II SA/Łd 789/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje dotyczące zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na gastronomiczny z powodu licznych naruszeń proceduralnych, w tym braku należytego wyjaśnienia kwestii samowoli budowlanej i braku udziału stron.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą uchylenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na gastronomiczny. Skarżący zarzucali m.in. brak udziału w postępowaniu, samowolę budowlaną schodów i tarasu oraz brak pozwolenia na użytkowanie. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, wskazując na liczne naruszenia przepisów proceduralnych, w tym art. 7, 75, 77, 80 k.p.a., brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący H.D. i W.D. wnieśli skargę na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą uchylenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na gastronomiczny. Głównymi zarzutami skarżących były: brak ich udziału w pierwotnym postępowaniu administracyjnym, samowola budowlana w postaci wybudowania schodów stalowych zewnętrznych i tarasu, brak uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu oraz naruszenie ich uzasadnionego interesu jako osób trzecich. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, stwierdził liczne naruszenia przepisów proceduralnych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności wskazano na niedopełnienie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.), niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego (art. 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a.) oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Sąd podkreślił, że inwestorzy nie wykazali się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a zgody współwłaścicieli nie mogły zastąpić wymaganych dokumentów. Ponadto, kwestia legalności wybudowanych schodów i tarasu nie została należycie wyjaśniona, a organ nie odniósł się do zarzutów dotyczących ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, liczne naruszenia przepisów proceduralnych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stanowią podstawę do uchylenia decyzji.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy administracji nie dopełniły obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego i naruszyły zasadę swobodnej oceny dowodów, co uzasadnia uchylenie decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (28)
Główne
p.b. art. 71 § ust. 1
Ustawa Prawo budowlane
p.b. art. 32
Ustawa Prawo budowlane
p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
k.p.a. art. 146 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 148 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.z.p. art. 39
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
p.b. art. 3 § pkt 11
Ustawa Prawo budowlane
p.b. art. 50
Ustawa Prawo budowlane
p.b. art. 51
Ustawa Prawo budowlane
p.b. art. 5 § ust. 2
Ustawa Prawo budowlane
p.b. art. 55 § ust. 1
Ustawa Prawo budowlane
p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.NSA art. 55 § ust. 1
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
przepisy wprowadzające art. 97 § § 1
Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
przepisy wprowadzające art. 97 § § 2
Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 86
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 79 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 79 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 7, 75, 77, 80 k.p.a. Brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Brak wykazania się przez inwestorów prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Niewyjaśnienie kwestii samowoli budowlanej (schody, taras). Naruszenie ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Brak udziału skarżących w pierwotnym postępowaniu administracyjnym.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów obu instancji dotyczące prawidłowości postępowania i wydanych decyzji.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie administracyjne przeprowadzone przez organ administracji publicznej winno zapewnić przed wydaniem decyzji dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten wynika w szczególności z art. 7 kpa. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a ponadto, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. decyzje podjęte przez organy obu instancji, wydane zostały ponadto z naruszeniem zasady określonej w art. 80 kpa, tj. z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów. inwestorzy Ł. i R.L. nie wykazali się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. ewentualne pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania lokalu nie może sankcjonować zaistniałej wcześniej samowoli.
Skład orzekający
Anna Stępień
sprawozdawca
Ewa Cisowska-Sakrajda
członek
Joanna Sekunda-Lenczewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenia proceduralne w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w sprawach budowlanych i dotyczących zmiany sposobu użytkowania obiektów, w tym wymogi dotyczące prawa do dysponowania nieruchomością, wyjaśnienia stanu faktycznego, udziału stron i oceny dowodów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z lat 2003-2005 i może nie odzwierciedlać aktualnych zmian w przepisach, zwłaszcza w kontekście nowelizacji Prawa budowlanego i procedury administracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje typowe, ale kluczowe błędy proceduralne popełniane przez organy administracji, które prowadzą do uchylenia decyzji. Pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie stanu faktycznego i przestrzeganie praw stron.
“Błędy proceduralne w urzędzie uchylają pozwolenie na pizzerię – co poszło nie tak?”
Dane finansowe
WPS: 10 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 789/03 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2005-01-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-05-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Anna Stępień /sprawozdawca/ Ewa Cisowska-Sakrajda Joanna Sekunda-Lenczewska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie: Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Asesor Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant referent-stażysta Izabela Wędrak, po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi H.D. i W.D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] znak:[...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o zmianie sposobu użytkowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...], znak: [...]; 2) zasądza od Wojewody [...] solidarnie na rzecz H.D. i W.D. kwotę 10,- zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów sądowych. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 146 § 2 oraz art. 104 k.p.a. Starosta [...] odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] Nr [...], zezwalającej Ł.L. i R.L. na zmianę sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku położonym w R. przy ul. A 7 na lokal gastronomiczny o powierzchni użytkowej 74,30 m2 wraz z adaptacją na ten cel istniejących schodów stalowych zewnętrznych z uwagi na to, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W uzasadnieniu organ podał, że decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w R. udzielił Ł.L. i R.L. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania istniejącego lokalu mieszkalnego na lokal gastronomiczny - pizzeria oraz adaptację schodów na I piętro. Pismem z dnia 12 listopada 2002r. H.D. wniosła o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie z uwagi na to, że nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym bez własnej winy, a o wydaniu w/w decyzji dowiedziała się w dniu 6 listopada 2001r. Rozpatrując powyższy wniosek Starosta [...] odmówił wznowienia postępowania administracyjnego z uwagi na uchybienie terminu do jego złożenia, określonego w art. 148 § 1 k.p.a. W wyniku rozpatrzenia odwołania H.D. organ odwoławczy uznając, że sprawa nie została dokładnie wyjaśniona, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Staroście [...]. W wyniku przeprowadzenia ponownego postępowania przed organem I instancji ustalono, że właściciele sąsiedniej działki nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania w/w lokalu mieszkalnego. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] zostało wznowione postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie. Starosta [...] podał także, że głównym celem dodatkowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego było ustalenie terminu, w którym zostały wykonane schody stalowe zewnętrzne, zaadaptowane dla potrzeb pizzerii. Jednakże żadna ze stron ani żaden z powołanych świadków nie potrafił wskazać dokładnego terminu ich wykonania. Natomiast z oświadczeń złożonych przez projektantów sporządzających projekt adaptacji pomieszczeń i schodów zewnętrznych na potrzeby pizzerii wynika, że w czasie jego sporządzania schody te już istniały. Wobec powyższego, w ocenie organu administracji architektoniczno - budowlanej, dalsze prowadzenie postępowania w zakresie ustalenia terminu realizacji schodów jest zbędne, gdyż nie jest to element decydujący w sprawie i nawet w przypadku ich samowolnego wykonania w czasie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane zamiast art. 48, należałoby zastosować art. 50 i 51 tej ustawy. Starosta [...] podniósł ponadto, że na podstawie przeprowadzonych oględzin oraz oświadczenia złożonego przez osobę uprawnioną ustalono, iż schody zewnętrzne stalowe nie są połączone z budynkiem mieszkalnym H.D. i W.D., a konstrukcja oparta jest na istniejącym murze inwestorów. W konkluzji, powołując się na treść art. 146 § 2 k.p.a., organ I instancji stwierdził, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Nie zgadzając się z powyższą decyzją H.D. i W.D. wnieśli odwołanie do Wojewody [...], domagając się jej uchylenia oraz stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] udzielającej inwestorom pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania. Zaskarżonej decyzji odwołujący się zarzucili naruszenie terminów określonych w art. 35 i 36 k.p.a. oraz nierozpatrzenie złożonych przez nich wniosków. Zdaniem skarżących, decyzja udzielająca inwestorom pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania z lokalu mieszkalnego na lokal gastronomiczny z uwagi na naruszenie art. 28 k.p.a., dotknięta jest wadą nieważności. Powołano się ponadto na zarzuty podnoszone w odwołaniu składanym od poprzedniej decyzji Starosty [...] z dnia [...], podnosząc między innymi, iż organ wydając zaskarżoną decyzję toleruje zaistnienie samowoli budowlanej w postaci tarasu i schodów, a nadto nie ocenia faktu naruszenia uzasadnionego interesu osób trzecich. Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 71 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz.1126 ) Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...]. W uzasadnieniu, ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego przewlekłości postępowania, organ odwoławczy stwierdził, że czas rozpatrywania sprawy nie miał wpływu na jej merytoryczne rozstrzygnięcie. Decyzją z dnia [...] Ł.L. i R.L. zostali zobowiązani do uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu. Zaś przedmiotem postępowania były kwestie związane ze zmianą sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na lokal gastronomiczny wraz z adaptacją na ten cel istniejących schodów stalowych zewnętrznych. Pozbawienie odwołujących się udziału w postępowaniu prowadzonym przed wydaniem w/w decyzji z dnia [...] stanowiło z kolei przesłankę do wznowienia postępowania. We wznowionym postępowaniu organ badał, czy zaistnienie okoliczności, która spowodowała wznowienie postępowania, wpłynęło na treść wydanej decyzji. Jednocześnie przyjmując ustalenia faktyczne Starosty [...] za własne Wojewoda [...], nie podzielił zarzutu odwołujących się, iż nie zapewnienie im czynnego udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] winno skutkować stwierdzeniem jej nieważności bądź uchyleniem. Zdaniem organu odwoławczego brak jest nadto podstaw do uchylenia kwestionowanej decyzji udzielającej inwestorom pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na lokal gastronomiczny, gdyż zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nieruchomość ta została przeznaczona na cele zabudowy mieszkaniowo - usługowej, inwestorzy wykazali się prawem do dysponowania nią oraz załączyli zgody pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, a sporządzona dokumentacja projektowa zawierała wymagane uzgodnienia i stwarzała możliwość zaadaptowania lokalu mieszkalnego na usługowy. Natomiast odnośnie kwestii zmniejszenia skutków oddziaływania lokalu małej gastronomii na funkcję obiektu odwołujących się Wojewoda [...] stwierdził, że jeżeli strony nie dokonały jeszcze wzajemnych ustaleń, sprawę tę będzie mógł rozpatrzyć organ administracji orzekający w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu. Na decyzję Wojewody [...] H.D. i W.D. złożyli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia wraz z poprzedzającymi ją decyzjami dotyczącymi zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na lokal użytkowy - gastronomiczny oraz zasądzenia na ich rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący zarzucili organom administracji nie wyjaśnienie kwestii legalności wybudowanych schodów stalowych i tarasu dobudowanego do budynku inwestorów, które, ich zdaniem, zostały zrealizowane samowolnie. H.D. i W.D. podnieśli również, że przedmiotowy lokal jest użytkowany bez uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie, podczas gdy z treści decyzji z dnia [...] wprost wynikało, że taki obowiązek został nałożony na inwestorów. Skarżący zarzucili organom administracji również naruszenie art. 28 k.p.a. oraz art. 5 ustawy Prawo budowlane, jednocześnie przy tym podnosząc, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, dotyczącym zmiany sposobu użytkowania obiektu, nie zostali uznani za stronę postępowania, czym został naruszony ich interes faktyczny i prawny, gdyż nie mieli możliwości we właściwym czasie zareagować na zamierzenie sąsiadów. Zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu z mieszkalnego na gastronomiczny, spowodowała znaczne uciążliwości wynikające m. in. z hałasu, jaki powodują biesiadnicy na tarasie budynku sąsiadów, przylegającego bezpośrednio do ich budynku. Zdaniem skarżących, organ I instancji przed udzieleniem pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania nie przeprowadził stosownego postępowania przy udziale PIP, PIS, PSP, a przynajmniej wobec nie udostępnienia im zatwierdzonego projektu budowlanego, nie mogą oni stwierdzić, że powyższe organy zajęły stosowne stanowisko. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie wywodząc, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podnieść, iż stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1271 i nr 228 z 2003r., poz. 2261 ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ), zwanej dalej w skrócie "p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 wymienionej ustawy, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, ale nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Sąd nie podziela bowiem podniesionego zarzutu naruszenia przez organy obu instancji w toku przedmiotowego postępowania art. 28 kpa, który miałby polegać na pozbawieniu skarżących przymiotu strony, gdyż skarżący byli stroną postępowania administracyjnego prowadzonego po wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej wydaniem przez organ decyzji z dnia [...]. Udziału w sprawie nie brali w toku postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...], ale właśnie ta okoliczność stała się podstawą do wznowienia tego postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego. Rozpatrując przedmiotową skargę Sąd doszedł do przekonania, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z licznym naruszeniem przepisów proceduralnych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl wskazanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.s.a., skutkuje uchyleniem decyzji. Na wstępie należy podkreślić, iż postępowanie administracyjne przeprowadzone przez organ administracji publicznej winno zapewnić przed wydaniem decyzji dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten wynika w szczególności z art. 7 kpa. Przepis ten nakłada na organ administracji obowiązek zbadania sprawy zarówno pod względem okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i stosowania norm prawa materialnego. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego i często uniemożliwia prawidłowe stosowanie prawa materialnego, co - w ocenie Sądu - nastąpiło w niniejszej sprawie. Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzują unormowania zawarte w art. 75 § 1 i 77 § 1 kpa. Wynika z nich, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a ponadto, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W ocenie Sądu rozpatrującego przedmiotową skargę decyzje podjęte przez organy obu instancji, wydane zostały ponadto z naruszeniem zasady określonej w art. 80 kpa, tj. z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów. Stosownie do treści art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, wg stanu prawnego na dzień [...], tj. na dzień wydania decyzji przez Kierownika Urzędu Rejonowego w R. - zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Przepisy art. 32 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności: 1/ przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie bądź było budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń na cele niemieszkalne, 2/ podjęcie albo zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń. W art. 32 Prawa budowlanego nawiązano między innymi do przepisów szczególnych, wymagających uzgodnień, pozwoleń lub opinii innych organów, z których wynikają obowiązki zapewnienia, by w planowanej inwestycji znalazły odpowiedni wyraz szczególne wymagania związane z potrzebą ochrony niektórych terenów lub obiektów budowlanych albo wynikające z potrzeby uwzględnienia specyfiki danego rodzaju działalności. Chodzi tu o stanowiska innych organów, dotyczące zamierzonej działalności, jak np. stanowiska wynikające z przepisów o Inspekcji Sanitarnej, o Państwowej Straży Pożarnej, o ochronie środowiska, czy o Państwowej Inspekcji Pracy. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie brak jest uzgodnień w zakresie ochrony przeciwpożarowej, co, w przypadku zmiany przeznaczenia obiektu z funkcji wyłącznie mieszkalnej na usługową ( pizzeria ), wydaje się konieczne. Odesłanie w art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego do art. 32 oznaczało również między innymi obowiązek uzyskania decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli decyzja ta była wymagana przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz.U. nr 89, poz. 415 ze zm. ). Decyzja ta wymagana była przy zmianie przeznaczenia budynku lub jego części, gdy zmiana ta powodowała zmianę sposobu zagospodarowania terenu ( art. 39 ). Z art. 71 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego wynika ponadto obowiązek wykazania się przez ubiegającego się o pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Co należy rozumieć przez "prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane" mówi art. 3 pkt 11 tejże ustawy. Do wskazanych wyżej przepisów nawiązuje akt wykonawczy, wydany w oparciu o delegację ustawową, wynikającą z art. 72 Prawa budowlanego, w postaci rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części - § 8 – 11 ( Dz.U. nr 10 z 1995r., poz. 47 ). Na treść art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego i § 10 wskazanego wyżej rozporządzenia powołuje się Kierownik Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania. W ocenie Sądu decyzja ta wydana została z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów, a prowadzone po wznowieniu postępowanie naruszeń tych nie usunęło. Akta administracyjne wskazują na to, iż inwestorzy Ł. i R.L. nie wykazali się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Sami nie przedstawili dokumentu stwierdzającego, iż legitymują się tytułem współwłasności nieruchomości przy ul. A 7 w R. Natomiast przedstawione oświadczenia dotyczące zgody małżonków B. i A.S. oraz M. i M.M., wyrażające zgodę na uruchomienie pizzerii oraz adaptowanie schodów na podwórku, również nie mogą mieć skuteczności, skoro brak jest w aktach sprawy dokumentu potwierdzającego ich tytuł prawny do tejże nieruchomości. Braku tego nie usuwa adnotacja znajdująca się na szkicu sytuacyjnym działki do projektu technologicznego, stanowiącym załącznik do decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...], na którym napisano, iż działka 292 o pow. 0.0317 ha, to ½ S.A. i B., ¼ L.W. i Ł. oraz ¼ M.M. i M., gdyż nie wiadomo, czego udziały te dotyczą i z czego wynikają. W tym miejscu dodatkowo należy podnieść, iż osoby te, które organ traktował jako współwłaścicieli, nie brały udziału w prowadzonym postępowaniu, nie otrzymywały podejmowanych decyzji, a zatem były pozbawione prawa stron, co nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Organ I instancji, prowadząc postępowanie, nie odniósł się również do kwestii ewentualnej konieczności legitymowania się przez inwestorów decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, natomiast w zaskarżonej decyzji stwierdzono jedynie, iż nieruchomość inwestorów przeznaczona była i jest w planie zagospodarowania przestrzennego na cel zabudowy mieszkaniowo-usługowej. Tymczasem w aktach znajduje się jedynie wypis dotyczący między innymi jednostki urbanistycznej [...], obejmującej teren przy ul. A i B, przy czym brak jest danych, jakiego planu on dotyczy, natomiast dołączony do niego wyrys nie sytuuje na nim przedmiotowej nieruchomości, a także zawiera jedynie fragment opisu miejscowego planu, gdyż reszta nie została objęta załączoną kserokopią. W aktach brak jest natomiast wypisu i wyrysu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w okresie wydania decyzji przez KUR w dniu [...], a za substytut takowego nie można poczytać "notatki służbowej" z dnia 17 kwietnia 2003r., czy kserokopii znajdujących się na k. 35 i 36 akt administracyjnych. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 1997r. sygn. II SA/Wr 713/96 wskazano, że dla zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego i wykorzystania go do innych celów niż podano w decyzji o pozwoleniu na budowę, zainteresowany musi uzyskać stosowne pozwolenie właściwego organu wydane w trybie art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego. Pozwolenie takie może być wydane wówczas, gdy zostały spełnione warunki określone w art. 32 i art. 35 ustawy, w tym m.in. dotyczące zgodności proponowanej zmiany z planem miejscowym ( publik. L.Bar i E.Radziszewski – Kodeks budowlany. Komentarz, wyd. Prawnicze Sp. z o.o. Warszawa 1999, s. 162 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2000r. sygn. II SA/Gd 2385/97 - nie publikowane ). Okolicznością istotną, a nie wyjaśnioną przez organ, jest także sprawa dotycząca ewentualnej samowoli budowlanej tarasu i schodów zewnętrznych, mających stanowić część lokalu w postaci pizzerii. Zarzut samowoli w tym przedmiocie był podnoszony od początku postępowania przez skarżących, natomiast podejmowane przez organ próby ustaleń w tym zakresie były nieudolne i prowadzone z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 79 § 1 i 2. W aktach znajdują się bowiem protokoły przesłuchań świadków T.M. i J.D., w którym nie uczestniczyli skarżący i o przesłuchaniu których nie byli przez organ powiadomieni. Ponadto, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę ( art. 86 kpa ). Sprawa właściwego wyjaśnienia wskazanego wyżej zarzutu ma istotne znaczenie, gdyż ewentualne pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania lokalu nie może sankcjonować zaistniałej wcześniej samowoli. Organ miał podstawy, by przesłuchać na okoliczności z nią związane co najmniej osoby, które składały w toku postępowania prowadzonego przed wydaniem decyzji z dnia [...] "oświadczenia" o wyrażeniu zgody na uruchomienie pizzerii, przy czym należy zwrócić uwagę, iż w oświadczeniu tym pierwotnie była mowa o "wybudowaniu", a nie "adaptowaniu" schodów. Kolejną, istotną kwestią, która również nie została w sposób należyty wyjaśniona w toku prowadzonego postępowania, jest ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, na który skarżący wielokrotnie zwracali uwagę ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 1998r. sygn. IVSA 1876/96 - LEX nr 43759 i z dnia 11 października 2000r. sygn. SA/Rz 206/99 – nie publikowane ). Organ I instancji w ogóle do tych zarzutów się nie odniósł, natomiast z zaskarżonej decyzji wynika, iż wnioski skarżących o zmniejszenie skutków oddziaływania lokalu małej gastronomii na funkcję ich obiektu, będzie można rozpatrzyć w sprawie pozwolenia na użytkowanie. W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, iż sentencja decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] nie nakłada na inwestorów obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Mowa jest o nim jedynie w uzasadnieniu tejże decyzji, w powołaniu się na art. 55 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Akta sprawy wskazują jednak na to, iż przystąpiono do użytkowania lokalu bez uzyskania tego pozwolenia. Reasumując, wobec podniesionych uchybień, w ocenie Sądu brak było podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 146 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego ( por. dodatkowo wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 1994r. sygn. III ARN 26/94 – OSNAPiUS 1995/11/127 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 listopada 1992r. sygn. SA/Ka 914/92 – Przegląd Sądowy 1994/7-8 s. 155, z dnia 12 kwietnia 2001r. sygn. I SA 1289/99 – LEX nr 54527 ). W tej sytuacji Sąd uznał, że przedmiotowa skarga zasługuje na uwzględnienie i dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ) Sąd orzekł, jak w punkcie 1-szym sentencji wyroku. W przedmiocie zwrotu kosztów sądowych Sąd wyrokował w oparciu o art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm. ) w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 ). Jednocześnie Sąd nie zawarł rozstrzygnięcia na podstawie art. 152 p.s.a. z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji, nie podlegający wykonaniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI