II SA/Łd 833/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2023-10-03
NSAAdministracyjneWysokawsa
informacja publicznaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymilegitymacja procesowaorgan administracjiodrzucenie skargiWSAkontrola administracji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę organu pierwszej instancji na decyzję organu drugiej instancji w sprawie udostępnienia informacji publicznej z powodu braku legitymacji procesowej skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę P. w Ł. na decyzję P1. w Ł. dotyczącą udostępnienia informacji publicznej. Sąd uznał, że skarżący organ pierwszej instancji nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi, ponieważ nie może jednocześnie być organem orzekającym i stroną postępowania. W związku z tym, skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sprawa dotyczyła skargi wniesionej przez P. w Ł. na decyzję P1. w Ł. z dnia 3 sierpnia 2023 r. w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, postanowił odrzucić skargę. Sąd uzasadnił swoje rozstrzygnięcie brakiem legitymacji procesowej strony skarżącej. Zgodnie z art. 50 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), skargę może wnieść każdy, kto ma w tym interes prawny. Jednakże, sąd podkreślił, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie posiada legitymacji do zaskarżania decyzji organu odwoławczego. Dopuszczenie takiego organu do udziału w sprawie jako strony doprowadziłoby do sytuacji, w której strony postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w tej samej sprawie. Sąd powołał się na ugruntowane orzecznictwo, w tym uchwałę NSA z dnia 19 maja 2003 r. (sygn. akt OPS 1/03) oraz postanowienia NSA, które potwierdzają niedopuszczalność łączenia funkcji procesowych organu i strony. Wobec tego, P. w Ł., działając jako organ pierwszej instancji, nie miał legitymacji do wniesienia skargi. Skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł również o zwrocie uiszczonego wpisu sądowego na rzecz strony skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego.

Uzasadnienie

Organ administracji, wydając decyzję w pierwszej instancji, działa jako organ władczy, a nie jako strona postępowania. Dopuszczenie go do udziału w postępowaniu sądowym jako strony prowadziłoby do sytuacji, w której ten sam podmiot pełniłby dwie sprzeczne role procesowe. Orzecznictwo sądów administracyjnych konsekwentnie wyklucza taką możliwość.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 58 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 232 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o zwrocie kosztów sądowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ pierwszej instancji nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego.

Godne uwagi sformułowania

każde merytoryczne rozpatrzenie skargi musi być poprzedzone badaniem dopuszczalności jej wniesienia Wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot stanowi przyczynę jej odrzucenia, jeżeli pochodzi ona od strony, która a limine nie może być skarżącym. nie można łączyć w jednym postępowaniu funkcji procesowych organu prowadzącego postępowanie i strony tego postępowania organ administracji nie ma legitymacji procesowej strony, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego.

Skład orzekający

Michał Zbrojewski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej braku legitymacji procesowej organów administracji do wnoszenia skarg do sądów administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ pierwszej instancji próbuje zaskarżyć decyzję organu drugiej instancji w tej samej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą legitymacji procesowej organów administracji, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.

Organ nie może być jednocześnie sędzią i stroną: WSA odrzuca skargę z powodu braku legitymacji procesowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 833/23 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-10-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Michał Zbrojewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 50 par. 1, art. 58 par. 1 pkt 6, art. 58 par. 3, art. 232 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 3 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. w Ł. na decyzję P1. w Ł. z dnia 3 sierpnia 2023 r. nr 3/2023 znak: AV.0144.143.2023.A.H. w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz strony skarżącej P. w Ł. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi zaksięgowaną w dniu [...] pod poz. [...].
Uzasadnienie
P.w Ł. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję P1.w Ł. z dnia 3 sierpnia 2023 r. nr 3/2023, znak: AV.0144.143.2023.A.H. w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę P1.w Ł. wniósł o jej oddalenie wskazując, że zarzuty zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z treścią art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2).
Z kolei stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
W postępowaniu przed sądem administracyjnym każde merytoryczne rozpatrzenie skargi musi być poprzedzone badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna jedynie wtedy, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu i merytoryczne jej rozpatrzenie.
Wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot stanowi przyczynę jej odrzucenia, jeżeli pochodzi ona od strony, który a limine nie może być skarżącym. Chodzi tu o taki podmiot, co do którego nie zachodzi potrzeba zbadania, czy posiada on interes prawny we wniesieniu skargi, ponieważ i tak w świetle obowiązujących przepisów nie jest on legitymowany do jej wniesienia. Z tej przyczyny odrzuceniu podlegają m.in. skargi wniesione przez organ, który rozpoznawał sprawę w postępowaniu administracyjnym w pierwszej lub w drugiej instancji lub jednostkę samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji, ponieważ podmioty te nie mają legitymacji skargowej w rozumieniu art. 50 p.p.s.a. W przeciwnym przypadku dopuszczenie organu do udziału w sprawie nadawałoby mu dwojakie uprawnienia. Z jednej strony uprawnienia władcze w zakresie rozstrzygnięcia, z drugiej uprawnienia strony, która kwestionuje poprzez skargę takie rozstrzygnięcie. W nauce prawa jak i w orzecznictwie podkreśla się niedopuszczalność łączenia w jednym postępowaniu funkcji procesowych organu prowadzącego postępowanie i strony tego postępowania (por. postanowienie WSA w Rzeszowie z 16 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 1036/11, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako: "CBOSA"). Wobec tego organ administracji właściwy do orzekania w pierwszej instancji w indywidualnej sprawie w formie decyzji administracyjnej nie ma legitymacji procesowej do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego w sprawie w której wydał rozstrzygnięcie.
W rozpoznawanej sprawie skargę na decyzję P1.w Ł. w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wniósł P.w Ł., który wydał decyzję w tej sprawie w pierwszej instancji.
Wobec tego stwierdzić należy, że skargę na decyzję organu drugiej instancji wniósł podmiot występujący w postępowaniu administracyjnym toczącym się w sprawie udostępnienia informacji publicznej w roli organu administracji publicznej pierwszej instancji, czyli podmiot, który nie posiada legitymacji do dokonania takiej czynności procesowej. W zakresie w jakim strona skarżąca wykonuje funkcję organu administracji publicznej nie jest uprawniona do reprezentowania interesu prawnego o którym mowa w art. 50 p.p.s.a., a którego istnienie warunkuje wniesienie skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Z uwagi na powyższe skarga P.w Ł. złożona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna. W ocenie sądu taka sytuacja jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia zadań sądownictwa administracyjnego, w tym kontroli działalności administracji publicznej, a także konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawa.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, zgodnie z którym powierzenie organowi na podstawie przepisów prawa uprawnienia do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez ten organ jego interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji organ administracji nie ma legitymacji procesowej strony, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego. Dopuszczenie do złożenia skargi przez organ orzekający w pierwszej instancji doprowadziłoby do wadliwej sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające na dwóch szczeblach w tej samej sprawie. Nie do przyjęcia jest więc stanowisko, wedle którego organ może zajmować różną pozycję: raz jako organ orzekający w sprawie – wydający decyzję, innym razem jako strona postępowania, w zależności od etapu załatwiania sprawy. Oznacza to, że organ, który wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji, nie ma legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego wydaną w sprawie (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03, postanowienia NSA: z dnia 10 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1873/17 oraz z dnia 31 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 611/22, CBOSA).
Podsumowując P.w Ł. wydając rozstrzygnięcie w sprawie dostępu do informacji publicznej działał jako organ administracji publicznej pierwszej instancji na podstawie przyznanych mu przez prawo kompetencji, a nie jako podmiot którego interesu prawnego lub obowiązku prawnego dotyczy postępowanie. Wobec tego nie budzi najmniejszych wątpliwości, że nie posiada on uprawnień do występowania w charakterze strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W konsekwencji P.w Ł. nie posiada legitymacji do złożenia skargi w indywidualnej sprawie, którą sam rozstrzygnął w pierwszej instancji. Rozstrzygnięta przez niego sprawa nie dotyczy jego interesu prawnego podlegającego ochronie w tym postępowaniu. Wobec tego organ ten nie ma prawa kwestionowania rozstrzygnięć organu odwoławczego przed sądem administracyjnym.
Z powyższych względów sąd postanowił odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a. o czym orzekł w pkt 1 postanowienia.
O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono w pkt 2 postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
MR

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI