz skarżącej kasacyjnie zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 182 § 2a p.p.s.a., skarga kasacyjna od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego sprzeciw od decyzji jest rozpoznawana na posiedzeniu niejawnym. Stosownie zaś do 182 § 3 p.p.s.a., na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Stosownie do powyższej regulacji Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w składzie jednoosobowym.
Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności sprawę rozpoznano w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna okazała się uzasadniona.
W myśl art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie zaś z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Wypada przy tym zaznaczyć, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, iż sąd, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie przesłanki do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., ale czyni to w świetle przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie (wyrok NSA z 4.09.2023 r., II OSK 882/22, LEX nr 3614808).
Uwzględniając wskazane wyżej uwarunkowania prawne przyjęto co następuje.
Po pierwsze, należało się zgodzić ze skarżącą kasacyjnie, iż w zaskarżonej decyzji zabrakło wskazania, jakie konkretnie przepisy postępowania naruszył organ I instancji oraz wskazania co do dalszego postępowania, a tym samym, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, co niejako w zastępstwie uczynił Sąd I instancji. Nie mniej samo to uchybienie nie powoduje dyskwalifikacji decyzji, gdy ta odpowiada prawu.
Po drugie, w kwestii oznaczenia literowego frontu działki organ odwoławczy powinien skorzystać z kompetencji przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Oczywista omyłka polegająca na błędnym oznaczeniu w wynikach analizy urbanistyczno-architektonicznej frontu działki literami A-B, który na rysunku jest oznaczony literami B-C, nie dawała podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.
Po trzecie, podstaw do wydania zaskarżonej decyzji nie dawało też samo ustalenie wartości średniej wskaźnika zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego obliczone z pominięciem obiektów o innym charakterze znajdujących się w wyznaczonym dla analizy obszarze, ponieważ organ I instancji prawidłowo przyjął, że odstąpienie od ogólnych zasad wyznaczania parametrów nowej zabudowy wynika, na co wskazują wyniki analizy urbanistyczno-architektonicznej, ze znacznego zróżnicowania tychże parametrów, będącego wypadkową wielkości obszaru analizowanego, na którym znajdują się zespoły zabudowy o niejednorodnych funkcjach. Dokonany zabieg znajduje poparcie w stanowisku prezentowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 9 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1732/15, według którego: "Niejednorodność sposobu zabudowy obszaru analizowanego stanowi uzasadnienie dla uznania za słuszne odniesienia się przy określaniu wskaźników dla planowanej zabudowy jedynie do zabudowy o analogicznym przeznaczeniu" (LEX nr 2341157). W wyroku tym uznano ponadto za właściwe "(...) przyjęcie, że dla ustalenia warunków konkretnego rodzaju zabudowy decydujące znaczenie powinna mieć w szczególności analiza właśnie tych działek sąsiednich, które są zabudowane w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. O ile zatem analiza urbanistyczna obejmować będzie pod kątem zachowania ładu przestrzennego wszystkie działki położone w zakreślonym obszarze analizowanym, to jednak konkretyzacja warunków dla nowej zabudowy może odbywać się poprzez odniesienie już tylko do zabudowy o tożsamej funkcji (...)." W podobnym tonie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 stycznia 2018 r. (II OSK 1131/17), uznając za zgodne z § 5 ust. 2 rozporządzenia planistycznego dokonanie odstępstw na podstawie nawet jednego, ale tożsamego z funkcją nowej zabudowy obiektu o tym samym parametrze (LEX nr 2449153).
Z tych też względów za usprawiedliwiony należało uznać zarzut naruszenia art. 151a § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 64e p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. przez błędną ocenę prawidłowości decyzji wydanej przez Kolegium. Zasadność tego zarzutu, wystarczająca dla uchylenia zaskarżonego wyroku oraz jego podstawa, którą jest, niedostrzeżone przez Sąd I instancji, naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. (kluczowego w kontekście prawnej konstrukcji sprzeciwu, o którym mowa w art. 64a p.p.s.a.) sprawiają, że kolejne trzy zarzuty: naruszenia art. 151a § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151a § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., tracą na znaczeniu.
Za nieuzasadniony należało natomiast uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym: "Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania." Jak bowiem wynika z przytoczonego brzmienia art. 141 § 4 p.p.s.a., zarzut naruszenia tego przepisu może być skutecznie postawiony, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich wymienionych w nim elementów i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki stan faktyczny i dlaczego przyjął za podstawę orzekania. Ponadto naruszenie to musi być na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane elementy konieczne dla oceny legalności kontrolowanej decyzji, w tym stanowisko Sądu I instancji co do kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy sformułowane w stopniu umożliwiającym kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 151a § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
W tym stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając i rozstrzygając sprawę uwzględnieni stanowisko sformułowane w niniejszym wyroku dotyczące przeprowadzenia uzupełniającego postępowania w odniesieniu do oznaczenia literowego frontu działki oraz przyjęcia, że dla ustalenia warunków zabudowy w zakresie funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu w obszarze analizowanym o zróżnicowanej zabudowie dopuszczalne jest odniesienie się w tym względzie do zabudowy o tożsamej bądź zbliżonej funkcji.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI