II SA/Łd 797/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Dobroń, która zobowiązywała E.K. do zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia z pomocy społecznej. Sprawa dotyczyła zobowiązania W.K. (zmarłego męża E.K.) do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń związanych z pobytem M.K. (brata W.K.) w domu pomocy społecznej. Sąd administracyjny wskazał na istotne uchybienia proceduralne popełnione przez organy obu instancji. Przede wszystkim, organy nie wykazały w sposób należyty, czy E.K. jest spadkobiercą W.K., co jest kluczowe dla ustalenia jej odpowiedzialności. Co ważniejsze, sąd podkreślił, że organy nie zbadały kwestii przedawnienia roszczenia wobec W.K. przed wszczęciem postępowania wobec jego spadkobierców. Zgodnie z art. 104 ustawy o pomocy społecznej, należności te ulegają przedawnieniu po 3 latach od dnia, w którym decyzja ustalająca te należności stała się ostateczna, chyba że bieg terminu został przerwany. Sąd uznał, że brak jest dowodów na doręczenie kluczowych decyzji, co uniemożliwia ustalenie daty uprawomocnienia i biegu przedawnienia. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, nakazując organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem konieczności zbadania kwestii przedawnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie konieczności badania przedawnienia roszczeń w sprawach o zwrot wydatków z pomocy społecznej przed obciążeniem spadkobierców, a także wymogów dowodowych w zakresie wykazania dziedziczenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy społecznej i przepisami o przedawnieniu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił odpowiedzialność spadkobiercy za zwrot wydatków poniesionych na świadczenia z pomocy społecznej, nie badając uprzednio kwestii przedawnienia roszczenia wobec spadkodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ naruszył przepisy postępowania administracyjnego, nie badając kwestii przedawnienia roszczenia wobec spadkodawcy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie zbadały kluczowej kwestii przedawnienia roszczenia wobec spadkodawcy (W.K.) przed wszczęciem postępowania wobec jego spadkobierców. Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej, należności te ulegają przedawnieniu, a brak zbadania tej kwestii stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił krąg spadkobierców zobowiązanych do zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia z pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie wykazał w sposób należyty, kto jest spadkobiercą W.K., co stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że brak jest w aktach sprawy dowodu potwierdzającego, że skarżąca E.K. jest spadkobiercą W.K., co jest fundamentalne dla ustalenia jej odpowiedzialności.
Czy można zobowiązać spadkobiercę do zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia z pomocy społecznej, jeśli spadkodawca był jedynie opiekunem prawnym osoby korzystającej ze świadczeń, a nie sam korzystał z tych świadczeń?
Odpowiedź sądu
Kwestia ta nie została rozstrzygnięta, gdyż sąd uchylił decyzję z przyczyn proceduralnych (przedawnienie, brak dowodów na dziedziczenie).
Uzasadnienie
Skarżąca podnosiła argument, że nie jest spadkobiercą osoby korzystającej ze świadczeń, a jedynie opiekuna prawnego. Organy i sąd odwoławczy uznawały W.K. za beneficjenta sytuacji, jednak sąd administracyjny nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie z powodu błędów proceduralnych.
Przepisy (16)
Główne
u.p.s. art. 96 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Obowiązek zwrotu wydatków poniesionych za świadczenia z pomocy społecznej spoczywa na spadkobiercy osoby, która korzystała ze świadczeń.
u.p.s. art. 104 § 5
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Należności ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat licząc od dnia, w którym decyzja ustalająca te należności stała się ostateczna.
Pomocnicze
u.p.s. art. 98
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 104 § 1-3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Określenie wysokości i terminów zwrotu należności.
u.p.s. art. 104 § 4
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Możliwość odstąpienia od żądania zwrotu, umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
u.p.s. art. 104 § 6
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Bieg przedawnienia przerywa odroczenie terminu płatności lub rozłożenie spłaty na raty.
u.p.s. art. 109
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Obowiązek informowania organu o zmianie sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania przez organy wnikliwie i wszechstronnie.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
ustawa covidowa art. 15 zzs4 § 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość uchylenia decyzji i postanowień organów obu instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej poprzez niewłaściwe zastosowanie, gdy skarżąca jest spadkobiercą opiekuna prawnego, a nie osoby korzystającej ze świadczeń. • Naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego na niekorzyść strony oraz niedokonanie szczegółowej analizy stanu faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
To W.K. był beneficjentem zaistniałej sytuacji. • Nie jest zatem zasadnym argument pełnomocnika, iż w sprawie niniejszej E.K. nie jest spadkobiercą osoby korzystającej ze świadczeń, a jedynie spadkobiercą opiekuna prawnego tejże osoby. • To W.K. był bowiem beneficjentem opisanego powyżej stanu faktycznego i on korzystał ze środków uzyskanych ze sprzedaży majątku, podczas gdy środki te winny finansować koszty pobytu M.K. w domu pomocy społecznej. • Dług zobowiązanego, powstały w wyniku zatajenia przez niego przed organami pomocy społecznej istotnych informacji o majątku osoby przebywającej w domu pomocy społecznej - obciążałby bowiem całe społeczeństwo, podczas gdy sami spadkobiercy korzystaliby z całości pozostawionej masy spadkowej. • Jeśli termin przedawnienia upłynął wobec spadkodawcy, to nie jest możliwe ustalenie odpowiedzialności spadkobiercy. • Nie ma bowiem przepisu, który odrywałby zupełnie odpowiedzialność spadkobiercy od odpowiedzialności spadkodawcy.
Skład orzekający
Robert Adamczewski
przewodniczący sprawozdawca
Agata Sobieszek-Krzywicka
sędzia
Marcin Olejniczak
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie konieczności badania przedawnienia roszczeń w sprawach o zwrot wydatków z pomocy społecznej przed obciążeniem spadkobierców, a także wymogów dowodowych w zakresie wykazania dziedziczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy społecznej i przepisami o przedawnieniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności spadkobierców za długi z pomocy społecznej, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na potencjalne obciążenia finansowe. Kluczowe jest tu zagadnienie przedawnienia roszczeń, które często jest pomijane.
“Długi z pomocy społecznej: czy przedawnienie chroni spadkobierców?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.