II SA/Łd 831/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2004-09-23
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ewidencja gruntówgeodezjakartografiagranice nieruchomościpostępowanie administracyjneuchylenie decyzjiwspółwłasnośćspadkobiercy

WSA w Łodzi uchylił decyzje dotyczące ewidencji gruntów z powodu naruszenia przepisów postępowania, w tym braku udziału spadkobierców zmarłego współwłaściciela.

Skarżąca A. K. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą operat modernizacji ewidencji gruntów. Skarżąca czuła się pokrzywdzona przesunięciem granicy jej nieruchomości. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, ponieważ postępowanie toczyło się bez udziału spadkobierców zmarłego współwłaściciela nieruchomości.

Sprawa dotyczyła skargi A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą operat opisowo-kartograficzny ewidencji gruntów. Skarżąca zarzucała, że modernizacja ewidencji doprowadziła do pozbawienia jej części nieruchomości i przesunięcia granicy na jej niekorzyść. Organ odwoławczy uznał, że granica została prawidłowo ustalona w ramach postępowania podziałowego i że spory graniczne nie wstrzymują modernizacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał skargę za zasadną, choć nie z powodów podniesionych przez skarżącą. Sąd wskazał, że organy prowadzące ewidencję gruntów nie są władne rozstrzygać o kwestiach uprawnień do gruntu czy sporów granicznych, które wymagają odrębnego postępowania. Kluczowym naruszeniem przepisów postępowania, które doprowadziło do uchylenia decyzji, był fakt, że postępowanie toczyło się bez udziału spadkobierców zmarłego współwłaściciela nieruchomości, o czym skarżąca informowała już w odwołaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy te rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie i nie mogą samodzielnie rozstrzygać sporów granicznych czy praw właścicielskich.

Uzasadnienie

Ewidencja gruntów ma charakter rejestrowy, a zmiany stanu prawnego wymagają podstaw w postaci wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych lub decyzji administracyjnych. Spory graniczne rozstrzygane są w odrębnym postępowaniu o rozgraniczenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § pkt 1 lit. b

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § pkt 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.g.k. art. 22 § pkt 1

Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne

rozp. MRRiB art. 42 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

przepisy wprowadzające art. 97 § § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozp. MRRiB art. 12

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania poprzez brak udziału spadkobierców zmarłego współwłaściciela w postępowaniu administracyjnym.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącej dotyczące zasadności zmian w ewidencji gruntów i przesunięcia granicy (sąd uznał, że organ nie był władny rozstrzygać tych kwestii).

Godne uwagi sformułowania

Organy prowadzące ewidencję gruntów nie były władne rozstrzygać o kwestii przebiegu spornej granicy. Spór w tym zakresie ma charakter sporu granicznego i może być rozstrzygnięty wyłącznie w postępowaniu o rozgraniczenie. W sprawie bezsporne jest , że w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie żył już współwłaściciel spornej nieruchomości S.K. Dalsze postępowanie administracyjne , w tym również odwoławcze toczyło się bez udziału osób zainteresowanych tj. spadkobierców S. K.

Skład orzekający

Andrzej Kozerski

przewodniczący sprawozdawca

Czesława Nowak-Kolczyńska

członek

Małgorzata Łuczyńska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wskazanie na konieczność prawidłowego ustalania stron postępowania administracyjnego, zwłaszcza w sprawach dotyczących nieruchomości, oraz ograniczenia organów ewidencyjnych w rozstrzyganiu sporów granicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań w zakresie ewidencji gruntów i budynków oraz przepisów proceduralnych obowiązujących w dacie orzekania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego, nawet jeśli merytoryczne zarzuty skarżącego mogłyby być zasadne. Podkreśla znaczenie prawidłowego ustalenia stron postępowania.

Błąd proceduralny w ewidencji gruntów: dlaczego spadkobiercy zmarłego współwłaściciela zadecydowali o uchyleniu decyzji?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 831/03 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-09-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-06-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Andrzej Kozerski /przewodniczący sprawozdawca/
Czesława Nowak-Kolczyńska
Małgorzata Łuczyńska
Symbol z opisem
612  Sprawy geodezji i kartografii
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Dnia 23 września 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kozerski /spr./, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, p.o. Sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 23 września 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...], 2/ orzeka, że do czasu uprawomocnienia się wyroku zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
3 II SA / Łd 831 / 03
U Z A S A D N I E N I E
Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] zatwierdził operat opisowo-kartograficzny ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina Z. w zakresie danych opisowych i graficznych dotyczących nieruchomości opisanych w jednostce rejestrowej Nr 18 . Jako podstawę decyzji wskazano przepis art. 22 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm. ) a także § 42 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 , poz. 454). W uzasadnieniu decyzji organ podniósł , że operat opisowo-graficzny został opracowany przez uprawnioną jednostkę w ramach modernizacji ewidencji a o jego projekcie prawidłowo zawiadomiono zainteresowanych .
W odwołaniu od tej decyzji A. K. podniosła , że w efekcie przeprowadzonej modernizacji ewidencji została pozbawiona ok. 4 arów nieruchomości a granica między jej nieruchomością a nieruchomością sąsiada została przesunięta na jej niekorzyść .
Po rozpatrzeniu odwołania A. K. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. decyzją z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podniósł, iż organ I instancji prawidłowo wprowadził do zmodernizowanego operatu ewidencji gruntów przebieg granicy wynikający z operatu podziałowego. W 2001roku przeprowadzono podział działki numer137 (sąsiadującej z działką skarżącej) i w ramach postępowania podziałowego protokolarnie ustalono granicę między działką skarżącej(numer 136) a nowoprojektowanymi działkami 137/1 i 137/2. W protokole z przyjęcia granic widnieją podpisy małżonków K., którzy bez zastrzeżeń przyjęli przebieg granicy. Zdaniem organu granica między działkami 136 oraz 137/1 i 137/2 ma charakter granicy prawnej. Spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków a w razie ich wystąpienia przebieg spornych granic wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
W skardze z dnia [...] A. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów nie miało uzasadnienia prawnego i faktycznego. Skarżąca podnosi, że czuje się pokrzywdzona i oszukana ustaleniem przebiegu granicy.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. Nr 153 , poz. 1271 ) sprawy , w których skargi wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ) .
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 , poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wykonywania administracji publicznej oznacza sądową kontrolę zgodności z prawem (legalności) działalności administracji publicznej (art. 1 § 2 powołanej ustawy). W ramach tej kontroli sądy administracyjne badają, czy zaskarżona decyzja ma oparcie w prawie materialnym i czy organy nie naruszyły przepisów regulujących postępowanie administracyjne .
Skarga jest zasadna choć nie z powodów w niej przytoczonych .
Przepisy z zakresu ewidencji gruntów (ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne – powołana wyżej oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - Dz. U. Nr 38 , poz. 454) stanowią, że organy administracji publicznej prowadząc ewidencję gruntów rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych lub dyspozycji zawartych w aktach normatywnych (§ 12 wyżej cytowanego rozporządzenia ). Taki pogląd był wielokrotnie wyrażany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. w wyrokach II S.A. 1155/92, II S.A. 1718/95, II S.A. 1824/95, II S.A. 1231/97 , II S.A. 1094/98 , II S.A. 810/98 i II SA.1283/97 .
Podkreślić ponadto należy, że skarżąca domaga się wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów poprzez przywrócenie stanu sprzed modernizacji a właściwie sprzed postępowania podziałowego z 2001 r. Organy prowadzące ewidencję gruntów nie były władne rozstrzygać o kwestii przebiegu spornej granicy . Spór w tym zakresie ma charakter sporu granicznego i może być rozstrzygnięty wyłącznie w postępowaniu o rozgraniczenie .
Niezależnie od powyższego zaskarżona decyzja musi być wyeliminowana z obrotu prawnego. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) sąd uchyla zaskarżoną decyzję jeśli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania dające podstawę do wznowienia postępowania .
Oceniając zaskarżoną decyzję należy stwierdzić , że w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania . W sprawie bezsporne jest , że w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie żył już współwłaściciel spornej nieruchomości S.K. Dalsze postępowanie administracyjne , w tym również odwoławcze toczyło się bez udziału osób zainteresowanych tj. spadkobierców S. K. Na rozprawie w dniu [...] skarżąca oświadczyła , że spadek po mężu nabyła ona oraz troje dorosłych dzieci . Należy podkreślić, że skarżąca już w swoim odwołaniu informowała o fakcie śmieci męża .
Zatem, w ocenie sądu, wszyscy współwłaściciele nieruchomości winni być stronami postępowania administracyjnego. Jeśli zaś strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu to stwierdzić należy, że miało miejsce naruszenie prawa dające podstawę do jego wznowienia (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. ) .
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270) uchylił obie kwestionowane decyzje .
W przedmiocie wykonalności zaskarżonych decyzji orzeczono na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy.
ms