II SA/Łd 819/24

II SA/Łd 819/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-04-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
Beata Czyżewska /sprawozdawca/
Jarosław Czerw /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 63, art. 64 par. 1 i 2, art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 16 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 53 par. 1, art. 54 par. 2, art. 119 pkt 2, art. 145 par. 1 pkt 2, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1935
par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Czerw Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Beata Czyżewska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 kwietnia 2025 roku sprawy ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Teatru im. [...] w Ł. z dnia 24 czerwca 2024 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości; 2. zasądza od Dyrektora Teatru im. [...] na rzecz A. C. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. dc
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 24 czerwca 2024 r. Dyrektor Teatru im. [...] w Ł., na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - dalej u.d.i.p. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - dalej k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku A. C. o udostępnienie informacji publicznej, odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie informacji o umowach zawartych przez Teatr im. [...] w Ł. z osobami fizycznymi w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2023 r., zawierających co najmniej datę umowy, jej stronę, kwotę (kwoty) wypłacone w ramach umów, ich przedmiot oraz numer.
Motywując podjęte rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że 25 stycznia 2024 r. wnioskodawczyni za pośrednictwem poczty elektronicznej zażądała udostępnienia informacji publicznej w zakresie udzielenia informacji o umowach zawartych przez Teatr im. [...] w Ł. w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2023 r., zawierających co najmniej datę umowy, jej stronę, kwotę (kwoty) wypłacone w ramach umów, ich przedmiot oraz numer. Skarżąca wskazała, iż wnioskuje o udostępnienie powyższych danych w postaci kopii wyciągu z rejestru umów lub w innej, wygodnej organowi postaci na adres email, z którego nadano wniosek.
Pismem z 7 lutego 2024 r. Dyrektor Teatru im. [...] w Ł. przesłał zestawienie z żądanymi danymi z pominięciem danych dotyczących umów z kontrahentami będącymi osobami fizycznymi.
Organ ustalił, iż przedmiot żądania stanowi informację publiczną zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. 7 lutego 2024 r. organ częściowo udzielił żądanych informacji. W pozostałym zakresie organ odmówił udzielenia informacji publicznej z uwagi na fakt, że ich ujawnienie prowadziłoby do naruszenia praw i wolności podmiotów współpracujących z Teatrem. Podstawę prawną do odmowy udostępnienia żądanych informacji stanowi art. 5 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 29a ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniom w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Przepisy ustawy o ochronie informacji niejawnych oraz ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych stanowią legi speciali w stosunku do u.d.i.p. i muszą być stosowane na zasadzie pierwszeństwa. W konsekwencji w sytuacji gdy wnioskowana informacja stanowi informację niejawną lub też informację ustawowo chronioną wyłączona jest możliwość jej uzyskania na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Według organu, wniosek skarżącej obejmuje udzielenie informacji publicznej o umowach zawartych z osobami fizycznymi na świadczenie usług z zakresu działalności artystycznej lub twórczej w rozumieniu art. 29a ust. 1 pkt 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Wprowadzenie ustawowej możliwości wyłączenia jawności danych osobowych wynagrodzeń artystów twórców i wykonawców, w przypadku gdy osoby te stają się stronami umów cywilnych zawartych z instytucjami kultury, uzasadnione jest bezpieczeństwem tych osób i ich majątku, jak i ochrona wysokości honorarium artysty w związku z interesem prywatnym takiej osoby przy uwzględnieniu specyfiki wykonywanego zawodu. Przedmiotowe umowy nie były zawierane w trybie ustawy Prawo zamówień publicznych i zawierały zastrzeżenie o braku możliwości ujawnienia informacji zawartych w tych umowach. Po drugie, organ nie ujawnił żądanych informacji z uwagi na art. 5 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniom ze względu na prywatność osoby fizycznej. Dodatkowo, po analizie organ doszedł do wniosku, iż żaden z kontrahentów Teatru nie należy do kręgu osób pełniących funkcje publiczne.
W związku z powyższym organ nie był uprawniony do udzielenia informacji w zakresie wszystkich umów znajdujących się w rejestrze umów prowadzonym przez Teatr im. [...] w Ł..
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się A. C. reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, która w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła o stwierdzenie jej nieważności w całości, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i poza kolejnością na zasadzie art. 21 pkt 2 u.d.i.p. Skarżąca podniosła wobec decyzji zarzut nieważności wynikający z wydania jej z rażącym naruszeniem prawa, to jest w sytuacji, gdy do organu wpłynął wniosek skarżącej złożony pocztą elektroniczną, a organ, zmierzający do wydania decyzji, nie wezwał skarżącej do podpisania wniosku.
Motywując wywiedzioną skargę jej autor wyjaśnił, że 25 stycznia 2024 r. skarżąca za pośrednictwem poczty elektronicznej złożyła do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej o treści: "Dzień dobry, na podstawie art. 61 Konstytucji RP wnoszę o: 1. informacje o umowach, zawartych w okresie 1.01.2023-31.12.2023, zawierające co najmniej poniższe dane: - data umowy, - strona umowy - kwota umowy, kwoty wypłacone w ramach umowy, - przedmiot umowy - numer umowy. Udostępnić informacje proszę w postaci kopii wyciągu z rejestru umów lub winnej, wygodnej Państwu postaci... Informacje proszę w formie elektronicznej wysłać na niniejszy adres email.". Organ sporządził dokument określany jako decyzja i datowany na dzień 24 czerwca 2024 r. Doręczenie tego dokumentu do rąk skarżącej nastąpiło 1 października 2024 r. Decyzja ta jest dotknięta nieważnością, bowiem organ wydał ją w oparciu o wniosek złożony pocztą elektroniczną i bez wezwania skarżącej do jego uzupełnienia o stosowny podpis. Z tych wszystkich przyczyn, skargę należy uznać za uzasadnioną i zasługującą na uwzględnienie.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Teatru im. [...] w Ł. reprezentowany przez radcę prawnego wniósł o jej oddalenie w całości, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pełnomocnik organu podkreślił, że decyzja Dyrektora Teatru im. [...] w Ł. z 24 czerwca 2024 r. odmawiająca udzielenia informacji została doręczona skarżącej drogą mail 25 czerwca 2024 r. Decyzja została wydana zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 22 maja 2024 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 39/24. Zdaniem organu, brak jest ustawowych przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji. Podniesienie zarzutu nieważności decyzji przeczy intencjom skarżącej jako podmiotu wnioskującego. Jeżeli podmiot wnioskujący kieruje pytania niepodyktowane troską o dobro publiczne należy uznać, że nadużywa prawa do informacji.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z 4 listopada 2024 r. Sekretariat Wydziału II WSA w Łodzi wezwał organ do uzupełnienia w terminie 7 dni akt administracyjnych poprzez nadesłanie dowodu doręczenia skarżącej zaskarżonej decyzji.
Odpowiadając na powyższe wezwanie pełnomocnik organu przesłał wydruk wiadomości e-mail z 25 czerwca 2024 r., za pomocą której doręczono skarżącej decyzję organu z 24 czerwca 2024 r.
W piśmie z 6 stycznia 2025 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę w całości i stwierdził, że organowi nie służy prawo żądania zwrotu kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji, niezależnie od kierunku rozstrzygnięcia, a więc wniosek organu w tym zakresie jest bezpodstawny i nie zasługuje na uwzględnienie. Organ, korzystający z pomocy prawnej profesjonalnego pełnomocnika, powinien mieć świadomość, iż przepisy K.p.a., stosowane odpowiednio na mocy odesłania zawartego w u.d.i.p., wymagają, przed wydaniem decyzji, wezwania skarżącej do podpisania wniosku, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło i co uzasadnia wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Równocześnie rozważania organu na temat celu działania skarżącej są bezpodstawne i niczym nieuzasadnione. To, że skarżąca kwestionuje niekorzystne dla siebie rozstrzygnięcie organu w ustawą przewidziany sposób, jest jej dobrym prawem, a nie nadużyciem tegoż. Natomiast to, że organ, korzystający z pomocy prawnej profesjonalnego pełnomocnika, nie jest w stanie prawidłowo wydać i doręczyć decyzji administracyjnej, skarżąca pozostawiła pod rozwagę Sądu.
Na podstawie zarządzenia Sędziego sprawozdawcy z 14 stycznia 2025 r., w świetle treści pkt 2 uzasadnienia skargi oraz uzasadnienia odpowiedzi na skargę pełnomocnik skarżącej oraz pełnomocnik organu zostali wezwani do wskazania w terminie 3 dni od dnia doręczenia wezwania daty oraz trybu doręczenia skarżącej decyzji Dyrektora Teatru im. [...] w Ł. z 24 stycznia 2024 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Jednocześnie pełnomocnik organu został wezwany do przesłania w terminie 3 dni od dnia doręczenia wezwania, kompletnych akt administracyjnych, w tym w szczególności wniosku skarżącej z 25 stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Stosowne wezwania w tym przedmiocie doręczono pełnomocnikowi skarżącej 30 stycznia 2025 r., zaś pełnomocnikowi organu 29 stycznia 2025 r.
Pismem z 3 lutego 2025 r. pełnomocnik skarżącej, ustosunkowując się do wezwania Sądu wyjaśnił, że 1 października 2024 r. doręczono skarżącej zaskarżone decyzje listem poleconym. Wcześniej, bo 5 lipca 2024 r., skarżąca otrzymała skany decyzji za pośrednictwem poczty elektronicznej.
Pełnomocnik organu nie ustosunkował się do wezwania Sądu z 14 stycznia 2025 r.
Wobec powyższego na podstawie zarządzenia Sędziego sprawozdawcy z 18 lutego 2025 r. ponownie wezwano pełnomocnika organu do przesłania w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, kompletnych akt administracyjnych, w tym w szczególności wniosku skarżącej z 25 stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej oraz dokumentów powołanych w decyzji z 24 czerwca 2024 r. jednocześnie informując, że organ nie wykonał wezwania z 14 stycznia 2025 r. w powyższym zakresie. Dodatkowo wezwano pełnomocnika organu do wyjaśnienia i wskazania w terminie 7 dni od doręczenia wezwania sygnatury akt sprawy, do której zostały załączone akta administracyjne sprawy niniejszej, w sytuacji ich przekazania do Sądu wraz z odrębną skargą.
Wobec treści pisma pełnomocnika skarżącej z 3 lutego 2025 r., na mocy zarządzenia z 18 lutego 2025 r., pełnomocnik organu, został wezwany do przesłania w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, potwierdzenia odbioru przez skarżącą decyzji z 24 czerwca 2024 r.
Wspomniane wezwania zostały doręczone pełnomocnikowi organu 4 marca 2025 r.
W piśmie z 7 marca 2025 r. pełnomocnik organu poinformował Sąd, że akta administracyjne, w których zgromadzono dokumenty dotyczące niniejszego postępowania zostały załączone do sprawy o sygn. akt II SAB/Łd 39/24 i II SA/Łd 787/24. W załączeniu przesłano również dowód doręczenia skarżącej oraz jej pełnomocnikowi listem poleconym decyzji z 24 czerwca 2024 r. Decyzja została również wysłana w terminie ustawowym drogą e-mailową 19 lipca 2024 r. (w aktach sprawy II SA/Łd 786/24).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Sąd rozpoznał sprawę niniejszą w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym mając na uwadze dyspozycję art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 - dalej w skrócie "p.p.s.a."), który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W rozpatrywanej sprawie z wnioskiem o rozpoznanie sprawy w rozważanym trybie wystąpiły obie strony postępowania.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sądowej kontroli A. C. uczyniła decyzję Dyrektora Teatru im. [...] w Ł. z 24 czerwca 2024 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej w zakresie informacji o umowach zawartych przez Teatr im. [...] w Ł. z osobami fizycznymi w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2023 r., zawierających co najmniej datę umowy, jej stronę, kwotę (kwoty) wypłacone w ramach umów, ich przedmiot oraz numer.
Badając legalność zaskarżonej decyzji oraz postępowania w ramach którego została podjęta, Sąd stwierdził, że jest ona dotknięta wadą o charakterze kwalifikowanym, uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ została wydana na wniosek skarżącej, przesłany za pośrednictwem poczty elektronicznej, który nie został podpisany.
Zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 902 - dalej w skrócie "u.d.i.p."), odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji (ust. 1). Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że:
1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni;
2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej, poza utrwaleniem go w formie pisemnej. Możliwe jest bowiem przesłanie wniosku drogą elektroniczną, bez użycia podpisu elektronicznego, tak jak to miało miejsce na gruncie rozpatrywanej sprawy. Wynika to bowiem z braku konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, który żądając informacji publicznej, nie musi wykazać się jakimkolwiek uzasadniającym to interesem faktycznym lub prawnym. Wniosek składany w trybie u.d.i.p. co do zasady nie musi odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów k.p.a. Minimalne wymogi odnośnie do takiego wniosku muszą obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej. Niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej. Informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej, co uzasadnia przyjęcie, iż postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone. Z tego też względu np. brak autoryzowanego podpisu na wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi jego braku formalnego (vide: wyroki NSA z 16 marca 2009 r., I OSK 1277/08; z 30 listopada 2012 r., I OSK 1991/12; wyrok WSA w Poznaniu z 5 września 2013 r., II SAB/Po 76/13 - dostępne https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zupełnie odmiennie wygląda sytuacja, gdy organ stwierdzi, że zachodzą podstawy do wydania decyzji w trybie art. 16 u.d.i.p. Wówczas, następuje przejście do drugiego etapu postępowania, mającego stricte charakter postępowania administracyjnego. Od tego momentu wniosek o udostępnienie informacji publicznej winien spełniać wymogi określone w art. 63 k.p.a. Z chwilą wpłynięcia do organu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, organ zobowiązany jest ustalić, czy przedmiot wniosku rzeczywiście dotyczy informacji publicznej, a jeśli tak, to o jakim charakterze (informacje proste czy przetworzone), czy informacje te znajdują się w posiadaniu zobowiązanego podmiotu, czy podmiot zobowiązany posiada środki techniczne umożliwiające udostępnienie informacji w sposób wskazany przez wnioskodawcę oraz czy udostępnienie żądanych informacji nie podlega ograniczeniu ze względu na tajemnice prawnie chronione. Jeżeli wniosek dotyczy informacji publicznej, a brak ustawowych ograniczeń w jej udostępnieniu, organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej. W tych sytuacjach wniosek nie musi spełniać wymogów określonych w k.p.a. Dopiero ustalenie, że istnieje podstawa do odmowy udostępnienia informacji publicznej bądź umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., uzasadnia wezwanie wnioskodawcy o uzupełnienie braków formalnych wniosku, jeżeli wniosek jest obarczony brakami, o których stanowi k.p.a. Dopiero bowiem w takiej sytuacji - z mocy art. 16 ust. 2 u.d.i.p. - do decyzji, a w konsekwencji i postępowania poprzedzającego jej wydanie, znajdują zastosowanie przepisy k.p.a. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku znajduje uzasadnienie, po dokonaniu powyższej analizy i uzewnętrznieniu zamiaru organu.
Na gruncie regulacji zawartych w u.d.i.p. konieczne jest wyróżnienie dwóch etapów postępowania o różnym charakterze i mających za przedmiot odmienne sprawy administracyjne. W pierwszym etapie, jeżeli organ (lub inny zobowiązany podmiot) dysponuje żądaną informacją publiczną i istnieje podstawa do jej udostępnienia bez opłat, to w postępowaniu tym nie mają w ogóle zastosowania przepisy k.p.a., bowiem informacja publiczna jest wtedy po prostu udostępniana, co przybiera postać czynności materialno-technicznej. Dla wszczęcia takiego postępowania wystarczy wniosek ustny bądź złożony w innej niesformalizowanej formie, wniosek ten nie musi być poparty żadnym uzasadnieniem ani wskazaniem szczególnego interesu. Drugi etap postępowania, dotyczy sytuacji gdy w sprawie chociażby potencjalnie zachodzi możliwość podjęcia decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub decyzji o umorzeniu postępowania, albo też jakiegokolwiek innego aktu administracyjnego, który wiązałby się z ustaleniem podmiotu, od którego pochodzi wniosek. Wówczas do usunięcia braków formalnych wniosku znajduje zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a. (vide: wyrok NSA z 4 lutego 2016 r., I OSK 873/15). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 grudnia 2009 r., I OSK 1002/09, "wszystkie te przypadki, w których ma dojść do podjęcia przez organ aktu administracyjnego, w tym zwłaszcza kwalifikowanego, jakim jest decyzja administracyjna (odmowna oraz o umorzeniu postępowania), bezwzględnie wymagać będą własnoręcznego podpisu wnioskodawcy (podpisu elektronicznego) na wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jego brak winien być usuwany w postępowaniu naprawczym, regulowanym w art. 64 § 2 k.p.a.
Użyty w przywołanym na wstępie rozważań art. 16 ust. 2 u.d.i.p. zwrot "do decyzji odmownej oraz o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego" oznacza, że Kodeks ten ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o dostęp do informacji publicznej, o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji. W judykaturze sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, podzielany zresztą w pełni przez tutejszy Sąd, że podjęcie decyzji administracyjnej w sytuacji niepodpisania wniosku wykazuje cechy działania organu z urzędu, co w przypadku postępowania wszczynanego jedynie na wniosek oznacza wydanie decyzji dotkniętej wadą nieważności - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (vide: postanowienie NSA z 29 lutego 2012 r., I OW 196/11; wyroki NSA: z 4 lutego 2016 r., I OSK 873/15; z 26 maja 2017 r., I OSK 2534/16; z 27 września 2017 r., I OSK 7/17; z 12 października 2017 r., I OSK 430/17; z 18 stycznia 2018 r., I OSK 758/16; z 28 maja 2018 r., I OSK 2667/17; z 16 kwietnia 2019 r., I OSK 1705/17; z 24 maja 2019 r., I OSK 1616/17; z 5 grudnia 2019 r., I OSK 905/18; z 2 sierpnia 2024 r., III OSK 3146/23, z 13 września 2024 r., III OSK 3268/23; z 29 lutego 2024 r., III OSK 6654/21; wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Warszawie z 25 listopada 2019 r., II SA/Wa 1261/19; z 24 października 2019 r., II SA/Wa 791/19; z 15 listopada 2024 r., II SA/Wa 490/24 - dostępne https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 sierpnia 2024 r., III OSK 3146/23 mając na uwadze niesformalizowany tryb składania wniosków o udostępnienie informacji publicznej, adresat wniosku wzywając wnioskodawcę w trybie art. 64 § 1 i 2 k.p.a. do uzupełnienia braków formalnych wskazanych w art. 63 k.p.a., powinien wykorzystać kanał komunikacji wynikający z wniosku.
Przenosząc poczynione dotychczas rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej z 25 stycznia 2024 r. został sformułowany w drodze wiadomości elektronicznej e-mail i przesłany przez skarżącą do organu za pośrednictwem poczty elektronicznej. Z oczywistych więc względów ów wniosek nie zawierał podpisu własnoręcznego skarżącej ani też nie został opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym, co nie jest zresztą kwestionowane przez organ. Pomimo tego Dyrektor Teatru im. [...] w Ł. nie wezwał skarżącej do usunięcia braków formalnych wniosku w prawem przewidzianym trybie i działając z urzędu, w oparciu o wniosek, który nie był zdolny wywołać skutku prawnego w postaci wszczęcia postępowania, wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja Dyrektora Teatru im. [...] w Ł. rażąco narusza prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co obligowało Sąd do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, Sąd nie mógł dokonać merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji, bowiem byłaby ona przedwczesna.
Ubocznie wskazać przyjdzie, że w świetle regulacji art. 16 ust. 2 u.d.i.p. doręczenie decyzji administracyjnej wydawanej w trybie u.d.i.p., winno odbyć się według zasad unormowanych w Rozdziale 8 Kodeksu postępowania administracyjnego zatytułowanym "Doręczenia". Może mieć to bowiem znaczenie dla ustalenia daty lub prawidłowości doręczenia stronie skarżącej decyzji organu, co z kolei ma kluczowe znaczenie dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi. Jak stanowi art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Na podstawie art. 54 § 2 p.p.s.a. organ zobligowany jest przekazać skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Organ winien zatem przekazać Sądowi pełną dokumentację sprawy, na której podstawie ustalił jej stan faktyczny i wydał rozstrzygnięcie będące przedmiotem sądowej kontroli. Powinny być to zatem kompletne akta, zawierające wszystkie dokumenty, na które organ powołał się w motywach zaskarżonej decyzji, obrazujące krok po kroku przebieg kontrolowanego postępowania, począwszy od wniosku inicjującego sporne postępowanie a kończąc na zaskarżonej decyzji wraz z dokumentem zwrotnego potwierdzenia jej odbioru. W tej sprawie przekazanie Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę wyłącznie zaskarżonej decyzji, nie czyni zadość obowiązkom wynikającym z art. 54 § 2 k.p.a. Nie jest rzeczą Sądu poszukiwanie dokumentów stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Nie wytrzymuje wreszcie krytyki brak reakcji organu na wezwania Sądu o uzupełnienie akt administracyjnych czy też udzielanie niepełnych informacji, jak chociażby w kwestii daty i trybu doręczenia zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając ponownie wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej w zakresie informacji o umowach zawartych przez Teatr im. [...] w Ł., z osobami fizycznymi w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2023 r., zawierających co najmniej datę umowy, jej stronę, kwotę (kwoty) wypłacone w ramach umów, ich przedmiot oraz numer, organ, jeśli zamierza wydać decyzję administracyjną, zbada czy wniosek A. C. spełnia wymagania formalne i w razie takich braków wezwie następnie wnioskodawczynię do ich usunięcia pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p.).
Wobec wydania zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania należnych stronie skarżącej od organu Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku uwzględniając brzmienie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1935). Zasądzona kwota 697 zł stanowi równowartość wpisu od skargi - 200 zł, wynagrodzenia radcy prawego - 480 zł i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa - 17 zł.
ds