II SA/Łd 1188/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych, wskazując na błędy proceduralne i brak właściwej oceny stanu zdrowia skarżącego.
Skarżący K. J. domagał się przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych, jednak organy administracji odmówiły, powołując się na brak aktualnych danych o stanie zdrowia i rzekome marnotrawienie świadczeń. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak należytego zbadania stanu zdrowia skarżącego oraz nieprzestrzeganie wskazań poprzedniego wyroku sądu.
Sprawa dotyczyła skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję MOPS odmawiającą przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych. Sąd pierwszej instancji (WSA w Łodzi) już wcześniej uchylał podobne decyzje, wskazując na konieczność dokładnego zbadania stanu zdrowia skarżącego i zakresu potrzebnych usług. Organy administracji ponownie odmówiły, powołując się na brak aktualnych zaświadczeń lekarskich, niejasności co do kwalifikacji opiekunek oraz zarzuty o marnotrawienie świadczeń i utrudnianie ich wykonania przez skarżącego. Skarżący zarzucał organom błędy proceduralne, korupcję i brak nadzoru, a także kwestionował ustalenia dotyczące jego stanu zdrowia. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że organy nie zastosowały się do wytycznych poprzedniego wyroku, nie przeprowadziły należytego postępowania dowodowego (brak aktualnego zaświadczenia lekarskiego, nieustalenie kwalifikacji wszystkich opiekunek) i naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o pomocy społecznej. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję MOPS.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organy nieprawidłowo oceniły stan zdrowia i potrzeby skarżącego, naruszając przepisy proceduralne i materialne.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził brak należytego postępowania dowodowego, w szczególności brak aktualnego zaświadczenia lekarskiego zawierającego elementy opinii biegłego, co uniemożliwiło prawidłową ocenę stanu zdrowia i potrzeb skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (6)
Główne
u.p.s. art. 50 § ust. 1, 3, 6
Ustawa o pomocy społecznej
Osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Szczegółowe warunki określa rada gminy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. a i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
u.p.s. art. 2 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy obowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć dowody.
p.p.s.a. art. 250
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonej przez Skarb Państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie zastosowały się do wskazań zawartych w poprzednim wyroku WSA. Brak aktualnego zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego stan zdrowia i zakres potrzebnych usług. Nieprawidłowe ustalenie kwalifikacji osób świadczących usługi opiekuńcze. Naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77).
Odrzucone argumenty
Argumenty organów administracji o braku potrzeby przyznania usług z powodu rzekomego marnotrawienia świadczeń i samodzielności skarżącego. Argumenty organów o braku możliwości ustalenia stanu zdrowia skarżącego z powodu nieudzielania przez niego informacji.
Godne uwagi sformułowania
pomoc świadczona w ramach pomocy społecznej w formie specjalistycznych usług opiekuńczych jest świadczeniem niepieniężnym, do którego prawo nie jest uzależnione od wysokości uzyskiwanego przez stronę dochodu organ winien także rozważyć możliwość zapewnienia stronie świadczenia pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych przez opiekuna będącego mężczyzną organy obu instancji nie zastosowały się do wiążących je w tej sprawie wytycznych, zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 maja 2005r. sygn. akt 208/05 brak jest zaświadczenia lekarskiego zawierającego elementy opinii biegłego co do stanu zdrowia K. J., ale nawet nie ma żadnego dokumentu z którego wynikałoby, iż organy w ogóle wzywały skarżącego do przedłożenia takiegoż zaświadczenia
Skład orzekający
Barbara Rymaszewska
przewodniczący
Ewa Cisowska-Sakrajda
sprawozdawca
Renata Kubot-Szustowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Należyta staranność organów administracji w postępowaniu dowodowym w sprawach o świadczenia z pomocy społecznej, obowiązek stosowania się do wytycznych sądu, znaczenie aktualnych zaświadczeń lekarskich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego i procedury przyznawania specjalistycznych usług opiekuńczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe postępowanie dowodowe organów administracji i jak sąd administracyjny egzekwuje przestrzeganie procedur oraz swoich wcześniejszych orzeczeń w sprawach socjalnych.
“Sąd administracyjny uchyla decyzję odmowną w sprawie usług opiekuńczych z powodu błędów proceduralnych organów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 1188/05 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2006-04-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-12-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Barbara Rymaszewska /przewodniczący/ Ewa Cisowska-Sakrajda /sprawozdawca/ Renata Kubot-Szustowska Symbol z opisem 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Dnia 25 kwietnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie: Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Protokolant referent stażysta Jarosław Moraczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2006 roku sprawy ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania usług opiekuńczych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia Ł.-G. z dnia [...] znak [...]; 2. przyznaje i nakazuje wypłatę z funduszy Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adwokata L. B. prowadzącego Indywidualną Kancelarię Adwokacką w Ł. Aleja A. 11 kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych wraz z należnym od tej kwoty podatkiem VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Uzasadnienie II SA/Łd 1188/05 Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. wyrokiem z dnia 10 maja 2005r. sygn. akt II S.A./Łd 208/05 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika MOPS Filii Ł. - G. z dnia [...] NR [...] odmawiającą przyznania K. J. pomocy społecznej w formie specjalistycznych usług opiekuńczych. Uzasadniając ten wyrok Sąd zważył, iż pomoc świadczona w ramach pomocy społecznej w formie specjalistycznych usług opiekuńczych jest świadczeniem niepieniężnym, do którego prawo nie jest uzależnione od wysokości uzyskiwanego przez stronę dochodu w przeciwieństwie do świadczeń pieniężnych; odpowiadający charakterowi schorzenia bądź niepełnosprawności danego pacjenta zakres i rodzaj usług wskazuje lekarz, a dowodem w tym zakresie może być zaświadczenie lekarskie zawierające elementy opinii biegłego. Podkreślił nadto, iż do akt nie załączono podanej przez organy administracji publicznej i skarżącego orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...] Nr [...], jak również jakiegokolwiek innego zaświadczenia lekarskiego, z którego wynikałby zakres uzasadnionych potrzeb skarżącego z uwagi na jego stan zdrowia. Sąd zauważył nadto, iż w aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek informacji o kwalifikacjach osób dotychczas świadczących usługi opiekuńcze u skarżącego, który przecież zarzucał, iż były to osoby nie posiadające wymaganych do świadczenia tego rodzaju usług kwalifikacji wskazanych w rozporządzeniu. Zdaniem Sądu, organ winien także rozważyć możliwość zapewnienia stronie świadczenia pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych przez opiekuna będącego mężczyzną. Ponownie rozpoznając sprawę działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł. Kierownik Filii Ł. - G. Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił przyznania K. J. pomocy społecznej w formie specjalistycznych usług opiekuńczych. Powyższą decyzją, po rozpoznaniu odwołania K. J., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymało w mocy. W uzasadnieniu swojej decyzji, poza obszernym przedstawieniem stanu faktycznego, powołało przepis art. 50 ust. 5, art. 11 ust. l, art. 2 ust. l i art. 3 ust. l ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z póz. zm.), wywodząc, iż pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, powołaną do niesienia pomocy osobom i rodzinom, ma na celu pomoc w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych w jakich się one znalazły. Zauważył nadto, iż osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Ośrodek, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia, a pomocy tej może odmówić, jeśli stwierdzi, że pomoc jest marnotrawiona. Powołując się na § 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005r. w sprawie usług opiekuńczych (Dz. U. Nr 189, poz. 1598), stwierdziło, że do usług specjalistycznych należy: 1) uczenie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia, w tym zwłaszcza: a)kształtowanie umiejętności zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i umiejętności społecznego funkcjonowania, motywowanie do aktywności, leczenia i rehabilitacji, prowadzenie treningów umiejętności samoobsługi i umiejętności społecznych oraz wspieranie, •także w formie asystowania w codziennych czynnościach życiowych, w szczególności takich jak: * samoobsługa, zwłaszcza wykonywanie czynności gospodarczych i porządkowych, w tym umiejętność utrzymania i prowadzenia domu, * dbałość o higienę i wygląd, * utrzymywanie kontaktów z domownikami, rówieśnikami, w miejscu nauki i pracy oraz ze społecznością lokalną, * wspólne organizowanie i spędzanie czasu wolnego, * korzystanie z usług różnych instytucji, b)interwencje i pomoc w życiu w rodzinie, w tym: - pomoc w radzeniu sobie w sytuacjach kryzysowych - poradnictwo specjalistyczne, interwencje kryzysowe, wsparcie psychologiczne, rozmowy terapeutyczne, -ułatwienie dostępu do edukacji i kultury, -doradztwo, koordynacja działań innych służb na rzecz rodziny, której członkiem jest osoba uzyskująca pomoc w formie specjalistycznych usług, * kształtowanie pozytywnych relacji osoby wspieranej z osobami bliskimi, * współpraca z rodziną - kształtowanie odpowiednich postaw wobec osoby chorującej, niepełnosprawnej, c)pomoc w załatwianiu spraw urzędowych, w tym: -w uzyskaniu świadczeń socjalnych, emerytalno-rentowych, - w wypełnieniu dokumentów urzędowych, d)wspieranie i pomoc w uzyskaniu zatrudnienia, w tym zwłaszcza: -w szukaniu informacji o pracy, pomoc w znalezieniu zatrudnienia lub alternatywnego zajęcia, w szczególności uczestnictwo w zajęciach warsztatów terapii zajęciowej, zakładach aktywności zawodowej, środowiskowych domach samopomocy, centrach i klubach integracji społecznej, klubach pracy, * w kompletowaniu dokumentów potrzebnych do zatrudnienia, * w przygotowaniu do rozmowy z pracodawcą, wspieranie i asystowanie w kontaktach z pracodawcą, * w rozwiązywaniu problemów psychicznych wynikających z pracy lub jej braku, e)pomoc w gospodarowaniu pieniędzmi, w tym: * nauka planowania budżetu, asystowanie przy ponoszeniu wydatków, * pomoc w uzyskaniu ulg w opłatach, * zwiększanie umiejętności gospodarowania własnym budżetem oraz usamodzielnianie finansowe; 2) pielęgnacja - jako wspieranie procesu leczenia, w tym: a)pomoc w dostępie do świadczeń zdrowotnych, b) uzgadnianie i pilnowanie terminów wizyt lekarskich, badań diagnostycznych, c)pomoc w wykupywaniu lub zamawianiu leków w aptece, d)pilnowanie przyjmowania leków oraz obserwowanie ewentualnych skutków ubocznych ich stosowania, e) w szczególnie uzasadnionych przypadkach zmiana opatrunków, pomoc w użyciu środków pomocniczych i materiałów medycznych, przedmiotów ortopedycznych, a także w utrzymaniu higieny, f)pomoc w dotarciu do placówek służby zdrowia, g)pomoc w dotarciu do placówek rehabilitacyjnych; 3) rehabilitacja fizyczna i usprawnianie zaburzonych funkcji organizmu w zakresie nieobjętym przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135, z późn. zm.3)) : a)zgodnie z zaleceniami lekarskimi lub specjalisty z zakresu rehabilitacji ruchowej lub fizjoterapii, b)współpraca ze specjalistami w zakresie wspierania psychologiczno-pedagogicznego i edukacyjno-terapeutycznego zmierzającego do wielostronnej aktywizacji osoby korzystającej ze specjalistycznych usług; 4) pomoc mieszkaniowa, w tym: a)w uzyskaniu mieszkania, negocjowaniu i wnoszeniu opłat, b) w organizacji drobnych remontów, adaptacji, napraw, likwidacji barier architektonicznych, c)kształtowanie właściwych relacji osoby uzyskującej pomoc z sąsiadami i gospodarzem domu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zauważyło, iż organ pierwszej instancji ustalił, iż K. J. wymaga specjalistycznych usług opiekuńczych, a usługi te, jak wynika z dokumentów przekazanych do Ośrodka przez agencje realizujące pomoc usługową, świadczone były przez osoby posiadające wymagane w przypadku tego rodzaju usług kwalifikacje, przy czym podkreśliło, iż ustaleń tych dokonano na podstawie zaświadczeń lekarskich z lat 1999 - 2001 wobec braku aktualnych danych o stanie zdrowia K. J.. Wskazało nadto, iż ustaleń tych nie sposób dokonać bez udziału zainteresowanego, który nie udziela żadnych informacji w której poradni się leczy, a w doręczonym przez K. J. zaświadczeniu lekarza internisty (bez daty) z Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "A." zawarto zwrot o następującej treści: "wskazana kontynuacja opieki codziennie, 8 godzin dziennie, opieka stała". Podkreśliło, iż fakt nie korzystania przez K. J. przez okres dwóch lat nie tylko z opieki specjalistycznej, lecz z żadnej opieki świadczy o tym, że nie są mu potrzebne specjalistyczne usługi opiekuńcze. Pomimo więc nie świadczenia tych usług skarżący jest bardzo samodzielny w samoobsłudze i wykonywaniu czynności, wydawałoby się niewykonalnych dla osoby, która według lekarza internisty wymaga stałej 8 - godzinnej opieki. Powołując się na oświadczenia osób świadczących do 2003r. usługi opiekuńcze stwierdziło nadto, iż K. J. żądał zupełnie innego zakresu usług, np. dźwigania i przesuwania ciężkich mebli, podlewania i pielęgnowania kilkudziesięciu kwiatów w donicach ustawionych na wysokości, ręcznego wyrabiania makaronu, przygotowywania posiłków w ilościach przekraczających potrzeby jednej osoby, sprzątania piwnicy, przygotowywania przetworów na zimę. Wskazane okoliczności, zdaniem SKO w Ł., są sprzeczne ze stwierdzeniem lekarza, a organ pierwszej instancji we własnym zakresie nie może dokonać ustaleń, jaki jest obecnie stan zdrowia K. J., skoro ten nie udziela informacji, gdzie się leczy i czy w ogóle się leczy. Podkreśliło nadto, iż Ośrodek nie może przyznać jakichkolwiek usług opiekuńczych, zwykłych czy specjalistycznych z przyczyn leżących po stronie K. J., żadna z instytucji świadczących usługi opiekuńcze w Ł. nie chce się bowiem podjąć świadczenia tych usług u K. J., gdyż w czasie korzystania przez podopiecznego z tych usług uniemożliwiał on ich wykonanie 110 osobom. Takie zachowanie skarżącego, według organu, oznacza marnotrawienie przyznanych świadczeń, to zaś stanowi podstawę odmowy ich przyznania. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie K. J. podniósł, iż organy nie zastosowały się do wskazówek zawartych w wyroku WSA w Łodzi syg. akt 208/05, ponownie zakwestionował ustalenia tych organów co do jego stanu zdrowia i stopnia sprawności oraz samodzielności oraz nie przeprowadzenie dowodów w sprawie. Zauważył, iż jest okradany z usług specjalistycznych opiekuńczych przez Ośrodek, który to Ośrodek otrzymane od gminy pieniądze "wykorzystuje (...) na swoje potrzeby marnotrawi, robi karierę, kapitał na (...) usługach". Zarzucił organom korupcję i brak nadzoru nad ich działaniem. Oświadczył, iż może wskazać 20 chętnych bezrobotnych opiekunek do pracy. Wskazał, iż organy nie poczyniły w sprawie żadnych ustaleń z jego udziałem. Oświadczył, iż nie jest właścicielem mieszkania, lecz posiada spółdzielcze prawo do lokalu, a od listopada 2000r. mieszka w tym mieszkaniu za odstępne. Skarżący wyjaśnił, że nie ma córek, a jedynymi jego córkami są Kierownik Ośrodka E. A. i jej zastępca M. W., które okradają go z usług, marnotrawią gotówkę, a on "kona". Wskazał, iż organ zaprzecza opinii lekarza co do stanu jego zdrowia, a przecież będąca w jego posiadaniu dokumentacja dowodzi o jego niezdolności do samodzielnej egzystencji. Skarżący podniósł nadto, że MOPS Filia Ł.-G. świadczyła na jego rzecz usługi zwykłe, a nie specjalistyczne, do pomocy przysyłano bowiem będące emerytkami, rencistkami opiekunki bez kwalifikacji, bez kursu, chore, wulgarne, agresywne. Według jego oświadczenia, był bity przez opiekunki, a jedna z nich okradła go na kwotę 800 zł. Żadna z tych opiekunek nie miała prawa u niego pracować. Skarżący nie godzi się na to, by Ośrodek wskazywał mu miejsce leczenia. Wyjaśnił, iż lekarz raz w miesiącu jest u niego z wizytą domową, a pielęgniarka co dwa tygodnie. Zauważył, iż decyzja czy "pójdzie" do domu pomocy społecznej należy do niego, a nie do Ośrodka czy Kolegium. Podkreślił, iż ma wykształcenie prawnicze i prowadził własną kancelarię adwokacką. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, odwołując się do argumentów zawartych w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeśli stwierdzi: 1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, 2. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, 3. inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § l, skarga zgodnie z art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega oddaleniu. Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną przez K. J. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Filii Ł. - G. Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówiającą przyznania K. J. pomocy społecznej w formie specjalistycznych usług opiekuńczych, Sąd dopatrzył się naruszenia przez organy obu instancji przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.)oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000r., Nr 98, póz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. Przede wszystkim wskazać należy, iż przepis art. 2 ust. l ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, póz. 593 ze zm.) definiuje pomoc społeczną jako instytucję polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Stosownie natomiast do ust. l art. 50 powołanej ustawy, osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych, zgodnie zaś z ust. 3 powołanego przepisu usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem. Szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwalniania od opłat, jak również tryb ich pobierania określa, zgodnie z ust. 6 powołanego przepisu, rada gminy. Udzielona pomoc w formie usług opiekuńczych powinna być zindywidualizowana i dostosowana do konkretnej sytuacji zdrowotnej i życiowej osoby korzystającej z tej formy pomocy społecznej, zaś od dochodu uzależniono odpłatność za pomoc w naturze (art. 50 ust. 6). W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, organy obu instancji nie zastosowały się do wiążących je w tej sprawie wytycznych, zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 maja 2005r. sygn. akt 208/05, na co wskazują załączone do skargi akta administracyjne. W aktach tych nie tylko brak jest zaświadczenia lekarskiego zawierającego elementy opinii biegłego co do stanu zdrowia K. J., ale nawet nie ma żadnego dokumentu z którego wynikałoby, iż organy w ogóle wzywały skarżącego do przedłożenia takiegoż zaświadczenia oraz że wskazały, jakie to elementy zaświadczenie takie winno zawierać. Znajdujące się natomiast w aktach, a powoływane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zaświadczenie lekarskie bez daty wystawione przez Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "A." zostało złożone do akt jeszcze przed datą podjęcia wskazanego przez Sąd wyroku z dnia 10 maja 2005r., na co wskazuje zamieszczenie tegoż zaświadczenia w tych aktach pod pozycją 2, zaraz po wywiadzie środowiskowym z dnia [...] a także wzmianka o tymże zaświadczeniu zawarta w uzasadnieniu wskazanego wyroku na str. 6, drugi akapit in fine. Nadto gdyby nawet zaświadczenie to zostało złożone jako wynik zaleceń Sądu, to i tak z zaświadczenia tego nie wynika, jaki winien być zakres i sposób świadczonych na rzecz K. J. specjalistycznych usług opiekuńczych. Pośrednim dowodem potwierdzającym odmowę poddania się przez K. J. badaniom lekarskim nie może być także notatka służbowa pracownika socjalnego, przede wszystkim dlatego, że notatka ta została sporządzona w dniu [...], t j . przed podjęciem wskazanego wyroku, a ponadto nie stanowi ona żadnego dowodu w sprawie. Organy nie rozważyły nadto możliwości zapewnienia świadczenia przedmiotowych usług przez mężczyznę, jak i nie poczyniły starań co do skierowania K. J. do domu opieki społecznej. Zauważyć nadto należało, iż organy nie ustaliły, czy usługi opiekuńcze były świadczone przez osoby posiadające stosowne kwalifikacje. Wprawdzie z załączonych do akt kopii pism np. PCK z dnia [...], z dnia [...] wynika, iż "u podopiecznego dyżurowało 12 opiekunek, posiadających kwalifikacje do świadczenia specjalistycznych usług opiekuńczych", z pisma A. z dnia [...] zaś wynika, że "Nasza Agencja dysponuje opiekunkami domowymi, które ukończyły kursy I i II stopnia, organozowane przez Wolną Wszechnicę Polską - Studium Edukacyjne w Ł. przy ul. A. 12, (...) reszta pracowników jest z co najmniej rocznym stażem pracy w środowiskach specjalistycznych", niemniej jednak u K. J. usługi świadczyły też opiekunki z innych agencji, co do których kwalifikacji brak informacji. To uniemożliwia Sądowi ustosunkowanie się do zarzutu skarżącego w tej kwestii. Zauważyć nadto należy, iż stwierdzenie o świadczeniu usług przez kwalifikowane opiekunki nie jest wystarczające do ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości, że podopieczny otrzymywał specjalistyczne nie zaś zwykłe usługi opiekuńcze. Dowód taki bez wątpienia mogłoby stanowić np. zaświadczenie o ukończeniu stosownego kursu. Na marginesie podkreślić należy, iż załączone do akt kopie licznych dokumentów w sprawie są opatrzone datą wcześniejszą niż data podjęcia wskazanego wyroku, a nadto kopie, nie potwierdzone za zgodność z oryginałem, nie stanowią dokumentu urzędowego, w oparciu o który można byłoby oprzeć rozstrzygnięcie w sprawie. Z zaleconych przez Sąd wytycznych organy wykonały jedynie obowiązek przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z córkami K. J. - A. J. i M. J. oraz przedłożyły orzeczenie o niepełnosprawności skarżącego. Z tych względów trudno uznać, iż organy obu instancji prawidłowo oceniły sytuację rodzinną, materialną i zdrowotną skarżącego K. J. i w konsekwencji zasadnie uznały, iż są podstawy do odmowy przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych. Tym samym nie tylko nie zastosowały się do wiążących w tej sprawie wytycznych Sądu, ale także naruszyły przepisy art. 7 i art. 77 k.p.a., a w konsekwencji wadliwie zastosowały wskazane przepisy ustawy o pomocy społecznej. Problematykę zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonej przez Skarb Państwa reguluje art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. } . Stosownie do treści powołanego przepisu wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zgodnie z § 18 ust. l pkt l lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 20002r., Nr 163, poz. 1348) stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem nie jest należność pieniężna czy decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego 240 zł. Ponieważ w sprawie ustanowiono pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata L. B., a koszty nieopłaconej pomocy prawnej nie zostały w całości lub części opłacone, należało zasądzić na rzecz adwokata L. B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych wraz z należnym od tej kwoty podatkiem VAT tytułem zwrotu zastępstwa procesowego. Jednocześnie z uwagi na brak przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 152 wskazanej ustawy za zbędne. Mając na uwadze fakt, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia Ł. - G. z dnia [...] nr [...] są niezgodne z przepisami prawa, na podstawie art. 145 § l lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę uwzględnił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI