II SA/Łd 8/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2025-03-21
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanalegalizacja obiektupostępowanie administracyjneboisko sportoweprzepisy techniczno-budowlanewsaorzecznictwo

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na postanowienie PINB, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie organu I instancji z powodu zastosowania niewłaściwej podstawy prawnej w postępowaniu legalizacyjnym samowoli budowlanej.

Skarżąca M.W. wniosła skargę na postanowienie WINB uchylające postanowienie PINB dotyczące legalizacji boiska sportowego. Organ odwoławczy uznał, że PINB zastosował niewłaściwą podstawę prawną (art. 49 ust. 1a Prawa budowlanego), podczas gdy postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie tej nowelizacji i powinno być prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych (art. 49b Prawa budowlanego). Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego, że wadliwe zastosowanie przepisów procesowych przez organ I instancji uzasadniało uchylenie jego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Sprawa dotyczyła skargi M.W. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) w Łodzi, które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w Zduńskiej Woli. PINB wezwał skarżącą do usunięcia nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych boiska sportowego, powołując się na art. 49 ust. 1a Prawa budowlanego. WINB uznał jednak, że PINB zastosował niewłaściwą podstawę prawną, ponieważ postępowanie legalizacyjne zostało wszczęte w 2010 roku, a przepis art. 49 ust. 1a Prawa budowlanego wszedł w życie dopiero w 2020 roku. Zgodnie z przepisami przejściowymi, sprawy wszczęte przed nowelizacją powinny być prowadzone według przepisów dotychczasowych (art. 49b Prawa budowlanego), które nie przewidywały możliwości nakładania obowiązku przedłożenia projektu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi w tym trybie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M.W., podzielając stanowisko WINB. Sąd podkreślił, że wadliwe zastosowanie przepisów procesowych przez PINB, polegające na zastosowaniu przepisu, który nie miał zastosowania w sprawie, stanowiło istotną wadę postępowania, uzasadniającą uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Sąd nie badał merytorycznych zarzutów skarżącej dotyczących zgodności boiska z przepisami, uznając, że kwestie te powinny zostać rozstrzygnięte przez organy administracji w toku prawidłowo prowadzonego postępowania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ pierwszej instancji zastosował niewłaściwą podstawę prawną, ponieważ postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowelizacji, a zatem powinno być prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych (art. 49b Prawa budowlanego).

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wadliwe zastosowanie przepisów procesowych przez organ I instancji, polegające na zastosowaniu przepisu, który nie miał zastosowania w sprawie ze względu na datę wszczęcia postępowania, stanowiło istotną wadę postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

k.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Pomocnicze

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.

p.b. art. 49 § 1a

Prawo budowlane

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych w zakresie, o którym mowa w ust. 1, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o obowiązku usunięcia tych nieprawidłowości w wyznaczonym terminie.

p.b. art. 49b § 1

Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.

p.b. art. 49b § 2

Prawo budowlane

Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentów, projektu zagospodarowania działki lub terenu, zaświadczenia o zgodności budowy z planem miejscowym lub decyzji o warunkach zabudowy.

p.b. art. 49b § 3

Prawo budowlane

Niewykonanie obowiązku z ust. 2 skutkuje koniecznością orzeczenia o rozbiórce tego obiektu budowlanego w całości albo w części.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej są zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona.

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Gwarantuje prawo stron do rozpoznania sprawy w postępowaniu administracyjnym w dwóch instancjach.

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu.

p.b. art. 49 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego sprawdza kompletność dokumentów legalizacyjnych i zgodność projektu z przepisami.

Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 1 § pkt 33 lit. b

Dodał art. 49 ust. 1a do Prawa budowlanego.

Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 25

Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 40 § 3

Dotyczy minimalnej odległości placów zabaw dla dzieci, boisk dla dzieci i młodzieży oraz miejsc rekreacyjnych od linii rozgraniczających ulicę, od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz od miejsc gromadzenia odpadów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy prawidłowo uznał, że organ I instancji zastosował niewłaściwą podstawę prawną (art. 49 ust. 1a Prawa budowlanego), ponieważ postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie tej nowelizacji i powinno być prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych (art. 49b Prawa budowlanego).

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącej dotyczące merytorycznej zasadności legalizacji boiska i zgodności z przepisami technicznymi, które nie zostały rozpatrzone przez organ odwoławczy i sąd na obecnym etapie postępowania.

Godne uwagi sformułowania

wadliwe zastosowanie przepisów ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym od dnia 19 września 2020 r. w odniesieniu do spornego obiektu budowlanego (boiska), którego wybrany przez organ I instancji stan prawny nie powinien dotyczyć, skutkował wydaniem przez ten organ rozstrzygnięcia opartego na niewłaściwej podstawie prawnej nie można wykluczyć możliwości zaprojektowania (dostosowania) istniejącego boiska do jego zgodności z § 40 ust. 3 rozporządzenia 2002 r. wobec wydania kwestionowanego postanowienia organu I instancji z naruszeniem przepisów postępowania konicznym było jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Skład orzekający

Michał Zbrojewski

przewodniczący

Robert Adamczewski

członek

Tomasz Porczyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych w prawie budowlanym, zasady prowadzenia postępowań legalizacyjnych samowoli budowlanych, znaczenie prawidłowego zastosowania podstawy prawnej w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją Prawa budowlanego z 2020 roku i postępowaniami wszczętymi przed jej wejściem w życie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczową kwestię proceduralną w prawie budowlanym – znaczenie stosowania właściwych przepisów w zależności od daty wszczęcia postępowania. Jest to istotne dla praktyków.

Błąd proceduralny w legalizacji boiska: Sąd wyjaśnia, które przepisy miały zastosowanie.

Sektor

budownictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Łd 8/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-03-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Michał Zbrojewski /przewodniczący/
Robert Adamczewski
Tomasz Porczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1607/25 - Wyrok NSA z 2025-12-18
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 138 par. 2, ar.t 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 49b ust. 1, ust. 2, ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Dnia 21 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 marca 2025 roku sprawy ze skargi M.W. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 25 października 2024 roku nr 194/2024 w przedmiocie postępowania legalizacyjnego w sprawie wybudowanego boiska oddala skargę. dc
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 października 2025 r., nr 194/2024 wydanym na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 572) – dalej: k.p.a., Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zduńskiej Woli z dnia 10 maja 2024 r., nr 02.2024 o wezwaniu M.W. do usunięcia w terminie do dnia 31 sierpnia 2024 r., nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych obiektu budowlanego – boiska sportowego zlokalizowanego na działce ew. nr [...] (przed scaleniem gruntów nr ew. [...]) pod adresem ul. [...] W. , gm. Ł., poprzez przedłożenie projektu budowlanego boiska zgodnego z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ i instancji.
Z akt sprawy wynika, iż wskazane wyżej postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zduńskiej Woli z dnia 10 maja 2024 r., wydane zostało na podstawie art. 49 ust. 1a, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.). W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że przedmiotowe boisko sportowe (o wymiarach ok. 29 m x 16,80 m), wybudowane zostało przez właściciela działki ew. nr [...] (aktualnie po scaleniu gruntów nr [...]) – M.W. Obiekt budowlany, co wynika z dokonanych w sprawie ustaleń stanowi samowolę budowlaną. Postępowanie administracyjne w sprawie legalności przedmiotowego obiektu budowlanego wszczęte zostało z urzędu, zawiadomieniem z dnia 12 lipca 2010 r. i pozostaje w toku. Organ podkreślił, że w toku prowadzonego postępowania legalizacyjnego, ostatecznym postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łasku z dnia 21 września 2010 r., nr 101/2010 inwestor zobowiązany został, na podstawie obowiązującego wówczas art. 49b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, do przedłożenia: rysunków wykonanego boiska wraz z opisem, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projektu zagospodarowania działki, zaświadczenia burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Z akt sprawy wynika, iż powyższy obowiązek został przez inwestora wykonany. Organ wskazał nadto, iż w toku prowadzonego postępowania legalizacyjnego w sprawie wydany został wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 stycznia 2021 r., II SA/Łd 612/20 oddalający skargi M.W. i A.S. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 2 lipca 2020 r. uchylające postanowienie organu I instancji w sprawie ustalenia opłaty legalizacyjnej. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd stwierdził, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie jest wystarczający dla prawnej oceny możliwości legalizacji boiska, a dla rozstrzygnięcia sporu kwestią niezbędną pozostaje ustalenie, czy przedmiotowa inwestycja spełnia wymagania, o których mowa w § 40 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dotyczące minimalnej, 10 m odległości placów zabaw dla dzieci, boisk dla dzieci i młodzieży oraz miejsc rekreacyjnych od linii rozgraniczających ulicę, od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz od miejsc gromadzenia odpadów). Wywiedziona od powyższego wyroku przez A.S. skarga kasacyjna, została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2023 r., II OSK 1129/21. Odnosząc się do powyższego obowiązku organ I instancji wskazał, że w wyniku przeprowadzonej w dniu 16 kwietnia 2024 r. kontroli aktualnego stanu boiska stwierdzono, że przylega ono bezpośrednio do granicy (ogrodzenia) z ulicą [...]; od okien przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku mieszkalnym usytuowanym na sąsiedniej działce nr [...] odległość boiska wynosi ok. 5,4 m; od okien przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku mieszkalnym inwestora ok. 3 m. Powyższe, jak wskazał organ niewątpliwie świadczy o braku zgodności przedłożonych przez inwestora dokumentów legalizacyjnych odnośnie spełnienia warunków przepisów techniczno-budowlanych ( art. 49 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Jednocześnie w ocenie organu nie można wykluczyć możliwości zaprojektowania (dostosowania) istniejącego boiska do jego zgodności z § 40 ust. 3 rozporządzenia 2002 r. Tym samym dla umożliwienia ewentualnej legalizacji części samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, stosownie do treści art. 49 ust. 1a Prawa budowlanego zasadnym było nałożenie na inwestora obowiązku, jak w postanowieniu z dnia 10 maja 2024 r.
Zażalenia na powyższe postanowienie wnieśli M.W., reprezentowana przez J.W. oraz A.S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika.
Pełnomocnik M.W. kwestionował zasadność stwierdzenia, co do konieczności spełnienia warunku z § 40 ust. 3 rozporządzenia z 2002 r., który to warunek, w jego ocenie odnosi się do zabudowy wielorodzinnej. Co więcej, powyższy przepis nie wymienia boisk sportowych, a co za tym idzie nie powinien mieć zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Wskazywał również, że w dacie zakończenia budowy boiska ul. [...] nie była droga publiczną, a prywatną działką. Podkreślał, że w jego ocenie przedłożona do akt sprawy dokumentacja legalizacyjna, zgodnie z nałożonym na inwestora, postanowieniem z dnia 21 września 2010 r., obowiązkiem, wykazała w sposób bezsporny, że zostały spełnione wszystkie wątpliwości co do legalizacji boiska.
Natomiast A.S. kwestionowanemu postanowieniu zarzucał naruszenie art. 49 ust. 1a, art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego oraz art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe prowadzenie postępowania wyjaśniającego, jak również pominięcie istotnych dla sprawy okoliczności, skutkujących uznaniem za zasadne wezwanie inwestora do usunięcia nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji legalizacyjnej, w sytuacji gdy przedmiotowa inwestycja jest niezgodna zarówno z obowiązującymi powszechnie przepisami prawa budowlanego, w tym techniczno-budowlanymi, jak i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Strona wskazywała, iż w jej ocenie, uwzględniając datę wszczęcia postępowania legalizacyjnego – 12 lipca 2010 r., zastosowanie w sprawie znajdują ówcześnie obowiązujące przepisy Prawa budowlanego, które w przypadku niewykonania obowiązku nałożonego w trybie art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego, obligowało organ do orzeczenia nakazu rozbiórki. Strona podkreślała nadto, że nawet dostosowanie istniejącego obiektu do zgodności z wymogami § 40 ust. 3 rozporządzenia z 2002 r., nie doprowadzi do spełnienia pozostałych warunków określonych w tym rozporządzeniu, w tym między innymi w zakresie dopuszczalnych norm hałasu. Istotną zdaniem żalącego się jest również kwestia spełnienia przez przedmiotową inwestycję wymogów z art. 5 Prawa budowlanego, a nadto istnienie w bliskiej odległości kilku profesjonalnych obiektów tego typu.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 25 października 2025 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi uchylił w całości postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu odwoławczego, mając na uwadze datę wszczęcia postępowania legalizacyjnego dotyczącego przedmiotowego boiska, należało stwierdzić, że wydane w sprawie postanowienie organu I instancji podjęte zostało o niewłaściwą podstawę prawną. Organ podkreślił, że przepis art. 49 ust. 1a Prawa budowlanego, na podstawie którego wydano kwestionowane zażaleniami postanowienie został dodany na mocy art. 1 pkt 33 lit. b ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471). Zmiany wprowadzone powyższą nowelizacją weszły w życie z dniem 19 września 2020 r. Jednocześnie jak wynika z art. 25 ustawy nowelizującej do spraw uregulowanych ustawą Prawo budowlane, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, stosuje się przepisy dotychczasowe. Organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie bezsporne pozostaje, że postępowanie administracyjne w sprawie legalizacji przedmiotowego boiska wszczęte zostało w dniu 12 lipca 2010 r. i nie zakończone do dnia 19 września 2020 r. Tym samym, przedmiotowe postępowanie legalizacyjne toczy się na podstawie art. 49b Prawa budowlanego, w brzmieniu sprzed dokonanej w 2020 r. nowelizacji, który co podkreślił organ odwoławczy, nie dawał podstaw do składania w toku postepowania legalizacyjnego, projektu obiektu budowlanego zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi. W ówcześnie obowiązującym stanie prawnym, ewentualne uzupełnienie materiału dowodowego sprawy, w tym przedłożonej przez inwestora, w wykonaniu obowiązku nałożonego w trybie art. 49b Prawa budowlanego, dokumentacji, mogłoby nastąpić w trybie art. 77 k.p.a. Jednocześnie organ zaznaczył, iż w świetle art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego, niespełnienie obowiązku, o którym mowa w ust. 2 przepisu, nakłada na organ obowiązek orzeczenia rozbiórki samowolnie wykonanego obiektu budowlanego (ust. 1).
Reasumując Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż wobec wydania kwestionowanego postanowienia organu I instancji z naruszeniem przepisów postępowania konicznym było jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Z uwagi na powyższe podnoszone w zażaleniach zarzuty i argumentacja nie miały wpływu na wynik rozstrzygnięcia.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M.W., reprezentowana przez J.W. ponowiła argumentacje przedstawioną w zażaleniu na postanowienie organu I instancji, co do zasadności zastosowania § 40 ust. 3 rozporządzenia z 2002 r., w brzmieniu obowiązującym w dacie budowy obiektu, do boisk usytuowanych przy zabudowie jednorodzinnej, jak również charakteru, w dacie wybudowania przedmiotowego boiska, działki ew. na której aktualnie zlokalizowana jest droga publiczna – ul. [...]. Skarżąca podtrzymywała również stanowisko, co od zgodności przedmiotowej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w Ł. z dnia 15 lutego 2021 r., nr XXIV/289/2001, co potwierdza przedłożona przez stronę dokumentacja legalizacyjna, zgodnie z obowiązkiem nałożonym na nią postanowieniem z dnia 21 września 2010 r. Skarżąca podkreślała, że wszystkie te okoliczności podnosiła w treści wniesionego zażalenia, a które to okoliczności zostały całkowicie pominięte przez organ odwoławczy. Strona wnosiła o uchylenie kwestionowanego skargą postanowienia i zobowiązanie organu do ponownego rozpatrzenia sprawy w oparciu o przepisy Prawa budowlanego , jak i przepisy techniczno-budowlane obowiązujące w dacie wszczęcia postępowania legalizacyjnego.
W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga M.W. została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Przedmiotem skargi M.W., reprezentowana przez pełnomocnika J.W. uczyniła postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 25 października 2024 r. uchylające w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zduńskiej Woli z dnia 10 maja 2024 r. nakładające na skarżącą obowiązek usunięcia, w terminie do dnia 31 sierpnia 2024 r., nieprawidłowości w przedłożonych dokumentach legalizacyjnych obiektu budowlanego – boiska sportowego zlokalizowanego na działce ew. nr [...] (przed scaleniem gruntów nr ew. [...]) pod adresem ul. [...] W., gm. Ł., poprzez przedłożenie projektu budowlanego boiska zgodnego z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 572) - dalej: k.p.a.
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Stosownie zaś do treści art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.
W rozpoznawanej sprawie, postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zduńskiej Woli z dnia 10 maja 2024 r., nakładające na skarżącą obowiązek usunięcia, w zakreślonym terminie, nieprawidłowości przedłożonej dokumentacji legalizacyjnej obiektu budowlanego – boiska, poprzez przedłożenie projektu budowlanego boiska zgodnego z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 1225), podjęte zostało na podstawie art. 49 ust. 1a z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r. poz. 418). Zgodnie z art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego w przypadku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych organ nadzoru budowlanego sprawdza: 1) kompletność dokumentów legalizacyjnych, w tym kompletność projektu budowlanego; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami ustawy, w tym zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi; jeżeli budowa została zakończona, sprawdza się zgodność z przepisami obowiązującymi w chwili zakończenia budowy. Stosownie zaś do treści art. 49 ust. 1a ustawy w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych w zakresie, o którym mowa w ust. 1, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o obowiązku usunięcia tych nieprawidłowości w wyznaczonym terminie. Przywołany wyżej przepis art. 49 ust. 1a Prawa budowlanego, na co słusznie wskazuje Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi został dodany art. 1 pkt 33 lit. b ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471), z mocą obowiązującą od dnia 19 września 2020 r. Podkreślić również należy, że jak wynika z art. 25 ustawy nowelizującej do spraw uregulowanych ustawą Prawo budowlane, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, stosuje się przepisy dotychczasowe.
W niniejszej sprawie bezsporna pozostaje ta okoliczność, że postępowanie legalizacyjne przedmiotowego boiska wszczęte zostało z urzędu, w dniu 12 lipca 2010 r. i nie zostało zakończone do dnia wejścia w życie przepisów w/w ustawy nowelizującej z 2020 r. Tym samym postępowanie w sprawie legalizacji spornego obiektu budowlanego - boiska winno być prowadzone w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 września 2020 r., to jest na podstawie art. 49b ustawy. Zgodnie z art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego). Przy czym, co słusznie podkreślił Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego treść przepisu art. 94b ust. 2 Prawa budowlanego nie daje podstaw do wezwania inwestora, w toku prowadzonego w oparciu o ten przepis postępowania legalizacyjnego obiektu budowlanego, w drodze postanowienia, do usunięcia nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji legalizacyjnej, w tym do przedłożenia projektu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi. Ewentualne braki materiału dowodowego, w tym dokumentacji złożonej na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy, mogą być uzupełniane w trybie postanowienia podejmowanego na podstawie art. 77 k.pa. czy też w drodze wystosowanego do inwestora pisma. Ponadto, zgodnie z art. 49b ust. 3 niewykonanie obowiązku z ust. 2 skutkuje, koniecznością orzeczenia o rozbiórce tego obiektu budowlanego w całości albo w części.
Wobec powyższego, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę wskazać należy, że wadliwe zastosowanie przepisów ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym od dnia 19 września 2020 r. w odniesieniu do spornego obiektu budowlanego (boiska), którego wybrany przez organ I instancji stan prawny nie powinien dotyczyć, skutkował wydaniem przez ten organ rozstrzygnięcia opartego na niewłaściwej podstawie prawnej, co niewątpliwe stanowiło okoliczność mającą istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Co więcej, jak wynika z akt sprawy obowiązek przedłożenia przez skarżącą dokumentów legalizacyjnych przedmiotowego obiektu budowlanego, nałożony na stronę na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 września 2019 r.) ostatecznym postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łasku z dnia 21 września 2010 r., został przez inwestora wykonany. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że postanowienie, o którym mowa w art. 49b ust. 2 p.b. jest szczególnego rodzaju postanowieniem, które musi odpowiadać treści wyrażonej w pkt 1, 2 i 3 ust. 2 art. 49b i wywołuje określone skutki prawne dla strony. Natomiast rolą organu nadzoru budowlanego, w świetle art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego pozostaje ustalenie, czy nałożony postanowieniem obowiązek został przez adresata tego obowiązku zrealizowany. Postanowienie, o którym mowa w art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego stanowi jeden z etapów postępowania legalizacyjnego prowadzonego na podstawie art. 49b ustawy, a uzyskanie przez to postanowienie cechy ostateczności, wiąże organ nadzoru budowlanego na kolejnym etapie procedury w sprawie legalizacji samowoli budowlanej.
Tym samym Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi zasadnie uznał, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zduńskiej Woli z dnia 10 maja 2024 r. podjęte zostało w postępowaniu obarczonym wadami, uniemożliwiającymi podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia lub zakończenia postępowania w inny sposób. Zgodnie bowiem z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy administracji publicznej są również zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi po wnikliwej analizie materiału sprawy i procedur poprzedzających wydanie kwestionowanego zażaleniem rozstrzygnięcia organu I instancji, trafnie stwierdził, że przyjęta zarówno faktyczna, jak i prawna podstawa wydania postanowienia z dnia 10 maja 2024 r. nie uwzględnia wymogów wynikających z przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. To zaś uzasadniało zastosowanie w sprawie normy z art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. Organ odwoławczy jest bowiem uprawniony do uchylenia rozstrzygnięcia organu I instancji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia w sytuacji, gdy organ ten nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego (dowodowego) lub przeprowadzone postępowanie nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy i brak jest podstaw do przeprowadzenia przez organ odwoławczy, na podstawie art. 136 k.p.a., dodatkowego, uzupełniającego postępowania dowodowego, z uwagi na jego zakres. W tej sytuacji, wobec przedstawionych wyżej okoliczności rozpoznawanej sprawy, podjęcie przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi procedury legalizacyjnej spornego obiektu budowlanego – boiska, naruszałoby prawo stron tego postępowania do rozpoznania sprawy w postępowaniu administracyjnym w dwóch instancjach, które gwarantowane jest w art. 15 k.p.a.
Jednocześnie, mając na uwadze, iż zażalenie na postanowienie organu I instancji z dnia 10 maja 2024 r. wniosła także M.W., stwierdzić należy, że procesowy charakter objętego niniejszą skargą rozstrzygnięcia, przekazującego sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, z uwagi na dostrzeżone uchybienia w jego postępowaniu wskazuje, że zaskarżone postanowienie nie wypowiada się odnośnie do istnienia materialnoprawnych podstaw zalegalizowania bądź też odmowy zalegalizowania spornego obiektu budowlanego. Powyższe wyłącza zatem stosowanie wyrażonej w art. 139 k.p.a. zasady reformationis in peius w postępowaniu administracyjnym. Nie można bowiem z ponownego otwarcia postępowania przed organem I instancji wywodzić pogorszenia sytuacji materialnoprawnej strony, skoro treść tej sytuacji z powodów naruszenia przepisów postępowania nie jest ukształtowana przez zachowanie zasady dwuinstancyjności.
Z tych też względów, Sąd za nieuzasadnione uznał podnoszone w skardze zarzuty, jako pozostające bez wpływu na wynik sprawy. Wskazywane przez stronę zarzuty dotyczą bowiem kwestii merytorycznych, potwierdzających zdaniem pełnomocnika skarżącej wypełnienie ustawowych przesłanek, warunkujących legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego – boiska. Odniesienie się przez Sąd do stawianych przez stronę zarzutów, na obecnym etapie postępowania stanowiło by ich merytoryczną ocenę dokonaną przez Sąd przed procedującymi w sprawie organami administracji obu instancji, co jest niedopuszczalne. Argumenty te będą przedmiotem oceny organów administracji w ponownie prowadzonym postępowaniu adminsitracyjnym.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
dc

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę