II SA/Łd 786/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie sprawującej opiekę nad dalszym krewnym, który nie jest osobą zobowiązaną do alimentacji.
Skarżący A.P. domagał się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad całkowicie ubezwłasnowolnioną A.K. Mimo ustanowienia opiekunem prawnym i faktycznego sprawowania opieki, organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, wskazując, że skarżący nie jest osobą zobowiązaną do alimentacji ani nie należy do innych kategorii uprawnionych określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, oddalając skargę.
Sprawa dotyczyła skargi A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta L. o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący wnioskował o świadczenie z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad A.K., osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną i niepełnosprawną w stopniu znacznym. A.P. został ustanowiony opiekunem prawnym A.K. i faktycznie sprawował nad nią całodobową opiekę, ponieważ jej rodzice nie żyją, a bracia są również niepełnosprawni. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, argumentując, że skarżący nie jest osobą zobowiązaną do alimentacji wobec A.K. zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, a jedynie dalszym krewnym w linii bocznej. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym ze względu na sytuację epidemiczną, uznał, że skarżący nie spełnia podmiotowych przesłanek do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, określonych w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd podkreślił, że ustawa precyzyjnie wymienia krąg osób uprawnionych, a opiekun prawny, który nie jest jednocześnie osobą zobowiązaną do alimentacji lub inną wskazaną w ustawie, nie jest uprawniony do świadczenia. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, osoba sprawująca opiekę, która nie jest osobą zobowiązaną do alimentacji ani nie należy do innych kategorii uprawnionych wskazanych w ustawie o świadczeniach rodzinnych, nie jest uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego.
Uzasadnienie
Ustawa o świadczeniach rodzinnych precyzyjnie określa krąg podmiotów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Opiekun prawny, który nie jest jednocześnie osobą zobowiązaną do alimentacji lub inną wskazaną w ustawie (np. rodzic, opiekun faktyczny), nie spełnia przesłanek podmiotowych do otrzymania świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (23)
Główne
k.p.a. art. 151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.ś.r. art. 17 § 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.ś.r. art. 17 § 1a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
k.r.o. art. 128
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 129 § 1
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 132
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
ustawa covidowa art. 15 zzs4 § 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.w.s.p.z.
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Skarżący nie jest osobą zobowiązaną do alimentacji wobec A.K., a jedynie dalszym krewnym w linii bocznej. Skarżący nie należy do kręgu podmiotów wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Godne uwagi sformułowania
nie spełnia przesłanek podmiotowych uprawniających do przyznania przedmiotowego świadczenia nie należy bowiem do żadnej kategorii podmiotów, wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 1-4 u.ś.r.
Skład orzekający
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
przewodniczący
Sławomir Wojciechowski
członek
Tomasz Porczyński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń pielęgnacyjnych, w szczególności kryteriów podmiotowych uprawniających do ich otrzymania."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu świadczeń pielęgnacyjnych, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na ścisłej interpretacji przepisów, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników niż dla szerokiej publiczności.
“Czy opiekun prawny zawsze otrzyma świadczenie pielęgnacyjne? Sąd wyjaśnia kluczowe kryteria.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 786/21 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2021-12-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-09-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /przewodniczący/ Sławomir Wojciechowski Tomasz Porczyński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Sygn. powiązane I OSK 679/22 - Wyrok NSA z 2024-01-23 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 111 art. 17 ust. 1 pkt 4 Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 par. 1, art. 15, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 136 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Dnia 10 grudnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2021 roku sprawy ze skargi A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. dc Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 735)- dalej: k.p.a.; art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 111) – dalej: u.ś.r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta L. z dnia [...] r., znak [...] o odmowie przyznania A.P. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad A.K. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, iż A.P. wnioskiem z dnia 4 marca 2021 r. wystąpił o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną A.K. Z załączonej do wniosku dokumentacji wynika, że wymagająca opieki A.K. jest osobą całkowicie ubezwłasnowolniona, legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym. Zgodnie z przedłożonym zaświadczeniem Sądu rejonowego w W. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] r., sygn. akt [...] skarżący został ustanowiony opiekunem prawnym dla w/w. Z załączonego do akt sprawy wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 18 maja 2021 r. wynika, że rodzice A.K. nie żyją, a dwójka jej braci również legitymuje się orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności, co wyklucza możliwość sprawowania opieki nad siostrą. Wnioskodawca wyjaśnił, że rodzinie K. pomaga już od 2014 r., to jest od momentu śmierci ojca w/w. Z uwagi na znaczne upośledzenie umysłowe żadne z rodzeństwa "nie zna się na pieniądzach ani na zegarku". Sprawowana przez niego całodobowa opieka nad A.K. obejmuje między innymi dowozy do lekarza, zakup żywności, lekarstw oraz innych artykułów przemysłowych, pomoc w pracach domowych oraz gospodarskich, przygotowywanie posiłków, dawkowanie leków. Jednocześnie strona oświadczyła, że rezygnuje z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki oraz, że jest dalszym krewnym A.K. Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Miasta L. odmówił przyznania A.P. wnioskowanego świadczenia, z uwagi na fakt, iż strona nie jest osoba zobowiązaną do alimentacji względem A.K., a co za tym idzie nie spełnia przesłanek, o których mowa w art. 17 u.ś.r. W odwołaniu od powyższej decyzji A.P. zarzucał, iż wydane rozstrzygnięcie jest bardzo krzywdzące. Wskazał, iż co prawda nie jest zobowiązany do alimentacji względem A.K., to jest z nią spokrewniony i został ustanowiony jej opiekunem prawnym. Wniósł o ponowne przeanalizowanie sprawy i pozytywne rozpatrzenie żądania w sposób, który nie będzie krzywdzący dla jego podopiecznej. Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, iż instytucja prawna - świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej uregulowana została w art. 17 u.ś.r., który w ust. 1 stanowi, iż świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W myśl ust. 1a analizowanego przepisu osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Dalej organ odwoławczy wskazał, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz z dokonanych ustaleń faktycznych, bezspornie wynika, że A.K. jest osobą wymagającą opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Jednakże, co w sprawie bezsporne wnioskujący o przyznanie przedmiotowego świadczenia A.P. nie jest osobą zobowiązaną do alimentacji względem A.K. Jest bowiem, co przyznaje sam wnioskodawca, jej dalszym krewnym, w linii bocznej. Tym samym skarżący nie może zostać uznany za podmiot, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., uprawniony do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. Dodatkowo organ odwoławczy nie kwestionując sprawowanej faktycznej opieki nad A.K., dla której skarżący został ustanowiony opiekunem prawnym, wskazał że przedmiotowe świadczenie nie może również zostać przyznane na podstawie 17 ust. 1 pkt 1-3 ustawy. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A.P. zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności pominięcie, iż brak jest osób na których ciążyłby obowiązek alimentacyjny względem A.K., gdyż jedna z dwóch sióstr ojca w/w została prawomocnie skazana za szkodę wyrządzoną na rzecz rodziny K., a druga od kilkudziesięciu lat nie utrzymuje z rodzina kontaktu, a co za tym idzie załatwienie sprawy z pominięciem słusznego interesu skarżącego, a nadto naruszeniem zasady prawdy obiektywnej. Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a nadto o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wnosił także o zwrócenie się do Sądu Rejonowego w W. [...] Wydział Karny o załączenie do akt sprawy o sygn. akt [...] na okoliczność braku faktycznej możliwości sprawowania opieki nad A.K. przez S.Ś. (siostrę zmarłego ojca w/w). W uzasadnieniu skargi strona odwołała się do ogólnych zasad postępowania administracyjnego, to jest zasady praworządności (art. 6 k.p.a.). zasady prawdy obiektywnej (art. 7), zasady czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 p 1 k.p.a.), zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) , obowiązku zgromadzenia i oceny dowodów (art. 77 § 1 k.p.a.), możliwości przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego i dowodowego (art. 136 k.p.a.), które to zasady w jej ocenie zostały naruszone, co skutkowało negatywnym rozstrzygnięciem wniesionego żądania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wnosiło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że skarga A.P. została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842) – dalej: ustawa covidowa. W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (zob. uchwała NSA z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie przedmiotowych spraw jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z dnia 7 października 2021 r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że żadna ze stron postępowania pomimo wezwania, nie złożyła stosownego oświadczenia, co do posiadania możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z dnia 8 listopada 2021 r. Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu spraw na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji (zarządzenie o rozprawie zdalnej z dnia 7 października 2021 r.). Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Dokonując kontroli sądowoadministracyjnej w powyższym zakresie Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu, co obligowało Sąd do oddalenia skargi. W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi A.P. czynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r. o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad A.K. Podstawę prawną wydania kwestionowanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. 2021 r. poz. 735) – dalej: k.p.a. oraz ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 111)- dalej: u.ś.r. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W niniejszej sprawie bezspornym pozostaje, że A.K. jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym. Z załączonego do akt sprawy wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 18 maja 2021 r. wynika, że rodzice A.K. nie żyją, a dwójka jej braci również legitymuje się orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności, co wyklucza możliwość sprawowania opieki nad siostrą. Sprawowana przez wnioskodawcę całodobowa opieka nad A.K. obejmuje między innymi dowozy do lekarza, zakup żywności, lekarstw oraz innych artykułów przemysłowych, pomoc w pracach domowych oraz gospodarskich, przygotowywanie posiłków, dawkowanie leków. Ponadto jak wynika z przedłożonego do akt sprawy zaświadczenia Sądu Rejonowego w W. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 13 października 2020 r., sygn. akt [...] skarżący został ustanowiony opiekunem prawnym A.K., dla której jest dalszym krewnym. W oparciu o powyższe ustalenia stwierdzić należy, iż niewątpliwe A.K. jest osobą wymagająca opieki w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Jednakże, nie kwestionując faktycznie sprawowanej przez skarżącego opieki nad w/w, należy stwierdzić, iż A.P. nie spełnia przesłanek podmiotowych uprawniających do przyznania przedmiotowego świadczenia. Strona nie należy bowiem do żadnej kategorii podmiotów, wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 1-4 u.ś.r. Poza sporem pozostaje bowiem, iż skarżący nie jest ojcem A.K. (pkt 1), jak również nie może zostać uznany za opiekuna faktycznego dziecka, gdyż w/w jest osobą dorosłą (pkt 2). Bezsporną pozostaje także okoliczność, iż skarżący nie jest dla A.K. rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 821), o której mowa w pkt 3 powyższego przepisu. Skarżący nie jest także osobą, na której zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1359) ciąży obowiązek alimentacyjny względem A.K. Jak wynika bowiem z art. 128 powołanej ustawy obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi (art. 129 § 1 ustawy). Natomiast zgodnie z art. 132 przywołanej ustawy obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Z załączonych do skargi akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, (zgodnie z oświadczeniem strony), że dziadek matki A.K. był bratem babci skarżącego, co oznacza, iż na skarżącym jako dalszym krewnym w/w, w linii bocznej, nie ciąży obowiązek alimentacyjny, co pozwoliłoby na zaliczenie skarżącego do kręgu podmiotów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Bez wpływu na przysługujące skarżącemu prawo do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad A.K. pozostaje także okoliczność, iż strona została ustanowiona opiekunem prawnym w/w. Wskazać bowiem należy, że opiekun prawny nie został zaliczony do żadnej kategorii podmiotów, którym ustawodawca przyznał prawo do uzyskania przedmiotowego świadczenia. Wobec tak ustalonych okoliczności faktycznych Sąd uznał za prawidłowe stanowisko procedujących w sprawie organów administracji obu instancji, iż skarżący nie należy do podmiotów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1-4 u.ś.r. uprawnionych do otrzymania wnioskowanego świadczenia, co uzasadniało negatywne rozpatrzenie żądania strony, zawartego we wniosku z dnia 4 marca 2021 r. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi, co do wskazanych w niej przepisów prawa procesowego wskazać należy, iż wbrew stanowisku strony skarżącej procedujące w sprawie organy w sposób wyczerpujący zebrały i oceniły całokształt materiału dowodowy, zarówno pod katem możliwości uznania skarżącej za podmiot uprawniony do otrzymania wnioskowanego świadczenia, jak i pod kątem wystąpienia przesłanek zarówno pozytywnych, jak i negatywnych przemawiających za jego przyznaniem. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne, jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy Tym samym organy zadość uczyniły ciążącym na nich obowiązkom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Prowadząc postępowanie organy działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa (art. 6 k.p.a.), w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się wyrażonymi w art. 8 k.p.a. zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, a uzasadnienia wydanych rozstrzygnięć odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Zainicjowana wnioskiem skarżącego sprawa administracyjna została merytorycznie, dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta przez organy obu instancji, z których każdy dokonał samodzielnych ustaleń, co do stanu faktycznego sprawy oraz wykładni znajdujących zastosowanie przepisów prawa, z uwzględnieniem zarzutów odwołania. Tym samym w ocenie Sądu zrealizowana została wyrażona w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Ponadto zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, wbrew stanowisku skarżącego nie wymagał przeprowadzenia dodatkowego postępowania, o którym mowa w art. 136 k.p.a. Natomiast, co do podniesionego zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. z przedłożonych akt administracyjnych sprawy wynika, że strona skarżąca miała zapewniony czynny udział w toku całego postępowania. Wskazać w tym miejscu należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym dla skuteczności zarzutu naruszeni art. 10 § 1 k.p.a. niezbędnym jest wykazanie konkretnej czynności procesowej, której na skutek powyższego strona nie mogła dokonać, a która to czynność miałaby istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia (por. wyroki NSA z 16 grudnia 2020r., II OSK 1767/18; z 16 kwietnia 2021 r., I OSK 212/21; z 27 października 2021 r., III OSK 4262/21; z13 grudnia 2021 r., II GSK 636/21; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się natomiast do zawartego w skardze wniosku strony zwrócenie się do Sądu Rejonowego w W. [...] Wydział Karny o załączenie do akt sprawy o sygn. akt [...] na okoliczność braku faktycznej możliwości sprawowania opieki nad A.K. przez S.Ś. (siostrę zmarłego ojca w/w ) wskazać należy, iż okoliczność powyższa pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy. Po pierwsze bowiem S.Ś. nie ubiega się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad A.K., a po drugie nie jest ona krewną A.K. w linii prostej, na której ciążyłby obowiązek alimentacyjny, co jak wcześniej wskazano stanowi jedną z ustawowych przesłanek przyznania przedmiotowego świadczenia. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. is
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI