II OSK 990/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-05
NSAAdministracyjneWysokansa
warunki zabudowyanaliza urbanistycznalinia zabudowywskaźnik zabudowyochrona środowiskadrzewapostępowanie administracyjneKPANSAWSA

NSA uchylił wyrok WSA i decyzję SKO w sprawie warunków zabudowy, uznając zaistnienie istotnych naruszeń proceduralnych dotyczących analizy urbanistycznej.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki L. sp. z o.o. od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na decyzję SKO w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji hotelowej. NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzję, wskazując na naruszenia przepisów KPA przez organy obu instancji, w szczególności dotyczące nieuwzględnienia wszystkich istotnych działek w analizie urbanistycznej, co mogło wpłynąć na prawidłowość wyznaczenia wskaźnika zabudowy. Sprawa wraca do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki L. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji hotelowej. Spółka zarzucała organom obu instancji naruszenia przepisów KPA, w tym wadliwe wyznaczenie linii zabudowy, pominięcie istotnych działek przy wyznaczaniu wskaźnika zabudowy oraz nieuwzględnienie kwestii ochrony środowiska (drzewa o wartości dendrologicznej). WSA oddalił skargę, uznając zarzuty za niezasadne. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał za usprawiedliwiony zarzut naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Sąd kasacyjny stwierdził, że pominięcie przez WSA i SKO zarzutu nieuwzględnienia w analizie urbanistycznej wymienionych w skardze działek zabudowanych mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, prowadząc do błędnych wyliczeń wskaźnika zabudowy. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i decyzję SKO, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące m.in. ochrony drzew, niewykonalności decyzji czy wyznaczania dwóch linii zabudowy, zostały uznane za niezasadne lub przedwczesne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie przepisów postępowania, w tym KPA, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku i decyzji.

Uzasadnienie

NSA uznał, że pominięcie przez organy administracji i WSA zarzutu nieuwzględnienia w analizie urbanistycznej istotnych działek zabudowanych mogło wpłynąć na prawidłowość wyliczeń wskaźnika zabudowy, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania, uzasadniające uchylenie zaskarżonych orzeczeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Warunki wydania decyzji o warunkach zabudowy.

rozporządzenie planistyczne art. 4 § ust. 4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Wyznaczenie linii zabudowy.

rozporządzenie planistyczne art. 5 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy.

rozporządzenie planistyczne art. 6 § ust. 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Szerokość elewacji frontowej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia wyroku WSA z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi, gdy brak podstaw do jej uwzględnienia.

Pomocnicze

k.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej.

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady przekonywania.

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady przekonywania.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie wymagań dotyczących uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 140

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie wymagań dotyczących uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 138 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie przepisów dotyczących rozpatrywania odwołania.

u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wymagania ochrony środowiska w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia wyroku WSA z powodu stwierdzenia nieważności decyzji.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji (niewykonalność).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji polegające na nieuwzględnieniu w analizie urbanistycznej wszystkich istotnych działek zabudowanych, co mogło wpłynąć na prawidłowość wyznaczenia wskaźnika zabudowy. Naruszenie przepisów postępowania przez WSA, który nie uwzględnił powyższego zarzutu.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące wadliwego wyznaczenia linii zabudowy. Zarzuty dotyczące nieuwzględnienia drzewa o wartości dendrologicznej. Zarzuty dotyczące niewykonalności decyzji o warunkach zabudowy. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o ochronie środowiska. Zarzuty dotyczące wyznaczenia dwóch linii zabudowy. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (brak podstawy prawnej w uzasadnieniu wyroku WSA).

Godne uwagi sformułowania

naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy decyzja o warunkach zabudowy należy do aktów administracyjnych wydawanych w jego pierwszej fazie i ma na celu stwierdzenie, czy w świetle powszechnie obowiązującego porządku prawnego jest dopuszczalna realizacja inwestycji określonej we wniosku inwestora na wskazanym przez niego terenie niewykonalność decyzji zachodzi wówczas, gdy nie ma możliwości technicznych jej wykonania, bądź istnieją prawne nakazy lub zakazy, które stwarzają nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji

Skład orzekający

Roman Ciąglewicz

przewodniczący

Tomasz Bąkowski

sprawozdawca

Grzegorz Antas

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że naruszenie przepisów postępowania dotyczących analizy urbanistycznej, w tym pominięcie istotnych działek, może stanowić podstawę do uchylenia decyzji o warunkach zabudowy i wyroku sądu administracyjnego. Potwierdzenie charakteru decyzji WZ jako aktu wstępnego procesu inwestycyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w sprawie warunków zabudowy i wykładni przepisów KPA oraz rozporządzenia planistycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych w postępowaniach o warunki zabudowy, które są częstym źródłem sporów. Wyrok NSA wyjaśnia, jakie błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, co jest cenne dla praktyków.

Kluczowe błędy proceduralne w sprawach o warunki zabudowy – co musisz wiedzieć, by wygrać.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 990/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Antas
Roman Ciąglewicz /przewodniczący/
Tomasz Bąkowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2059/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-01-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski (spr.) sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant: starszy asystent sędziego Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 2059/22 w sprawie ze skargi L. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 lipca 2022 r. nr KOC/3612/Ar/22 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz L. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 1707 (jeden tysiąc siedemset siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 stycznia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2059/22, oddalił skargę L. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 25 lipca 2022 r., nr KOC/3612/Ar/22 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wydaną w wyniku wniesionego odwołania przez L. sp. z o. o. utrzymało w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy z 19 stycznia 2021 r., nr 10 WZ/ŚRÓ/2021, ustalającą na rzecz P. sp. z o.o. warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku hotelowego z dopuszczeniem funkcji usługowo-handlowej, biurowej, parkingiem podziemnym i budową infrastruktury technicznej i komunikacyjnej zlokalizowanej na dz. nr [...] w obrębie [...], przy ul. D.1 [...] w Dzielnicy [...] w W.
W decyzji Zarządu przyjęto między innymi następujące ustalenia:
1. obowiązujące linie zabudowy:
– od strony ul. Z., jako przedłużenie wycofanej linii zabudowy budynku na sąsiedniej dz. nr [...] w obrębie [...] (ul. Z. [...]) – zgodnie załącznikiem graficznym nr 1;
– od strony ul. D.1, w linii rozgraniczającej ulicy – zgodnie załącznikiem graficznym nr 1;
– dopuszcza się możliwość sytuowania zabudowy w granicach dz. nr [...] i nr [...] z obrębu [...];
2. wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki – 0,66;
3. szerokość elewacji frontowej – 55 m z tolerancją 20 %;
4. wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej od 24 m do 25 m;
5. geometria dachu: dach płaski;
6. wysokość kalenicy (najwyższego punktu dachu) od 24 m do 25 m, tj. wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej.
Dopuszcza się, w narożniku ulic Z. i D.1 wykonanie najwyższych kondygnacji budynku (dominanty wysokościowej), o wysokości kalenicy (najwyższego puntu dachu) jako powtórzenie wycofania i wysokości ostatniej kondygnacji budynku na dz. nr [...] w obrębie [...] (ul. D. [...]), tj. o wysokości kalenicy (najwyższego punktu dachu) wynoszącej 29,60 m, wycofanej od lica elewacji frontowej o min. 4 m. Powierzchnia całkowita każdej kondygnacji dominanty nie może być większa niż 420 m2 (ok. 30 % powierzchni wskaźnika powierzchni wnioskowanej zabudowy w stosunku do powierzchni działki "W"); zabrania się umieszczania na dachu i ścianach budynku urządzeń technicznych, reklam oraz znaków informacyjnych (za wyjątkiem z własnymi funkcjami). Urządzenia techniczne powinny mieścić się w gabarytach budynku. Zarząd Dzielnicy zastrzegł, że szczegółowe rozwiązania techniczne zostaną określone na etapie postępowania budowlanego.
Ustalono, że nieruchomość posiada dostęp do drogi publicznej: ul. D.1 (istnieją dwa zjazdy) – droga powiatowa i ul. Z. – droga powiatowa. Wnioskodawca planuje skomunikowanie inwestycji przez dwa zjazdy, tj. istniejący zjazd na teren działki (przejazdem bramnym) z ul. D.1 oraz projektowany zjazd do garażu podziemnego z ul. Z.
W odwołaniu od powyższej decyzji L. sp. z o.o. z siedzibą w W. (sąsiad planowanej inwestycji) wniosła o jej uchylenie, zaś w piśmie procesowym z 21 kwietnia 2021 r. zawarła szczegółowe zarzuty.
Kolegium decyzją z 26 lipca 2021 r. znak KOC/969/Ar/21 utrzymało w mocy decyzję z 19 stycznia 2021 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 stycznia 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1948/21 uchylił decyzję Kolegium z 26 lipca 2021 r. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że podziela stanowisko organu co do możliwości ustalenia dwóch linii zabudowy, gdyż celem ustalenia linii zabudowy jest zagwarantowanie zachowania stosownej odległości budynku od pasa drogowego. Za zasadny uznał zaś zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 8 § 1, art. 9, art. 11, art. 107 § 3 i 140 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), gdyż organ nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do szczegółowo opisanych i zilustrowanych zarzutów podniesionych w piśmie z 23 kwietnia 2021 r., stanowiącym uzupełnienie odwołania z 5 lutego 2021 r., tj. zarzutów wadliwego wyznaczenia przebiegu linii zabudowy, referencji do całej urbanistycznej jednostki funkcjonalnej, a nie tylko do jej zabudowanych działek geodezyjnych, przy wyznaczeniu wskaźnika zabudowy, czy pominięcia niektórych działek zabudowanych, przy wyznaczeniu wskaźnika zabudowy. Organ ograniczył się do stwierdzenia, że ustalenia decyzji Zarządu Dzielnicy w tym zakresie spełniają wymogi z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588 ze zm., dalej: "rozporządzenie planistyczne").
Po ponownym rozpatrzeniu odwołania, Kolegium decyzją z 25 lipca 2022 r. utrzymało w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy.
Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazało, że niski budynek zlokalizowany przy ul. D.2 [...], mimo że posiada wycofaną od linii rozgraniczającej ul. D.1 elewację szczytową, nie powinien być brany pod uwagę przy wyznaczaniu linii zabudowy, gdyż z punktu widzenia zachowania ładu przestrzennego stanowi zabudowę o niskim standardzie przestrzennym, przeznaczoną do przekształceń uzupełniających narożną pierzeję ulic D.1 i D.2. Powyższe należy odnieść również do wąskiej elewacji szczytowej oficyny budynku przy ul. Z. [...].
Z uwagi, że wskaźniki powierzchni zabudowy do powierzchni działek gruntu w obszarze analizowanym kształtują się od 0,16 do 1, Zarząd Dzielnicy ustalił wskaźnik dla przedmiotowej działki w wysokości 0,66, jako średni wskaźnik w obszarze analizowanym, co w ocenie Kolegium, odpowiada § 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia planistycznego. Następnie Kolegium podkreśliło, że do określania powierzchni zabudowy, wskaźników nowej zabudowy: szerokości, wysokości, geometrii dachu powinny być brane pod uwagę jedynie te działki znajdujące się w granicach obszaru analizowanego, które są zabudowane oraz że brak jest przepisów upoważniających organ do obliczania wskaźnika zabudowy jednostki referencyjnej znajdującej się w obszarze analizowanym, jako udział zabudowy w odniesieniu do łącznej powierzchni jednolitego terenu funkcjonalnego jednego obiektu.
Ponadto Kolegium uznało, że wyznaczenie szerokości elewacji frontowej (55 m z tolerancją 20 %), mimo że średnia szerokość elewacji frontowej w obszarze analizowanym wynosi 36 m, jest dopuszczalne i uzasadnione. Mieści się bowiem w wartościach szerokości elewacji frontowej występującej w obszarze analizowanym (8-130 m). Pozytywnie odniosło się też do ustalenia wysokości górnej elewacji frontowej projektowanego budynku jako wysokości nawiązującej do wysokości budynków znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie jest prawidłowe. Za dopuszczalną uznano również ustaloną geometrię dachu o parametrach wskazanych w kontrolowanej decyzji, wskazując na różnorodne rozwiązania przyjęte w tym zakresie w obszarze analizowanym.
L. sp. z o.o. z siedzibą w W., zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji i zarzucając decyzji naruszenie:
1. art. 8 § 1, art 9, art. 11 oraz art. 107 § 3 i art. 140 k.p.a., polegające na tym, że Kolegium nie rozważyło i nie odniosło się należycie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów podniesionych w piśmie skarżącej z 23 kwietnia 2021 r., stanowiącej uzupełnienie odwołania od decyzji o warunkach zabudowy, tj. nie odniosło się w żaden sposób albo odniosło się w sposób pobieżny i lakoniczny do zarzutów podniesionych i uzasadnionych w odwołaniu, w szczególności do zarzutów:
1.1. wadliwego wyznaczenia przebiegu linii zabudowy,
1.2. referencji do całej urbanistycznej jednostki funkcjonalnej, a nie tylko do jej zabudowanych działek geodezyjnych, przy wyznaczeniu wskaźnika zabudowy,
1.3. pominięcia niektórych działek zabudowanych przy wyznaczeniu wskaźnika zabudowy,
2. art 15 k.p.a. przez nierozpatrzenie przez Kolegium sprawy merytorycznie, co przejawiło się w szczególności w wydaniu decyzji bez dokonania analizy stanu faktycznego sprawy, a także przez brak weryfikacji przeprowadzonego przez Zarząd Dzielnicy postępowania dowodowego, zwłaszcza w zakresie tego, czy przeprowadzono wszystkie dowody w sprawie, niezbędne do jej wyjaśnienia,
3. art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i niezebranie, a w związku z tym nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, co doprowadziło do pobieżnego i niestarannego sporządzenia analizy urbanistycznej, a także nieuwzględnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności roślinności znajdującej się na terenie nieruchomości i w jej okolicy, która winna być pozostawiona ze względu na wysoką wartość dendrologiczną i przyrodniczą,
4. art. 138 § 1 pkt 1 i art. 138 § 2 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji o warunkach zabudowy zamiast jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Zarządowi Dzielnicy, w sytuacji, gdy decyzja pierwszej instancji została wydana z naruszeniem:
4.1. art 7, art 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i niezebranie, a w związku z tym nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, co doprowadziło do pobieżnego i niestarannego sporządzenia analizy urbanistycznej, a także nieuwzględnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności roślinności znajdującej się na terenie nieruchomości i w jej okolicy, która winna być pozostawiona ze względu na wysoką wartość dendrologiczną i przyrodniczą, co miałoby istotny wpływ na analizę urbanistyczną,
4.2. art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. przez podejmowanie przez Zarząd Dzielnicy działań i rozstrzygnięć w sposób niekonsekwentny i sprzeczny ze swoją dotychczasową praktyką,
4.3. art. 7b k.p.a. w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2021 r. poz. 741 z późn. zm., dalej: "u.p.z.p.") przez: (i) niewspółdziałanie organu pierwszej instancji z Wydziałem Ochrony Środowiska dla Dzielnicy [...] oraz z Zarządem Zieleni m.st. Warszawy w kwestii roślinności, która znajduje się na terenie nieruchomości, (ii) nieuwzględnienie przy wydawaniu decyzji przez organ wymagań ochrony środowiska, tj. w szczególności niezawiadomienie Wydziału Ochrony Środowiska o toczącym się postępowaniu, a w konsekwencji brak możliwości wypowiedzenia się tego organu w kwestii istotnej w sprawie, tj. roślinności znajdującej się na nieruchomości i wpływu jej występowania na możliwość zagospodarowania nieruchomości,
4.4. art. 64 ust 1 w zw. z art. 54 u.p.z.p. przez nieuwzględnienie w decyzji warunków i wymagań związanych z ochroną środowiska, tj. ustalenia działań związanych z występującymi na nieruchomościami lub w jej ochrony drzewami,
4.5. § 4 ust. 4 rozporządzenia planistycznego, art. 7, art. 11, art 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. przez wyznaczenie przebiegu linii zabudowy dla inwestycji od ul. D.1 w oparciu o założenie, że stanowi ona kontynuację linii zabudowy budynku przy ul. D.2 [...] oraz budynku przy ul. D.1 [...], podczas gdy tak nie jest,
4.6. § 5 ust. 1 rozporządzenia planistycznego przez wadliwe wyznaczenie wielkości wskaźnika powierzchni zabudowy, polegającym na:
4.6.1. ustaleniu średniej wielkości wskaźnika zabudowy przez uwzględnienie wyłącznie działek zabudowanych i pominięcie działek niezabudowanych, które pod względem funkcjonalnym są bezpośrednio powiązane z przyjętymi do obliczeń działkami zabudowanymi,
4.6.2. pominięciu przy obliczaniu średniej wielkości wskaźnika zabudowy działek zabudowanych występujących w obszarze analizowanym, tj.: dz. nr [...] z obrębu [...], dz. nr [...] z obrębu [...], dz. nr [...] z obrębu [...], dz. nr [...] z obrębu [...], dz. nr [...] z obrębu [...], dz. nr [...] z obrębu [...],
4.7. § 1, § 4 oraz § 9 rozporządzenia planistycznego przez:
4.7.1. wydanie decyzji o warunkach zabudowy wewnętrznie sprzecznej, tj. wyznaczenie obowiązującej linii zabudowy w sposób odmienny od obowiązującej linii zabudowy wyznaczonej w załączniku graficznym do decyzji stanowiącym jej integralną część,
4.7.2. wydanie decyzji o warunkach zabudowy orzekającej ponad żądanie, bowiem treść tej decyzji wyznacza obowiązującą linię zabudowy w sposób odmienny od wnioskowanej przez inwestora, podczas gdy materiały stanowiące załącznik do decyzji w przedmiocie warunków zabudowy, jako wyznacznik dla przyszłej zabudowy, nie mogą być obarczone jakimikolwiek wadami, czy niejasnościami powodującymi wątpliwości co do przyjętych parametrów, a organ nie może orzekać ponad żądanie,
4.8. § 6 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia planistycznego przez:
4.8.1. ustalenie szerokości elewacji frontowej w oderwaniu od średniej szerokości elewacji frontowych istniejącej zabudowy na działkach w obszarze analizowanym, co stanowi naruszenie § 6 ust. 1 rozporządzenia planistycznego,
4.8.2. wyznaczenie innej szerokości elewacji frontowej, która nie wynika z analizy zagospodarowania obszaru, co stanowi naruszenie § 6 ust. 2 rozporządzenia planistycznego;
4.8.3. wyznaczenie szerokości elewacji frontowej wynoszącej 55 m z tolerancją 20 %, a zatem dopuszczenie inwestycji o elewacji frontowej wynoszącej 44 m, co stoi w sprzeczności z twierdzeniem wskazanym w decyzji, że dla zachowania ładu przestrzennego, tzn. uzupełnienia pierzei ul. D.1 należy dopuścić wnioskowaną szerokość zabudowy wynoszącą ok. 55 m, zatem decyzja jest niejasna i wewnętrznie sprzeczna,
4.9. art. 61 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z § 5 ust. 1 rozporządzenia planistycznego przez wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji o wnioskowanym wskaźniku powierzchni zabudowy, w stosunku powierzchni zabudowy do powierzchni działki o wartości 0,66, podczas gdy wnioskowany przez inwestora wskaźnik zabudowy wynosi 0,73, zatem organ orzekł niezgodnie z wnioskiem inwestora, w sytuacji gdy był związany zakresem tego wniosku,
4.10. art. 61 ust. 5a u.p.z.p. przez nieprawidłowe określenie obszaru analizowanego, tj. wskazanie, że "szerokość frontu działki od ul. K. wynosi 68,99 m", a jego trzykrotność wynosi 180,9 m (strona 1 załącznika nr 2 do decyzji o warunkach zabudowy), wobec czego decyzja ta jest wewnętrznie sprzeczna i niejasna, bowiem trzykrotność 68,99 m to 206,97 m.
Skarżąca wniosła również, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów, tj.: zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie decyzji o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku biurowego z usługami w parterze i dwupoziomowymi garażem podziemnym zlokalizowanej przy ul. D.1 [...] na dz. nr [...], tj. sprawie toczącej się przed Prezydentem m.st. Warszawy pod nr UD-JK-WAB.6730.73.2021.MDU; pisma Wydziału Ochrony Środowiska dla Dzielnicy [...] z 11 czerwca 2021 r. oraz pisma Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy do Zarządu Zieleni m.st. Warszawy z 30 lipca 2021 r. w sprawie toczącej się przed Prezydentem m.st Warszawy pod ww. numerem – których przeprowadzenie jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie – w celu wykazania faktu, że Zarząd Dzielnicy w analogicznej sprawie dokonał zawiadomienia Wydziału Ochrony Środowiska o toczącym się postępowaniu, wskutek czego Wydział ten pismem z 11 czerwca 2021 r. wskazał, że na nieruchomości znajduje się drzewo o dużej wartości dendrologicznej i przyrodniczej, co do którego zaznaczył, że należy je bezwzględnie pozostawić, a przy przystanku od ul. D.1 znajduje się jesion wyniosły, którego korona w 1/3 swojego obwodu zlokalizowana jest nad nieruchomością, co do którego stanowisko winien zająć Zarząd Zieleni m.st. Warszawy; Zarząd Dzielnicy w analogicznej sprawie zwrócił się do Zarządu Zieleni m.st. Warszawy o wydanie opinii w zakresie pisma Wydziału Ochrony Środowiska z 11 czerwca 2021 r.; konieczność zachowania wskazanego drzewa wpływa na parametry inwestycji (szerokość elewacji frontowej), w szczególności, że wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i załączona do niego koncepcja wskazują, że konieczne będzie usunięcie drzewa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieni zaskarżanej decyzji.
Na rozprawie w dniu 24 stycznia 2023 r. Sąd, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodów z dokumentów opisanych w pkt 3 skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga jest niezasadna.
Za niezasadny Sąd uznał zarzut dotyczący niewłaściwego określenia linii zabudowy. Organy w całości zaakceptowały wyniki sporządzonej analizy przyjmując, że obowiązującą linię zabudowy należy wyznaczyć:
– od strony ul. Z. – jako przedłużenie wycofanej linii zabudowy budynku na sąsiedniej dz. nr [...] (ul. Z. [...]);
– od strony ul. D.1 – w linii rozgraniczającej ulicy.
W ocenie Sądu, nie zachodzi po pierwsze sytuacja, w której linia zabudowy ma wykraczać poza teren planowanej inwestycji. To, że na załączniku graficznym wykreślono linie zabudowy wychodzące poza działki objęte wnioskiem, miało na celu zobrazowanie ich kontynuacji na terenie inwestycyjnym i to, skąd się biorą. Po drugie, prawidłowo wyznaczono również linię zabudowy od ul. D.1. Nawiązuje ona do zabudowy kwartałowej i jej położenia względem ulic. Od strony ul. D.1 zabudowa lokalizowana jest wprost przy granicy działki, co szeroko opisano w analizie, przedstawiając konkretne działki, jakie na to wskazują. Od strony ulic Z. zabudowa jest częściowo wycofana i taką też zasadę przyjęto w odniesieniu do spornego terenu. Za niezasadne Sąd uznał twierdzenia o błędnym wyznaczeniu kontynuacji linii zabudowy od strony ul. D.1. Strona zarzuca wyznaczenie tej linii przy granicy działki z uwzględnieniem budynków na dz. nr [...] (ul. D.1 [...]) oraz na dz. nr [...] (ul. D.2 [...]), a nie na działce bezpośrednio sąsiadującej z terenem planowanej inwestycji, tj. dz. nr [...] (ul. D.2 [...]). Strona domaga się więc wyznaczenia zabudowy od ul. D.1 na równi z budynkiem na działce przy ul. D.2 [...] (zabudowa wycofana względem ulicy). Wyraźnie jednak w analizie wskazano, że niski budynek zlokalizowany przy ul. D.2 [...] (dz. nr [...] z obrębu [...]), nie tworzący narożnika skrzyżowania ul. D.1 i D.2, posiada wycofaną od linii rozgraniczającej ul. D.1 elewację szczytową. Z punktu widzenia zachowania ładu przestrzennego ww. obiekt należy traktować jako zabudowę o niskim standardzie przestrzennym, przeznaczoną do przekształceń uzupełniających narożną pierzeję ulic D.1 i D.2.
Według Sądu nie jest również zasadny zarzut dotyczący nieprawidłowości wydanych decyzji, z uwagi na nieuwzględnienie w nich drzewa o dużej wartości dendrologicznej i przyrodniczej do pozostawienia – zgodnie z załączonym do skargi pismem Wydziału Ochrony Środowiska dla Dzielnicy [...] z 11 czerwca 2021 r. sporządzonym na potrzeby innego postępowania dotyczącego przedmiotowej nieruchomości. W postępowaniach w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu tylko drzewa objęte formami ochrony przyrody (np. pomniki przyrody) mogą być skutecznie chronione. Zgoda na wycinkę drzew może być przy tym wydawana na wielu etapach procesu inwestycyjnego, tj. jeszcze przed wystąpieniem o decyzję o warunkach zabudowy, ale również po wydaniu pozwolenia na budowę. Na gruncie niniejszej sprawy Zarząd Dzielnicy uznał natomiast za wystarczające zawarcie w decyzji o warunkach zabudowy ustalenia z zakresu ochrony środowiska, że w trakcie prac budowlanych inwestor jest obowiązany uwzględnić ochronę środowiska na obszarze prowadzenia prac, a w szczególności ochronę gleby, zieleni, naturalnego ukształtowania terenu i stosunków wodnych.
Zdaniem Sądu nie jest także trafne twierdzenie, że wyznaczenie linii zabudowy od strony ul. D.1 nie odpowiada elewacji frontowej wnioskowanej zabudowy, w związku z czym pozostaje niezgodna z wnioskiem o wydanie decyzji oraz twierdzenie o błędnym, bo niezgodnym z wnioskiem, wyznaczeniem wskaźnika powierzchni zabudowy o wartości 0,66. Przede wszystkim to wnioskodawca, a nie właściciel działki sąsiedniej, będzie określał, czy decyzja w tym kształcie jak wydana, mu odpowiada. Po drugie, organ w ramach luzu decyzyjnego, jaki wynika z uznania administracyjnego, wiążącego się z interpretacją wyników analizy terenu, ma prawo ustalić odrębne od wprost żądnych przez wnioskodawcę warunków zabudowy. Sąd zwrócił uwagę, że drobne przesunięcie linii zabudowy względem posadowienia planowanego budynku we wniosku, mogło zostać dokonane, jako pozostające w zakresie swobody orzeczniczej organu. Podobnie w odniesieniu do wskaźnika powierzchni zabudowy Zarząd Dzielnicy wyjaśnił, że wskaźniki powierzchni zabudowy do powierzchni działek gruntu w obszarze analizowanym kształtują się od 0,16 do 1, przy czym w części opisowej sporządzonej analizy terenu szczegółowo wskazano wskaźniki zabudowywania konkretnych nieruchomości z uwzględnieniem znajdującej się na nich zabudowy. W konsekwencji, mimo zawnioskowania o ustalenie tego wskaźnika na poziomie 0,73, Zarząd Dzielnicy doszedł do przekonania, że wskaźnik ten dla przedmiotowej działki powinien wynosić 0,66, jako średni wskaźnik w obszarze analizowanym. Powyższe ustalenie odpowiada zatem § 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia planistycznego.
Sąd podniósł też, że skarżąca bezzasadnie uważa, że w decyzji wadliwie przyjęto szerokość elewacji frontowej wynoszącą 55 m z tolerancją 20 %. Z analizy wynika bowiem, że wnioskowany budynek będzie stanowił uzupełnienie pierzei ul. D.1 i ul. Z. o zwartej i półzwartej zabudowie. Z punktu widzenia zachowania ładu przestrzennego, ustalenia szerokości elewacji frontowej jako średniej szerokości elewacji frontowej w obszarze analizowanym byłoby błędem. Zbyt krótka elewacja nie pozwoli na uzupełnienie pierzei przedmiotowego kwartału. Dla zachowania ładu przestrzennego, należy dążyć do wytworzenia pierzei ulicznej zwartej lub półzwartej. Należy dopuścić wnioskowaną szerokość zabudowy wynoszącą 55 m. Sąd nie dostrzegł naruszenia przepisów rozporządzenia, bowiem odstępstwo od średniej wprost wynika z analizy.
