II SA/Łd 784/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2004-01-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
praca przymusowaświadczenie pieniężnedeportacjaIII RzeszaZSRRterminTrybunał KonstytucyjnyKarta Kombatantarepresjeustawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający przepis ograniczający terminy składania wniosków za niezgodny z Konstytucją.

Skarżący K. P. domagał się świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej, jednak jego wniosek został odrzucony przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z powodu przekroczenia terminu składania wniosków (31 grudnia 1999 r.). Skarżący argumentował, że dowiedział się o możliwości świadczenia zbyt późno i jego niedoinformowanie oraz choroba uniemożliwiły złożenie wniosku w terminie. WSA w Łodzi, opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r. (sygn. akt P 24/02), który uznał przepis ograniczający terminy za niezgodny z Konstytucją, uchylił zaskarżoną decyzję.

Sprawa dotyczyła skargi K. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. Głównym powodem odmowy było przekroczenie terminu składania wniosków, który upłynął 31 grudnia 1999 r. Skarżący podnosił, że dowiedział się o możliwości skorzystania ze świadczenia zbyt późno, a jego stan zdrowia oraz brak pomocy ze strony rodziny uniemożliwiły mu dopełnienie formalności w ustawowym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał skargę za zasadną. Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r. (sygn. akt P 24/02), który orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym deportowanym do pracy przymusowej z Konstytucją RP. Trybunał wskazał, że niedopuszczalne jest pozbawienie uprawnień z powodu nieracjonalnych działań ustawodawcy lub zaniedbań administracji, co narusza poczucie bezpieczeństwa prawnego obywateli. W związku z tym, na podstawie przepisów wprowadzających ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten jest niezgodny z Konstytucją RP.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny uznał, że pozbawianie uprawnień z powodu przekroczenia terminu, który wynikał z nieracjonalnych działań ustawodawcy lub zaniedbań administracji, narusza zasady demokratycznego państwa prawnego i bezpieczeństwo prawne obywateli.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.b

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.ś.p.d.p.p. art. 4 § ust. 5

Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

Uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny (wyrok z dnia 17 czerwca 2003 r. sygn. akt P 24/02).

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

przepisy wprowadzające art. 97 § § 1

Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgodność przepisu ograniczającego terminy składania wniosków z Konstytucją RP (na podstawie wyroku TK P 24/02). Niedoinformowanie i choroba skarżącego jako usprawiedliwienie przekroczenia terminu.

Odrzucone argumenty

Przekroczenie ustawowego terminu do złożenia wniosku o świadczenie.

Godne uwagi sformułowania

Sytuacja, w której zainteresowany nie ma możliwości uzyskania ustawowo określonych uprawnień wskutek podjętych w czasie obowiązywania ustawy nieracjonalnych działań ustawodawcy oraz zaniedbań administracji publicznej, nie może mieć miejsca w systemie demokratycznego państwa prawnego. Niejasność przepisów jest wyrazem niedostatecznej troski ustawodawcy o podmiotowe traktowanie adresatów prawa, co odbiera im poczucie bezpieczeństwa prawnego i skutkuje utratą zaufania do państwa.

Skład orzekający

M. Stahl

przewodniczący sprawozdawca

A. Stępień

członek

J. Sekunda-Lenczewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń z tytułu pracy przymusowej w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego, zasady bezpieczeństwa prawnego i ochrony praw nabytych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej ustawy i okresu, ale ogólne zasady dotyczące zgodności przepisów z Konstytucją i ochrony praw obywateli mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak wyrok Trybunału Konstytucyjnego może wpłynąć na indywidualne losy obywateli i skorygować błędy legislacyjne oraz administracyjne, przywracając sprawiedliwość.

Wyrok TK przywrócił świadczenie za pracę przymusową: Sąd uchylił decyzję po latach!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 784/01 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-01-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-04-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Stępień
Joanna Sekunda-Lenczewska
Małgorzata Stahl /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Sentencja
Dnia 28 stycznia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: del NSA M. Stahl (spr.), Sędziowie: del. NSA A. Stępień, WSA J. Sekunda-Lenczewska, Protokolant: A. Widawski, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi K. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] nr [...]
Uzasadnienie
II S.A./Łd 784/01
Uzasadnienie
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją nr [...] z dnia[...],na podstawie art.127 § 3,138 §1 pkt 1 i 105 § 1 k.p.a. oraz art.4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich(Dz. U. Nr 87,poz.395 ze zm.),po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy K. P. – utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] nr [...].
W uzasadnieniu wyjaśnił , że zgodnie z art.4 ust.5 powołanej ustawy wnioski o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego osoby zainteresowane mogły składać do dnia 31 grudnia 1999 r. a strona nie przedstawiła dowodów iż wniosek złożyła w ustawowym terminie.
K. P. zaskarżył tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosząc, że o możliwości skorzystania ze świadczenia z tytułu pracy przymusowej dowiedział się zbyt późno i początkowo sądził ,że będzie ono przyznane wszystkim uprawnionym którym Fundacja Polsko - Niemieckie Pojednanie przyznała odszkodowanie bez składania dodatkowych wniosków. Jest człowiekiem starym ,schorowanym, niedosłyszącym i słabo widzącym i w najbliższej rodzinie nie ma osób, które mogłyby załatwić za niego formalności. Niedotrzymanie terminu jest wynikiem niedoinformowania i choroby jego i żony.
W odpowiedzi na skargę wnoszono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r. sygn.akt P 24/02 (OTK ZU nr 6/A/2003,poz.55) orzekł , iż art.4 ust.5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87,poz.395 z późn.zm.) jest niezgodny z art.2 i art.32 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny stwierdził m.in. że " sytuacja, w której zainteresowany nie ma możliwości uzyskania ustawowo określonych uprawnień wskutek podjętych w czasie obowiązywania ustawy nieracjonalnych działań ustawodawcy oraz zaniedbań administracji publicznej, nie może mieć miejsca w systemie demokratycznego państwa prawnego . Niejasność przepisów jest wyrazem niedostatecznej troski ustawodawcy o podmiotowe traktowanie adresatów prawa, co odbiera im poczucie bezpieczeństwa prawnego i skutkuje utratą zaufania do państwa."
W myśl art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271) sprawy ,w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W tej sytuacji i zważywszy na powołany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz.1270) ,orzeczono jak w sentencji. Z uwagi na charakter decyzji – negatywnej , która nie podlegała wykonaniu , przepis art. 152 pow. ustawy nie miał zastosowania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI