II SA/Łd 831/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji odmawiających przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z powodu rażącego naruszenia prawa procesowego i materialnego przez organy administracji.
Skarżący R.Z. domagał się przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, jednak organy administracji odmówiły mu ich przyznania, powołując się na ustalenia, że to J.K. był faktycznym użytkownikiem spornych działek. Po wielokrotnych decyzjach i odwołaniach, WSA w Łodzi uznał, że obie decyzje organów administracji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, w tym przepisów o wznowieniu postępowania i prawidłowym przeprowadzeniu dowodów, co skutkowało stwierdzeniem ich nieważności.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania R.Z. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004. Po pierwotnym przyznaniu płatności, organ ARiMR wznowił postępowanie, a następnie wydał decyzję odmawiającą przyznania płatności i nakładającą karę pieniężną, argumentując, że sporne działki były faktycznie użytkowane przez J.K., mimo że R.Z. był ich właścicielem i opłacał podatek. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. R.Z. wniósł skargę do WSA w Łodzi, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o płatnościach bezpośrednich. Sąd administracyjny, po analizie akt sprawy, stwierdził, że zarówno decyzja organu pierwszej instancji, jak i decyzja organu odwoławczego, zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Wskazano na naruszenie przepisów dotyczących wznowienia postępowania (art. 149, 151 kpa) oraz na brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 7, 75, 77 kpa), w szczególności dowodu z zeznań świadków. Sąd uznał, że organy nieprawidłowo ustaliły status użytkownika spornych działek, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji, WSA stwierdził nieważność obu decyzji administracyjnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organy administracji dopuściły się rażącego naruszenia prawa przy ustalaniu stanu faktycznego i przeprowadzaniu postępowania dowodowego, co skutkowało nieważnością wydanych decyzji.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na błędy w procedurze wznowienia postępowania oraz na niewłaściwe zebranie i ocenę dowodów, w tym zeznań świadków, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie, kto był użytkownikiem działek.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (26)
Główne
u.p.d.g.r. art. 2 § 1
Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych
u.p.d.g.r. art. 2 § 2
Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych
u.p.d.g.r. art. 3 § 1
Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych
u.p.d.g.r. art. 4 § 1
Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych
Rozporządzenie KE nr 2199/2003 art. 5 § 1
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 2199/2003
Rozporządzenie KE nr 2419/2001 art. 32 § 2
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 2419/2001
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 149 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 147
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 150
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 149 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 79
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 83 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji dopuściły się rażącego naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym dotyczących wznowienia postępowania i prawidłowego przeprowadzenia dowodów. Organy nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, w szczególności kto był faktycznym użytkownikiem spornych działek rolnych. Wydano dwie sprzeczne decyzje w tej samej sprawie, co stanowi naruszenie art. 151 § 1 pkt 2 kpa. Zaskarżona decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, co stanowi naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 kpa.
Godne uwagi sformułowania
sąd stwierdza, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa dopuszczono się przez organ naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy organ w postanowieniu o wznowieniu wskazał art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5, art. 147 oraz art. 150 kpa w tym samym przedmiocie zostały więc wydane dwie sprzeczne z sobą decyzje, czym doprowadzono do rażącego naruszenia art. 151 § 1 pkt 2 kpa inną przyczyną, która spowodowała konieczność wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego, było dopuszczenie się przez organ naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy
Skład orzekający
Anna Stępień
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Sekunda-Lenczewska
członek
Renata Kubot-Szustowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenia przepisów k.p.a. w postępowaniu wznowieniowym, prawidłowe prowadzenie dowodów, zasady wydawania decyzji merytorycznych po wznowieniu postępowania, rażące naruszenie prawa jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań administracyjnych w zakresie płatności bezpośrednich w rolnictwie, ale zasady proceduralne są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania administracyjnego i dowodowego, a błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli pierwotne ustalenia organów wydawały się logiczne.
“Błędy proceduralne zniweczyły decyzje urzędników: WSA stwierdza nieważność odmowy przyznania płatności rolnikowi.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 831/06 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2007-01-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-09-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Anna Stępień /przewodniczący sprawozdawca/ Joanna Sekunda-Lenczewska Renata Kubot-Szustowska Symbol z opisem 6169 Inne o symbolu podstawowym 616 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant Referendarz sądowy Agnieszka Grosińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2007 roku sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] nr [...] wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz R. Z. kwotę 200,- zł (dwieście) tytułem zwrotu kosztów sadowych. Uzasadnienie W dniu 8 czerwca 2004r. R. Z. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej ARiMR) w P. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004. We wniosku zadeklarował pięć działek ewidencyjnych o nr [...] położonych we wsi P. gm. S. Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Powiatowego Biura ARiMR w P. przyznał R. Z. płatność w łącznej wysokości 2597,07 zł. Postanowieniem z dnia 12 września 2005r. wskazany wyżej organ na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5, art. 147 i 150 kpa wznowił z urzędu postępowanie zakończone w/w decyzją ostateczną Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia [...] z uwagi na ujawnienie nowych okoliczności w sprawie, istniejących, lecz nie znanych organowi w dniu wydania decyzji. Decyzją z dnia[...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. na podstawie art. 151 § 2 kpa uchylił własną decyzję o przyznaniu R. Z. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z dnia [...] i odmówił ich przyznania na rok 2004 oraz nałożył karę pieniężną z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej w wysokości 808,44 zł i z tytułu Uzupełniającej Płatności Obszarowej w wysokości 1124,28 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż we wniosku R. Z. z dnia [...] o przyznanie płatności zostały wskazane te same działki ewidencyjne o nr [...] co we wniosku złożonym w dniu 9 czerwca 2004r. przez J. K. W toku wznowionego postępowania administracyjnego organ ustalił, iż przedmiotowe działki rolne były faktycznie użytkowane przez J. K. i tym samym odmówił R. Z. przyznania płatności. Od powyższej decyzji R. Z. wniósł odwołanie, w którym podniósł, iż jest właścicielem spornych działek i nigdy nie zawierał żadnej umowy z J. K. dotyczącej ich dzierżawy. Nadmienił, iż ponosi wszelkie zobowiązania z tytułu podatku gruntowego. Oświadczył także, iż J. K. pracował dla niego i otrzymywał za to stosowne wynagrodzenie. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, zwracając uwagę na niedostateczne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego oraz niewłaściwą ocenę zebranych dowodów. W dniu 12 maja 2006r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Powiatowego Biura ARiMR w P. wydał decyzję nr[...] , mocą której odmówił przyznania R. Z. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 oraz nałożył karę pieniężną w wysokościach jak we wskazanej wyżej decyzji z dnia [...] Została ona wydana na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych ( Dz.U. nr 6 z 2004r., poz. 40 ze zm.) oraz art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003r., ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż R. Z. w dniu[...] złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004. We wniosku zadeklarował pięć działek ewidencyjnych o nr [...] położonych we wsi P. gm. S. Organ ustalił, iż R. Z. jest właścicielem wskazanych wyżej działek. Z zebranych w toku postępowania administracyjnego dowodów w postaci zeznań świadków wynika jednak, iż trzy z tychże działek ( nr ew.[...] ) były w roku 2004 użytkowane przez J. K.-. R. Z., jako ich właściciel, opłacał podatek rolny za lata 2000-2005, jednak - w ocenie organu - nie pozwala to na ustalenie, iż był on w tym okresie użytkownikiem działek. Odnosząc się do innych dowodów zebranych w sprawie, tj.: - oświadczenia lekarskiego w postaci opinii lekarskiej, orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia z dnia[...], karty wypisowej ze szpitala, wyniku badania elektroencefalograficznego, decyzji ZUS o przeliczeniu renty z dnia[...], orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wyniku badania radiologicznego, orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia – w ocenie organu I instancji dowody te nie mają wpływu na sprawę, - oświadczenia R. Z. z [...] wraz z orientacyjnym rozliczeniem kosztów związanych z zakupem środków do produkcji i usług – organ stwierdził, iż zawarta w oświadczeniu kalkulacja nie jest poparta materiałem dowodowym. Ponadto Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. odnosząc się do zarzutów dotyczących wyłudzenia zaświadczenia z Urzędu Gminy w S. w celu uzyskania kredytu preferencyjnego stwierdził, iż J. K. starał się o kredyt w 2003r., a zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa zostało złożone przez R. Z. w dniu [...], czyli już po powstaniu konfliktu dotyczącego spornych działek i nie miało wpływu na sprawę. W konsekwencji, zdaniem organu I instancji, dowody te nie rozstrzygają, kto był użytkownikiem spornych działek. Po analizie wszystkich zebranych w sprawie dowodów organ I instancji zdecydował odmówić R. Z. przyznania płatności bezpośrednich oraz nałożyć karę pieniężną. Od powyższej decyzji odwołanie złożył R. Z. Wniósł o uchylenie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. i wydanie decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2004. W odwołaniu podniósł, iż stanowisko organu I instancji jest pozbawione podstaw prawnych, a ustalenia są niezgodne z prawdą. Skarżący wskazał, iż: - jest prawnym właścicielem i użytkownikiem działek o nr [...] o łącznej powierzchni 5, 54 ha, - działki orne nr [...] o łącznej powierzchni 3, 84 ha nigdy nie były dzierżawione J. K., gdyż nigdy nie zawierał z nim żadnej umowy pisemnej ani ustnej i żaden ze świadków nie potwierdził faktu istnienia takiej umowy, - wszystkie zobowiązania z tytułu podatku gruntowego skarżący opłacał osobiście, - na 3 działkach ornych J. K. w 2004r. świadczył dla niego usługi w postaci wykonywania niezbędnych prac rolnych, za co otrzymywał stosowne wynagrodzenie w postaci części płodów rolnych uzyskiwanych z gruntów, - złożenie przez J. K. wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 na działki [...] odbyło się z naruszeniem elementarnych zasad prawa, bez wiedzy i zgody skarżącego, - J. K. w dniu [...] przyznał się do popełnienia pomyłki i dokonał wykreślenia [...] z wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, czym potwierdził stan faktyczny, - J. K. zmienił swoje stanowisko, gdy uświadomił sobie, iż powyższy błąd pozbawia go dopłat na okres 3 lat i z powyższego powodu dopuścił się do utwierdzenia kłamstw wobec sąsiadów, nakłaniając ich do potwierdzenia nieprawdy. Ponadto usługi w postaci orki, zasiewu czy oprysku nie mają nic wspólnego z faktycznym użytkowaniem ziemi. Użytkowanie ziemi przez osobę nie będącą jej właścicielem może odbywać się tylko za zgodą właściciela i na podstawie umowy dzierżawy, a taka umowa nigdy nie była zawarta, - rozprawa przeprowadzona w toku postępowania administracyjnego prowadzona była w sposób stronniczy. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Została ona wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 2 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych ( Dz.U. nr 6 z 2004r., poz. 40 ze zm. ), art. 5 ust. 1 wskazanego wyżej rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003r. ustanawiającego przejściowe środki działania (...) oraz art. 32 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92. W obszernym uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż fakt użytkowania przez stronę działek ewidencyjnych nr [...] nigdy nie był kwestionowany przez organ. W odniesieniu do działek 186/4, 256, 313 organ podniósł, iż w toku postępowania administracyjnego ustalono, że na te działki ewidencyjne wnioski złożyli dwaj producenci rolni, tj. R. Z. i J. K. W świetle zebranego materiału dowodowego w postaci zeznań świadków wynika, iż przedmiotowe działki były w posiadaniu J. K. i przez niego użytkowane. Organ odwoławczy podkreślił, iż R. Z. nie przedstawił dowodów wskazujących na niego, jako użytkownika działek. Powołał się na treść art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, zgodnie z którym osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska zwane "gruntami rolnymi". W związku z wykluczeniem z wniosku działek ewidencyjnych o nr [...] organ odwoławczy uznał, że zadeklarowana powierzchnia została zawyżona dla JPU i UPO o 3,84 ha. Powierzchnia rzeczywista stwierdzona wyniosła 1,32 ha. Zdaniem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. organ I instancji prawidłowo ustalił, że procentowa różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną wyniosła w zakresie JPO i UPO 290,91 % i zgodnie z art. 32 § 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, jeśli różnica między powierzchniami jest większa niż 50 % rolnik jest ponownie wykluczony od otrzymania pomocy do kwoty, która jest przedmiotem odmowy. Ponadto organ odwoławczy uznał, że w świetle art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 prawidłowo na skarżącego została nałożona kara w kwocie odpowiadającej różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, iż na żadnym etapie postępowania organ nie podnosił faktu, że między skarżącym a J. K. zawarta została umowa ustna lub pisemna. Świadkowie potwierdzili jedynie, iż użytkownikiem i posiadaczem spornych działek był J. K., co było wystarczającą przesłanką do uznania, iż jest on osobą uprawnioną do złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich. Fakt opłacania podatku przez R. Z. pozostaje bez wpływu na uprawnienie do ubiegania się o płatności. R. Z. jest właścicielem spornych działek i osobą opłacającą podatek, co nie oznacza jednoznacznie, iż jest on użytkownikiem działek. Ponadto, w ocenie organu, w świetle zebranych dowodów nie znajduje potwierdzenia stanowisko strony, iż J. K. świadczył dla niego usługi. Odnosząc się do zarzutu strony w przedmiocie nie wyrażenia zgody przez właściciela na użytkowanie, organ stwierdził, iż w swych kompetencjach nie ma obowiązku rozstrzygać sporów między osobami fizycznymi i kompetencja ta należy do sądów cywilnych. Podnoszone przez stronę zarzuty nie mają odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. J. K. wykonywał czynności związane z uprawą ziemi, co potwierdzają liczni świadkowie i tym samym, w ocenie organu, był on użytkownikiem przedmiotowych działek. W dniu 22 sierpnia 2006r. R. Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. z dnia [...], domagając się jej uchylenia i przyznania skarżącemu płatności. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa poprzez nieprawidłową interpretację przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych ( Dz.U. nr 6 z 2004r., poz. 40 ze zm. ), w szczególności art. 2 ust. 1 i art. 4 ust. 1. W uzasadnieniu skargi R. Z. wskazał, iż jest właścicielem i użytkownikiem gospodarstwa rolnego w P. gm. S. Ze względu na zły stan zdrowia zlecał przeprowadzanie prac polowych, m.in. orki, siewów, zbiorów swojemu sąsiadowi J.K., któremu płacił za wykonane prace polowe, dając część zbiorów. Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały oparte na błędnych interpretacjach przepisów regulujących zasady przyznawania płatności bezpośrednich zawartych we wskazanej ustawie z dnia 18 grudnia 2003r. Skarżący podniósł, iż w toku postępowania administracyjnego ustalono, że J. K. pracował na polu skarżącego, ale nikt nie potwierdził, iż istniała umowa przekazania, gdyż takiej umowy nigdy nie było. Ilość sprzedanego przez J. K. rzepaku i pszenicy w 2004 roku jest dowodem na to, że J. K. sprzedawał swoje zbiory wraz ze zbiorami z pola R. Z. Ponadto skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji, iż nie zostało w sposób zrozumiały wyjaśnione znaczenie słów "posiadanie" i "użytkowanie", a organy w sposób nieuprawniony uznały pracującego na jego polu J. K. za użytkownika i posiadacza. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd - zgodnie z art. 134 § 1 wskazanej ustawy - nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym aspekcie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Sąd, rozpatrując przedmiotową skargę, stwierdza, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, dającym podstawę do stwierdzenia ich nieważności. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, iż kwestionowane przez skarżącego decyzje wydane zostały w toku nadzwyczajnego postępowania prowadzonego po wydaniu przez organ I instancji decyzji ostatecznej z dnia [...] którą to decyzją przyznano R. Z. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych. W dniu 12 września 2005r. Kierownik Powiatowego Biura ARiMR w P. wydał postanowienie o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie zakończonej powyższą decyzją dotyczącą przyznania skarżącemu płatności, z uwagi na wyjście na jaw nowych okoliczności faktycznych i dowodów mających istotny wpływ na wynik sprawy, istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję. Organ w postanowieniu o wznowieniu wskazał art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5, art. 147 oraz art. 150 kpa. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, iż stosownie do treści art. 149 § 2 kpa postanowienie o wznowieniu stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy. Winno więc być wydane po uzyskaniu informacji co do podstaw wznowienia, lecz przed przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego i przed przystąpieniem do przeprowadzenia dowodów, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Akta sprawy wskazują bowiem w sposób ewidentny na to, postępowanie wyjaśniające ( łącznie z rozprawą ) prowadzone było przed wydaniem tego postanowienia i faktycznie poprzedzało jedynie wydanie przez organ I instancji decyzji z dnia [...] Rodzaje decyzji, które mogą zapaść w postępowaniu wznowieniowym, określone są w art. 151 § 1 i 2 kpa. Zgodnie z treścią art. 151 § 1 organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W myśl art. 151 § 2 kpa – w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji. Tak więc nowa decyzja merytoryczna może być wydana jedynie na warunkach określonych w art. 151 § 1 pkt 2 kpa. Jak natomiast wynika z treści zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] organ odmówił przyznania skarżącemu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, bez uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] przyznającej temuż podmiotowi powyższe płatności, która funkcjonuje w obrocie prawnym. W tym samym przedmiocie zostały więc wydane dwie sprzeczne z sobą decyzje, czym doprowadzono do rażącego naruszenia art. 151 § 1 pkt 2 kpa. Jednocześnie – zaskarżona decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną ( art. 156 § 1 pkt 3 kpa ). Inną przyczyną, która spowodowała konieczność wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego, było dopuszczenie się przez organ naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy podkreślić, iż postępowanie administracyjne przeprowadzone przez organ administracji publicznej winno zapewnić przed wydaniem decyzji dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten wynika w szczególności z art. 7 kpa. Przepis ten nakłada na organ administracji obowiązek zbadania sprawy zarówno pod względem okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i stosowania norm prawa materialnego. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego i często uniemożliwia prawidłowe stosowanie prawa materialnego. Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzują unormowania zawarte w art. 75 § 1 i 77 § 1 kpa. Wynika z nich, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a ponadto, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W przedmiotowej sprawie okolicznością istotną z punktu widzenia treści przepisów prawa materialnego jest prawidłowe ustalenie, czy R. Z. można uznać za "producenta rolnego". Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych ( Dz.U. nr 6 z 2004r., poz. 40 ze zm. ) – osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwanej dalej "gruntami rolnymi". Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego ( art. 2 ust. 2 w/w ustawy ). Płatność przyznawana jest w drodze decyzji administracyjnej na wniosek producenta rolnego ( art. 3 ust. 1 ). Dla wyniku przedmiotowej sprawy istotne jest tym samym prawidłowe ustalenie, kto był producentem rolnym na spornych nieruchomościach o numerach ewidencyjnych [...] o łącznej powierzchni 3,84 ha, a zatem - w czyim posiadaniu nieruchomości te się znajdowały. Organ, ustalenia w tym zakresie, poczynił przede wszystkim w oparciu o "oświadczenia" i "zeznania" świadków. Należy jednak zwrócić uwagę na to, że przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków nastąpiło z ewidentnym pominięciem zasad i przepisów zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a zwłaszcza art. 79 i art. 83 § 3. Ponadto organ, mimo iż wyznaczył termin rozprawy, nie przeprowadził w jej toku dowodu z zeznań świadków, a jedynie ograniczył się do łącznego odebrania od świadków oświadczenia, że "podtrzymują" oni złożone wcześniej zeznania. Za prawidłowo przeprowadzony dowód z zeznań świadków nie można również poczytać "oświadczeń" B. S., J. K., E. W., T. O., W. M., Z. M. i E. B., sporządzonych na piśmie w dniu 9 sierpnia 2005r. i załączonych do akt administracyjnych ( k. 102 – 108 ). Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ powinien ponadto odnieść się do faktu, iż wniosek R. Z. o przyznanie płatności, poza trzema spornym działkami, obejmował także swą treścią działki o numerach ewidencyjnych [...] o łącznej powierzchni 1,32 ha. Ma to znaczenie z punktu widzenia treści wskazanego wyżej art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych. Reasumując, z uwagi na to, że zaskarżone decyzje wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa, sąd na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153 z 2002r., poz. 1270 ze zm. ) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa i w zw. z art. 135 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sąd orzekł stosownie do treści art. 200 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI