II SA/Łd 794/23

II SA/Łd 794/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-02-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-09-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
Magdalena Sieniuć /przewodniczący/
Tomasz Porczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OZ 710/23 - Postanowienie NSA z 2023-12-12
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 48 ust. 1, ust. 3, ust. 5, art. 3 pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt 6, pkt 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Dnia 7 lutego 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.), , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lutego 2024 roku sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 20 czerwca 2023 roku nr 114/2023 znak: WOP.7722.65.2023.KD w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych przy budowie wiaty oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2023 r., nr 114/2023 wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 775) – dalej: k.p.a.; art. 48 ust. 1pkt 1, ust. 3, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.)- dalej: p.b.; Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie z dnia 13 kwietnia 2023 r., nr 92/2023 orzekające o wstrzymaniu M. S. prowadzenia robót budowlanych przy budowie wiaty przeznaczonej do przechowywania maszyn rolniczych o powierzchni zabudowy 266,96m2 (wymiary w rzucie poziomym ok. 18,8m x14,2m), zlokalizowanej na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], obręb [...], [...], gm. R.; oraz informujące o możliwości wystąpienia przez właściciela obiektu budowlanego, w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia, z wnioskiem o legalizację w/w wiaty, co wiąże się z koniecznością wniesienia opłaty legalizacyjnej, której wysokość, stosownie do treści art. 49d ust. 1 pkt 1 p.b. wynosi 125.000 zł.
Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, iż w dniu 1 lutego 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie powziął wiadomość o domniemanej samowoli budowlanej (wiaty) zrealizowanej na w/w działkach ewidencyjnych w IV kwartale 2022 r., która zarówno narusza stosunki wodne na działce, jak i z uwagi na swoją wielkość oraz konstrukcję może stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego.
W wyniku przeprowadzonych w dniu 2 marca 2023 r. oględzin przedmiotowych nieruchomości pracownicy organu nadzoru ustalili, że w północnej części nieruchomości usytuowana jest trwale związana z gruntem wiata wolnostojąca o wymiarach w rzucie poziomym ok. 18,8 m x 14,2 m, maksymalnej wysokości 4,5 m, minimalnej wysokości 2,7 m. Konstrukcja wiaty wykonana jest ze słupów stalowych o średnicy 10 cm, posadowionych na stropach fundamentowych 35x45 cm. Dach dwuspadowy, pokryty blachą trapezową, wykonany z drewnianych krokwi o przekroju 14/7 cm oraz drewnianych łat o przekroju 5/4cm. Istniejący system orynnowania odprowadza wodę na teren biologicznie czysty właściciela nieruchomości. Wiata nie jest zabudowana, jest użytkowana do przechowywania maszyn rolniczych. Obecny przy oględzinach M. S. wyjaśnił, że właścicielem nieruchomości jest od roku 2017, a poprzednim właścicielem, który zbudował przedmiotową wiatę był M. S.1 zmarły w roku 2013. Skarżący w roku 2022 wykonał jedynie pokrycie dachowe wiaty. Nie posiada żadnej wiedzy na temat budowy, jak również jakichkolwiek dokumentów potwierdzających legalność budowy.
W toku wszczętego z urzędu, w dniu 22 marca 2023 r. postępowania w sprawie legalności budowy przedmiotowej wiaty organ nadzoru ustalił, że w zasobach archiwalnych Starostwa Powiatowego w Bełchatowie brak jest dokumentacji z której wynikałoby, że wiata została zbudowana w oparciu o udzielone pozwolenie na budowę, czy tez w oparciu o dokonane zgłoszenie inwestora. Ponadto z załączonych do akt sprawy jako dowód map lotniczych (ortofotomap) obejmujących swym zasięgiem działki ew. nr [...], [...], [...] (obręb [...]) z lat 2021, 2019, 2018, 2015, 2009, 2004 wynika w sposób bezsporny, że budowa przedmiotowej wiaty rozpoczęta została w roku 2021.
W tak ustalonym stanie faktycznym, wskazanym wyżej postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie orzekł o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych przy przedmiotowej wiacie oraz poinformował skarżącego o możliwości wszczęcia postępowania legalizacyjnego oraz o wysokości związanych tym postępowaniem opłat legalizacyjnych.
W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie M. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia zarzucał naruszenie:
- art. 50 ust. 1 p.b. poprzez błędne przyjęcie, że organ w niniejszej sprawie mógł podjąć decyzje dotyczącą wstrzymania prowadzenia budowy w warunkach gdy na nieruchomości nie są prowadzone roboty budowlane;
- art. 49 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 3 p.b. poprzez błędne uznanie, że strona winna uiścić opłatę legalizacyjna w wysokości 125.000 zł;
- art. 7, art. 8 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia z naruszeniem zasady uwzględnienia słusznego interesu obywateli oraz pogłębiania zaufania organów administracji , to jest wydanie przez organ niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy było możliwe rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z interesem strony;
- art. 77 i art. 107 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia z naruszeniem zasady praworządności oraz z naruszeniem słusznego interesu skarżącego, nienależyte wyjaśnienie okoliczności sprawy wskutek niedostatecznego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy;
- art. 107 § 6 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez niewystarczające uzasadnienie pojętego rozstrzygnięcia.
Zaskarżonym niniejszą skargą postanowieniem z dnia 20 czerwca 2023 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając organ wskazał, iż stosownie do art. 28 ust. 1 p.b roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę , z zastrzeżeniem art. 29-31 ustawy, w których to przepisach ustawodawca enumeratywnie wymienił przypadki budów oraz prowadzenia robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę lub tez wymagających dokonania ich zgłoszenia właściwemu organowi. Wskazał, iż jak wynika z art. 29 ust. 1 pkt 14 p.b. nie wymaga pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia między innymi budowa wolnostojących wiat o powierzchni zabudowy do 35m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Natomiast jak wynika z art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy nie wymaga pozwolenia na budowę, jaki zgłoszenia , o którym mowa w art. 30 p.b. budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000m2 powierzchni działki.
Dalej przywołując ustawową definicję budowy, zawarta w art. 3 pkt 6 p.b. organ wskazał, iż pod w/w pojęciem należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy obiekt budowlany to budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Pomimo braku ustawowej definicji "wiaty" w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wiata stanowi budowlę, której podstawowe cechy stanowią: wsparcie na słupach stanowiących podstawowy element konstrukcyjny i wiążący budowlę trwale z gruntem oraz brak wydzielenia trwałych ścian.
W rozpoznawanej sprawie, zdaniem organu odwoławczego bezspornym pozostaje, że przedmiotowy obiekt budowlany spełnia warunki uznania go za wiatę, która z uwagi na swoje wymiary, w szczególności powierzchnię zabudowy, nie korzysta z ustawowych przesłanek zwolnienia inwestora z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia. Organ podkreślił nadto, iż w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz dokonane ustalenia faktyczne bezspornym pozostaje, że wiata powstała w latach 2021-2022 , a inwestor nie dysponuje żadną dokumentacją, która wskazywałaby na legalność obiektu budowlanego.
Tym samym zasadnym było wydanie, na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. postanowienia o wstrzymaniu budowy obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganej decyzji pozwoleniu na budowę, które to postanowienie, co wynika z treści art. 48 ust. 5 p.b. wydaje się również w przypadku zakończenia budowy. Jednocześnie, stosownie do obowiązku wynikającego z ust. 3 powołanego przepisu organ prawidłowo poinformował stronę o możliwości wszczęcia postępowania legalizacyjnego oraz wysokości opłat z nim związanych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucał naruszenie:
- art. 50 ust. 1 p.b. poprzez błędne przyjęcie, że organ w niniejszej sprawie mógł podjąć decyzje dotyczącą wstrzymania prowadzenia budowy w warunkach gdy na nieruchomości nie są prowadzone roboty budowlane;
- art. 49 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 3 p.b. poprzez błędne uznanie, że strona winna uiścić opłatę legalizacyjna w wysokości 125.000 zł;
- art. 156 § 1 pkt 5 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia o wstrzymaniu budowy na nieruchomości strony, w sytuacji gdy nie są na niej prowadzone żadne roboty budowlane;
- art. 7, art. 8 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia z naruszeniem zasady uwzględnienia słusznego interesu obywateli oraz pogłębiania zaufania organów administracji , to jest wydanie przez organ niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy było możliwe rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z interesem strony;
- art. 77 i art. 107 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia z naruszeniem zasady praworządności oraz z naruszeniem słusznego interesu skarżącego, nienależyte wyjaśnienie okoliczności sprawy wskutek niedostatecznego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy.
Strona wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Jednocześnie strona wnosiła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego odwołując się do brzmienia art. 50 p.b. oraz wypracowanego na jego gruncie orzecznictwa sądów administracyjnych wywodził brak zasadności wydawania przez organy nadzoru budowlanego rozstrzygnięć o wstrzymaniu robót budowlanych w sytuacji, gdy roboty te zostały już zakończone. Tym samym wydane w sprawie postanowienie, zdaniem pełnomocnika skarżącego uznać należy za bezprzedmiotowe. Zdaniem strony skarżącej wydając kwestionowane skarga postanowienie organy w sposób błędny zapożyczyły konstrukcje z art. 48 ust. 5 p.b., pomijając, iż przepis art. 50 dotyczy innych sytuacji, do których powołany wcześniej przepis nie znajduje zastosowania. Dalej strona kwestionowała zasadność stanowiska organu, co do konieczności uiszczenia opłaty legalizacyjnej w sytuacji, gdy przedmiotowy budynek nie jest wiatą, a budynkiem gospodarczym w zabudowie zagrodowej, wykorzystywanym przez skarżącego do przechowywania środków produkcji rolnej, jak i sprzętu rolniczego oraz płodów rolnych, trwale związanym z gruntem, wydzielonym z przestrzeni za pomocą ścian, posiadającym dach i fundamenty oraz spełniającym wymogi określone w § 3 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W konsekwencji powyższego, zdaniem strony skarżącej uznać należy, iż kwestionowane rozstrzygnięcie podjęte zostało z naruszeniem art. 156 § 1pkt 5 w zw. z art. 126, art. 7, art. 8, art. 77, art. 107 w zw. z art. 140 k.p.a. Powyższe strona uzasadnia brakiem możliwości wykonalności nałożonego obowiązku w zakresie wstrzymania robót budowlanych w sytuacji, gdy żadne tego typu roboty nie są wykonywane na działkach skarżącego, a nadto wadliwym ustaleniem stanu faktycznego sprawy oraz zgromadzeniem materiału dowodowego, w szczególności poprzez uznanie wyjaśnień skarżącego, co do daty budowy przedmiotowej wiaty za niewiarygodne oraz naruszenia przysługujących stronie uprawnień procesowych, w tym miedzy innymi poprzez przeprowadzenie oględzin nieruchomości przed wszczęciem postępowania w sprawie, co uniemożliwiło skarżącemu zgromadzenie niezbędnej dokumentacji.
W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Postanowieniem z dnia 26 września 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 794/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W wyniku rozpatrzenia zażalenia strony, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 grudnia 2023 r., sygn. akt II OZ 710/23 oddalił zażalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga M. S. została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) – dalej: p.p.s.a., który stanowi, iż sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi M. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, uczynił postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 20 czerwca 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie z dnia 13 kwietnia 2023 r. o wstrzymaniu skarżącemu prowadzenia robót budowlanych przy budowie wiaty przeznaczonej do przechowywania maszyn rolniczych o powierzchni zabudowy 266,96m2 (wymiary w rzucie poziomym ok. 18,8m x 14,2 m), zlokalizowanej na działkach ew, nr [...], [...], obręb [...], [...], gm. R.; oraz informujące o możliwości wystąpienia przez właściciela obiektu budowlanego, w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia, z wnioskiem o legalizację w/w wiaty, co wiąże się z koniecznością wniesienia opłaty legalizacyjnej, której wysokość, stosownie do treści art. 49d ust. 1 pkt 1 p.b. wynosi 125.000 zł.
Podstawę prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 48 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 2053 ze zm.)- dalej: p.b.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 p.b. organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Stosownie do ust. 3 powołanego wyżej przepisu w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej . Natomiast jak wynika z art. 48 ust. 5 p.b. postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy.
Z powołanego wyżej przepisu art. 48 ust. 1 p.b. wynika obowiązek organów nadzoru budowanego wstrzymania samowolnej budowy, a przesłanką jego zastosowania jest w każdym przypadku brak ważnego i wymaganego prawem – w momencie trwania budowy – pozwolenia na budowę lub zgłoszenia albo wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia. Co więcej, z treści art. 48 ust. 1 i ust. 5 p.b. wprost wynika, że postanowienie o wstrzymaniu budowy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać nie tylko w odniesieniu do obiektu budowlanego, który jest w budowie, lecz również gdy obiekt taki już został wybudowany. Postanowienie to ma charakter czysto procesowy, a jego celem jest dążenie do doprowadzenia samowoli budowlanej do zgodności z prawem. Orzekane na jego podstawie wstrzymanie robót budowlanych ma na celu ewentualne niedopuszczenie do kontynuacji tych robót w warunkach samowoli budowlanej, jak również wprowadza zakaz prowadzenia takich robót na przyszłość (w tym w odniesieniu do obiektów już wybudowanych), do czasu zakończenia postępowania z konsekwencjami wynikającymi z art. 49e p.b. (por. wyrok WSA w Gliwicach z 28 grudnia 2022 r., II SA/Gl 1397/22; www.orzecznia.nsa.gov.pl; por. Plucińska-Filipowicz Alicja (red.), Wierzbowski Marek (red.), Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, art. 48).
Dalej wskazać należy, iż stosownie do art. 3 pkt 1 p.b. obiekt budowlany to budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Budynek, zgodnie z art. 3 pkt 2 p.b. to obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach. Natomiast budowla, zdefiniowana w art. 3 pkt 3 p.b., to każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, morskich turbin wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Przy czym, co należy w tym miejscu zaznaczyć wymienione w art. 3 pkt 3 ustawy przykłady obiektów budowlanych nie stanowią katalogu zamkniętego (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 czerwca 2018 r. VII SA/Wa 2360/17; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto jak wynika z art. 3 pkt 6 p.b. budowa to wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem postępowania pozostaje legalność obiektu budowlanego – wiaty przeznaczonej do przechowywania maszyn rolniczych o powierzchni zabudowy 266,96m2, zlokalizowanej na należących do skarżącego działkach o numerach ewidencyjnych [...] i [...], obręb [...], [...], gm. R.. Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych bezspornie wynika, że przedmiotowa wiata została wybudowana bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, a nadto mając na uwadze jej powierzchnię użytkową, inwestycja nie korzysta z ustawowych przesłanek zwolnienia inwestora z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia (art. 29 i art. 30 p.b.). Nie jest również kwestionowane przez żadną ze stron postępowania, że właściciel nieruchomości nie przedstawił w toku prowadzonego postępowania jakiejkolwiek dokumentacji, która świadczyłaby o legalności spornej wiaty. Jednocześnie w oparciu o załączone do akt sprawy ortofotomapy z Geoportalu Województwa Łódzkiego ustalono, że przedmiotowa wiata powstała w latach 2021-2022, a więc w okresie, w którym skarżący był już właścicielem wskazanych wyżej działek ewidencyjnych.
Wobec braku ustawowego zdefiniowania pojęcia "wiata" niezbędnym jest w tym zakresie odwołanie się do ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, w którym wskazuje się, że podstawowe cechy uznaje się przede wszystkim wsparcie budowli na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem. Przyjmuje się, że wiata powinna posiadać lekką konstrukcję i brak wydzielenia z przestrzeni przy pomocy przegród budowlanych. Częściowe wyposażenie w ściany nie zmienia charakteru obiektu, zwłaszcza jeżeli nie stanowią one elementu konstrukcyjnego, a konstrukcja nadal pozostaje słupowa, gdy funkcję nośną spełniają słupy, nie ściany. Wiata nie może być obiektem zamkniętym, a więc obudowanym ze wszystkich stron (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2017 r., II OSK 1930/15; wyrok WSA w Kielcach z 13 grudnia 2018 r., II SA/Ke 709/18; wyrok WSA w Poznaniu z 9 lutego 2023 r., IV SA/Po 699/22; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wiata składająca się z fundamentów, dachu i nieposiadająca ścian, nie może być zaliczana ani do obiektów małej architektury, ani do tymczasowych obiektów budowlanych, nie jest również budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 p.b., a zatem należy ją zaliczyć do kategorii budowli (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 4 lipca 2023 r., II SA/Rz 1641/22; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie wskazuje się także, że wiata (altana) może być kwalifikowana jako budowla, ale także jako obiekt małej architektury. Jednak o tym, czy wiata jest budowlą, czy też obiektem małej architektury, decyduje przede wszystkim jej wielkość oraz sposób konstrukcji (por. wyrok NSA z 17 listopada 2008 r., II OSK 1400/07; wyrok WSA w Gdańsku z 9 maja 2018 r., II SA/Gd 165/18; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze, jak i dokonane w sprawie ustalenia faktyczne znajdujące potwierdzenie w załączonych do skargi akt administracyjnych sprawy, w szczególności w protokole kontroli na miejscu z dnia 2 marca 2023 r. oraz załączonej do protokołu dokumentacji fotograficznej, należy stwierdzić, iż procedujące w sprawie organy obu instancji zasadnie uznały, że trwale związana gruntem wolnostojąca niezamknięta zadaszona wiata o powierzchni zabudowy 266,96m2, o konstrukcji z słupów stalowych stanowi budowlę w rozumieniu powołanych wcześniej art. 3 pkt 3 p.b. Tym samym nie zasługują na uwzględnienie, co istotne niepoparte jakimkolwiek materiałem dowodowym, argumenty pełnomocnika skarżącego, co do konieczności klasyfikowania przedmiotowego obiektu budowlanego jako budynek gospodarczy w zabudowie zagrodowej, odpowiadającego definicji budynku zawartej w art. 3 pkt 2 p.b. oraz spełniającego wymogi określone w § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 1225).
Wobec powyższego należy stwierdzić, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy organy nadzoru budowlanego obu instancji prawidłowo zastosowały przepis art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. i wstrzymały prowadzenie robót budowlanych, mimo zakończenia budowy, informując jednocześnie skarżącego, stosownie do wymogu z art. 48 ust. 3 p.b., o możliwości złożenia wniosku o legalizację oraz wiążącej się z nim konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej i sposobie jej obliczenia.
W konsekwencji zarzuty skargi, co do naruszenia art. 49d ust. 1 pkt 1 p.b. jak i przepisów prawa procesowego, to jest art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wadliwe sklasyfikowanie przedmiotowego obiektu budowlanego, a w rezultacie nieuzasadnione stwierdzenie obowiązku uiszczenia przez skarżącego opłaty legalizacyjnej, uznać należało za nieuzasadnione.
Natomiast, co do podnoszonego przez stronę skarżącą zarzutu naruszenia art. 50 ust. 1 p.b. wskazać należy, iż reguluje on wstrzymanie innych niż wymienione w art. 48 ust. 1 lub 49f robót budowlanych, które to pojęcie, co wynika z treści art. 3 pkt 7 ustawy jest pojęciem szerszym od zdefiniowanego w art. 3 pkt 6 p.b. terminu budowy. Przepis ten nie znajdował zastosowania w niniejszej sprawie, co prowadzi do stwierdzenia, iż zarzut skargi, co do jego naruszenia nie zasługuje na uwzględnienie.
Za nieuzasadniony uznać również należało stawiany zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. który to przepis reguluje jedną z ustawowych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) w nadzwyczajnym trybie postępowania, określonym w art. 156-159 k.p.a., odrębnym od postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie, na podstawie art. 48 ust. 1 p.b.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę nie znajdują także uzasadnienia podnoszone w skardze zarzuty, co do naruszenia przysługujących stronie uprawnień procesowych, w tym miedzy innymi poprzez przeprowadzenia oględzin nieruchomości skarżącego przed wszczęciem postępowania w sprawie, co uniemożliwiło skarżącemu zgromadzenie niezbędnej dokumentacji. W tym zakresie po raz kolejny wskazać należy, iż wszczęcie postępowania na podstawie art. 48 ust. 1 p.b. możliwe jest w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Z powyższego wynika, że wszczęcie postępowania w oparciu o w/w przepis wymaga uprzedniego przeprowadzenia przez organ nadzoru budowlanego wstępnych ustaleń w zakresie, po pierwsze faktu budowy lub wybudowania obiektu budowlanego, po drugie faktu realizacji danej inwestycji z naruszeniem obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub dokonania zgłoszenia. W przypadku potwierdzenia przez organ wystąpienia powyższych przesłanek upoważnia organ do wszczęcia postępowania w sprawie wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy. Wskazać jednocześnie należy, iż przed wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy przedmiotowej wiaty, co nastąpiło zawiadomieniem z dnia 22 marca 2023 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie pismem z dnia 2 marca 2023 r. wezwał skarżącego do złożenia pisemnych wyjaśnień dotyczących legalności budowy wiaty oraz przedłożenia dokumentacji potwierdzającej jej legalność. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie z dnia 10 marca 2023 r. skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających wybudowanie wiaty. Ponadto w toku prowadzonego w sprawie postępowania przed organami nadzoru budowlanego strona skarżąca poza złożonym ustnie oświadczeniem, na okoliczność wybudowania przedmiotowej wiaty w roku 2013 przez poprzedniego właściciela nieruchomości – M. S.1, nie zakwestionowała w sposób skuteczny ustaleń faktycznych i materiału dowodowego zgromadzonego przez organy.
Reasumując Sąd stwierdza, iż procedujące w sprawie organy obu instancji działały w granicach obowiązującego prawa (art. 6 k.p.a.), w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się wyrażonymi w art. 8 k.p.a. zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne (art. 7 k.p.a.), jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.) uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy, a uzasadnienia wydanych w sprawie rozstrzygnięć odpowiadały minimum wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
ds