II SA/Łd 78/25

II SA/Łd 78/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-04-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /przewodniczący/
Beata Czyżewska
Piotr Mikołajczyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 134 w zw. z art. 141 § 2 i art. 126 oraz art. 57 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Dnia 11 kwietnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.) Asesor WSA Beata Czyżewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 kwietnia 2025 roku sprawy ze skargi H. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 25 listopada 2024 roku znak SKO.4115.298.2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku celowego oddala skargę. dc
Uzasadnienie
1. Zaskarżonym do tutejszego sądu postanowieniem z dnia 25 listopada 2024 r. znak SKO.4115.298.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego - zasiłku celowego.
1. Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia 17 września 2024 r. znak MOPS.5112.4312.2024 Prezydent Miasta Zgierza odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego "w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego - zasiłku celowego na zakup żywności".
1. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że decyzją z dnia 9 maja 2024 r. znak MOPS.5112.1645.2024 wnioskodawcy - H.S. przyznano pomoc finansową w postaci świadczenia pieniężnego - zasiłku celowego na zakup żywności od 1 maja 2024 r. do 31 sierpnia 2024 r.
2. Decyzja ta nie została uchylona i funkcjonuje w obrocie prawnym. Wobec tego żądanie przyznania pomocy w formie świadczenia pieniężnego - zasiłku celowego na zakup żywności zostało już rozstrzygnięte i w zakresie tego samego żądania organ nie może wydać ponownej decyzji.
3. W treści postanowienia pouczono stronę o przysługujących środkach zaskarżenia, w tym o 7-dniowym terminie, w którym można wnieść do organu wyższego stopnia zażalenie. Postanowienie to zostało doręczone adresatowi w dniu 19 września 2024 r. w siedzibie organu, co potwierdza własnoręczny podpis H. S. z oznaczeniem daty i godziny odebrania postanowienia na egzemplarzu aktu przesłanego do Kolegium.
2. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł H.S. w piśmie z dnia 9 października 2024 r.
3. Wspomnianym na wstępie postanowieniem z dnia 25 listopada 2024 r. znak SKO.4115.298.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 134 w zw. z art. 141 § 2 i art. 126 oraz art. 57 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a."), stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego - zasiłku celowego.
1. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wyjaśniło, że w przedmiotowej sprawie postanowienie Prezydenta Miasta Zgierza z dnia 17 września 2024 r. znak MOPS.5112.4312.2024 odmawiające wszczęcia postępowania "w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego - zasiłku celowego na zakup żywności" w miesiącu sierpniu 2024 r. zostało doręczone H.S. w dniu 19 września 2024 r., zatem termin do wniesienia zażalenia od tego postanowienia wypadał na dzień 26 września 2024 r. (czwartek).
H.S. mógł zatem skutecznie wnieść zażalenie do końca dnia 26 września 2024 r., który przypadał na czwartek i nie był to dzień ustawowo wolny od pracy ani sobota.
2. Tymczasem pismo, które można uznać za zażalenie od postanowienia Prezydenta Miasta Zgierza z dnia 17 września 2024 r. znak MOPS.5112.4312.2024 zostało wniesione dopiero w dniu 9 października 2024 r. bezpośrednio do organu, który zaskarżone postanowienie wydał i doręczył stronie.
3. W treści zaskarżonego postanowienia znajduje się pouczenie o możliwości i terminie wniesienia zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi oraz o zdarzeniu, od którego zaczyna biec ten termin. Terminy w postępowaniu administracyjnym są terminami zawitymi. Ich niedotrzymanie powoduje ujemne skutki procesowe, a przede wszystkim utratę prawa do wniesienia określonego środka prawnego np. zażalenia, bowiem postanowienie staje się ostateczne. Organ stwierdził, że H.S. niewątpliwie uchybił (i to o 13 dni) 7-dniowemu terminowi do wniesienia zażalenia. H.S. nie złożył przy tym wniosku o przywrócenie terminu, o czym świadczy treść wszystkich wymienionych w niniejszym postanowieniu pism znajdujących się w aktach niniejszej sprawy, złożonych przez stronę w okresie od 2 do 29 października 2024 r.
2. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł H.S.
3. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
4. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
1. W pierwszej kolejności należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), [dalej: "P.p.s.a."]. Zgodnie z treścią tego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
2. Stosownie do z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (w tym przypadku postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
3. W rozpoznawanej sprawie sądowej kontroli poddano postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi wydane na podstawie m.in. art. 134 w zw. z art. 141 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572), [dalej: "K.p.a."], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Prezydenta Miasta Zgierza z dnia 17 września 2024 r., znak MOPS.5115.4312.2024, o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania H.S. zasiłku celowego na zakup żywności w miesiącu sierpniu 2024 r.
4. Zgodnie z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Po myśli art. 141 § 1 i 2 K.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale [Rozdział 11 Zażalenia – przyp. Sądu] do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań (art. 144 K.p.a.).
5. Należy podkreślić, że w cytowanym wyżej przepisie art. 134 K.p.a., ustawodawca posłużył się kategorycznym zwrotem "stwierdza", co oznacza, że na organie odwoławczym (w tym przypadku Kolegium) ciąży bezwzględny obowiązek wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w każdym przypadku, gdy takie uchybienie miało miejsce. Uchybienie terminu do wniesienia zażalenia musi być jednoznaczne i mieć pełne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy. Podkreślić należy, że uchybienie terminu jest okolicznością o charakterze obiektywnym, opartą na faktach (por. np. wyrok WSA w Gliwicach z 14.03.2025 r., II SA/Gl 1491/24; wyrok WSA w Krakowie z 9.04.2025 r., II SA/Kr 148/25; wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Warunkiem zaś wydania rozważanego postanowienia jest przede wszystkim bezsporne ustalenie terminu, w którym organ skutecznie doręczył stronie postanowienie wydane w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, a to z tej przyczyny, że bieg terminu do wniesienia zażalenia rozpoczyna się dopiero wtedy, gdy prawidłowo doręczono postanowienie.
6. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że z zebranego w rozpatrywanej sprawie materiału dowodowego, zdaniem Sądu prawidłowo ocenionego przez organ orzekający wynika, że postanowienie organu I instancji zostało doręczone skarżącemu 19 września 2024 r. (w czwartek), co skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem (z oznaczeniem daty i godziny dokonanego podpisu) na postanowieniu organu I instancji załączonym do akt administracyjnych niniejszej sprawy. Skuteczność doręczenia powyższego postanowienia w tym data jego doręczenia nie zostały zakwestionowane przez skarżącego w toku postępowania i nie budzi też żadnych wątpliwości Sądu. Zgodnie z pouczeniem znajdującym się w ww. postanowieniu, którego treść jest jasna i klarowna, od wspomnianego wyżej postanowienia stronie przysługiwało w terminie 7 dni od daty otrzymania postanowienia, zażalenie do SKO w Łodzi, które należało wnieść za pośrednictwem organu I instancji.
Wobec powyższego 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia biegł w tym wypadku od 20 września 2024 r. do 26 września 2024 r. (czwartek) i upłynął bezskutecznie.
Prawidłowo też zdaniem Sądu ocenił organ II instancji, że pierwszym pismem po wydaniu postanowienia przez organ I instancji, w którym skarżący powołał wydane w I instancji postanowienie było pismo z dnia 9 października 2024 r.
Wobec tego zasadnie organ uznał, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia jest oczywiste.
7. Warto też zaznaczyć, że uchybienie to nie zostało skutecznie podważone przez skarżącego zarówno na etapie postępowania administracyjnego jak i sądowego. W tym stanie rzeczy bezwzględnym obowiązkiem SKO w Łodzi było wydanie, na podstawie art. 134 k.p.a., poddanego obecnie kontroli tutejszego Sądu postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Podejmując wspomniane rozstrzygnięcie organ drugiej instancji nie naruszył przepisów prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a wyłącznie stwierdzenie tego rodzaju uchybień obligowałyby sąd do jego usunięcia z obrotu prawnego.
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 marca 2022 r., II OSK 854/21, jednym z warunków skutecznego skorzystania ze środka zaskarżenia jest zachowanie terminu siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Termin ten jest terminem prekluzyjnym, a zatem jego uchybienie powoduje, że wniesienie zażalenia przez stronę po jego upływie jest bezskuteczne. Oznacza to, że postanowienie wydane w trybie art. 134 k.p.a. zamyka postępowanie zażaleniowe. Jednocześnie konsekwencją wniesienia zażalenia po upływie 7 - dniowego terminu, zgodnie z art. 134 k.p.a., jest obowiązek stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Bez znaczenia jest, czy do uchybienia terminu doszło z winy skarżącego czy też nie. Z kolei w wyroku z dnia 27 marca 2024 r., I OSK 318/23, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania [analogicznie zażalenia – uwaga Sądu] nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie.
8. Należy też zauważyć, że w niniejszej sprawie, co potwierdza treść składanych przez skarżącego pism, skarżący nie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji.
9. Jednocześnie Sąd zauważa, że ocena zgodności z prawem postanowienia organu I instancji pozostaje poza zakresem zainteresowania sądu w niniejszej sprawie z uwagi na przedmiot zaskarżenia.
10. Ponadto Sąd wskazuje, że pisma skarżącego z dnia 17 marca 2025 r., które wpłynęły do tutejszego Sądu dnia 19 marca 2025 r. i zawarta w nich argumentacja nie mają z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy żadnego znaczenia, z tej też przyczyny Sąd nie odnosi się do ich treści. Ponadto – mając na względzie poczynione wyżej rozważania, w tym w zakresie charakteru kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny – brak jest podstaw do uczynienia zadość wnioskowi skarżącego o przywrócenie przez Sąd terminu do wniesienia zażalenia.
11. W rozpatrywanej sprawie organ zgromadził kompletny materiał dowodowy, który poddał wnikliwej i rzetelnej ocenie, ustalając na jego podstawie poprawny stan faktyczny sprawy, stanowiący podstawę wydania zaskarżonego postanowienia.
12. Wobec braku uchybień w zakresie przepisów obowiązującego prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, skargę zdaniem Sądu należy oddalić jako niezasadną stosownie do art. 151 P.p.s.a.
dc