W odniesieniu do zarzutów skargi dotyczących nieuwzględnienia w analizie działek niezabudowanych, Sąd podzielił stanowisko wyrażone przez Kolegium.
Sąd nie uwzględnił też zarzutu naruszenia przez Kolegium art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Nie doszło bowiem do wydania decyzji z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, czy zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Również postępowanie dowodowe przeprowadzono w sposób prawidłowy, zaś okoliczność, że wyniki tego postępowania nie zadowalają skarżącej, nie uzasadnia twierdzenia o naruszeniu przez organy wskazanych zasad.
Z kolei zarzut naruszenia art. 8 § 1, art 9, art. 11, art. 15 oraz art. 107 § 3 i art. 140 k.p.a., polegający na tym, że Kolegium nie rozważyło i nie odniosło się należycie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów podniesionych w piśmie skarżącej z 23 kwietnia 2021 r., Sąd uznał za nieuzasadniony. Choć faktycznie Kolegium powinno w sposób bardziej dogłębny i szczegółowy wyjaśniać zajmowane stanowisko, to jednak nie można w tej sprawie twierdzić, że organ ten nie rozpoznał zarzutów odwołania, jak zarzuca to skarżąca. Decyzja Kolegium, choć w sposób lakoniczny odnosi się do złożonego odwołania i pisma stanowiącego jego uzupełnienie, to jednocześnie wyjaśnia przyczyny, dla których uznało decyzję I instancji i przygotowaną analizę urbanistyczną za prawidłową.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła L. sp. z o.o. z siedzibą w W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w całości, wnosząc na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i art. 188 p.p.s.a., o uchylenie skarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez stwierdzenie nieważności skarżonej decyzji i decyzji WZ, ewentualnie na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylenie skarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie, zaś na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. wniesiono o przyznanie skarżącemu od SKO w Warszawie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W pkt 5 skargi kasacyjnej, na podstawie art. 174 p.p.s.a. i art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zarzucono Sądowi I instancji:
1. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na braku wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia, w szczególności WSA w Warszawie w skarżonym wyroku nie wskazał także przepisu, który był podstawą dla twierdzeń Sądu, że w postępowaniach w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu tylko drzewa objęte formami ochrony przyrody (np. pomniki przyrody) mogą być skutecznie chronione, a także nie wskazał podstawy prawnej na jakiej oparł twierdzenie, że tylko działki zabudowane budynkami są brane pod uwagę do określenia powierzchni zabudowy,
2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., polegające na niestwierdzeniu przez WSA w Warszawie w skarżonym wyroku nieważności skarżonej decyzji i decyzji WZ, w sytuacji gdy zachodziły ku temu przesłanki, tj. decyzja WZ była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, bowiem wyraźnie Wydział Ochrony Środowiska dla Dzielnicy [...] w piśmie z 11 czerwca 2021 r. wskazał, że dąb znajdujący się na nieruchomości należy bezwzględnie pozostawić, zatem decyzja WZ nie będzie mogła zostać wykonana,
3. naruszenie art. 135 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a., polegające na oddaleniu skargi na skarżoną decyzję zamiast uchylenia skarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji WZ, w sytuacji, gdy skarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1-2 k.p.a., bowiem utrzymała w mocy decyzję WZ, podczas gdy zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego decyzja WZ powinna zostać uchylona, zaś sprawa przekazana do rozpoznania organowi I instancji, ze względu na jej wydanie z:
1. naruszeniem art. 7 (naruszenie zasady prawdy obiektywnej), art. 8 § 1 k.p.a. (naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej), art. 11 k.p.a. (naruszenie zasady przekonywania) oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z 140 k.p.a. (naruszenie wymagań dotyczących uzasadnienia decyzji), polegającym w szczególności na tym, że SKO w Warszawie oraz Prezydent m.st. Warszawy nie wywiązali się z obowiązku przeprowadzenia postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy, tj. istnienia na nieruchomości dębu, który jest przeznaczony do pozostawienia, jednocześnie wskazując, że powyższe naruszenia przepisów postępowania były wystarczającą przesłanką dla uchylenia skarżonej decyzji przez WSA w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż te naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby SKO w Warszawie należycie zgromadziło materiał dowodowy i rozważyło okoliczności istotne w sprawie, mogłoby doprowadzić do uchylenia wadliwej decyzji WZ,
2. naruszeniem art. 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska ("p.o.ś.") polegające na nieuwzględnieniu zasad ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju,
3. naruszeniem z art. 1 ust. 2 pkt 3 u.p.z.p., polegające na nieuwzględnieniu w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wymagań ochrony środowiska,
4. naruszeniem § 1, § 4 i § 9 ust. 1 rozporządzenia planistycznego – przez wyznaczenie dla inwestycji dwóch linii zabudowy (jednej – od strony ul. D.1, a drugiej – od strony ul. Z.), podczas gdy przepisy dopuszczają wyznaczenie wyłącznie jednej linii zabudowy, co znajduje potwierdzenie między innymi w kilkunastu przytoczonych w uzasadnieniu wyrokach,
5. naruszeniem § 4 ust. 4 rozporządzenia planistycznego, art. 7 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. przez wyznaczenie przebiegu linii zabudowy dla inwestycji od strony ul. D.1 w oparciu o założenie, że stanowi ona kontynuację linii zabudowy budynku przy ul. D.2 [...] oraz budynku przy ul. D.1 [...], podczas gdy tak nie jest,
6. naruszeniem § 5 ust. 1 rozporządzenia planistycznego – przez wadliwe wyznaczenie wielkości wskaźnika powierzchni zabudowy ("wskaźnik zabudowy"), polegającym na:
– ustaleniu średniej wielkości wskaźnika zabudowy przez uwzględnienie wyłącznie działek zabudowanych i pominięcie działek niezabudowanych, które pod względem funkcjonalnym są bezpośrednio powiązane z przyjętymi do obliczeń działkami zabudowanymi,
– pominięciu przy obliczaniu średniej wielkości wskaźnika zabudowy następujących działek zabudowanych występujących w obszarze analizowanym: działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...].
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności sprawę rozpoznano w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionej podstawie, albowiem skutecznym okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 11 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a., jednak w pierwszej kolejności należy podnieść, że zarzuty skargi kasacyjnej są obciążone wadami konstrukcyjnymi.
Wbrew przytoczonym wyżej przepisom art. 174 p.p.s.a., w sformułowanych podstawach kasacyjnych zabrakło wskazania, które konkretnie z podniesionych zarzutów dotyczą naruszenia prawa materialnego, a które odnoszą się do naruszenia przepisów postępowania. Ponadto przy zarzutach naruszenia prawa materialnego należało wskazać, czy zarzucane naruszenie – zdaniem skarżącej kasacyjnie –nastąpiło przez błędną wykładnię, czy też przez niewłaściwe zastosowanie tego prawa. Sposób przedstawienia zarzutów skargi kasacyjnej opartych na podstawie art. 174 p.p.s.a., nie spełnia zatem ustawowego wymogu w tym zakresie, a trzeba pamiętać, że przedstawienie podstaw kasacyjnych, w świetle art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., jest obligatoryjne, zaś same podstawy powinny być jednoznacznie sprecyzowane. Wprawdzie w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zawsze dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy zarzuty kasacyjne nie wypełniają wszystkich wymogów konstrukcyjnych określonych w art. 176 w zw. z art. 174 p.p.s.a., nie oznacza to jednak umocowania Naczelnego Sądu Administracyjnego do konkretyzowania, czy też korygowania podnoszonych zarzutów. To bowiem wnoszący skargę kasacyjną określa granice kontroli orzeczenia Sądu I instancji. Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie, konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania oraz w jaki sposób – w jego ocenie – doszło do ich naruszenia. Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związanym granicami skargi nie może domyślać się intencji skarżących kasacyjnie i formułować za nich zarzutów pod adresem skarżonego wyroku (por. wyrok NSA z 17.05.2021 r., II OSK 3828/18, LEX nr 3192269).
Natomiast powodem uznania skargi kasacyjnej za usprawiedliwioną w związku z przywołanymi wyżej podstawami kasacyjnymi podniesionymi przez skarżącą kasacyjnie było pominięcie, a co za tym idzie, nieustosunkowanie się Sądu I instancji, a wcześniej organu odwoławczego, do zarzutu nieuwzględnienia w analizie urbanistyczno-architektonicznej (będącej merytoryczną podstawą do ustalenia warunków zabudowy), a następnie w decyzji Zarządu Dzielnicy przy wyznaczeniu wskaźnika zabudowy, wymienionych w skardze działek zabudowanych znajdujących się – zdaniem skarżącej kasacyjnie – w obszarze analizowanym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ mogło stać się podstawą do błędnych wyliczeń, a tym samym wyznaczenia wskaźnika zabudowy niebędącego odzwierciedleniem stanu faktycznego. Brak odniesienia się do tego zarzutu musiał zatem skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku, jako wydanego z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., a konsekwencji art. 151 p.p.s.a. oraz zaskarżonej decyzji Kolegium jako wydanej z naruszeniem art. 7, art. 8 § 1, art. 11 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a.
Pozostałe zarzuty nie mogły zostać uwzględnione z następujących przyczyn:
Po pierwsze, w procesie inwestycyjno-budowlanym decyzja o warunkach zabudowy (w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na danym terenie) należy do aktów administracyjnych wydawanych w jego pierwszej fazie i ma na celu stwierdzenie, czy w świetle powszechnie obowiązującego porządku prawnego jest dopuszczalna realizacja inwestycji określonej we wniosku inwestora na wskazanym przez niego terenie. Wynika to z art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1 i art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Natomiast nie jest podstawą do podejmowania robót budowlanych, wymagających pozwolenia bądź zgłoszenia, jak również takich działań jak usuwanie drzew czy krzewów. W tym też kontekście wypowiedział się Sąd I instancji stwierdzając, że w postępowaniach w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu tylko drzewa objęte formami ochrony przyrody mogą być skutecznie chronione. Jeżeli bowiem na terenie planowanej inwestycji znajduje się obiekt objęty prawną ochroną na podstawie przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p., to wówczas tę okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ustalaniu warunków zabudowy, dokonując oceny czy lokalizacja planowanej inwestycji w takich uwarunkowaniach prawnych jest możliwa. Zatem podnoszony w tym względzie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest zasadny.
Do naruszenia tego przepisu nie doszło też z powodu niewskazania podstawy prawnej stwierdzenia przez Sąd I instancji, że tylko działki zabudowane budynkami są brane pod uwagę do określenia powierzchni zabudowy. Stanowisko to zostało ugruntowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym na kanwie wykładni § 5 ust. 1 rozporządzenia planistycznego (por. m.in. wyroki NSA z 18.11.2010 r., II OSK 1720/09, LEX nr 746752; 30.07.2015 r., II OSK 2101/14, LEX nr 2327674 oraz 25.04.2024 r., II OSK 1927/21, LEX nr 3734424).
Niezasadnym okazał się także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.
Z brzmienia art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały.
Z przywołanych wcześniej powodów decyzja o warunkach zabudowy, wydana w ramach uruchomionego procesu inwestycyjno-budowlanego i będąca jego elementem, nie wywołuje skutków prawnych podlegających wykonaniu. Jej "wykonalność" można rozpatrywać jedynie w kategoriach mocy wiążącej. Decyzja o warunkach zabudowy ma bowiem charakter swoistej promesy, otwierającej drogę do kolejnych prawnych etapów procesu inwestycyjno-budowlanego. Skutki związane z ewentualną realizacją planowanej inwestycji, dla której ustalono warunki zabudowy, materializują się dopiero na etapie uzyskania przez inwestora stosownych zgód budowlanych (por. wyrok NSA z 13.04.2022 r., II OSK 1882/19, LEX nr 3349328).
Ponadto, jak wskazuje się w orzecznictwie, niewykonalność decyzji zachodzi wówczas, gdy nie ma możliwości technicznych jej wykonania, bądź istnieją prawne nakazy lub zakazy, które stwarzają nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji. Oznacza ona niemożność zastosowania się do decyzji z uwagi na istniejący w obowiązującym porządku prawnym zakaz lub nakaz określonego zachowania pozostający w sprzeczności z wydaną decyzją. Z kolei niewykonalność faktyczna decyzji to trwała niemożność jej wykonania z pozaprawnych przyczyn obiektywnych o charakterze nieusuwalnym (por. wyroki NSA z: 11.01.2018 r., II OSK 1103/17, LEX nr 2463057; 22.06.2021 r., II OSK 2626/18, LEX nr 3197821 oraz z 26.01.2022 r., II OSK 1371/19, LEX nr 3344553).
W świetle argumentacji skarżącej kasacyjnie podnoszącej, że znajdujący się na terenie planowanej inwestycji dąb "należy bezwzględnie pozostawić", co ma świadczyć o niewykonalności decyzji o warunkach zabudowy, należy wyjaśnić że decyzja ta co do zasady przesądza jedynie, że na terenie wskazanym we wniosku jest możliwa realizacja wnioskowanego przedsięwzięcia (z określonymi jego parametrami) nie określa natomiast dokładnego położenia inwestycji na tym terenie (por. wyroki NSA: z 10.01.2008 r., II OSK 1826/06, LEX nr 466373; 28.04.2016 r., II OSK 2066/14, LEX nr 2111144; 27.03.2019 r., II OSK 1205/17, LEX nr 2650582; z 3.07.2019 r., II OSK 499/18, LEX nr 2783761; 11.12.2019 r., II OSK 260/18, LEX nr 2777992). Dlatego też należało podzielić stanowisko przedstawione w zaskarżonym wyroku, że przy braku zgody na usunięcie drzewa z terenu inwestycji inwestor będzie zmuszony do uwzględnienia wynikających z tego uwarunkowań przy realizacji planowanego zamierzenia.
Z wskazanych wyżej względów niezasadne okazały się również zarzuty naruszenia art. 8 p.o.ś. oraz art. 1 ust. 2 pkt 3 u.p.z.p. Wypada przy tym dodatkowo zaznaczyć, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie wskazuje się na szczególny charakter art. 1 ust. 2 u.p.z.p. Z przepisów tych wyprowadza się zasadę ochrony wartości wysoko cenionych w procesie planowania przestrzennego. Wynikający z niej nakaz uwzględnia w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wartości wymienionych art. 1 ust. 2 u.p.z.p. nie może być traktowany jako bezpośrednio zobowiązujący. Obowiązek uwzględniania w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wymienionych tam walorów i wymogów istnieje w takim zakresie, w jakim przewidują go przepisy szczególne, zawarte zarówno w u.p.z.p., jak i w innych przepisach prawa materialnego (zob. Z. Niewiadomski, Planowanie przestrzenne. Zarys systemu, Warszawa 2003, s. 36 oraz wyrok NSA z 13.09.2007 r., II OSK 423/07, LEX nr 384353).
Nieuzasadnionym okazał się również zarzut naruszenia § 1, § 4 i § 9 ust. 1 rozporządzenia planistycznego przez wyznaczenie dla inwestycji dwóch linii zabudowy.
Zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, aprobowanym przez skład rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną, przepisy § 4 rozporządzenia planistycznego nie reglamentują liczby linii zabudowy i nie ograniczają także wyznaczania ich jedynie do tej granicy terenu inwestycyjnego, do której nieruchomość objęta wnioskiem posiada dostęp do drogi publicznej (por. wyrok NSA z 1.10.2019 r., II OSK 2580/17, LEX nr 2742839). Potrzeba wyznaczania kolejnych linii zabudowy może być uzasadniona okolicznościami konkretnej sprawy (por. wyrok NSA z 15.02.2018 r., II OSK 674/16, LEX nr 2464995).
Niezależnie od powyższego należy przypomnieć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 11 stycznia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1948/21, uznał za niezasadny analogiczny zarzut naruszenia § 1, § 4 i § 9 ust. 1 rozporządzenia planistycznego, podniesiony przez skarżącą, polegający na ustaleniu w decyzji Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy z 19 stycznia 2021 r., nr 10WZ/ŚRÓ/2021, dwóch linii zabudowy.
Natomiast z uwagi na uwzględnienie zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 11 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a., za przedwczesną należało uznać ocenę ostatniego z podniesionych zarzutów kasacyjnych, a mianowicie zarzutu naruszenia § 5 ust. 1 rozporządzenia planistycznego.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI