II SA/Łd 784/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający przepis ograniczający terminy składania wniosków za niezgodny z Konstytucją.
Skarżący K. P. domagał się świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej, jednak jego wniosek został odrzucony przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z powodu przekroczenia terminu składania wniosków (31 grudnia 1999 r.). Skarżący argumentował, że dowiedział się o możliwości świadczenia zbyt późno i jego niedoinformowanie oraz choroba uniemożliwiły złożenie wniosku w terminie. WSA w Łodzi, opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r. (sygn. akt P 24/02), który uznał przepis ograniczający terminy za niezgodny z Konstytucją, uchylił zaskarżoną decyzję.
Sprawa dotyczyła skargi K. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. Głównym powodem odmowy było przekroczenie terminu składania wniosków, który upłynął 31 grudnia 1999 r. Skarżący podnosił, że dowiedział się o możliwości skorzystania ze świadczenia zbyt późno, a jego stan zdrowia oraz brak pomocy ze strony rodziny uniemożliwiły mu dopełnienie formalności w ustawowym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał skargę za zasadną. Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r. (sygn. akt P 24/02), który orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym deportowanym do pracy przymusowej z Konstytucją RP. Trybunał wskazał, że niedopuszczalne jest pozbawienie uprawnień z powodu nieracjonalnych działań ustawodawcy lub zaniedbań administracji, co narusza poczucie bezpieczeństwa prawnego obywateli. W związku z tym, na podstawie przepisów wprowadzających ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten jest niezgodny z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny uznał, że pozbawianie uprawnień z powodu przekroczenia terminu, który wynikał z nieracjonalnych działań ustawodawcy lub zaniedbań administracji, narusza zasady demokratycznego państwa prawnego i bezpieczeństwo prawne obywateli.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.b
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.ś.p.d.p.p. art. 4 § ust. 5
Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
Uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny (wyrok z dnia 17 czerwca 2003 r. sygn. akt P 24/02).
k.p.a. art. 127 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
przepisy wprowadzające art. 97 § § 1
Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność przepisu ograniczającego terminy składania wniosków z Konstytucją RP (na podstawie wyroku TK P 24/02). Niedoinformowanie i choroba skarżącego jako usprawiedliwienie przekroczenia terminu.
Odrzucone argumenty
Przekroczenie ustawowego terminu do złożenia wniosku o świadczenie.
Godne uwagi sformułowania
Sytuacja, w której zainteresowany nie ma możliwości uzyskania ustawowo określonych uprawnień wskutek podjętych w czasie obowiązywania ustawy nieracjonalnych działań ustawodawcy oraz zaniedbań administracji publicznej, nie może mieć miejsca w systemie demokratycznego państwa prawnego. Niejasność przepisów jest wyrazem niedostatecznej troski ustawodawcy o podmiotowe traktowanie adresatów prawa, co odbiera im poczucie bezpieczeństwa prawnego i skutkuje utratą zaufania do państwa.
Skład orzekający
M. Stahl
przewodniczący sprawozdawca
A. Stępień
członek
J. Sekunda-Lenczewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń z tytułu pracy przymusowej w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego, zasady bezpieczeństwa prawnego i ochrony praw nabytych."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej ustawy i okresu, ale ogólne zasady dotyczące zgodności przepisów z Konstytucją i ochrony praw obywateli mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak wyrok Trybunału Konstytucyjnego może wpłynąć na indywidualne losy obywateli i skorygować błędy legislacyjne oraz administracyjne, przywracając sprawiedliwość.
“Wyrok TK przywrócił świadczenie za pracę przymusową: Sąd uchylił decyzję po latach!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 784/01 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2004-01-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2001-04-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Anna Stępień Joanna Sekunda-Lenczewska Małgorzata Stahl /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Sentencja Dnia 28 stycznia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: del NSA M. Stahl (spr.), Sędziowie: del. NSA A. Stępień, WSA J. Sekunda-Lenczewska, Protokolant: A. Widawski, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi K. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] nr [...] Uzasadnienie II S.A./Łd 784/01 Uzasadnienie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją nr [...] z dnia[...],na podstawie art.127 § 3,138 §1 pkt 1 i 105 § 1 k.p.a. oraz art.4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich(Dz. U. Nr 87,poz.395 ze zm.),po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy K. P. – utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu wyjaśnił , że zgodnie z art.4 ust.5 powołanej ustawy wnioski o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego osoby zainteresowane mogły składać do dnia 31 grudnia 1999 r. a strona nie przedstawiła dowodów iż wniosek złożyła w ustawowym terminie. K. P. zaskarżył tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosząc, że o możliwości skorzystania ze świadczenia z tytułu pracy przymusowej dowiedział się zbyt późno i początkowo sądził ,że będzie ono przyznane wszystkim uprawnionym którym Fundacja Polsko - Niemieckie Pojednanie przyznała odszkodowanie bez składania dodatkowych wniosków. Jest człowiekiem starym ,schorowanym, niedosłyszącym i słabo widzącym i w najbliższej rodzinie nie ma osób, które mogłyby załatwić za niego formalności. Niedotrzymanie terminu jest wynikiem niedoinformowania i choroby jego i żony. W odpowiedzi na skargę wnoszono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r. sygn.akt P 24/02 (OTK ZU nr 6/A/2003,poz.55) orzekł , iż art.4 ust.5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87,poz.395 z późn.zm.) jest niezgodny z art.2 i art.32 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny stwierdził m.in. że " sytuacja, w której zainteresowany nie ma możliwości uzyskania ustawowo określonych uprawnień wskutek podjętych w czasie obowiązywania ustawy nieracjonalnych działań ustawodawcy oraz zaniedbań administracji publicznej, nie może mieć miejsca w systemie demokratycznego państwa prawnego . Niejasność przepisów jest wyrazem niedostatecznej troski ustawodawcy o podmiotowe traktowanie adresatów prawa, co odbiera im poczucie bezpieczeństwa prawnego i skutkuje utratą zaufania do państwa." W myśl art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271) sprawy ,w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji i zważywszy na powołany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz.1270) ,orzeczono jak w sentencji. Z uwagi na charakter decyzji – negatywnej , która nie podlegała wykonaniu , przepis art. 152 pow. ustawy nie miał zastosowania.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI