II SA/Łd 780/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2021-02-03
NSAAdministracyjneŚredniawsa
piecza zastępczaświadczenia pieniężnedziecirodzina zastępczarodzice biologiczniwstrzymanie świadczeńopieka nad dzieckiemprawo rodzinnepomoc społeczna

Podsumowanie

WSA w Łodzi oddalił skargę na decyzję wstrzymującą świadczenia na dzieci w pieczy zastępczej, uznając, że świadczenia te nie przysługują, gdy dzieci przebywają u rodziców biologicznych.

Skarżący K.M. i D.M. kwestionowali decyzję o wstrzymaniu świadczeń pieniężnych na pokrycie kosztów utrzymania dzieci w rodzinnej pieczy zastępczej. Dzieci zostały urlopowane do rodziców biologicznych na czas nieokreślony. Organy administracji uznały, że w takiej sytuacji świadczenia nie przysługują, ponieważ rodzice biologiczni zaspokajają potrzeby dzieci. WSA w Łodzi oddalił skargę, podzielając stanowisko organów i podkreślając, że świadczenia są związane z faktycznym sprawowaniem pieczy.

Sprawa dotyczyła skargi K.M. i D.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Starosty o wstrzymaniu świadczeń pieniężnych na pokrycie kosztów utrzymania dzieci przebywających w rodzinnej pieczy zastępczej. Dzieci, A.J. i B.C., zostały urlopowane do rodziców biologicznych od 3 lipca 2020 r. na czas nieokreślony na mocy postanowienia Sądu Rejonowego. Organy administracji uznały, że w związku z faktycznym przebywaniem dzieci u rodziców biologicznych, którzy zaspokajają ich potrzeby, świadczenia na rzecz rodziny zastępczej nie przysługują. Powołały się na art. 88 ust. 5 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, który pozwala na zmianę lub uchylenie decyzji w przypadku zmiany sytuacji osobistej dziecka lub rodziny zastępczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka są nierozerwalnie związane z faktycznym sprawowaniem pieczy zastępczej i nie mogą być traktowane jako forma oszczędności. Wskazał, że kluczowe jest faktyczne opuszczenie rodziny zastępczej przez dziecko, co miało miejsce w tej sprawie. Sąd nie podzielił argumentacji skarżących, powołujących się na inne orzecznictwo, i uznał, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, świadczenie pieniężne na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinnej pieczy zastępczej nie przysługuje, gdy dziecko faktycznie przebywa u rodziców biologicznych i jego potrzeby są przez nich zaspokajane, nawet jeśli formalnie pozostaje umieszczone w pieczy zastępczej.

Uzasadnienie

Świadczenie jest nierozerwalnie związane z faktycznym sprawowaniem pieczy zastępczej. Gdy dziecko opuszcza rodzinę zastępczą i jego potrzeby zaspokaja rodzina biologiczna, ustaje podstawa do wypłaty świadczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.w.s.r.i.s.p.z. art. 80 § 1 pkt 2

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

u.w.s.r.i.s.p.z. art. 87 § 1

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

u.w.s.r.i.s.p.z. art. 88 § 5

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

Pomocnicze

u.w.s.r.i.s.p.z. art. 35 § 1

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

u.w.s.r.i.s.p.z. art. 49

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

u.w.s.r.i.s.p.z. art. 87 § 2

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

k.r.o. art. 112[4]

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinnej pieczy zastępczej przysługują tylko w okresie faktycznego sprawowania pieczy nad dzieckiem. Urlopowanie dzieci do rodziców biologicznych, którzy zaspokajają ich potrzeby, stanowi zmianę sytuacji osobistej dziecka i rodziny zastępczej, uzasadniającą wstrzymanie świadczeń. Rodzina zastępcza zawodowa otrzymuje wynagrodzenie za gotowość do przyjęcia dzieci, co nie wyklucza wstrzymania świadczeń na ich utrzymanie w okresie, gdy nie sprawuje faktycznej pieczy.

Odrzucone argumenty

Świadczenia pieniężne na pokrycie kosztów utrzymania dziecka przysługują niezależnie od faktycznego przebywania dziecka w rodzinie zastępczej, dopóki formalnie jest ono w pieczy. Urlopowanie dzieci do rodziców biologicznych nie stanowi zmiany sytuacji uzasadniającej wstrzymanie świadczeń. Świadczenia mają charakter ryczałtowy i mogą być rozłożone nierównomiernie w okresach płatności.

Godne uwagi sformułowania

świadczenie to ma być zrealizowane w okresie faktycznego przebywania dziecka w rodzinie zastępczej świadczenia te nie mogą być traktowane jako swoiste książeczki oszczędnościowe kluczową rolę w tym zakresie odgrywa stan faktyczny, a mianowicie faktyczne (rzeczywiste) opuszczenie rodzinnej pieczy zastępczej

Skład orzekający

Robert Adamczewski

sprawozdawca

Sławomir Wojciechowski

przewodniczący

Agnieszka Grosińska-Grzymkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń na dzieci w pieczy zastępczej w sytuacji ich tymczasowego powrotu do rodziców biologicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji urlopowania dzieci do rodziców biologicznych i interpretacji przepisów ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa rodzinnego i pomocy społecznej, jakim są świadczenia dla rodzin zastępczych. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład praktycznej interpretacji przepisów w konkretnej sytuacji życiowej.

Czy świadczenia dla dzieci w pieczy zastępczej należą się, gdy wracają do rodziców biologicznych?

Sektor

rodzina

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Łd 780/20 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2021-02-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-11-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
Robert Adamczewski /sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 1148/21 - Wyrok NSA z 2022-02-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 821
art. 35 ust. 1, art. 49, art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 87 ust. 1, ust. 2, art. 88 ust. 5
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - t.j.
Dz.U. 2017 poz 682
art. 112[4]
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Grosińska - Grzymkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 lutego 2021 r. sprawy ze skargi K.M. i D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. znak [...], [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego na pokrycie kosztów utrzymania dzieci w rodzinnej pieczy zastępczej oddala skargę. dc
Uzasadnienie
II SA/Łd 780/20
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z [...] r. (znak [...] i [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpoznaniu odwołania K. i D. M., utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z [...] r. orzekającą o zmianie od 4 lipca 2020 r. decyzji z [...] r. (znak [...]) przyznającej K. i D. małż. M. świadczenia pieniężne na pokrycie kosztów utrzymania dzieci przebywających w rodzinnej pieczy zastępczej, tj. A.J. oraz B. C., wstrzymując ww. świadczenia od 4 lipca 2020 r. do czasu powrotu dzieci do rodziny zastępczej.
W stanie faktycznym sprawy, decyzją z [...] Starosta [...] orzeł o zmianie od 4 lipca 2020 r. decyzji z [...] r. przyznającej K. i D. małż. M. świadczenia pieniężne na pokrycie kosztów utrzymania dzieci przebywających w rodzinnej pieczy zastępczej, tj. A.J. oraz B.C. wstrzymując ww. świadczenia od dnia 4 lipca 2020 r. do czasu powrotu dzieci do rodziny zastępczej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji wskazał na motywy podjętego rozstrzygnięcia.
Odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. złożyli K. i D.M.
Zaskarżoną decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Kolegium w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazało w pierwszym rzędzie na treść 88 ust 5 ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 821 ze zm.) [dalej: ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej], który to przepis stanowi, że w przypadku zmiany przepisów regulujących prawo do świadczeń, dodatków, i dofinansowania do wypoczynku, o których mowa w art. 80 ust. 1 i 1a, art. 81, art. 83, art. 84 oraz w przypadku zmiany sytuacji rodziny zastępczej, rodziny pomocowej lub prowadzącego rodzinny dom dziecka, organ właściwy do wydania decyzji może bez zgody rodziny zastępczej, rodziny pomocowej lub prowadzącego rodzinny dom dziecka zmienić lub uchylić decyzję o której mowa w ust. 4.
Odwołując się dalej do treści art. 87 ust. 1 i art. 89 powoływanej ustawy organ odwoławczy stwierdził, że - jak wynika z akt administracyjnych sprawy – decyzją z [...] r. przyznano K. i D.M. świadczenie pieniężne w kwocie 1.052,00 zł miesięcznie na każde dziecko na pokrycie kosztów utrzymania małoletnich. Zgodnie natomiast z orzeczeniem Sądu Rejonowego w P., [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich z [...] r., [...] małoletnich A.J. i B.C. urlopowano do miejsca zamieszkania S.L. i K.J. bezterminowo od 30 czerwca 2020 r. Z informacji od rodziny zastępczej wynika, że ww. dzieci przebywają u rodziców biologicznych od 3 lipca 2020 r.
W związku z tym, że faktyczną opiekę nad ww. dziećmi sprawują rodzice biologiczni, Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w P. pismem z 9 lipca 2020 r. poinformowało rodzinę zastępczą o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie zmiany decyzji i wstrzymaniu świadczeń. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w P. zwróciło się z pytaniem do rodziny zastępczej, czy w okresie urlopowania dzieci będą ponosić koszty przeznaczone na utrzymanie ww. małoletnich.
Z informacji uzyskanej od rodziny zastępczej wynika, że nie będzie ona ponosić zadanych konkretnych wydatków. Jedynie K. i D. M. poinformowali Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w P., że pozostają w gotowości do ponownego przyjęcia dzieci do rodziny zastępczej oraz dalszego utrzymania małoletnich w chwili ich powrotu pod faktyczną opiekę.
W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania K. i D. M. poinformowali, że nie zgadzają się z decyzją o wstrzymaniu świadczeń na bieżące utrzymanie dzieci. W piśmie z 16.07.2020 r. ponownie zadeklarowali swoją gotowość do przyjęcia dzieci. W ww. piśmie stwierdzili, że świadczenia mają charakter ryczałtowy i wydatki ponoszone przez rodzinę mogą być rozłożone nierównomiernie w okresach płatności. Nie wykazali istnienia żadnych kosztów w okresie urlopowania dzieci do rodziców biologicznych. Rodzina zastępcza wskazała jedynie na możliwość poniesienia wydatków na środki higieniczne oraz wyprawkę do przedszkola. Jak p[odkreślił organ, K. i D. M. pełnią funkcję rodziny zastępczej zawodowej i w związku z tym za swoją gotowość do przyjęcia dzieci otrzymują wynagrodzenie zgodnie z zawartą umową o pełnienie funkcji zawodowej rodziny zastępczej.
Rodzina zastępcza powołała się również na poniesione koszty w miesiącu maju i czerwcu 2020 r. m.in.: za prąd, wodę, internet, telewizję przy czym – jak podkreślił organ – wydatki te dotychczas były zwracane przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie ze środków finansowych dla rodziny zastępczej zawodowej na utrzymanie domu jednorodzinnego na podstawie art. 83 ust. 3a ustawy o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej.
Organ podniósł także, iż z informacji uzyskanej od rodziny biologicznej wynika, ze zaspokaja ona obecnie wszelkie potrzeby dzieci - również związane z pobytem w przedszkolu. Zadaniem organu jest zadbanie, aby w każdym czasie potrzeby dzieci zostały zaspokojone. Bieżące potrzeby dzieci są zaspokojone przez rodziców, którzy zapisali dzieci do przedszkola ponosząc koszty w wysokości 500 zł miesięcznie na każde dziecko. Ponadto zapewniają synowi B.C. udział w zięciach integracji sensorycznej w Ł., wożą dzieci do lekarzy (m.in. stomatologa) itp.
Zdaniem Kolegium, w sytuacji zatem, gdy wszystkie potrzeby dzieci są zaspokajane przez rodziców biologicznych, brak jest podstaw do dalszej wypłaty świadczeń związanych z bieżącym utrzymaniem dzieci rodzinie zastępczej, która nie ponosi żadnych kosztów w tym zakresie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K. i D.M. zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
1) przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez uchylanie się od podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy,
b) art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, która w niniejszej sprawie przybrała cechy dowolnej dowolnej,
c) art, 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania w treści zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom omówił wiarygodności i mocy dowodowej;
2. naruszenie prawa materialnego, a to przepisów art. 87 ust. 1 i 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, art. 88 ust. 5 tej ustawy w zw. z art. 80 ust. 1 pkt 2 tej ustawy poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuprawnionym przyjęciu, że w okresie urlopowania dziecka przebywającego w rodzinnej pieczy zastępczej wykonującemu tę pieczę nie przysługuje świadczenie pieniężne na pokrycie kosztów utrzymania dziecka.
Mając powyższe na uwadze wnosili o uwzględnienie wniesionej skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W zakresie swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.]. W przypadku stwierdzenia braku uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi, gdy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Dokonując kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.
Przedmiotem niniejszego postępowania i rozważań Sądu jest legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r., utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z [...] r. orzekającej o zmianie decyzji przyznającej K. i D. małż. M. świadczenie pieniężne na pokrycie kosztów utrzymania dzieci przebywających w rodzinnej pieczy zastępczej wstrzymując ww. świadczenie od 4 lipca 2020 r. do czasu powrotu dzieci do rodziny zastępczej.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 821 ze zm.) [dalej: ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej].
Sąd podziela stanowisko, że warunkiem przyznania świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka (art. 80 ust. 1 pkt 2 powoływanej ustawy) jest nie tylko faktyczne umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej (art. 87 § 1 tej ustawy), ale także umieszczenie tego dziecka w pieczy zastępczej na podstawie orzeczenia sądu (art. 35 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej), z zastrzeżeniem przypadków określonych w art. 35 ust. 2, art. 58 ust. 1 i art. 103 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Powyższe koreluje z art. 49 powoływanej ustawy, zgodnie z którym obowiązek sprawowania pieczy nad dzieckiem i jego wychowania rodzina zastępcza lub prowadzący rodzinny dom dziecka podejmuje z dniem faktycznego umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka na mocy orzeczenia sądu, umowy, o której mowa w art. 35 ust. 2, oraz w sytuacjach określonych w art. 58 ust. 1 pkt 2 i 3. Analizując bowiem zestawione przepisy należy dostrzec, że świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka (art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy) jest nierozerwalnie powiązane ze sprawowaniem pieczy nad dzieckiem i jego wychowaniem w rodzinie zastępczej (art. 49 ustawy).
W niniejszej sprawie spór wynikł w kwestii określenia daty końcowej przyznania przedmiotowego świadczenia. Zdaniem organów datą tą winien być w tej konkretnej sprawie 3 lipca 2020 r. (jako ostatni dzień wypłaty świadczeń), gdyż od 4 lipca 2020 r., jak wynika z informacji rodziny zastępczej, dzieci przebywają u rodziców biologicznych, czyli z tym dniem dzieci faktycznie opuściły rodzinę zastępczą. Powyższe wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w P. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich z [...] r., [...], mocą którego postanowiono o urlopowaniu małoletnich A. J. i B. C. do miejsca zamieszkania S. L. i K. J. bezterminowo od dnia 30 czerwca 2020 r. Ustalenia w tym zakresie, co do urlopowania dzieci i faktu, że przebywają one w domu biologicznych rodziców od 3 lipca 2020 r., nie są sporne między stronami.
Zatem zgodzić się należy z twierdzeniem, że skoro dla przyznania świadczenia przewidzianego w art. 87 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej nie wystarcza jedynie faktyczne umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej, lecz musi być ono poprzedzone orzeczeniem sądu lub zdarzeniami określonymi w art. 35 ust. 2, art. 58 ust. 1 i art. 103 ust. 2 ustawy, to tak samo faktyczne opuszczenie przez dziecko rodziny zastępczej poprzedzone musi być stosownym orzeczeniem sądu lub wskazanymi zdarzeniami. W przypadku zaś umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej na podstawie orzeczenia sądu, jak to miało miejsce w sprawie niniejszej i przyznania w związku z tym specjalnych świadczeń, przesłanki do dalszego wypłacania świadczeń z art. 87 powoływanej ustawy podlegają zwieszeniu, wobec sytuacji wydania przez sąd rodzinny postanowienia o bezterminowym urlopowaniu dzieci do rodziny biologicznej i faktycznym w związku z tym opuszczeniem przez dzieci rodziny zastępczej.
Zdaniem Sądu, stanowisko organów w tym przedmiocie jest prawidłowe i nie narusza art. 87 ust. 1 i 2, art. 88 ust. 5 w zw. z art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Zwrócić w tym miejscu należy uwagę na treść art. 1124 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym to przepisem dziecko umieszcza się w pieczy zastępczej do czasu zaistnienia warunków umożliwiających jego powrót do rodziny albo umieszczenia go w rodzinie przysposabiającej.
Zasadnie zatem, w ocenie Sądu, organy rozpoznające sprawę oparły swoje rozstrzygniecie na normie art. 88 ust. 5 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku zmiany przepisów regulujących prawo do świadczeń, dodatków i dofinansowania do wypoczynku, o których mowa w art. 80 ust. 1 i 1a, art. 81, art. 83 i art. 84, oraz w przypadku zmiany sytuacji osobistej rodziny zastępczej, rodziny pomocowej lub prowadzącego rodzinny dom dziecka, a także w przypadku zmiany sytuacji osobistej, dochodowej lub majątkowej umieszczonego dziecka, organ właściwy do wydania decyzji może bez zgody rodziny zastępczej, rodziny pomocowej lub prowadzącego rodzinny dom dziecka zmienić lub uchylić decyzję, o której mowa w ust. 4. Zdaniem Sądu, prawidłowo w zaskarżonej decyzji uznano, że wskazana w tej regulacji przesłanka zmiany lub uchylenia decyzji przyznającej świadczenie pieniężne na pokrycie kosztów utrzymania dzieci przebywających w rodzinie zastępczej - w postaci zmiany sytuacji osobistej rodziny zastępczej, musi wiązać się z możliwością sprawowania pieczy zastępczej, a w zasadzie z powstaniem sytuacji, kiedy sprawowanie pieczy jest faktycznie niemożliwe. Przyjmując natomiast, że przesłankę zmiany sytuacji osobistej dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej będą wyczerpywały wszelkie zmiany dotyczące jego sytuacji formalnoprawnej, podzielić należy także pogląd, że w niniejszej sprawie za zmianę sytuacji osobistej zarówno rodziny zastępczej jak i umieszczonych w niej dzieci, należało uznać okoliczność urlopowania dzieci do rodziny biologicznej. Tym bardziej, że urlopowanie, czyli przywrócenie dzieci do rodziny biologicznej miało miejsce w niniejszej sprawie bezterminowo.
Kolegium, jak i organ pierwszej instancji, zasadnie zatem przyjęły, że w okolicznościach sprawy doszło do zmiany sytuacji osobistej dzieci oraz rodziny zastępczej na skutek wydania przez Sąd Rejonowy w P. postanowienia z [...] r., [...]. Podkreślić przy tym trzeba, że skutek prawny wskazanego postanowienia, w zakresie zmiany sytuacji osobistej, o której mowa w art. 88 ust. 5 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, należało przyjąć z chwilą wydania tego postanowienia, a przede wszystkim faktycznego opuszczenia przez dzieci rodziny zastępczej, tj. z dniem 3 lipca 2020 r.
Uznając zatem za istotną przesłankę na gruncie art. 87 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej należało przyjąć, że skoro małoletni przebywali w rodzinie zastępczej do 3 lipca 2020 r., to pomoc pieniężna przysługiwała rodzinie zastępczej do dnia faktycznego opuszczenia przez dzieci tej rodziny. O ile bowiem, zgodnie z art. 35 ust. 1 powoływanej ustawy dla umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej istotne znaczenie ma orzeczenie sądu, to dla ustalenia końcowego momentu przyznawania świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej, zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, istotne znaczenie ma faktyczne sprawowanie pieczy zastępczej. Dodatkowo istotny jest tu moment podjęcia przez Sąd formalnego rozstrzygnięcia w tym zakresie, jak w tym przypadku w przedmiocie urlopowania dzieci do rodziny biologicznej., czyli faktyczne opuszczenie rodzinnej pieczy przez dziecko.
Dostrzec przy tym trzeba, że opuszczenie to w realiach niniejszej sprawy wynika tak ze zdarzeń prawnych, jak i zdarzeń faktycznych. Dlatego na gruncie niniejszej sprawy przyjąć należy, że świadczenie przysługuje do dnia faktycznego przebywania dzieci w rodzinie zastępczej, które ustało w związku z orzeczeniem sądu i faktycznym opuszczeniem przez dzieci rodziny zastępczej i przejście pod opiekę biologicznych rodziców. Stanowisko takie znajduje także poparcie w doktrynie prawa. W komentarzu do ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej autorstwa S. Niteckiego (S. Nitecki, A. Wilk, Ustawa o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej. Komentarz, wyd. I, Wolters Kluwer 2016, komentarz do art. 87), w odniesieniu właśnie do tej kwestii autor wskazuje, że "świadczenie to przyznawane jest na pokrycie kosztów utrzymania dziecka, a zatem świadczenie to ma być zrealizowane w okresie faktycznego przebywania dziecka w rodzinie zastępczej czy też w rodzinnym domu dziecka. (...) W tej sytuacji (...) należy się opowiedzieć za stanowiskiem, które było już prezentowane w komentarzu do art. 80, że przedmiotowe świadczenie i przewidziane do niego dodatki przysługują w okresie przebywania dziecka w rodzinie zastępczej, a zatem w ujęciu bieżącym, co oznacza, że świadczenia te nie mogą być traktowane jako swoiste książeczki oszczędnościowe. (...). (...) w przypadku wyznaczenia końcowego momentu przyznawania wskazanych świadczeń i dodatków, ponieważ przysługują one do chwili faktycznego opuszczenia rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka. Innymi słowy, nie jest istotny moment podjęcia formalnego rozstrzygnięcia w tym zakresie, lecz kluczową rolę w tym zakresie odgrywa stan faktyczny, a mianowicie faktyczne (rzeczywiste) opuszczenie rodzinnej pieczy zastępczej. Opuszczenie to może wynikać ze zdarzeń prawnych, lecz może być też następstwem faktycznych czynności związanych z wyprowadzeniem się dziecka lub osoby pełnoletniej".
Mając na uwadze przeprowadzone powyżej rozważania, zdaniem Sądu, Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasadnie stwierdziło, że podjęte przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcie o zmianie decyzji - przyznającej rodzinie zastępczej pomoc pieniężną, jest rozstrzygnięciem prawidłowym, a skutkiem wydania tej decyzji jest brak podstaw do wypłacania świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania dzieci w rodzinie zastępczej od 4 lipca 2020 r., tj. od daty faktycznego opuszczenia przez dzieci rodziny zastępczej. W świetle wskazanych powyżej przepisów prawa oraz zaistniałych w sprawie okoliczności faktycznych stanowisko to, w ocenie Sądu, należy podzielić.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu decyzji prawidłowe postawy prawne rozstrzygnięcia i dokonał prawidłowej oceny na podstawie zaistniałych okoliczności faktycznych. Na marginesie wskazać należy, że nie bez znaczenia jest w tym kontekście podnoszony przez organ argument, że skarżący w związku z pełnieniem funkcji rodziny zastępczej za swoją gotowość do przyjęcia dzieci otrzymują wynagrodzenie zgodnie z zawartą umową o pełnienie funkcji zawodowej rodziny zastępczej. Nie można także pominąć argumentacji, że obecnie to rodzina biologiczna zaspokaja wszelkie potrzeby dzieci.
Odnosząc się do zarzutów skargi zauważyć należy, iż w zasadniczej części ograniczają się one do zacytowania odmiennego poglądu zaprezentowanego w powołanych przez skarżących wyrokach. W związku z powyższym, Sąd w składzie niniejszym, pragnie podkreślić, co też wynika bezpośrednio z zaprezentowanego powyżej uzasadnienia, że nie podziela stanowiska wyrażonego w wyroku WSA Poznaniu z 18 października 2013 r., II SA/Po 742/13 i wyroku WSA w Białymstoku z 14 września 2017 r., II SA/Bk 433/17, w których to orzeczeniach sądy przyjęły odmienne rozumienie analizowanych przepisów ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Stąd też za nieuzasadnione uznał Sąd zarzuty naruszenia art. 87 ust. 1 i 2, art. 88 ust. 5 w zw. z art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
Nie znajdują także uzasadnienia zarzuty naruszenia przez organy przepisów postępowania. Zdaniem Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły reguł postępowania dowodowego. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z uwzględnieniem zasad wynikających z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 80 kpa. W świetle tych zasad organ administracji publicznej ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Zasada prawdy obiektywnej została skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zdaniem Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo zrealizowały wyżej opisane obowiązki w zakresie postępowania wyjaśniającego. W sposób prawidłowy, wyjaśniono wszystkie istotne okoliczności sprawy, uzasadnienie decyzji jest przekonywujące i odpowiada wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. Odmienne stanowisko strony skarżącej co do rozumienia przepisów prawa materialnego, nie może natomiast stanowić podstawy do uznania zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Zdaniem Sądu fakt, że materiał dowodowy zebrany w sprawie na bazie konkretnego stanu faktycznego został oceniony odmiennie od woli skarżących nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania administracyjnego. Reasumując, w ocenie Sądu przeprowadzone w sprawie niniejszej postępowanie nie naruszyło przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Stąd też, ustalony w sprawie stan faktyczny uznać należy za prawidłowy, a organy dokonały w sposób właściwy subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod odpowiednie normy prawa materialnego.
Wobec powyższych ustaleń, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł w wyroku o oddaleniu skargi w całości.
dc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI