I FZ 244/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-10-26
NSApodatkoweŚredniansa
przywrócenie terminuePUAPawaria systemupełnomocnikpodatek VATpostępowanie sądowoadministracyjnebrak winy

NSA uchylił postanowienie WSA i przywrócił spółce termin do wniesienia skargi, uznając brak winy pełnomocnika w uchybieniu terminu z powodu awarii systemu ePUAP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi, uznając winę pełnomocnika spółki w niedochowaniu terminu z powodu awarii systemu ePUAP. Pełnomocnik skarżył się na to postanowienie, wskazując na brak swojej winy i problemy z systemem ePUAP. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił zażalenie, uchylił postanowienie WSA i przywrócił termin, uznając, że z treści komunikacji z Zespołem Service Desk nie wynikało jednoznaczne rozwiązanie problemu z systemem ePUAP.

Sprawa dotyczyła zażalenia spółki A. sp. z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług. Sąd pierwszej instancji uznał, że pełnomocnik spółki ponosi winę w niedochowaniu terminu, wskazując na brak wykazania przeszkód uniemożliwiających nadanie przesyłki pocztą do godziny 19:00 oraz wysyłkę elektroniczną po godzinie 22:05 w dniu upływu terminu. Pełnomocnik argumentował, że awaria systemu ePUAP uniemożliwiła mu wniesienie skargi elektronicznie, a placówki pocztowe były czynne tylko do 19:00. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując treść komunikacji z Zespołem Service Desk, uznał, że nie było jednoznacznych dowodów na całkowite usunięcie problemu z systemem ePUAP. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przywrócił spółce termin do wniesienia skargi, stosując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczące przywrócenia terminu z powodu braku winy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli strona uprawdopodobni, że uchybiła terminowi bez swojej winy, a okoliczności takie jak awaria systemu ePUAP i komunikacja z jego obsługą mogą świadczyć o braku winy.

Uzasadnienie

NSA uznał, że z treści komunikacji z Zespołem Service Desk nie wynikało jednoznaczne rozwiązanie problemu z systemem ePUAP, co mogło uniemożliwić terminowe wniesienie skargi elektronicznie lub tradycyjnie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 86 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd przywróci termin do dokonania czynności procesowej, jeśli strona uprawdopodobni, że uchybiła terminowi bez swojej winy. Kryterium braku winy polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 87 § 1, 2 i 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Na postanowienie sądu pierwszej instancji przysługuje zażalenie.

p.p.s.a. art. 197 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje zażalenia na postanowienia sądu pierwszej instancji.

p.p.s.a. art. 203

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego nie mają zastosowania do postępowania zażaleniowego.

p.p.s.a. art. 204

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego nie mają zastosowania do postępowania zażaleniowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Awaria systemu ePUAP uniemożliwiła terminowe wniesienie skargi. Komunikacja z Zespołem Service Desk nie potwierdzała jednoznacznego rozwiązania problemu z ePUAP. Pełnomocnik nie ponosi winy w niedochowaniu terminu z powodu opisanych okoliczności.

Odrzucone argumenty

Pełnomocnik nie wykazał braku winy w niedochowaniu terminu. Pełnomocnik nie wskazał przeszkody uniemożliwiającej nadanie przesyłki pocztą do godziny 19:00. Pełnomocnik nie wykazał przeszkody uniemożliwiającej wysyłkę elektroniczną w godzinach 22:05-24:00.

Godne uwagi sformułowania

nie można przypisać winy w tym, że błąd systemu zgłoszony 8 marca 2023 r. po godzinie 13:00 nie został usunięty do dnia 9 marca 2023 r. z treści maila przesłanego od Zespołu Service Desk nie wynika jednoznacznie, że problem błędu został rozwiązany. zwrot 'problem nie powinien występować' potwierdza pewne ryzyko pojawienia się owego błędu ponownie.

Skład orzekający

Danuta Oleś

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym w kontekście awarii systemów informatycznych (ePUAP) i ograniczeń czasowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności awarii systemu ePUAP i komunikacji z jego obsługą. Ocena braku winy jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z cyfryzacją i korzystaniem z systemów elektronicznych w postępowaniu prawnym, co jest aktualnym tematem dla prawników.

Awaria ePUAP usprawiedliwieniem dla spóźnionej skargi? NSA wyjaśnia, kiedy brak winy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 244/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-10-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Danuta Oleś /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
I SA/Ke 152/23 - Wyrok WSA w Kielcach z 2023-12-21
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przywrócono termin
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 86 i nast.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 26 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 6 lipca 2023 r. sygn. akt I SA/Ke 152/23 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 30 stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień październik, listopad, grudzień 2014 r. i styczeń 2015 r. postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. przywrócić spółce termin do wniesienia skargi.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 6 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Ke 152/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odmówił A. sp. z o.o. z siedzibą w K. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z 30 stycznia 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2014 r. oraz styczeń 2015 r.
Z uzasadnienia postanowienia Sądu pierwszej instancji wynika, że w niniejszej sprawie jako przyczynę wniesienia skargi po terminie pełnomocnik spółki podał awarię w systemie podpisywania ePUAP oraz okoliczność że placówki poczty w miejscu jego pobytu pracowały do godziny 19:00. Zdaniem Sądu pełnomocnik nie wykazał braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi. Z załączonych do skargi wydruków wynika, że opisywany błąd systemu faktycznie pojawił się, ale wystąpił i został zgłoszony oraz zarejestrowany już po godzinie 13.00 w dniu 8 marca 2023 r. oraz został rozwiązany tego dnia o godzinie 22:05. Pełnomocnik nie wskazał natomiast jaka przeszkoda istniała pomiędzy momentem pojawienia się awarii systemu ePUAP (po godzinie 13) a godziną 19:00 (zamknięcie poczty w miejscu pobytu pełnomocnika skarżącej), która uniemożliwiła nadanie przesyłki zawierającej skargę na poczcie. Nie wskazał też na przyczyny uniemożliwiające mu wysyłkę w trybie elektronicznym ePUAP w godzinach 22:05 (usunięcie błędu systemu) - 24:00.
Zdaniem Sądu w związku z powyższym uprawnionym jest twierdzenie, że to pełnomocnik spółki nie dochował należytej staranności przy prowadzeniu sprawy jakiej w danych okolicznościach można by od niego oczekiwać.
W zażaleniu na powyższe postanowienie zarzucono naruszenie art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). polegające na przyjęciu, iż pełnomocnik spółki ponosi lekką winę w braku złożenia w terminie skargi, podczas gdy pełnomocnikowi nie można przypisać winy w tym, że błąd systemu zgłoszony 8 marca 2023 r. po godzinie 13:00 nie został usunięty do dnia 9 marca 2023 r., a brak podstaw do przyjęcia, iż pełnomocnik nie miał prawa złożenia skargi za pośrednictwem systemu elektronicznego w godzinach od 19:00 do 24:00, wobec faktu nie rozwiązania problemu błędu do 9 marca 2023 r.
Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie i zmianę zaskarżonego postanowienia oraz przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wniesiono także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd przywróci termin do dokonania czynności procesowej, jeśli strona uprawdopodobni, że uchybiła terminowi bez swojej winy. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Jednocześnie zgodnie z art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
W przedmiotowej sprawie skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Decyzja organu drugiej instancji została doręczona pełnomocnikowi skarżącej 6 lutego 2023 r. Zatem termin do jej wniesienia upływał 8 marca 2023 r., natomiast skarga została nadana na poczcie 9 marca 2023 r.
Pełnomocnik spółki zarówno we wniosku o przywrócenie terminu, jak i w zażaleniu na postanowienie Sądu pierwszej instancji, podkreślał, że 8 marca 2023 r. sporządził skargę, której nie mógł wnieść tradycyjną pocztą, albowiem placówki poczty w miejscu jego pobytu pracowały do godziny 19:00, zaś pełnomocnik miał zamiar wnieść skargę za pośrednictwem platformy ePUAP, co mógł potencjalnie, gdyż nastąpił nieoczekiwany błąd w systemie podpisywania ePUAP z jego skrzynki podawczej. Wyżej wymieniony błąd został usunięty w późnych godzinach nocnych 8 marca 2023 r. Ten sam problem pojawił się 9 marca 2023 r., przy czym skargę w postaci dokumentów papierowych pełnomocnik bez swojej winy wniósł dopiero 9 marca 2023 r. na poczcie w K. Na okoliczność błędu w systemie ePUAP skrzynki pocztowej pełnomocnika 8 marca 2023 r. oraz braku winy pełnomocnika w niedochowaniu terminu pełnomocnik załączył dowód w postaci wydruku emaila wraz z print screenem (zrzutem ekranu komputera).
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że pełnomocnik nie wskazał jaka przeszkoda istniała pomiędzy momentem pojawienia się awarii systemu ePUAP (po godzinie 13) a godziną 19:00 (zamknięcie poczty w miejscu pobytu pełnomocnika skarżącej), która uniemożliwiła nadanie przesyłki zawierającej skargę na poczcie. W ocenie Sądu nie wykazał również przyczyny uniemożliwiające wysyłkę w trybie elektronicznym ePUAP w godzinach 22:05 (usunięcie błędu systemu) - 24:00.
Tymczasem pełnomocnik spółki wskazał, że brak wysyłki tradycyjną pocztą do 19:00 nie jest przesłanką żadnego niedbalstwa, w tym nawet jego lekkiej postaci. Natomiast w godzinach od 22:05 przyczyny niemożliwości wysłania nadal istniały, co potwierdzają wydruki wiadomości email otrzymane przez niego od Zespołu Service Desk.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że z treści maila przesłanego od Zespołu Service Desk (k. 18 akt sądowych) nie wynika jednoznacznie, że problem błędu został rozwiązany. Owszem w treści widnieje zapis, że " zgłoszenie Incydent nr [...] zostało rozwiązane" jednakże poniżej można przeczytać, że "w związku z wdrożeniem poprawki zgłaszany problem nie powinien występować" oraz " [...] Po wykonaniu powyższych czynności prosimy o dokonanie weryfikacji czy zgłaszany problem ustąpił". Nie można zatem przyjąć, tak jak to uczynił Sąd pierwszej instancji, że problem z funkcjonowaniem platformy ePUAP w zgłaszanym zakresie został całkowicie naprawiony. Zwrot "problem nie powinien występować" potwierdza pewne ryzyko pojawienia się owego błędu ponownie. Trudno więc uznać z całą stanowczością, że pełnomocnik spółki nie napotkał więcej problemów i mógł w terminie wysłać pismo za pośrednictwem platformy ePUAP.
Z tych względów na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, iż nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, albowiem art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI