II SA/Łd 811/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił postanowienie SKO odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o odmowie przyznania dodatku węglowego, uznając, że strona uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu.
Sprawa dotyczyła odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o odmowie przyznania dodatku węglowego. Strona skarżąca argumentowała, że była w błędnym przekonaniu co do statusu swojego pisma, które zostało potraktowane jako odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu, uznając brak winy strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że strona uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu, a postępowanie organu I instancji nie było wystarczająco jasne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę K.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 14 kwietnia 2023 r., które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy Ręczno z dnia 3 listopada 2022 r. o odmowie przyznania dodatku węglowego. SKO uznało, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, wskazując na prawidłowe doręczenie decyzji i pouczenie o terminie. Strona skarżąca argumentowała, że błędnie interpretowała pisma organów, co doprowadziło do niedotrzymania terminu. Sąd, analizując przebieg postępowania, uznał, że forma pisma organu I instancji z dnia 17 października 2022 r. oraz sposób doręczenia decyzji i pisma o przekazaniu sprawy do SKO mogły utwierdzić stronę w przekonaniu, że sprawa jest nadal w toku przed organem odwoławczym. Sąd stwierdził, że strona uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu, a postępowanie organu I instancji nie było wystarczająco jasne. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie SKO i nakazał ponowne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu, uwzględniając stanowisko sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, strona uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że forma pisma organu I instancji oraz sposób doręczenia decyzji i pisma o przekazaniu sprawy do SKO mogły wprowadzić stronę w błąd co do statusu jej pisma i dalszego biegu postępowania, co uzasadnia brak winy w uchybieniu terminu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 58 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
k.p.a. art. 58 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
k.p.a. art. 59 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
O przywróceniu terminu postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenie przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
Ustawa o dodatku węglowym
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1-2
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Strona błędnie zinterpretowała pisma organów administracji, co doprowadziło do niedotrzymania terminu do wniesienia odwołania. Postępowanie organu I instancji było niejasne i mogło wprowadzić stronę w błąd co do statusu jej pisma. Strona uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu.
Odrzucone argumenty
SKO uznało, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. SKO wskazało na prawidłowe doręczenie decyzji i pouczenie o terminie.
Godne uwagi sformułowania
wkręcona w machinę urzędowych terminów i wzajemnych kompetencji urzędowej zbieżności i zazębieniu się terminów
Skład orzekający
Robert Adamczewski
przewodniczący
Michał Zbrojewski
sędzia
Tomasz Porczyński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w przypadku błędnego pouczenia lub niejasnych pism organów administracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów k.p.a. dotyczących przywrócenia terminu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak niejasności w komunikacji między organami a stroną mogą prowadzić do problemów proceduralnych i jak sąd może interweniować, gdy uzna, że organ nie działał wystarczająco jasno.
“Błąd urzędnika kosztował stronę termin? Sąd wyjaśnia, kiedy można przywrócić prawo do odwołania.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 811/23 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2023-10-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-09-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Michał Zbrojewski Robert Adamczewski /przewodniczący/ Tomasz Porczyński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 8 par. 1, art. 9, art. 58, art. 59 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Dnia 24 października 2023 roku . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 października 2023 roku sprawy ze skargi K.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 14 kwietnia 2023 roku znak KO.446.236.2023 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2023 r., znak KO.446.236.2023 wydanym na podstawie art. 58 § 1, art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 2000) - dalej: k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim odmówiło K.G. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy Ręczno z dnia 3 listopada 2022 r., znak GOPS/58-47/2022/IDW o odmowie przyznania dodatku węglowego. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, iż wyżej wymieniona decyzja organu I instancji została doręczona, na adres wskazany we wniosku skarżącej z dnia 22 sierpnia 2022 r., panu M.G. (ojcu skarżącej) w dniu 18 listopada 2022 r., który podjął się oddania przesyłki adresatowi. Ustawowy 14 dniowy termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. do wniesienia odwołania upływał zatem w dniu 2 grudnia 2022 r. Natomiast odwołanie od decyzji organu I instancji wraz z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie M.G., złożyła w dniu 30 stycznia 2022 r. (data nadania pisma w placówce operatora pocztowego). Wnosząc o przywrócenie uchybionego terminu strona wskazywała, iż w toku prowadzonego postępowania, pismem z dnia 17 października 2022 r. została zawiadomiona o odmowie przyznania dodatku węglowego pomimo, iż przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym, w oparciu o które był rozpatrywany jej wniosek, wymagają wydania w tym przedmiocie decyzji administracyjnej. Wobec powyższego, w dniu 26 października 2022 r. strona złożyła pismo, które skutkowało przekazaniem sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim. Powołane pismo zostało w dniu 23 listopada 2022 r. zwrócone do organu I instancji, z uwagi na konieczność usunięcia jego braków, co do dnia wniesienia przedmiotowego odwołania nie zostało wykonane, gdyż sprawę uznano za zamkniętą, w związku z podjęciem w dniu 3 listopada 2022 r. decyzji o odmowie przyznania dodatku węglowego. Strona zaznaczyła, iż nie wnosiła odwołania od otrzymanej w dniu 18 listopada 2022 r. decyzji organu I instancji, to jest w dacie rozpatrywania przez Kolegium jej pisma z dnia 26 października 2022 r., pozostając w przekonaniu, że to w gestii organu odwoławczego pozostaje zajęcie stanowiska stosownego do złożonego wniosku o przyznania dodatku węglowego oraz w/w pisma. Odnosząc się do powyższego żądania Kolegium wskazało, iż zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Organ podkreślał, że jednym z warunków przywrócenia terminu jest wynikający z w/w art. 58 § 1 k.p.a. obowiązek uprawdopodobnienia przez stronę wnioskująca, braku winy w uchybieniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej, przez co należy rozumieć wykazanie, poprzez stosowną argumentację, zarówno staranność własnego działania, jak i to, że występująca przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie danej czynności w terminie była od strony niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Zdaniem Kolegium przedstawiona przez stronę argumentacja nie przemawia za przywróceniem uchybionego terminu, gdyż nie jest ona wystarczająca dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 3 listopada 2022 r. Organ wskazał bowiem, iż powoływane przez stronę pismo organu I instancji z dnia 17 października 2022 r. stanowiło realizację ciążącego na obowiązku informacyjnego, wynikającego z art. 10 § 1 i art. 79a k.p.a. Pismem tym strona została zawiadomiona o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów, jak również możliwości zgłoszenia żądań w zakreślonym 7 dniowym terminie. Jednocześnie strona została poinformowana, iż przedłożona poprzez nią dokumentacja oraz dokonane przez organ ustalenia faktyczne wskazują na brak spełnienia ustawowych przesłanek, kwalifikujących skarżącą do przyznania wnioskowanego dodatku węglowego. Tym samym, wbrew argumentacji strony skarżącej, w Kolegium była sprawa z pisma skarżącego z dnia 26 października 2022 r., które dotyczyło w/w zawiadomienia organu I instancji z dnia 17 października 2022 r., a nie odwołanie od decyzji z dnia 3 listopada 2022 r., która zawierała stosowne pouczenie, co do trybu i terminu jej zaskarżenia. Zdaniem organu odwoławczego podkreślenia również wymaga, iż zawiadomienie o dokonanym zwrocie pisma strony z dnia 26 października 2022 r. do organu I instancji, skarżąca otrzymała w dniu 29 listopada 2022 r., a więc jeszcze w otwartym terminie do wniesienia odwołania od w/w decyzji z dnia 3 listopada 2022 r. Wobec powyższego Kolegium uznało, iż strona nie podejmując działań świadczących o dochowaniu należytej staranności, naraziła się tym samym na negatywne konsekwencje swojego zaniechania, co wyklucza możliwość przywrócenia uchybionego terminu. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K.G., reprezentowana przez M.G., ponowiła argumentację, co do przyczyn nie wniesienia w terminie odwołania od otrzymanej w dniu 18 listopada 2022 r. decyzji organu I instancji, z uwagi na pozostawanie w błędnym przekonaniu, iż fakt przekazania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim jej pisma z dnia 26 października 2022 r., pomimo zobowiązania Wójta Gminy Ręczno do uzupełnienia jego braków formalnych, świadczy o tym, że zajęcie stanowiska, co do złożonego wniosku o przyznaje dodatku węglowego nadal pozostaje w gestii organu odwoławczego. Zdaniem strony skarżącej została ona "wkręcona w machinę urzędowych terminów i wzajemnych kompetencji", co przy "urzędowej zbieżności i zazębieniu się terminów "skutkowało niedotrzymaniem przez nią stosownych dat na złożenie odwołania. Z uwagi na powyższe strona skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wnosiło o jej odrzucenie z uwagi na uchybienie ustawowego terminu do jej wniesienia, ewentualnie o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 6 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 559/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny Łodzi odrzucił skargę, jako wniesioną z uchybieniem ustawowego terminu. W wyniku rozpoznania zażalenia strony skarżącej, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2023 r., sygn. akt I OZ 344/23 uchylił w/w postanowienie Sądu I instancji uznając, iż skarga K.G. wniesiona została z zachowaniem ustawowego terminu. Skarga została wpisana do Repertorium SA pod nowy numer II SA/Łd 811/23. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga K.G. została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) – dalej: p.p.s.a., który stanowi, iż sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi K. G. uczyniła postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 14 kwietnia 2023 r. o odmowie przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy Ręczno z dnia 3 listopada 2022 r., znak GOPS/58-47/2022/IDW o odmowie przyznania dodatku węglowego. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 2000) - dalej: k.p.a. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Natomiast jak wynika z art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Stosownie zaś do treści art. 59 § 1-2 k.p.a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Z brzmienia przywołanych wyżej przepisów wynika zatem, że przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej jest uzależnione od łącznego spełnienia następujących przesłanek: złożenia wniosku o przywrócenie terminu; dokonania czynności, której terminowi uchybiono; uprawdopodobnienia braku winy w niedochowaniu terminu oraz zachowanie siedmiodniowego nieprzywracanego terminu (co wynika z § 3 analizowanego przepisu) licząc od dnia ustania przeszkody, na złożenie wniosku. W przypadku niespełnienia choćby jednej z wymienionej wyżej przesłanek przywrócenia terminu, wniosek nie może być uwzględniony. Odwołanie się w art. 58 § 1 k.p.a. do braku winy powoduje, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Tym samym termin do dokonania czynności procesowej nie może zostać przywrócony, jeżeli strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi wówczas, gdy zachowanie strony postępowania odpowiada obiektywnemu miernikowi staranności, a więc staranności w prowadzeniu spraw, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa przy dokonywaniu czynności w toku postępowania. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że strona dołożyła należytej staranności, by dokonać czynności proceduralnej w terminie, lecz dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i jeśli przeszkoda ta powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Przywrócenie terminu usprawiedliwia więc wyłącznie zaistnienie nagłych, obiektywnych, niezależnych od wiedzy i woli strony okoliczności, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie, do których zalicza się takie okoliczności jak pożar, powódź, huragan, przerwę w komunikacji, strajk, nagłą i ciężką chorobę (por. wyroki: NSA z 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2401/17; WSA: w Rzeszowie z 4 września 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 360/13, w Bydgoszczy z 3 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Bd 106/13, w Warszawie z 21 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2210/13 i z 11 czerwca 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 604/14; www.orzeczena.nsa.gov.pl). Podkreślenia również wymaga, a na co słusznie wskazuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, że to na stronie, która uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, spoczywa obowiązek wykazania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Organ powinien jedynie przedstawione przez nią okoliczności ocenić w świetle przesłanek z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Nie można bowiem wymagać od organu, aby prowadził postępowanie wyjaśniające co do przyczyn uchybienia terminu przez stronę. Przy czym co należy zaznaczyć, ustawodawca, określając przesłankę braku winy strony, nie wprowadził wymogu udowodnienia tej okoliczności, a jedynie jej uprawdopodobnienia. Aby uprawdopodobnić brak winy, strona postępowania winna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 11 wydanie, C. H. Beck, s. 284). Nałożony na wnioskodawcę obowiązek uprawdopodobnienia braku winy świadczy niewątpliwie o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania prowadzonego na podstawie art. 58 i art. 59 k.p.a., mające na celu ułatwienie osobie zainteresowanej przywróceniem terminu do dokonania czynności procesowej, przedstawienia swych racji. Jednocześnie w orzecznictwie zaznacza się, że uprawdopodobnienie przyczyny spóźnienia zastępuje formalny dowód, lecz nie jest równoznaczne z gołosłownym podaniem przez wnioskodawcę przyczyny niezachowania terminu, chyba że przyczyna ta jest powszechnie znana (por. wyroki: WSA w Gliwicach z 28 marca 2019 r., IV SA/Gl 1064/18; WSA w Łodzi z 21 lutego 2019r., II SA/Łd 1008/18; WSA w Warszawie z 30 stycznia 2019 r., VIII SA/Wa 812/18; www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). W rozpoznawanej sprawie bezspornym pomiędzy stronami postępowania pozostaje ta okoliczność, iż skarżąca uchybiła 14 dniowemu terminowi, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a., w którym była uprawniona do skorzystania z przysługującego jej prawa wniesienia odwołania od wydanej w I instancji decyzji Wójta Gminy Ręczno z dnia 3 listopada 2022 r. Wskazując na przyczyny uchybienia terminu strona skarżąca odwołuje się do faktu pozostawania w błędnym przekonaniu, iż wskutek wniesionego przez nią w dniu 26 października 2022 r. pisma, rozpatrzenie sprawy zainicjowanej jej wnioskiem z dnia 22 sierpnia 2022 r. o przyznanie dodatku węglowego pozostawało w gestii organu odwoławczego, któremu powyższe pismo zostało przekazane. Pismo to, jak wskazuje skarżąca stanowiło odpowiedź na doręczone stronie zawiadomienie organu I instancji, z którego wynikało, że złożony przez nią wniosek o wypłatę przedmiotowego świadczenia został rozpatrzony negatywnie. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim powyżej przedstawiona wyżej argumentacja strony skarżącej nie jest wystarczająca do uznania, iż strona uprawdopodobniła brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Kolegium podkreślało, iż doręczone stronie zawiadomienie z dnia 17 października 2022 r. stanowiło realizację ciążącego na organie I instancji obowiązku informacyjnego, wynikającego z art. 10 § 1 i art. 79a k.p.a., poprzedzającego podjęcie decyzji merytorycznej z dnia 3 listopada 2022 r., a doręczonej stronie w dniu 18 listopada 2022 r. Zdaniem organu odwoławczego, wobec prawidłowego pouczenia o przysługujących od w/w rozstrzygnięcia środków zaskarżenia, co nie jest kwestionowane przez stronę skarżącą, jak również wobec doręczenia stronie, w dniu 29 listopada 2022 r., a więc w terminie otwartym do wniesienia odwołania, pisma informującego o dokonanym zwrocie jej pisma z dnia 26 października 2022 r. Wójtowi Gminy Ręczno, zasadnym jest stwierdzenie, że strona nie podejmując działań świadczących o dochowaniu należytej staranności, naraziła się na negatywne konsekwencje swojego zaniechania, co w konsekwencji wyklucza możliwość uwzględnienia zgłoszonego żądania, co do przywrócenia uchybionego terminu. Zdaniem Sądu powyższa argumentacja organu nie zasługuje na uwzględnienie, co czyni wniesioną skargę zasadną. W ocenie Sądu istotnymi dla rozpoznania zaistniałego sporu okolicznościami faktycznymi pozostaje ciąg "zdarzeń" procesowych, zainicjowanych przesłanym do strony pismem organu I instancji z dnia 17 października 2022 r. Niewątpliwie pismo to, jak słusznie wskazuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanowiło realizację ciążącego na organie I instancji obowiązku poinformowania strony skarżącej o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów, jak również możliwości zgłoszenia żądań w zakreślonym 7 dniowym terminie, a nadto o braku spełnienia przez stronę ustawowych przesłanek, warunkujących przyznanie wnioskowanego dodatku węglowego, z zaznaczeniem o możliwości przedłożenia dodatkowych dowodów, we wskazanym wyżej terminie, celem wykazania spełnienia przesłanek uzasadniających podjęcie rozstrzygnięcia zgodnego z jej żądaniem. Niemniej jednak zdaniem Sądu forma powyższego pisma, w szczególności wskazanie na jego wstępie, jako podstawy prawnej wystosowanego do strony zawiadomienia, przepisów ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym regulujących kwestię przyznania wnioskowanego przez skarżąca świadczenia, jak również odwołanie się w treści pisma do dokonanych dotychczas w sprawie ustaleń faktycznych, w oparciu o które organ wywiódł, iż strona wystąpiła o przyznanie dodatku węglowego dla domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, która to okoliczność, co końcowo organ podkreślił stanowi przesłankę do odmowy przyznania dodatku węglowego, mogła zostać odebrana przez stronę skarżącą jako negatywne rozpatrzenie jej wniosku z dnia 22 sierpnia 2022 r. Powyższe potwierdza treść złożonego przez stronę pisma z dnia 26 października 2022 r., które wpłynęło do Urzędu Gminy Ręczno w dniu 3 listopada 2022 r., z którego wynika, że strona kwestionuje zasadność doręczonego jej zawiadomienia o odmowie przyznania dodatku węglowego, wywodząc, iż wbrew stanowisku organu spełnia ustawowe przesłanki do otrzymania wnioskowanego świadczenia. Należy również podkreślić, iż jak wynika z akt sprawy wskazane wyżej pismo strony z dnia 26 października 2022 r. zostało potraktowane przez Wójta Gminy Ręczno jako odwołanie od wydanej w I instancji decyzji z dnia 3 listopada 2022 r. Powyższe potwierdza znajdujące się w aktach sprawy pismo kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R.z dnia 9 listopada 2022 r., przy którym przekazano do Kolegium w/w pismo skarżącej z dnia 26 października 2022 r. wraz z aktami sprawy, oraz zawartym stanowiskiem, co do braku podstaw do zmiany decyzji z dnia 3 listopada 2022 r., o czym strona skarżąca została powiadomiona w dniu 18 listopada 2022 r. Tym samym jednoczesne doręczenie skarżącej, w dniu 18 listopada 2022 r., zarówno odpisu decyzji o odmowie przyznania dodatku węglowego, jak i pisma informującego o przekazaniu, zgodnie z art. 133 k.p.a., Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Piotrkowie Trybunalskim odwołania strony (pisma z dnia 26 października 2022 r. – uwaga Sądu) od negatywnego rozpatrzenia jej żądania, co do przyznania przedmiotowego świadczenia, niewątpliwie mogło utwierdzać stronę w przekonaniu, iż zainicjowana jej wnioskiem z dnia 22 sierpnia 2022 r. sprawa zawisła przed organem II instancji, który podejmie stosowne rozstrzygnięcie w przedmiocie wnioskowanego prawa do dodatku węglowego. Stąd też strona nie zastosowała się do pouczenia zawartego w treści doręczonego jej odpisu decyzji z dnia 3 listopada 2022 r. Powyższemu twierdzeniu, wbrew wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stanowisku Kolegium, nie przeczy fakt poinformowania strony skarżącej, w dniu 29 listopada 2022 r., a więc w terminie otwartym do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, o dokonanym zwrocie Wójtowi Gminy Ręczno pisma strony z dnia 26 października 2022 r. Z treści przesłanej stronie do wiadomości pisma Kolegium z dnia 23 listopada 2023 r. nie wynika bowiem wprost, iż w/w pismo nie może zostać uznane za odwołanie od wydanej w I instancji decyzji. Wręcz przeciwnie zwracając pismo z dnia 26 października 2022 r. organ odwoławczy co prawda zauważa, iż z jego treści wynika, że stanowi ono odpowiedź na kierowane do strony zawiadomienie z dnia 17 października 2022 r., jednakże jak zaznacza, dla prawidłowej jego klasyfikacji niezbędnym jest jednoznaczne ustalenie intencji strony, co do zawartego w nim żądania. Powyższe zalecenia nie zostały wykonane przez organ I instancji, co wprost wynika z treści załączonego do akt sprawy pisma kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R.z dnia 3 lutego 2023 r., przy którym przekazano odwołanie strony skarżącej z dnia 30 stycznia 2023 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania. Wobec wskazanych wyżej okoliczności rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, iż prowadzone przed organem I instancji postępowanie z wniosku skarżącej o przyznanie dodatku węglowego nie wypełniało w sposób wyczerpujący wymogów określonych prawem, w szczególności określonych w art. 8 § 1 i art. 9 k.p.a., co uzasadnia twierdzenie, iż strona skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 3 listopada 2022 r., a stawiany jej zarzut nienależytego dbania o własne interesy nie znajduje uzasadnienia. Tym samym strona skarżąca spełniła jedną z ustawowych przesłanek z art. 58 § 1 warunkujących przywrócenie uchybionego terminu. Jednocześnie, co w sprawie bezsporne wraz ze zgłoszonym żądaniem strona dokonała uchybionej czynności procesowej (art. 58 § 2 k.p.a.). Rozpoznając ponownie wniosek skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim zobowiązane będzie zatem do uwzględnienia stanowiska Sądu wyrażonego w uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku, a nadto do przeprowadzenia oceny, co do spełnienia przez stronę trzeciej z ustawowych przesłanek przywrócenia terminu, to jest zachowania 7 dniowego terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Kwestia ta, co wynika z akt sprawy nie była przedmiotem oceny organu odwoławczego. Dopiero bezsporne ustalenie, co do łącznego wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 58 § 1-2 k.p.a. warunkować będzie możliwość przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a następnie jego merytoryczne rozpatrzenie. Natomiast w przypadku stwierdzenia, iż w/w 7 dniowy termin nie został przez stronę dochowany organ odwoławczy zobowiązany będzie do odmownego rozpatrzenia żądania strony skarżącej, zawartego we wniesionym w dniu 30 stycznia 2023 r. odwołaniu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie, jako podjęte z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. IB
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI