II SA/Łd 786/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2005-01-18
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkapozwolenie na budowęzgłoszenie budowywadliwość decyzjipostępowanie administracyjne WSAkontrola legalności

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę garażu z powodu wadliwości postępowania i nieprecyzyjnego określenia przedmiotu rozbiórki.

Skarżący wnieśli skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego garażu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego. Główne zarzuty dotyczyły nieprecyzyjnego określenia przedmiotu rozbiórki oraz naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

Sprawa dotyczyła skargi D.R.-P. i J.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku garażowego. Organy nadzoru budowlanego powołały się na art. 48 Prawa budowlanego, uznając, że garaż został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący argumentowali, że obiekt nie spełnia definicji budynku, nie jest trwale związany z gruntem i stanowi jedynie uzupełnienie istniejącej zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów Prawa budowlanego (art. 48) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 81, 10). Sąd wskazał na nieprecyzyjne określenie przedmiotu rozbiórki przez organy administracji oraz na naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, polegające na braku umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Sąd zasądził koszty postępowania od organu na rzecz skarżących.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja nakazująca rozbiórkę bez jednoznacznego ustalenia charakteru obiektu, którego dotyczy, narusza przepis art. 48 prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nie określiły należycie przedmiotu rozbiórki, posługując się raz pojęciem budynku, a raz obiektu budowlanego, co uniemożliwia prawidłowe wykonanie decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

p.b. art. 48

Prawo budowlane

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość wypowiedzenia się strony co do przeprowadzonych dowodów.

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

Pomocnicze

p.b. art. 3 § pkt 1

Prawo budowlane

Definicja obiektu budowlanego.

p.b. art. 29 § ust. 1

Prawo budowlane

Katalog robót budowlanych nie wymagających pozwolenia.

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Zawieszenie postępowania w przypadku kwestii wstępnej.

u.p.u.s.a. art. 97 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Przejście spraw do właściwych wojewódzkich sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji niezgodnej z prawem.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 152 § zdanie pierwsze

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określenie, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane.

u.n.s.a. art. 55 § ust. 1 zdanie drugie

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Zwrot kosztów postępowania.

Dz.U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690 art. 104 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r.

Wymagania dotyczące stanowiska postojowego w garażu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieprecyzyjne określenie przedmiotu rozbiórki przez organy nadzoru budowlanego. Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 KPA) i prawa do wypowiedzenia się co do dowodów (art. 81 KPA).

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżących dotyczące znacznych wydatków finansowych związanych z doprowadzeniem budynku do stanu pierwotnego. Argumenty dotyczące decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wydzielenia części nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

Przepis ma charakter związany, co oznacza, że organ jest nie tylko uprawniony, lecz nadto obligowany do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Istotną i jedyną przesłanką nakazania tej rozbiórki na podstawie tego przepisu jest brak pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź wniesienie sprzeciwu przez organ budowlany. Decyzja nakazująca rozbiórkę bez jednoznacznego ustalenia charakteru obiektu, którego dotyczy, narusza w sposób rażący przepis art. 48 prawa budowlanego.

Skład orzekający

Joanna Sekunda-Lenczewska

przewodniczący

Anna Stępień

sędzia

Ewa Cisowska-Sakrajda

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów proceduralnych przez organy administracji, w szczególności zasady czynnego udziału strony i wymogu precyzyjnego określenia przedmiotu rozbiórki w decyzjach nakazujących rozbiórkę."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej i wadliwości postępowania administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i precyzja decyzji, nawet w przypadku oczywistej samowoli budowlanej. Podkreśla znaczenie praw strony w procesie administracyjnym.

Nawet samowola budowlana wymaga prawidłowego postępowania: sąd uchyla nakaz rozbiórki z powodu błędów formalnych.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 786/03 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-01-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-05-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Stępień
Ewa Cisowska-Sakrajda /sprawozdawca/
Joanna Sekunda-Lenczewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie: Sędzia NSA Anna Stępień, Asesor Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Protokolant referent-stażysta Izabela Wędrak, po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi D.R.-P. i J.P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...], znak: [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki budynku garażowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. nr [...] z dnia [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. solidarnie na rzecz D.R.-P. i J.P. kwotę 10,00 zł (dziesięć) tytułem kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnie- nia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] (znak [...] Nr [...]) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. Nr [...] z dnia [...] (znak [...]) w sprawie nakazania rozbiórki budynku garażowego zlokalizowanego w Z. przy ul. A 4a, zrealizowanego samowolnie bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy powołał się na przepis art. 29 i art. 48 prawa budowlanego, wywodząc, iż zawarty w pierwszym z tych przepisów katalog robót budowlanych nie wymagających pozwolenia jest zamknięty i jego rozszerzająca wykładnia jest niedopuszczalna, zaś stosownie do drugiego z tych przepisów właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Podkreślił również, iż na gruncie art. 48 prawa budowlanego nakaz rozbiórki jest obligatoryjny i organ nadzoru budowlanego bez względu na okoliczności nie może dokonać legalizacji budowy, zaś organ administracji architektoniczno - budowlanej udzielić pozwolenia na użytkowanie.
Zdaniem organu odwoławczego, D.R. – P. i J.P. dokonali rozbudowy istniejącego wielorodzinnego budynku mieszkalnego o budynek o przeznaczeniu na garaż, do budynku tego dobudowali bowiem budynek o konstrukcji z rur stalowych o ścianach i dachu z blachy falistej. W innym miejscu uzasadnienia zauważono również, iż wykonany obiekt budowlany, z uwagi na wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych - ścian oraz posiadanie fundamentu i dachu, nosi cechy budynku w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy. Przy kwalifikacji tych robót bez znaczenia, w ocenie organu, pozostaje natomiast fakt wykorzystania w trakcie realizacji takiego obiektu budowlanego istniejącego już podłoża betonowego i istniejącej ściany budynku mieszkalnego i dostawienie jedynie z blachy falistej jednej ściany i dachu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. powołał się na przepis art. 29 ust. l pkt l lit. a ustawy, wywodząc, iż przepis ten nie ma zastosowania w analizowanej sprawie, dotyczy on bowiem jedynie obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej zabudowy siedliskowej. Zauważył nadto, iż wskazane w art. 29 prawa budowlanego obiekty nie wymagają pozwolenia na budowę, ale wymagają zgłoszenia zamiaru budowy właściwemu organowi administracji architektoniczno – budowlanej. Zgłoszenia takiego inwestorzy także nie okazali w trakcie kontroli obiektu. Przedmiotowy budynek, zdaniem organu odwoławczego, nie posiada także cech obiektu tymczasowego, bowiem zgodnie z art. 3 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, za tymczasowe obiekty budowlane uznawane są obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziane do przeniesienia w inne miejsce (...). Tymczasem konstrukcja przedmiotowego obiektu uniemożliwia jego przeniesienie w inne miejsce. Jest on bowiem "zbliźniaczony" z istniejącym już budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym.
Organ odwoławczy ustosunkowując się do podniesionej przez skarżących kwestii, iż organ nadzoru budowlanego I instancji nie rozpatrzył wniosku o zawieszenie postępowania w trybie art. 97 § l pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, uznał, iż kwestia ta nie mogła mieć wpływu na tok postępowania. Powyższy przepis dotyczy kwestii wstępnej mogącej mieć wpływ na rozstrzygnięcie merytoryczne. W omawianym przypadku zagadnienie wstępne dotyczyło stosunków własnościowych pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości, na której został wybudowany garaż. Organy nadzoru budowlanego orzekają natomiast jedynie w zakresie dotyczącym procesu budowlanego i nie ingerują, w stosunki własnościowe pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli D.R. – P. i J.P., zarzucając mu naruszenie przepisów ustawy z dnia 07.07.1994 r. - Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz 1126 z póź. zm.), w szczególności art. 3 pkt 2. Powołali się na art. 3 pkt 2 - Prawa budowlanego, wywodząc, iż "przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród oraz posiadający fundamenty i dach" oraz stwierdzając, iż "nigdy obiektu budowlanego nie wznieśli. Dokonali jedynie, zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego (dowód; kserokopia decyzji Wójta Gminy z dnia [...]), uzupełnienia wnęki w postaci, "zbliźniaczonej" konstrukcji stalowej o ww. powierzchni, przylegającej do ściany zewnętrznej mieszkania i klatki schodowej". Podkreślili, iż konstrukcja ta składa się z jednej ściany i drzwi, nie posiada fundamentów i przegród budowlanych, nie jest także trwale, związana z gruntem, nie odpowiada ona więc definicji obiektu budowlanego. Z tego względu decyzje organów nadzoru budowlanego naruszają przepis prawa budowlanego. W piśmie procesowym z dnia 17.01.2005 r. decyzji zarzucili nadto naruszenie Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690 z poźn.zm.). Powołując się na § 104 ust. 3 tegoż rozporządzenia wyjaśnili, iż stanowisko postojowe w garażu powinno mieć długość 5m z zachowaniem odległości między bokiem samochodu a ściana lub słupem; co najmniej 0,5m. Powstałe w wyniku wykonania spornych robót pomieszczenie nie spełnia tych wymogów. Stanowi ono jedynie przedłużenie ściany klatki schodowej skarżących i posiada drzwi mieszczące się w całości w gabarytach istniejącego od lat 70 bloku i klatki schodowej. Obiekt ten nie jest związany stale z gruntem, a to oznacza, iż nie posiada fundamentu i instalacji. Oświadczyli, iż konstrukcja stalowa budynku została przymocowana śrubami do istniejącej ściany mieszkania i klatki schodowej, zaś blacha falista nitami do tego stelażu. Na potwierdzenie tej okoliczności powołali się na opinię biegłego sądowego Sądu Okręgowego w S. ds. budownictwa. Zauważyli nadto, iż spornego obiektu nie można uznać za garaż, gdyż nie spełnia on warunków wymaganych dla miejsc postojowych samochodów osobowych określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury. Wyjaśnili, że powstałe pomieszczenie wykorzystywane jest do przechowywania sprzętu gospodarczego tj. kosiarki do trawy, szpadli, grabi, miotły, taczki, a w okresie jesienno - zimowym do przechowywania samochodu osobowego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany był przeto rozpoznać skargę w oparciu o przepisy nowej ustawy. O wpisie i innych kosztach sądowych, stosownie do § 2 art. 97 powołanej ustawy, orzekł na podstawie przepisów dotychczasowych.
W myśl art. 3 § 1 powołanej ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga zgodnie z art. 151 ustawy podlega oddaleniu.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] (znak [...] Nr [...]) utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. Nr [...] z dnia [...] (znak [...]) w sprawie nakazania rozbiórki budynku garażowego zlokalizowanego w Z. przy ul. A 4a, zrealizowanego samowolnie bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Badając legalność tej decyzji, Sąd zważył, że zasadą ogólną prawa budowlanego z 1994r. jest obowiązek uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę na realizację wszelkiego rodzaju obiektów budowlanych i wykonanie wszelkich robót budowlanych. Wyjątki od tej zasady zostały ustanowione w art. 29 tej ustawy. Sankcję za naruszenie powyższej zasady zawiera przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2000, Nr 106, poz. 1126 ze zm.), stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji. Stosownie do powołanego przepisu właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Obiektem budowlanym zaś, zgodnie z art. 3 pkt 1 powołanej ustawy, jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadający fundamenty i dach budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowla stanowiąca całość techniczno – użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami oraz obiekt małej architektury.
Redakcja powołanego przepisu art. 48 jest jednoznaczna i kategoryczna. Przepis ma charakter związany, co oznacza, że organ jest nie tylko uprawniony, lecz nadto obligowany do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego (wyrok NSA z 18 stycznia 1999r., IV S.A. 69/97, Lex nr 46680, wyrok NSA z 28 kwietnia 1999, IV S.A. 1229/96, Lex nr 47188), a istotną i jedyną przesłanką nakazania tej rozbiórki na podstawie tego przepisu jest brak pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź wniesienie sprzeciwu przez organ budowlany (wyrok NSA z 11 czerwca 1996r., S.A./Wr 2759/95, "Prokuratura i Prawo" 1997r, z. 5, s. 54, wyrok NSA z 1 kwietnia 1999r., IV S.A. 570/97, Lex nr 47220).
W analizowanej sprawie nie budzi wątpliwości, iż wykonane przez skarżących D.R. – P. i J.P. roboty budowlane polegające na wykonaniu konstrukcji z rur stalowych o ścianach i dachu z blachy falistej, z przeznaczeniem na garaż wymagały pozwolenia na budowę, a co najmniej zgłoszenia, oraz że roboty te zostały wykonane samowolnie. W tych warunkach, w ocenie Sądu, zastosowanie przez organy nadzoru budowlanego powołanego przepisu i nakazanie rozbiórki stało się jak najbardziej zasadne. Organy obu instancji, co słusznie podkreślają skarżący w skardze, nie określiły jednakże należycie przedmiotu rozbiórki. Z uzasadnienia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] wynika, iż przedmiotem rozbiórki jest parterowy budynek garażowy o wymiarach 4,80 m x 2,55 m i wysokości 2,80 m. Organ odwoławczy posługuje się natomiast dwoma pojęciami, a mianowicie pojęciem budynku oraz pojęciem obiektu budowlanego dla określenia wykonanych robót. Ze strony 2 wers 6 i 7 uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika bowiem, iż skarżący dokonali rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego o budynek o przeznaczeniu na garaż, na co wskazuje, zdaniem organu odwoławczego, okoliczność, iż do tego budynku dobudowali budynek o konstrukcji z rur stalowych o ścianach i dachu z blachy falistej. W dalszej części uzasadnienia tejże decyzji organ odwoławczy wykonane przez skarżących roboty zakwalifikował jako obiekt budowlany. Powyższe wskazuje, iż poczyniona przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji próba usunięcia uchybień pierwszej instancji w przedmiocie klasyfikacji wykonanych przez skarżących robót nie doprowadziła do jednoznacznego określenia przedmiotu rozbiórki. W konsekwencji uznać należało, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 48 prawa budowlanego. Decyzja nakazująca rozbiórkę bez jednoznacznego ustalenia charakteru obiektu, którego dotyczy, narusza w sposób rażący przepis art. 48 prawa budowlanego (wyrok NSA z 23 marca 1999r., IV S.A. 2667/98, Lex nr 46662). Precyzyjne określenie przedmiotu ma zaś istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy spornej samowoli budowlanej, jak również dla organu egzekucyjnego prowadzącego ewentualne postępowanie w celu doprowadzenia do przymusowego wykonania rozbiórki. Decyzja nakazująca rozbiórkę może być bowiem wykonana tylko w takim zakresie, w jakim wskazuje jej treść, i wykonanie innych czynności poza treścią decyzji nie jest dopuszczalne (wyrok NSA z 3 lutego 1999r., IV S.A. 309/97, Lex nr 48180).
Uchylając się od rozważenia powyższej kwestii organy administracji obu instancji naruszyły przepisy art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj . Dz.U. z 2000, Nr. 98, poz. 1071 z póz. zm.), zwanej dalej k.p.a.
Przepisy te ustanawiają naczelną zasadę postępowania, która ma wpływ na ukształtowanie całego postępowania, t j . na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, co z kolei stanowi niezbędny element prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Stosownie do tej zasady na organach ciąży obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organy winny więc określić z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego, jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia i jakie dowody dla udowodnienia tych faktów są potrzebne, a następnie zarządzić przeprowadzenie z urzędu wskazanych dowodów (wyrok NSA z 26 października 1984 r., II SA 1205/84, ONSA 1984, Nr 2, poz. 98) .
Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd dopatrzył się także naruszenia innych przepisów procesowych. Przede wszystkim podkreślić należy, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. naruszył przepis art. 81 k.p.a., stosownie do postanowień powołanego przepisu okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeśli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Powołany przepis ustanawia prawo strony do wypowiedzenia "ostatniego słowa" w sprawie stanowiącej przedmiot postępowania administracyjnego. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie było więc pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także wstrzymania się od wydania decyzji do czasu (określonego wyznaczonym stronie terminem) złożenia powyższego oświadczenia. Przeprowadzenie dowodu czyni bowiem wiarygodną okoliczność faktyczną dopiero wtedy, gdy strona
8
mogła się wypowiedzieć co do dowodu. Zachowanie tych wymagań nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek, niezależnie od treści i wagi przeprowadzanego dowodu. Zaniechanie przez organ powyższych czynności stanowi z kolei naruszenie wyrażonej w art. 10 k.p.a. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu. Tymczasem w aktach sprawy brak jest końcowego oświadczenia stron oraz dowodu potwierdzającego zawiadomienie stron o zakończeniu postępowania dowodowego i wezwania skarżących do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości okoliczność, iż skarżący o poczynionych przez organ ustaleniach dowiedzieli się dopiero z uzasadnienia decyzji pierwszej instancji. Z tego też względu uznać należało, iż został naruszony powołany przepis art. 10 i art. 81 k.p.a.
W ocenie Sądu, nie sposób natomiast zaakceptować wyrażonego w skardze przez D.R. – P. i J.P. poglądu, wedle którego podjęcie decyzji w trybie art. 48 prawa budowlanego w analizowanej sprawie jest niedopuszczalne z uwagi na znaczne wydatki finansowe, jakie w związku z doprowadzeniem budynku do stanu pierwotnego będą skarżący musieli ponieść, po demontażu blach w ścianie istniejącego budynku wielorodzinnego powstaną bowiem dziury po śrubach mocujących, uszkodzeniu ulegnie istniejące docieplenie ze styropianu i konieczne stanie się jego zerwanie i wykonanie nowego. Powyższe okoliczności, w tym straty finansowe, są konsekwencją naruszenia obowiązującego porządku prawnego przez inwestora, z którymi musi się liczyć. Okoliczność poniesienia strat finansowych, jak również podjęcia przez Wójta Gminy Z. w dniu [...] decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na Budowie w miejscu wykonania spornych robót garażu blaszanego, czy nawet wydzielenia części nieruchomości [sytuowanego między budynkiem wielorodzinnym a klatką schodową do wyłącznego użytku skarżących przez Sąd Rejonowy w Z. w dniu [...], w świetle powołanego wyżej przepisu art. 48 prawa budowlanego, nie stanowi przesłanki przesądzającej o legalności wykonanych robót. O konieczności rozbiórki decyduje bowiem konkretny przepis prawa, a nie uznanie organu budowlanego i to niezależnie od subiektywnego przekonania skarżącego o nieracjonalności decyzji rozbiórkowej i powodów wybudowania obiektu budowlanego (wyrok NSA z 9 maja 2000, IV S.A. 418/98, Lex nr 77639 czy wyrok NSA z 27 maja 1998r., IV S.A. 721/96, Lex nr 43289).
Problematykę zwrotu kosztów reguluje art. 55 ust. 1 zdanie drugie ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ) . Stosownie do treści tegoż przepisu w orzeczeniu uwzględniającym skargę Sąd orzeknie zwrot kosztów na rzecz skarżącego od organu, który wydal zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności. Ponieważ zaskarżona decyzja zawierała wady w istotny sposób wpływające na rozstrzygnięcie sprawy, co stanowiło z kolei podstawę do jego uchylenia, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. obowiązany jest wypłacić na rzecz skarżących D.R. – P. i J.P. solidarnie tytułem poniesionych przez nich kosztów postępowania kwotę 10,00 (dziesięć) złotych.
O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 zdanie pierwsze ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. Stosownie bowiem do powołanego przepisu w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane.
Mając na uwadze fakt, iż przed wydaniem decyzji z dnia [...] (znak [...] Nr [...]) oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. Nr [...] z dnia [...] (znak [...]) doszło do naruszenia przepisów art. 48 prawa budowlanego oraz art. 7, art. 77 i art. 81 k.p.a., uznać należy, iż decyzja ta jest niezgodna z prawem i podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. l ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w zw. z art. 97 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI