II SA/Łd 829/22

II SA/Łd 829/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-03-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Jarosław Czerw
Sławomir Wojciechowski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 48 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2020 poz 471
art. 25
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2023 poz 259
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 15 marca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 marca 2023 roku sprawy ze skargi M. P. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 10 sierpnia 2022 roku nr 189/2022 w przedmiocie nakazu rozbiórki ścian budynku oddala skargę. MR
Uzasadnienie
II SA/Łd 829/22
U Z A S A D N I E N I E
W dniu 10 lipca 2018 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pabianicach wpłynął wniosek W.C. o "przeprowadzenie kontroli budowlanej budynków gospodarczych stawianych w ostrej granicy działki, zlokalizowanych przy ul. [...], K., na terenie działki o numerze ewidencyjnym [...], której właścicielem jest Pan P.P., zam. ul. [...], [...] K.".
Na podstawie wydruku z ewidencji gruntów i budynków ustalono, że właścicielem nieruchomości zlokalizowanej na działce oznaczonej nr ewidencyjnym gruntów [...], położonej przy ulicy [...], gmina K., są P.P. i M.P.
W dniu 7 sierpnia 2018 r. organ I instancji przeprowadził na wskazanej wyżej nieruchomości, w obecności P.P. i M.P., czynności kontrolne. W toku kontroli strony przedstawiły do wglądu akt notarialny z dnia 9 stycznia 2007 r., Repetytorium A nr [...], sporządzony przed notariuszem W.O., którego treść potwierdziła prawo własności Pana P.P. i Pana M.P. w zakresie przedmiotowej nieruchomości. Nadto, akt notarialny zawierał opis sposobu zabudowy nieruchomości, według stanu na dzień sporządzenia aktu, tj. budynek mieszkalny jednorodzinny, trzy garaże murowane oraz budynek gospodarczy. Nadto ustalono: "Na terenie nieruchomości w dniu kontroli znajdował się budynek mieszkalny jednorodzinny (trwa jego nadbudowa) oraz zabudowa gospodarczo -garażowa. Roboty budowlane związane z nadbudową budynku mieszkalnego prowadzone są na podstawie decyzji pozwolenia na budowę nr [...] z dnia 17 lipca 2008 r., wydanej przez Starostę Pabianickiego. Decyzją tą Starosta Pabianicki zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla P.P., obejmującego nadbudowę istniejącego w granicy z działką nr ewid. [...] budynku mieszkalnego, jednorodzinnego (kat. I), zlokalizowanego na terenie działki nr ewid. [...], przy ulicy [...] nr [...] w K. (...). We wschodniej granicy działki nr ewid. [...] znajduje się zabudowa gospodarczo - garażowa. Budynki oznaczone na szkicu nr 2, 3 i 4 wybudowane zostały w latach 60-tych ubiegłego wieku, budynek garażowy konstrukcji blaszanej, oznaczony nr 5 zbudowany został w latach 80-tych ubiegłego wieku. Budynek garażowy oznaczony na szkicu nr 2 jest parterowy, konstrukcji murowanej, z dachem jednospadowym krytym blachą. Spadek dachu jest w stronę wschodnią na sąsiednią nieruchomość. Budynek garażowo - gospodarczy oznaczony na szkicu nr 3 jest parterowy, konstrukcji murowanej. Budynek w dniu kontroli nie posiadał dachu. Ściana w granicy wschodniej została nadbudowana o trzy pustaki, czyli o około 78 cm. Budynek garażowo - gospodarczy oznaczony na szkicu nr 4 w dniu kontroli był rozebrany. Inwestor – M.P. zrealizował nowa ścianę w granicy wschodniej nieruchomości o wysokości 3,0m (pomiar od strony działki nr ewid. [...]) oraz o wysokości 3,30m (pomiar od strony działki nr ewid. [...]). Powstała również nowa ściana północna o wysokości 2,68 m. Roboty budowlane związane ze wznoszeniem nowych ścian rozpoczęto w miesiącu kwietniu 2018 r. Zgodnie z oświadczeniem M.P. roboty te podyktowane były złym stanem technicznym budynku (zarwany dach, ściana w granicy była w złym stanie technicznym). Ponadto dach budynku posiadał spadek w stronę działki sąsiedniej, a po przebudowie miał mieć spadek na własna działkę. Na wykonywane roboty Inwestor nie posiada decyzji pozwolenia na budowę. Okazano projekt budowlany na przebudowę istniejącego budynku garażowo - gospodarczego. P.P. okazał wniosek o wydanie decyzji pozwolenia na budowę złożony w Starostwie Powiatowym w Pabianicach Wydział Zamiejscowy w Konstantynowie Łódzkim w dniu 14 czerwca 2018 r. Wniosek ten został wycofany w dniu 4 lipca 2018 r. po złożonych uwagach przez właściciela działki sąsiedniej. Budynek garażowy konstrukcji stalowej oznaczony na szkicu nr 5 jest parterowy. Budynek ten nie posiada własnej ściany południowej. Dach budynku posiada spadek w stronę działki sąsiedniej (dz. nr ewid. [...]). Zakończony jest rynną i rurą spustową, wody opadowe odprowadzane są na teren własnej działki (...)". Oświadczenie do protokołu z oględzin złożył M.P., który stwierdził, że "nową ścianę wybudował w granicy wschodniej działając w nieświadomości. Nie powiedziała mi architekt opracowująca projekt budowlany (inż. B.D.) o tym, że nie wolno nic robić dopóki nie będzie prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Ściana w granicy o takiej wysokości (...) podyktowana również była faktem, iż na terenie działek sąsiednich corocznie na wiosnę mają miejsca pożary wysokich, suchych traw". P.P. i Pan M.P. odmówili podpisania protokołu z oględzin. Do protokołu załączono szkic sytuacyjny obrazujący lokalizację poszczególnych obiektów budowlanych, ponumerowanych od 1 do 5, znajdujących się na terenie przedmiotowej nieruchomości.
W dniu 8 sierpnia 2018 r. do organu I instancji wpłynęło pismo M.P. i P.P., w treści którego odnieśli się oni do czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 7 sierpnia 2018 r. oraz przedstawili m.in. okoliczności rozpoczęcia robót budowlanych polegających na odbudowie budynku garażowo-gospodarczego oznaczonego na szkicu sytuacyjnym nr 4.
Pismem z dnia 19 września 2018 r. organ l instancji zwrócił się do Starosty Pabianickiego o udzielenie informacji, czy w zasobach archiwalnych organu znajdują się dokumenty budowlane dotyczące zabudowy gospodarczej usytuowanej na działce oznaczonej nr ewidencyjnym gruntów [...], położonej w K. przy ulicy [...].
W odpowiedzi Starosta Pabianicki poinformował, że w zasobach Starostwa brak jest dokumentacji budowlanej dla wskazanych obiektów budowlanych.
Pismem z dnia 19 września 2018 r. organ I instancji zwrócił się również do Burmistrza Konstantynowa Łódzkiego z prośbą o przesłanie wypisu i wyrysu z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Konstantynów Łódzki dla działki oznaczonej nr ewidencyjnym gruntów [...], obręb [...]. W dniu 3 października 2018 r. wpłynęły do organu I instancji wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obejmujące przedmiotową nieruchomość. Z dokumentów wynika, że działka oznaczona nr ewidencyjnym gruntów [...], położona w K. przy ulicy [...], znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 2MN. Przyjęte oznaczenie wskazywało, że przedmiotowa działka przeznaczona jest pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne.
Pismem z dnia 19 września 2018 r. organ l instancji zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie "...samowolnie prowadzonych robót przy odbudowie budynku garażowo - gospodarczego (oznaczonego nr 4 na szkicu stanowiącym załącznik do protokołu z czynności kontrolnych z dnia 7 sierpnia 2018 r.), usytuowanego na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] nr [...] (dz. nr ewid. [...], obręb [...])". Natomiast pismem z dnia 26 października 2018 r. organ I instancji zawiadomił strony postępowania administracyjnego o możliwości skorzystania z uprawnień wynikających z art. 10 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.
W tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pabianicach, postanowieniem z dnia 3 grudnia 2018 r., nr 090/18, znak PINB 7355-45/JM/18, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, zobowiązał M.P. - Inwestora samowolnie odbudowywanego budynku garażowo - gospodarczego (oznaczonego nr 4 na szkicu stanowiącym załącznik do protokołu z czynności kontrolnych z dnia 7 sierpnia 2018 r.), zlokalizowanego na działce oznaczonej nr ewidencyjnym gruntów [...], położonej w K. przy ulicy [...], do: "1. wstrzymania prowadzenia robót budowlanych przy samowolnie odbudowywanym budynku gospodarczo-garażowym, usytuowanym na ww. nieruchomości, 2. dokonania niezbędnych zabezpieczeń budynku, tzn. skutecznego zamocowania elementów wbudowanych w sposób gwarantujący bezpieczeństwo ludzi i mienia - w terminie natychmiastowym, 3. przedłożenia (...) w terminie do dnia 15 kwietnia 2019 r. następujących dokumentów: - zaświadczenia Burmistrza Miasta Konstantynowa Łódzkiego o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr ewid. [...], obręb [...], usytuowanej w K. przy ul. [...] nr [...], - dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, tzn.: • czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, aktualnego na dzień opracowania projektu, • oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (...).
Wskutek złożonego zażalenia na ww. rozstrzygnięcie organ II instancji, postanowieniem z dnia 7 lutego 2019 r., nr 23/2019, uchylił w całości postanowienie organu szczebla powiatowego z dnia 3 grudnia 2018 r. nr 090/18 i nakazał M.P. - Inwestorowi samowolnej odbudowy budynku garażowe — gospodarczego (oznaczonego kolorem żółtym na załączniku graficznym — szkic sytuacyjny do czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 7 sierpnia 2018 r., stanowiącym integralną część niniejszego postanowienia):
1. wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych przy samowolnie odbudowywanym budynku gospodarczo-garażowym, usytuowanym na ww. nieruchomości,
2. dokonanie niezbędnych zabezpieczeń budynku, tzn. skutecznego zamocowania elementów wybudowanych w sposób gwarantujący bezpieczeństwo ludzi i mienia - w terminie natychmiastowym,
3. przedłożenie w siedzibie organu l instancji, w terminie do dnia 15 kwietnia 2019 r.: • zaświadczenia Burmistrza Miasta Konstantynowa Łódzkiego o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr ewid. [...], obręb [...], usytuowanej w K., przy ul. [...] nr [...], • dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt l i 2 ustawy Prawo budowlane, tzn.: • czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, sprawdzonego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, aktualnego na dzień opracowania projektu, • oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W kontynuowanym postępowaniu pierwszoinstancyjnym, Inwestor – M.P. złożył w organie szczebla powiatowego - w dniu 25 marca 2019 r. - dokumentację budowlaną, w tym cztery egzemplarze projektu budowlanego - przebudowy istniejącego budynku garażowe - gospodarczego, sporządzonego przez inż. B.D. posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno - budowlanej, nr [...], oraz w specjalności architektonicznej nr [...], spełniając obowiązki określone postanowieniem Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 lutego 2019 r., nr 23/2019.
Po analizie przedłożonych dokumentów, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pabianicach pismem z dnia 16 maja 2019 r. poinformował Inwestora, iż "przygotował postanowienie o uzupełnieniu złożonego w dniu 25 marca 2019 r. projektu budowlanego dotyczącego samowolnie prowadzonych robót budowlanych przy odbudowie budynku garażowo - gospodarczego (...) Jednakże postanowienie to może zostać zarejestrowane i wysłane do stron prowadzonego postępowania po uzyskanej odpowiedzi z Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie aktualnego adresu zamieszkania J.A. - strony postępowania".
W dniu 24 maja 2019 r. do organu l instancji wpłynęło oświadczenie J.A. wskazujące prawidłowy adres do korespondencji.
Postanowieniem z dnia 31 maja 2019 r. organ szczebla powiatowego - na mocy art. 49 ust. 3 ustawy Prawo budowlane - zobowiązał "Pana M.P. jako Inwestora samowolnej odbudowy budynku garażowo -gospodarczego (oznaczonego na załączniku graficznym kolorem zielonym, stanowiącym integralną część niniejszego postanowienia - szkic sytuacyjny do czynności kontrolnych w dniu 7 sierpnia 2018 r.), usytuowanego na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] (dz. nr ewid. [...], obręb [...]), do uzupełnienia w terminie do dnia 30 czerwca 2019 r. projektu budowlanego przedłożonego w dniu 25 marca 2019 r.". W ww. postanowieniu organ l instancji wskazał na następujące braki: "- przedłożony projekt winien obejmować jedynie budynek garażowo - gospodarczy, będący przedmiotem postanowienia ŁWINB nr 23/2019 z dnia 7 lutego 2019 r. a nie całą zabudowę w granicy, prawidłowo sformułowane oświadczenia wszystkich projektantów (zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane) i sprawdzającego - podano złą podstawę prawną, opracowanie i przedłożenie w tut. Inspektoracie projektu w części branży elektronicznej (pomieszczenie garażowe musi być wyposażone w instalację oświetleniową), prawidłowo sporządzona strona tytułowa projektu (zgodnie z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego -jednostka ewidencyjna, kategoria obiektu budowlanego, podpisy wszystkich projektantów oraz sprawdzającego), umieszczenie w metryce na rysunkach imienia i nazwiska osoby sporządzającej rysunek, specjalności i numeru posiadanych uprawnień budowlanych oraz daty i podpisu potwierdzającego sprawdzenie (zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego), numeracja wszystkich stron (zgodnie z § 5 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego), zabezpieczenie projektu przed dekompletacją (zgodnie z § 6 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego), prawidłowo wykonana część rysunkowa projektu zagospodarowania terenu sporządzona na kopii aktualnej mapy do celów projektowych poświadczona za zgodność z oryginałem przez projektanta (zgodnie z § 8 ust. 1 i 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego), prawidłowo sporządzony opis projektu zagospodarowania terenu (zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego), prawidłowo sporządzony opis techniczny (zgodnie z § 11 ust. 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego – przeznaczenie i program użytkowy obiektu budowlanego, wszystkie charakterystyczne parametry techniczne, zestawienie powierzchni użytkowych obliczanych według Polskiej Normy, forma architektoniczna i funkcja obiektu budowlanego, sposób jego dostosowania do krajobrazu i otaczającej zabudowy oraz sposób spełnienia wymagań, o których mowa w art. 5 ust. 1 - warunki ochrony przeciwpożarowej, ocena dokonanych w trakcie budowy zmian i ich zgodności z przepisami, jednoznaczny wykaz robót koniecznych do wykonania celem doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami we wszystkich branżach projektu), prawidłowo sporządzona i aktualna informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia wszystkich branż projektu, potwierdzenie zgodności z oryginałem wszelkich załączonych do projektu kserokopii, prawidłowo wypełnione oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - brak powoływanej zgody współwłaściciela nieruchomości, brak zaprojektowanego ogniomuru w ścianie usytuowanej w granicy wschodniej działki, brak prawidłowo zaprojektowanej wentylacji w budynku (brak pokazanego nawiewu w pomieszczeniu garażowym)".
Pismem z dnia 18 czerwca 2019 r. M.P. nawiązując do ww. postanowienia z dnia 31 maja 2019 r. poinformował, że autor przedłożonego projektu budowlanego inż. B.D. oświadczyła, iż "nie zrobi w wykonanym przez siebie projekcie budynku garażowo-gospodarczym (...) żadnych poprawek".
W dniu 9 lipca 2019 r. organ l instancji poinformował strony postępowania o przysługujących im uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.
W dniu 14 sierpnia 2019 r. Starosta Pabianicki poinformował, iż do organu administracji architektoniczne - budowlanego wpłynął wniosek M.P.o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, obejmujący przebudowę istniejącego budynku garażowe - gospodarczego wraz ze zmianą konstrukcji dachu, położonego w K. przy ulicy [...].
Pismem z dnia 27 sierpnia 2019 r. Inwestor – M.P. złożył w organie l instancji wniosek o umorzenie postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie samowolnie prowadzonych robót przy odbudowie budynku garażowo - gospodarczego, położonego w K. przy ulicy [...].
W tak ustalonym stanie faktyczno - prawnym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pabianicach decyzją z dnia 6 września 2019 r., Nr 144/2019, na postawie art. 48 ust. 1 i art. 49 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, nakazał "Panu M.P. - jako Inwestorowi samowolnej odbudowy budynku garażowo - gospodarczego, usytuowanego na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] nr [...] (dz. nr ewid. [...], obręb [...]), dokonać rozbiórki budynku gospodarczo - garażowego o wymiarach w rzucie: 6,04 m x 5,73 m, usytuowanego w granicy wschodniej w/w nieruchomości (oznaczonego na załączniku graficznym kolorem zielonym, stanowiącym integralną część niniejszej decyzji - szkic sytuacyjny do czynności kontrolnych w dniu 7 sierpnia 2018 r.)".
Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 29 listopada 2019 r., Nr 296/2019, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pabianicach z dnia 6 września 2019 r., Nr 144/2019.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2020 r., o sygn. akt: II SA/Łd 86/20, uchylił w całości decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 listopada 2019 r., Nr 296/2019 oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pabianicach z dnia 6 września 2019 r., Nr 144/2019.
Następnie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pabianicach, pismem z dnia 26 stycznia 2021 r. na podstawie art. 10 § 1 kpa, poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się z całością materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z powyższego uprawnienia skorzystał W.C.
W takim stanie faktyczno-prawnym, w dniu 22 marca 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pabianicach wydał decyzję Nr 042/21, którą nakazano M.P. - jako Inwestorowi samowolnej odbudowy budynku garażowe - gospodarczego usytuowanego na nieruchomości położonej w K., przy ul. [...] nr [...] (dz. nr ewid. [...], obręb [...]), dokonać rozbiórki ściany wschodniej budynku o długości 5,73 m i wysokości 3,0 m oraz ściany północnej budynku o długości 6,04 m i wysokości 2,68 m, usytuowanego w granicy wschodniej w/w nieruchomości.
Od ww. decyzji, w ustawowym terminie, odwołanie złożył M.P. nie zgadzając się z ww. decyzją. Skarżący podniósł m.in., iż "(...) Brak jest bowiem, jakichkolwiek ustaleń, co do tego jak wykonanie nakazu rozbiórki ściany wschodniej o długości 5,73 m i wysokości 3 m powiązanej ze ścianą budynku nr 3 i ścianą wspólną działową między budynkiem 3 i 4 zbiegającą się w tym samym punkcie wpłynie na konstrukcję budynku nr 3. W przypadku wykonania decyzji nr 042/21, od której się odwołuję ściana między budynkami 3 i 4 stałaby się ścianą zewnętrzną, a do tej pory cały czas pełniła rolę ściany działowej wspólnej dla tzw. budynków (wg mnie pomieszczeń) 3 i 4, czyli wg decyzji PINB nr 042/21 na wschodnim narożniku budynku 3 przy budynku 4 w narożniku łączyłaby się ścianą zewnętrzną nośną wschodnią ze ścianą działową, która miałaby pełnić rolę ściany zewnętrznej. Reasumując, decyzja PINB Nr 042/21 wiązałaby się dla mnie nie tylko z rozbiórką dwóch ścian (z którą się nie zgadzam), powstałaby konieczność przebudowy ściany między budynkami 3 i 4 jako ściany zewnętrznej nośnej. Budynek blaszany nr 5 w przypadku rozbiórki ściany północnej dł. 6,04 m wys. 2,68 m, nie posiadałby jednej ściany od strony południowej, co w przypadku silnego wiatru spowodowałoby możliwość zerwania poszycia blaszanego ścian, czy dachu z budynku nr 5. (...) Również konsekwencją decyzji PINB nr 042/21 będzie spowodowanie osłabienia wschodniego narożnika budynku nr 3, powstanie niewłaściwe wiązanie narożnika i w istocie jego osłabienie (...)".
Na skutek rozpatrzenia ww. odwołania, decyzją nr 150/2021 z dnia 22 czerwca 2021 r. tutejszy organ uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że wyjaśnienia wymaga kwestia, czy dokonanie rozbiórki ściany północnej oraz ściany wschodniej przedmiotowego budynku pozostanie bez wpływu na konstrukcję pozostałych budynków.
Prowadząc ponownie postępowanie administracyjne, pismem z dnia 21 lipca 2021 r. organ szczebla powiatowego zawiadomił strony o oględzinach, które wyznaczono na dzień 25 sierpnia 2021 r.
Jak wynika z protokołu oględzin, stan samowolnie zrealizowanych dwóch ścian (wschodniej i północnej) budynku garażowo- gospodarczego nie uległ zmianie do czasu ostatniej kontroli. Ściana wschodnia usytuowana w granicy posiada wysokość 3,30 m (od strony działki nr ewid. [...]) oraz 3 m (od strony działki nr ewid. [...]). Ściana północna posiada natomiast wysokość 2,68 m. Ściana ta nie jest w żaden sposób związana z budynkiem konstrukcji stalowej, który posiada dwie ściany stalowe (północna i zachodnia). W granicy znajduje się ściana z betonowych płyt ogrodzeniowych o wysokości 2,50 m. Konstrukcja dachu jest wsparta na trzech ramach stalowych i nie jest oparta na ścianie południowej. P.P. oświadczył, że słupek stalowy od ramy środkowej został wbudowany w momencie rozbiórki ściany murowanej i stanowi rozwiązanie prowizoryczne. Przed rozbiórką ściany murowanej płatew stalowa była zakotwiczona w tej ścianie. Budynek blaszany nie posiada własnej ściany południowej.
Pismem z dnia 2 grudnia 2021 r. organ l instancji powiadomił strony o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym - z ww. uprawnienia nie skorzystał nikt uprawniony.
W tym stanie faktycznym w dniu 7 kwietnia 2022 r. organ stopnia powiatowego wydał decyzję, którą na podstawie art. 48 ust. 1 pkt1l i art. 49 ust. 3 ustawy Prawo budowlane nakazano M.P. - jako Inwestorowi samowolnej odbudowy budynku garażowe - gospodarczego usytuowanego na nieruchomości położonej w K., przy ul. [...] nr [...] (dz. nr ewid. [...], obręb [...]), dokonać rozbiórki ściany wschodniej budynku o długości 5,73 m i wysokości 3,0 m oraz ściany północnej budynku o długości 6,04 m i wysokości 2,68 m, usytuowanego w granicy wschodniej w/w nieruchomości (oznaczonego na załączniku graficznym kolorem zielonym, stanowiącym integralną część decyzji).
W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pabianicach wskazał, że w ocenianym stanie faktycznym wykonanie rozbiórki samowolnie wybudowanych dwóch ścian budynku garażowe- gospodarczego jest możliwe z technicznego punktu widzenia, gdyż nie wpłynie ona na budynek oznaczony jako nr 5 (zgodnie z numeracją zawartą w załączniku do decyzji).
Odwołanie wniósł M.P., który podniósł, że nakaz rozbiórki orzeczony został przedwcześnie, a podejmowane działania miały charakter ratunkowy wobec ówczesnego stanu technicznego budynku.
Prowadząc postępowanie odwoławcze, ŁWINB postanowieniem nr 109/1/2022 z dnia 9 czerwca 2022 r. zlecił organowi l instancji w trybie art. 136 § 1 kpa przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez dokonanie oględzin budynku garażowo- gospodarczego usytuowanego w granicy wschodniej nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] nr [...], dz. nr ewid. [...], obręb [...], oznaczonego na załączniku graficznym kolorem zielonym, stanowiącym integralną część decyzji organu l instancji z dnia 7 kwietnia 2022 r., nr 051/22 celem zbadania, czy rozbiórka w zakresie oznaczonym w ww. decyzji wpłynie na budynek oznaczony jako nr 3 na załączniku do zaskarżonej decyzji, na co wskazał także WSA w Łodzi w wyroku z dnia 6 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 86/20: "analiza podjętych w kontrolowanej sprawie rozstrzygnięć organów obu instancji dowodzi, że nie rozważyły one z należytą starannością, czy wykonanie orzeczonego nakazu rozbiórki w realiach rozpatrywanej sprawy jest możliwe z technicznego punktu widzenia. Brak jest bowiem jakichkolwiek ustaleń co do tego, jak wykonanie nakazu rozbiórki wpłynie na konstrukcję budynku nr 3, który w rezultacie zostanie pozbawiony jednej ze ścian oraz budynku blaszanego nr 5. Z zebranego materiału dowodowego wynika co prawda, że budynki nr 2-5 usytuowane są w zabudowie szeregowej, niemniej jednak w toku postępowania wyjaśniającego nie zostało ustalone w sposób jednoznaczny, czy każdy z tych budynków ma samodzielną konstrukcję, czy też może posiadają one wspólne elementy konstrukcyjne, jak chociażby ściany nośne."
Pismem z dnia 28 lipca 2022 r., organ szczebla powiatowego przekazał tut. organowi protokół oględzin z dnia 26 lipca 2022 r., z którego wynika, że "ściana północna budynku gospodarczo- garażowego oznaczonego nr 3 na szkicu stanowiącym załącznik do decyzji tut. organu nr 051/22 z dnia 07 kwietnia 2022 r. jest konstrukcji murowanej Ściana ta, jak i cały budynek gospodarczo- garażowy wybudowana została w latach 60-tych ubiegłego wieku (zgodnie z oświadczeniem współwłaścicieli nieruchomości). Ściana ta styka się ze ścianą wschodnią budynku oznaczonego nr 4 objętą nakazem rozbiórki. Jednakże można w bezpieczny sposób dokonać rozbiórki ściany wschodniej budynku nr 4 nie naruszając w żaden sposób ściany północnej budynku nr 3. Obiekt ten nie posiada dachu". Do protokołu dołączono dokumentację fotograficzną.
Decyzją z dnia 10 sierpnia 2022 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania i analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, że na działce nr ewid. [...] oprócz budynku mieszkalnego, znajdują się usytuowane w zabudowie szeregowej, oznaczone na szkicu sytuacyjnym do czynności kontrolnych przeprowadzonych 7 sierpnia 2018 r., stanowiącym załącznik do decyzji o nakazie rozbiórki, obiekty oznaczone nr 2 - 5. Budynki gospodarczo-garażowe to obiekty nr 2, 3 i 4, budynek garażowy blaszany to obiekt nr 5. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją dotyczy budynku nr 4.
W toku prowadzonego postępowania bezspornie ustalono, że przedmiotowy budynek garażowo - gospodarczy (oznaczony nr 4 na szkicu sytuacyjnym) został rozebrany, a następnie Inwestor – M.P. zrealizował: nową ścianę w granicy wschodniej nieruchomości o wysokości 3 m (mierząc od strony działki oznaczonej nr ewidencyjnym gruntów [...]), a także wysokości 3,30 m (mierząc od strony działki sąsiedniej oznaczonej nr ewidencyjnym gruntów [...]), nową ścianę północną o wysokości 2,68 m.
Wymiary budynku garażowo - gospodarczego ustalono na 5,73 m x 6,04 m, czyli ok 34,61 m2 powierzchni zabudowy. Niezaprzeczalnie Inwestor – M.P. nie dysponował decyzją o pozwoleniu na budowę i nie dokonał zgłoszenia robót budowlanych w organie administracji architektoniczne - budowlanej. Świadczy o tym pismo Starosty Pabianickiego z dnia 9 października 2018 r. - informujące, iż organ administracji architektoniczne - budowlanej nie posiada żadnych dokumentów obejmujących zabudowę na nieruchomości położonej przy ulicy [...] w K., a także pismo z dnia 14 sierpnia 2019 r. informujące, że w dniu 24 lipca 2019 r. do Starostwa wpłynął wniosek M.P. o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę w sprawie przebudowy budynku garażowo -gospodarczego zlokalizowanego na ww. nieruchomości.
Całokształt zgromadzonego materiału dowodowego pozwala na wykluczenie możliwości zaistnienia w analizowanym stanie faktycznym i prawnym wyjątku od podstawowej zasady ustawy Prawo budowlanej pozwalającej na prowadzenie robót budowlanych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1). Zgodnie z ogólną regulacją zawartą w przepisie art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć co do zasady tylko na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, o ile nie zostały one zwolnione z tego obowiązku przepisami art. 29-31 ustawy Prawo budowlane. Natomiast w myśl art. 29 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy (w brzmieniu sprzed nowelizacji) pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Przesłanką wykluczającą zastosowanie ww. przepisu w rozważanym stanie faktycznym jest brak możliwości przypisania budynkowi garażowo -gospodarczemu, oznaczonemu nr 4 na szkicu sytuacyjnym załączonym do protokołu z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 7 sierpnia 2018 r., cechy wolnostojącej. Co więcej, liczba obiektów budowlanych zlokalizowana na nieruchomości, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, przekracza dopuszczalną tym przepisem ilość obiektów wolno stojących na każde 500 m2. Działka na której znajduje się przedmiotowy budynek garażowo gospodarczy, oznaczona nr ewidencyjnym gruntów [...] posiada jedynie 0,0655 ha, a zgodnie ze szkicem sytuacyjnym, stanowiącym załącznik graficzny do zaskarżonej decyzji , budynek garażowo - gospodarczy (oznaczony numer 4) wybudowany jest w zabudowie szeregowej, jako drugi z kolei licząc od północy. Łącznie liczba obiektów budowlanych wynosi cztery.
Organ wyjaśnił, że podstawę materialnoprawną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowią przepisy art. 48 ust. 1 i 49 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z brzmieniem art. 48 ustawy prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: pkt 1 - bez wymaganego pozwolenia na budowę albo pkt 2 - bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (ust. 1). Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie (ust. 2). W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: pkt 1 - zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; pkt 2 - dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt l, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (ust. 3). W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (ust. 4). Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (ust. 5). Stosownie zaś do treści art. 49 ustawy Prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada: pkt 1 - zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, pkt 2 - kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń) i sprawdzeń, pkt 3 - wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane - oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie (ust. 1). Do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu (ust. 2). W przypadku stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ nadzoru budowlanego nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Decyzję tę wydaje się również w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej, z zastrzeżeniem art. 49c ust. 2 (ust. 3).
Choć co prawda, w analizowanym postępowaniu Inwestor zrealizował nałożony na niego obowiązek, czyli przedłożył dokumentację, o której mowa w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, o tyle wskutek analizy ww. dokumentacji przez pryzmat art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pabianicach stwierdził, iż nie odpowiada ona przepisom prawa materialnego - ustawy Prawo budowlane oraz rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.
W związku z powyższym postanowieniem z dnia 31 maja 2019 r., nr 036/2019, organ l instancji wezwał M.P. do uzupełnienia przedłożonej dokumentacji we wskazanym w treści postanowienia zakresie. Oceniając przedmiotowe postanowienia w odniesieniu do przytoczonej normy prawnej, zawartej w art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż zakres żądanego uzupełnienia przedłożonej dokumentacji mieścił się w przyznanych przez prawodawcę organowi nadzoru budowlanego I instancji uprawnieniach, o czym świadczy wykaz stwierdzonych nieprawidłowości, poparty wskazaniem na konkretny naruszony przepis rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Główną zaś nieprawidłowością przedłożonego projektu budowlanego - powodującą automatycznie brak możliwości jego zaakceptowania przez organ nadzoru budowlanego - był przedmiot opracowania. Postępowanie administracyjne toczy się bowiem w sprawie budynku garażowo - gospodarczego (oznaczonego na załączniku graficznym kolorem zielonym, który to załącznik stanowi integralną część decyzji organu l instancji - szkic sytuacyjny do czynności kontrolnych w dniu 7 sierpnia 2018 r.), o powierzchni zabudowy ok. 34,61 m2. Natomiast z przedłożonego projektu budowlanego sporządzonego przez inż. Panią B.D. wynika, że pomieszczeniami przeznaczonymi do przebudowy są: garaż, garaż, garaż, pomieszczenie pomocnicze, o łącznej powierzchni zabudowy ok. 84,91 m2. Nadto, rację należy również przyznać organowi szczebla powiatowego, że zastosowanie w postępowaniu legalizacyjnym zwolnienia z obowiązku zapewnienia przez projektanta sprawdzenia projektu budowlanego obiektu o prostej konstrukcji zostało jednak wprost wyłączone mocą normy wynikającej z art. 20 ust. 3 pkt 2 in fine ustawy Prawo budowlane. To zaś oznacza, że M.P. na tym etapie postępowania zobowiązany był do przedłożenia takiego właśnie projektu spornego budynku garażowe - gospodarczego, usytuowanego na terenie działki oznaczonej nr ewidencyjnym gruntów [...], przy ulicy [...] w K. Zgodnie bowiem z treścią art. 20 ust. 2 ustawy Prawo budowlane - projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczne - budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności. Obowiązek sprawdzenia nie dotyczy przy tym, stosownie do normy art. 20 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, zakresu objętego sprawdzaniem i opiniowaniem na podstawie przepisów szczególnych (pkt 1), a także projektów obiektów budowlanych o prostej konstrukcji, jak: budynki mieszkalne jednorodzinne, niewielkie obiekty gospodarcze, inwentarskie i składowe (pkt 2).
Organ odwoławczy zwrócił uwagę na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 sierpnia 2020 r., sygn. akt: II SA/Łd 86/20, którym uchylono w całości decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 listopada 2019 r., Nr 296/2019 oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pabianicach z dnia 6 września 2019 r., Nr 144/2019, którą na postawie art. 48 ust. 1 i art. 49 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, nakazano "Panu M.P. - jako Inwestorowi samowolnej odbudowy budynku garażowo - gospodarczego, usytuowanego na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] nr [...] (dz. nr ewid. [...], obręb [...]), dokonać rozbiórki budynku gospodarczo - garażowego o wymiarach w rzucie: 6,04 m x 5,73 m, usytuowanego w granicy wschodniej w/w nieruchomości (oznaczonego na załączniku graficznym kolorem zielonym, stanowiącym integralną część niniejszej decyzji -szkic sytuacyjny do czynności kontrolnych w dniu 7 sierpnia 2018 r.)". W uzasadnieniu ww. wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, iż "Orzekając o nakazie rozbiórki całego budynku oznaczonego na wskazanym wyżej załączniku do protokołu z 7 sierpnia 2018 r., a więc wszystkich jego 4 ścian, uwadze organów orzekających umknęło, że rozstrzygnęły one w szerszym zakresie, aniżeli popełniona została przez inwestora samowola budowlana. Istotne wątpliwości budzi przede wszystkim konieczność rozebrania ściany wspólnej pomiędzy budynkami nr 3 i 4, która to ściana, czego wyraźnie nie dostrzegają organy, nie została wybudowana w warunkach samowoli budowlanej, a przynajmniej w dacie orzekania o rozbiórce miarodajnych ustaleń w tym zakresie było brak oraz ściany wspólnej, zrealizowanej co prawda w warunkach samowoli budowlanej pomiędzy spornym budynkiem nr 4 i blaszanym garażem oznaczonym na szkicu nr 5. Analiza podjętych w kontrolowanej sprawie rozstrzygnięć organów obu instancji dowodzi, że nie rozważyły one z należytą starannością, czy wykonanie orzeczonego nakazu rozbiórki w realiach rozpatrywanej sprawy jest możliwe z technicznego punktu widzenia. Brak jest bowiem jakichkolwiek ustaleń co do tego, jak wykonanie nakazu rozbiórki wpłynie na konstrukcję budynku nr 3, który w rezultacie zostanie pozbawiony jednej ze ścian oraz budynku blaszanego nr 5. Z zebranego materiału dowodowego wynika co prawda, że budynki nr 2-5 usytuowane są w zabudowie szeregowej, niemniej jednak w toku postępowania wyjaśniającego nie zostało ustalone w sposób jednoznaczny, czy każdy z tych budynków ma samodzielną konstrukcję, czy też może posiadają one wspólne elementy konstrukcyjne, jak chociażby ściany nośne. Wreszcie, o czym była już wcześniej mowa, z niekwestionowanych ustaleń organu, których skarżący nie podważał w toku postępowania wyjaśniającego wynika, że wybudował on tylko dwie ściany. (...) Co istotne, skarżący zwracał uwagę na powyższą okoliczność w piśmie uzupełniającym odwołanie od decyzji z [...], jednak organ odwoławczy nie uwzględnił jego uwag i argumentów w tym zakresie, co zasadnie stanowiło przedmiot jednego z zarzutów skargi, stwierdzić trzeba, że nie można nakazać rozbiórki całego obiektu w przypadku ustalenia, że tylko pewna jego część została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z taką zaś sytuacją mamy niewątpliwie do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy jako, że skarżący został zobowiązany do rozbiórki części obiektu, która nie została wykonana w warunkach samowoli budowlanej. Prawidłowe określenie zakresu prac rozbiórkowych w treści rozstrzygnięcia, co wyraźnie umknęło organom orzekającym w sprawie, rzutuje na wykonalność decyzji, także na etapie ewentualnego postępowania egzekucyjnego. (...) Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić trzeba, że organy obuj instancji nie dokonały rzetelnej analizy zakresu i rodzaju robót budowlanych wykonanych przez inwestora w kontekście sformułowania decyzji rozbiórkowej i możliwości jej wykonania. Uchyliły się także od jednoznacznego wyjaśnienia, czy objęty spornym postępowaniem budynek gospodarczo-garażowy, choć postawiony w zabudowie szeregowej, stanowi samodzielną z technicznego punktu widzenia konstrukcję, czy też może jest konstrukcyjnie powiązany z sąsiadującymi budynkami nr 3 i 5 (...)".
Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy, ŁWINB wskazał, że organ l instancji uczynił zadość ww. uwagom poczynionym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Jak wynika z protokołu oględzin z dnia 25 sierpnia 2021 r. oraz dołączonej do niego dokumentacji fotograficznej, orzeczona rozbiórka dwóch ścian ocenianego budynku nie wpłynie na sąsiednie budynki, a tym samym rozbiórka jest technicznie wykonalna i egzekwowalna w drodze postępowania egzekucyjnego w administracji.
W odniesieniu do samowoli budowlanej, o której stanowi art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, podkreślić należy, że ustawodawca dopuścił możliwość naprawienia powstałych nieprawidłowości związanych z realizacją procesu budowlanego. Oznacza to, że prawodawca statuuje jako zasadę przeprowadzenie postępowania zmierzającego do legalizacji obiektu budowlanego lub jego części. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wznoszonego bez pozwolenia na budowę lub z naruszeniem jego warunków stał się wyjątkiem. Oczywiście legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, tylko uprawnieniem inwestora. Tym niemniej nakaz rozbiórki obiektu budowlanego może zostać orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji (wyrok NSA z 21 maja 2005 r., OSK 1602/04, wyrok NSA z 20 stycznia 2009 r., II OSK 1879/07, wyrok NSA z 7 maja 2009 r., II OSK 705/08, Prawo budowlane. Komentarz, red. Z. Niewiadomski, Warszawa 2009 r., s. 509).
Jednakże skuteczność prowadzonego postępowania legalizacyjnego zależy od złożenia dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, których przedłożenie w wyznaczonym terminie, stanowi swoisty wniosek Inwestora o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (art. 48 ust. 5 ustawy). Drugi etap następuje w momencie, gdy inwestor wywiąże się z nałożonych obowiązków, wtedy bowiem organ nadzoru budowlanego wnikliwie, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzieleniem pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, dysponując dokumentacją projektową, która precyzyjnie i technicznie j odzwierciedla zamierzenie budowlane - bada zgodność inwestycji z przepisami, tj. dokonuje sprawdzenia przedłożonej dokumentacji legalizacyjnej.
Jak wskazuje orzecznictwo, "do wydania nakazu rozbiórki uprawnia właściwy organ stwierdzenie niewykonania przez sprawcę samowoli budowlanej obowiązku przedstawienia projektu budowlanego, przy czym równoznaczne z tym będzie przedstawienie projektu budowlanego nie spełniającego prawidłowo wskazanych przez organ wymogów ustawowych, do których dopełnienia inwestor został skutecznie wezwany." (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 17 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 193/17, Lex nr 2347538).
Poza sporem jest, iż w zakreślonym przez organ l instancji terminie Zobowiązany nie dopełnił obowiązków nałożonych postanowieniem organu II instancji z dnia 7 lutego 2019 r., nr 23/2019, wydanym w trybie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, w związku z postanowieniem organu szczebla powiatowego z dnia 31 maja 2019 r., nr 036/2019. Wskazać jednak, należy, że Zobowiązany – M.P. nie złożył wniosku o zmianę terminu wskazanego w postanowieniu z dnia 31 maja 2019 r., nr 036/2019, z treści przedkładanych pism nie wynika także, jakoby Zobowiązany zainteresowany był prowadzeniem postępowania legalizacyjnego, a jak już wskazano, jest to jedynie uprawnienie inwestora.
Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika ponadto, że w zakresie rozstrzygnięcia w przedmiocie przedłużenia tego terminu organ dysponuje tzw. luzem decyzyjnym, gdyż zakres i bieg terminu nie wynika wprost z przepisu prawa, lecz z woli organu administracji (por. wyrok NSA z 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1893/14). W konsekwencji, możliwe jest przedłużenie tego terminu również po jego upływie, gdyż żaden przepis prawa nie stoi temu na przeszkodzie, a możliwość taką uzasadnia cel instytucji legalizacji samowoli budowlanej, jakim jest stworzenie stronom jak najlepszych warunków do jej legalizacji. Podobnie, uznanie przez organ, nawet po upływie ww. terminu, że obowiązek został wykonany, daje podstawę do legalizacji zabudowy, która nie narusza prawa.
Tak wiec, aż do chwili wydania decyzji przez organ l instancji oraz także w toku postępowania odwoławczego skarżący mógł uzupełnić dokumentację, która umożliwiłaby kontynuacje procesu legalizacyjnego dla ocenianej inwestycji. W sytuacji, gdy inwestor nie przedłoży dokumentacji, o której mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego zobligowany jest orzec rozbiórkę obiektu, o czym stanowi wprost art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Pierwotna decyzja organu I instancji w przedmiotowej sprawie wydana została w dniu 6 września 2019 r., a więc ponad dwa miesiące po upływie terminu na uzupełnienie dokumentacji, czego Inwestor do dnia dzisiejszego nie uczynił.
Organ nadzoru budowlanego nie dysponuje swobodą co do dalszego trybu postępowania, gdyż konstrukcja analizowanej normy nie pozostawia mu uznaniowości ani też możliwości odmiennego od wskazanego rozstrzygnięcia sprawy, i tak: "Żaden przepis p.b. nie przewiduje w sytuacji niespełnienia przez stronę w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki" [patrz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 maja 2019 r., sygnatura akt II SA/Łd 526/18, LEX nr 2685286]. Ustawodawca z mocy art. 49 ust. 3 ustawy Prawo budowlane nie pozostawia właściwemu organowi wyboru treści rozstrzygnięcia - nakazując mu w określonych okolicznościach zastosować przepis art. 48 ust. l ustawy Prawo budowlane, czyli nakazać rozbiórkę.
Konkludując powyższe rozważania ŁWINB stwierdził, że w sprawie zaistniały przesłanki wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 48 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 49 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, a tym samym subsumpcja dokonana przez organ szczebla powiatowego była prawidłowa i nie budzi zastrzeżeń Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Należało zatem zgodnie z przepisem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pabianicach z dnia 7 kwietnia 2022 r., nr 051/22.
Odnosząc się do treści odwołania organ II instancji wyjaśnił, iż podniesione przez Odwołującego okoliczności nie mogły zostać uwzględnione. Jak wyjaśniono powyżej zastosowane w analizowanym postępowaniu normy prawa nie pozostawiają bowiem organom administracji publicznej swobody co do trybu prowadzonego postępowania. Tym samym organy administracji publicznej nie mają możliwości różnego kształtowania stosunków prawnych, zależnie od okoliczności faktycznych, jakkolwiek istotnych dla strony, to jednak będących prawnie obojętnych.
Organ II instancji wskazał także, że zgodnie z treścią art. 31a § 1 Prawa budowlanego, roboty zabezpieczające i rozbiórkowe można rozpocząć przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę lub przed dokonaniem zgłoszenia, o którym mowa w art. 31 ust. 1, jeżeli mają one na celu usunięcie bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Jednakże zgodnie z § 2 ww. artykułu wynika, że rozpoczęcie robót, o których mowa w ust. 1, nie zwalnia od obowiązku bezzwłocznego uzyskania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę lub dokonania zgłoszenia, czemu skarżący nie zadośćuczynił.
W skardze na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi nr 189/2022 z dnia 10 sierpnia 2022 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M.P. wskazał, że nie zgadza się z zakwalifikowaniem przez PINB w Pabianicach oraz WINB w Łodzi prac budowlanych jako samowoli. Skarżący podał, że prace wykonał jako zabezpieczające i w sytuacji wyższej konieczności przed zagrożeniem pożarowym. Budynek garażowo-gospodarczy przy granicy wschodniej z działką [...] jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zabudowania na działce nr [...] przy granicy wschodniej z działką [...] są od lat 60 ubiegłego wieku. Wyrys z mapy geodezyjnej z 1978 r. jest załączony do wglądu w dokumentach sprawy. Skarżący wskazał, że złożył do PINB w Pabianicach wszystkie wymagane dokumenty tak jak nakazał w postanowieniu nr 23/2019 z dnia 7 lutego 2019 r. WINB w Łodzi z myślą, że po rozpatrzeniu złożonych dokumentów dostanie zgodę na kontynuowanie prac, gdyż budynek jest zgodny z przepisami. Strona podniosła, że: "zapłaciłem pani architekt za projekt, pani B.D. ma uprawnienia do projektowania w budownictwie, była kierowniczką wydziału architektury starostwa powiatowego w Pabianicach w wydziale zamiejscowym w K. zatwierdzała projekty budowlane i wydawała pozwolenia na budowę w swojej pracy zawodowej. Również w swojej działalności prywatnej wykonywała projekty budowlane wiec pani D. wie jak zrobić projekt. Zapłaciłem pieniądze za projekt na cały budynek garażowo-gospodarczy tak jak chcę, żeby był przebudowany, budynek nie narusza przepisów prawa. PINB w Pabianicach podzielił budynek garażowo-gospodarczy na budynki nr 2,3,4, to nie są budynki tylko pomieszczenia w jednym budynku garażowo-gospodarczym tak jak jest w wykonanym przez panią architekt projekcie. PINB w Pabianicach każe mi zrobić osobny projekt na budynek nr 4, który nie jest budynkiem tylko pomieszczeniem. Zwracam się z prośbą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o rozpatrzenie mojej sprawy, zapoznanie się z projektem budowlanym, chcę tą sprawę w PINB zakończyć i przystąpić do prac budowlanych".
Skarżący podał, że "garaż nr 4 był w złym stanie technicznym, dach spadek na stronę wschodnią, sąsiednią działkę [...], ściana wschodnia pochylona na stronę działki sąsiedniej [...] na tej ścianie były oparte krokwie, krokwie przy ścianie wschodniej był podparte od wewnątrz stemplami co pani architekt udokumentowała zdjęciami na potrzeby projektu. Garaż nr 4 był z lat 60, dach garażu nr 4 zimą 2018 r. zarwał się częściowo od ciężaru mokrego śniegu, co spowodowało dalsze pochylenie się ściany wschodniej oraz ściany północnej. Po zarwaniu dachu powiadomiłem telefonicznie panią architekt, która wykonywała projekt przebudowy budynku garażowo-gospodarczego. Pani D. powiedziała mi w rozmowie telefonicznej, żebym poszedł do urzędu miasta w K. ul. [...] do pokoju [...] na pierwszym piętrze W celu złożenia informacji, żebym mógł przystąpić do rozbiórki dachu i ściany. Poinformowałem Urząd Miejski w K. o tym fakcie (dokument załączony do akt sprawy) w dniu 21.03.2018 r. L.Dz.4301/03/2018 "Garaż 29 m2 (jako pomieszczenie nr 4) ze względu na zły stan techniczny nieużytkowany nadający się do rozbiórki i ponowna odbudowa, a pozostałych garaży zmiana połaci dachu." W pokoju nr [...] urzędu miasta wypisałem tą treścią druk IN-1, ponieważ tak to zrozumiałem po rozmowie z panią architekt. Jak się później dowiedziałem powinienem zgłosić jeszcze do wydziału architektury o czym pani architekt D. mi nie powiedziała. Więc to nie jest tak jak twierdzi WINB w Łodzi w decyzji nr 189/2022 z dnia 10.08.2022 r. że nie zgłaszałem konieczności rozbiórki i przebudowy garażu. Projekt przebudowy budynku garażowo-gospodarczego obejmuje zmianę kierunku spadku połaci dachu na stronę własnej działki, nie zmieniają się wymiary zewnętrzne budynku tj. długość, szerokość.
Rozebrane zostało to, co uległo zawaleniu, ponieważ musiałem uporządkować i potem zabezpieczyć swoją nieruchomość. Podczas rozbiórki dachu stara ściana uległa pęknięciu i pochyleniu na działkę sąsiada, więc przystąpiłem do zabezpieczenia miejsca rozbiórki ponieważ działka sąsiada [...] nie jest ogrodzona. Odbudowana została z pustaków ściana wschodnia wysokości 3 m pomieszczenia nr 4 od strony działki [...] jako zabezpieczenie mojej działki przed zagrożeniem pożarowym palących się suchych wysokich na 1,5 m traw na działce [...]. Brałem udział osobiście w gaszeniu palących się suchych traw wiosną 2017 r. na działce sąsiada nr [...] i we wcześniejszych latach wykaszałem suchą trawę wysoką na 1,5 m, żeby nie doszło do zapalenia dachu na garażu (pomieszczeniu nr 4 ), którego dach był pokryty deskami i papą.
Garaż (pomieszczenie nr 4) jest na wprost bramy wjazdowej na moją działkę w linii prostej od bramy wjazdowej do garażu, wiec chce by garaż nr 4 był garażem ma moje dwa samochody, pomieszczenie nr 3 jako garaż na przyczepę, a pomieszczenie nr 2 gospodarcze, tak jak jest to w projekcie złożonym przez panią architekt B.D. w dniu 16.06.2018 r. do wydziału architektury w K. Lokalizacja tego garażu jest dla mnie bardzo ważna, chcę by ten budynek był w tym miejscu po przebudowie tak jak był wcześniej od lat 60, dlatego uważam, że nie ma konieczności stosowania rozwiązań takich jakie wybrał w swoich decyzjach PINB w Pabianicach.
Nie chcę, żeby garaż nr 3 i pomieszczenie nr 2 było rozpatrywane w późniejszym terminie tak jak zdecydował w piśmie PINB w Pabianicach.
Proszę WSA w Łodzi o podjęcie konkretnych decyzji ponieważ wyrok, który WSA w Łodzi wydał w dnu 06.08.2020 r. sygn. akt II SA/Łd 86/20 nie był dla mnie ostatecznie rozstrzygający, żebym mógł kontynuować przebudowę budynku garażowo-gospodarczego według projektu. Dwa lata od wyroku WSA w Łodzi minęło w dniu 6 sierpnia 2022 r. i sprawa nadal jest w tym samym miejscu tak jak była, co świadczy o tym, że PINB w Pabianicach lekceważąco podchodzi do wyroku WSA w Łodzi i nadal prowadzi sprawę przewlekle i z błędami robi mi celowe problemy. W zarządzie powiatu pabianickiego jest pan H.B. były burmistrz K., którego córka A.C. z mężem W.C. jest właścicielką działki [...] z którą sąsiaduję od strony wschodniej. Działka [...] ma szerokość ok 11 m dodatkowo równolegle dokupili sąsiednią pożydowską przedwojenną część ziemi. Dlatego nie pasuje im budynek przy granicy chcieli by mnie zlikwidować i może i spalić ponieważ nie wykaszają traw na swojej zarośniętej niezagospodarowanej działce. Od strony państwa C. miałem ścianę pomalowana sprayem. Pan C. robił zdjęcia i napisał pismo do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Pabianicach, że została odbudowana ściana - ścianę odbudowałem ze względu na zagrożenie pożarowe ze strony działki pana C. nr [...] teraz mam ścianę wysoką 3 m i mam spokój nie muszę wykaszać jego działki przy moim budynku i mam bezpiecznie na mojej nieruchomości, była to wyższa konieczność przed zagrożeniem spalenia. To tak jak państwo Polskie musiało wybudować płot na granicy z Białorusią przed zagrożeniem. Pani architekt B.D. była kierowniczką w wydziale zamiejscowym architektury w K. w czasie gdy burmistrzem był pan H.B., co mogło również mieć niekorzystny wpływ na moją sprawę z racji powiązań. Proszę Wysoki Sąd o zakończenie sprawy i umożliwienie dokończenia przebudowy budynku ponieważ od pięciu lat mam na podwórku gruzowisko i niedokończoną przebudowę, ponieważ PINB w Pabianicach zajmuje się moja sprawą 5 lat bez korzystnego dla mnie rozstrzygnięcia.
PINB w Pabianicach też popełnia błędy w prowadzeniu mojej sprawy moim kosztem o czym świadczy wyrok WSA w Łodzi z dnia 06.08.2020 r. sygn. akt II SA/Łd 86/20, który uchylił decyzję WINB z dnia 29.11.2019 r. oraz poprzedzającą ja decyzję PINB nr 144/2019 z dnia 06.09.2019 r. Decyzja PINB nr 051/2022 z dnia 07.04.2022 r. była i dopiero po ośmiu miesiącach (oględziny PINB dnia 25.08.2021 r.) i też zawierała błędy w postępowaniu na co zwróciłem uwagę w piśmie do WINB w Łodzi z dnia 16.05.2022 r. co skutkowało wydaniem przez WINB w Łodzi postanowienia nr 109/1/2022 z dnia 09.06.2022 r. zlecającego PINB w Pabianicach przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego.
Chcę by Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wydał korzystne dla mnie rozwiązanie w tej sprawie, ponieważ działania moje były prowadzone w sytuacji wyższej konieczności i w dobrej wierze dbając o własne mienie. Nawet jeżeli popełniłem błąd to nieświadomie w wyniku braku informacji od pani architekt. W przypadku mojej przebudowy starałem się dopełnić wszystkich wymogów prawa w tym zakresie. Decyzją administracyjną nie można zniszczyć tego, co zostało wybudowane, ludzką pracę, włożone pieniądze, a budynek jest zgodny z miejscowym prawem zagospodarowania przestrzennego. Ja jako właściciel, nie mogę przystać na takie rozwiązanie sprawy przez PINB w Pabianicach.
Proszę skład sędziowski orzekający Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o przychylne, korzystne dla mnie zastosowanie rozwiązania prawnego z uwzględnieniem moich argumentów w złożonych pismach do PINB w Pabianicach i WINB w Łodzi i korzystny dla mnie wyrok".
W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842), powoływanej dalej jako: "ustawa covidowa". W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 wskazanej ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19. Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (zob. uchwała NSA z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, dostępna na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z dnia 10 stycznia 2023 r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że skarżący ani uczestnicy postępowania nie potwierdzili możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie, mimo wezwania, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z dnia 15 lutego 2023 r.
Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji (zarządzenie o rozprawie zdalnej z dnia 10 stycznia 2023 r.).
Przechodząc zatem do kontroli legalności zaskarżonej decyzji należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Z uwagi na fakt, że sprawa była już przedmiotem badania przez tut. Sąd w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2020 r., II SA/Łd 86/20, w kontrolowanej sprawie znaczenie ma również regulacja zawarta w art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W orzecznictwie sądów administracyjnych sformułowano pogląd, który Sąd w składzie niniejszym w pełni podziela, że związanie samego sądu administracyjnego oceną i wskazaniami co dalszego postępowania, w rozumieniu powołanego art. 153 p.p.s.a., oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1889/12, a także wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2015 r., II SA/Łd 1182/14, dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie podkreślono, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie administracji oraz sądzie, może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ administracji publicznej w przyszłości, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd i organ, jeżeli ocena prawna wyrażona w tym orzeczeniu nie zostanie uchylona w prawem określonym trybie i jeżeli nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 25 marca 2014 r., II GSK 55/13, a także wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2015 r., II SA/Łd 1182/14, dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka zaś sytuacja nie ma miejsca w kontrolowanej sprawie, a zatem Sąd z uwagi na fakt, iż wskazany wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 sierpnia 2020 r. uzyskał przymiot prawomocności zobowiązany był zastosować się również do regulacji zawartej w art. 170 p.p.s.a. W świetle zaś tego przepisu, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych i przyczyny wzruszenia aktów organów administracji publicznej Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób określony w przywołanych wyżej przepisach, a także co istotne organ orzekający w przedmiotowej sprawie w całości uwzględnił ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w powołanym wyżej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 6 sierpnia 2020 r., co tym samym uzasadnia oddalenie skargi.
Podstawę materialnoprawną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 48 ust. 1 i 49 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.) w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471).
Jak wynika z art. 48 ustawy Prawo budowlane organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jeżeli budowa jest jednak zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu nakłada się m.in. obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: - zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; - dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie ww. obowiązków, organ winien wydać decyzję o nakazie rozbiórki.
Jak wynika z uzasadnienia wyroku tut. Sądu z dnia 6 sierpnia 2020 r., II SA/Łd 86/20 Sąd zaakceptował w pełni ustalenia faktyczne organów nadzoru odnoszące się do stwierdzenia, że w stosunku do budynku oznaczonego na szkicu sytuacyjnym nr 4 mamy do czynienia z samowolą budowlaną.
Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że na działce nr ewid. [...] oprócz budynku mieszkalnego, znajdują się usytuowane w zabudowie szeregowej, oznaczone na szkicu sytuacyjnym do czynności kontrolnych przeprowadzonych 7 sierpnia 2018 r., obiekty oznaczone nr 2 - 5. Budynki gospodarczo-garażowe to obiekty nr 2, 3 i 4, budynek garażowy blaszany to obiekt nr 5.
W toku prowadzonego postępowania bezspornie ustalono, że będący przedmiotem postępowania budynek garażowo - gospodarczy (oznaczony nr 4 na szkicu sytuacyjnym) został rozebrany, a następnie M.P. zrealizował nową ścianę w granicy wschodniej nieruchomości o wysokości 3 m (mierząc od strony działki oznaczonej nr ewidencyjnym gruntów [...]), a także wysokości 3,30 m (mierząc od strony działki sąsiedniej oznaczonej nr ewidencyjnym gruntów [...]) oraz nową ścianę północną o wysokości 2,68 m. Ustalono ponad wszelką wątpliwość, że M.P. nie dysponował decyzją o pozwoleniu na budowę i nie dokonał zgłoszenia robót budowlanych w organie administracji architektoniczne - budowlanej.
Warto również zwrócić uwagę, że Sąd w ww. wyroku nie zakwestionował prawidłowości wdrożenia procedury legalizacyjnej, jak również tego, że na skutek niewykonania obowiązków nałożonych postanowieniem wydanym w trybie art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane co do zasady powstał obowiązek nałożenia obowiązku rozbiórki. Sąd stwierdził jednak, że "orzekając o nakazie rozbiórki całego budynku oznaczonego na wskazanym wyżej załączniku do protokołu z 7 sierpnia 2018 r., a więc wszystkich jego 4 ścian, uwadze organów orzekających umknęło, że rozstrzygnęły one w szerszym zakresie, aniżeli popełniona została przez inwestora samowola budowlana. Istotne wątpliwości budzi przede wszystkim konieczność rozebrania ściany wspólnej pomiędzy budynkami nr 3 i 4, która to ściana, czego wyraźnie nie dostrzegają organy, nie została wybudowana w warunkach samowoli budowlanej, a przynajmniej w dacie orzekania o rozbiórce miarodajnych ustaleń w tym zakresie było brak oraz ściany wspólnej, zrealizowanej co prawda w warunkach samowoli budowlanej pomiędzy spornym budynkiem nr 4 i blaszanym garażem oznaczonym na szkicu nr 5. Analiza podjętych w kontrolowanej sprawie rozstrzygnięć organów obu instancji dowodzi, że nie rozważyły one z należytą starannością, czy wykonanie orzeczonego nakazu rozbiórki w realiach rozpatrywanej sprawy jest możliwe z technicznego punktu widzenia".
Realizując wskazania Sądu w toku postępowania ustalono, że rozbiórce podlegają dwie ściany zrealizowane w warunkach samowoli budowlanej: jedna od strony budynku nr 5 (blaszanego garażu) i druga w granicy z działką sąsiednią.
Jak wynika z protokołu oględzin przeprowadzonych dnia 25 sierpnia 2021 r. (k. 202) ściana usytuowana w granicy działki nie jest w żaden sposób powiązana z budynkiem konstrukcji stalowej. Budynek konstrukcji stalowej posiada dwie ściany stalowe (północną i zachodnią) oraz jedną z płyt betonowych ogrodzeniowych (w granicy), dach wsparty jest na trzech ramach stalowych.
Z kolei z protokołu z oględzin przeprowadzonych w dniu 26 lipca 2022 r. (k. 218) wynika, że ściana północna budynku oznaczonego na szkicu nr 3 jest konstrukcji murowanej i styka się ze ścianą wschodnią budynku oznaczonego nr 4 objętego nakazem rozbiórki. Rozbiórka ściany wschodniej budynku nr 4 nie naruszy zatem w żaden sposób ściany budynku nr 3.
Skoro organy nadzoru budowlanego ustaliły w sposób niewątpliwy, że rozbiórka dwóch ścian budynku oznaczonego nr 4 jest technicznie możliwa bez uszczerbku dla sąsiadujących budynków o nr 3 i 5, brak było przeszkód do zastosowania w okolicznościach rozpoznawanej sprawy art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Reasumując, zaskarżona decyzja utrzymała zatem w mocy decyzję organu I instancji, która odpowiada prawu i realizuje wytyczne wynikające z poprzedniego wyroku WSA w Łodzi z dnia 6 sierpnia 2020 r., II SA/Łd 86/20 odnoszące się do ustalenia, czy nakaz rozbiórki jest możliwy z technicznego punktu widzenia.
Odnosząc się do zarzutów i twierdzeń skargi należy wskazać, że nie mogą one wywołać zamierzonego rezultatu w postaci uwzględnienia skargi. Lektura skargi uprawnia do przyjęcia, że koncentruje się ona wokół próby wywodzenia, że budynki oznaczone nr 2-4 w istocie nie stanowią budynków, lecz "pomieszczenia w jednym budynku garażowo-gospodarczym". Zarzuty te uznać należy przede wszystkim za spóźnione, jako że prawidłowość ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie została stwierdzona wyrokiem tut. Sądu z dnia 6 sierpnia 2020 r., który jest wyrokiem prawomocnym i nie został przez skarżącego skutecznie zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.
is