II SA/Łd 770/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2020-01-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek okresowydochódkryterium dochodowewznowienie postępowaniaKodeks postępowania administracyjnegoustawa o pomocy społecznejskarżącydecyzja administracyjnaWSA

WSA w Łodzi oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania zasiłku okresowego, uznając, że środki wpłacone przez syna na czynsz skarżącej stanowiły jej dochód.

Skarżąca B. D. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. uchylającą wcześniejszą decyzję o przyznaniu zasiłku okresowego i odmawiającą jego przyznania. Powodem było nieuwzględnienie przez organ pierwszej instancji faktu, że syn skarżącej opłacił jej czynsz, co zostało uznane za dochód skarżącej. WSA w Łodzi oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo zakwalifikowały wpłaconą przez syna kwotę jako dochód skarżącej, a jej wyjaśnienia dotyczące pochodzenia środków i sposobu płatności nie były wiarygodne.

Sprawa dotyczyła skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. o uchyleniu własnej decyzji przyznającej skarżącej zasiłek okresowy z powodu niepełnosprawności oraz odmowie przyznania tego zasiłku. Postępowanie zostało wznowione z powodu nowych okoliczności – opłacenia przez syna skarżącej czynszu za jej mieszkanie w grudniu 2018 r. (389 zł) i styczniu 2019 r. (394,25 zł). Organy uznały te kwoty za dochód skarżącej, co spowodowało przekroczenie kryterium dochodowego i odmowę przyznania zasiłku. Skarżąca twierdziła, że syn zapłacił czynsz z jej oszczędności, a nie stanowiło to dochodu. WSA w Łodzi oddalił skargę. Sąd uznał, że zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, dochodem jest każdy przychód bez względu na tytuł i źródło jego uzyskania. Wpłata czynszu przez syna stanowiła przysporzenie majątkowe dla rodziny skarżącej. Sąd nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącej, wskazując na brak możliwości poczynienia takich oszczędności ze świadczeń pomocowych oraz na brak udokumentowania terminów i kwot przekazania pieniędzy synowi, co sugerowało pożyczkę. Dodatkowo, sąd podkreślił, że zasiłki celowe powinny być przeznaczone na konkretny cel, a nie na inne wydatki. Niewskazanie syna podczas wywiadu środowiskowego również podważyło wiarygodność skarżącej. Sąd uznał, że organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, środki te stanowią dochód skarżącej, ponieważ są przysporzeniem majątkowym, niezależnie od tytułu i źródła ich uzyskania, co zwiększa stan majątkowy rodziny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wpłata czynszu przez syna stanowiła przysporzenie majątkowe dla skarżącej. Wyjaśnienia skarżącej dotyczące pochodzenia środków i sposobu płatności nie były wiarygodne, a oszczędności ze świadczeń pomocowych były niewystarczające. Dodatkowo, skarżąca nie ujawniła syna podczas wywiadu środowiskowego, co podważyło jej wiarygodność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.p.s. art. 8 § 3

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 8 § 4

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.s. art. 38 § 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 106 § 4

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 107

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 109

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

p.p.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 250

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 21 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłacenie czynszu przez syna skarżącej stanowi przysporzenie majątkowe i tym samym dochód skarżącej w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. Wyjaśnienia skarżącej dotyczące pochodzenia środków na czynsz i sposobu płatności nie były wiarygodne i nie zostały udokumentowane. Oszczędności skarżącej ze świadczeń pomocowych były niewystarczające do pokrycia opłat czynszowych. Niewskazanie syna podczas wywiadu środowiskowego podważyło wiarygodność skarżącej.

Odrzucone argumenty

Opłata czynszowa uregulowana przez syna nie stanowi dochodu skarżącej, a jedynie techniczny sposób przekazania pieniędzy z jej oszczędności. Organ pierwszej instancji pominął wyjaśnienia skarżącej i nie zbadał całości materiału dowodowego. Organ dwukrotnie policzył tę samą kwotę (zasiłek i opłata czynszowa).

Godne uwagi sformułowania

dochodem jest każdy przychód bez względu na tytuł i źródło jego uzyskania Takie ujęcie pozwala zaliczyć do dochodu różne przysporzenia, które na podstawie odrębnych przepisów nie są kwalifikowane jako dochód. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się zatem do oceny zebranego materiału dowodowego, w tym wyjaśnień skarżącej. Skarżąca oświadczyła wówczas, że wyłożone przez syna S. środki pieniężne zostały przez nią uregulowane w terminie późniejszym. Jest to zatem klasyczny przykład pożyczki, a w świetle omawianych regulacji ustawowych nie ma żadnego znaczenia, że pożyczkodawcą była osoba najbliższa.

Skład orzekający

Bożena Kasprzak

przewodniczący

Agnieszka Grosińska-Grzymkowska

sprawozdawca

Jolanta Rosińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'dochodu' w kontekście świadczeń z pomocy społecznej, zwłaszcza w przypadku płatności dokonywanych przez osoby trzecie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów ustawy o pomocy społecznej. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach, gdzie brak jest wątpliwości co do pochodzenia środków lub sposobu ich przekazania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne dokumentowanie sytuacji materialnej i dochodowej przy ubieganiu się o świadczenia z pomocy społecznej, a także jak szeroko interpretowane jest pojęcie dochodu przez sądy.

Czy pomoc od syna to dochód? Sąd wyjaśnia, kiedy wsparcie bliskich może pozbawić Cię zasiłku.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 770/19 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2020-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /sprawozdawca/
Bożena Kasprzak /przewodniczący/
Jolanta Rosińska
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3, art. 145 par. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1508
art. 4, art. 8 ust. 3 i ust. 4, art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 1, ust. 4a, ust. 5 i ust. 5b, art. 109
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151, art. 250
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2016 poz 1714
par. 21 ust. 1 pkt 1 lit. c)
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Sentencja
Dnia 30 stycznia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Rosińska, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2020 roku sprawy ze skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat A. K. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. A. P.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta Z., po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia [...] roku, nr [...]:
- uchylił w całości swoją własną decyzję z dnia [...] roku, nr [...], przyznającą B. D. zasiłek okresowy z powodu niepełnosprawności w okresie od 1 stycznia 2019 roku do 28 lutego 2019 roku w kwocie 64,89 zł;
- odmówił B. D. przyznania zasiłku okresowego z powodu niepełnosprawności od 1 stycznia 2019 roku do 28 lutego 2019 roku.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] roku, przyznano B. D. zasiłek okresowy od 1 stycznia 2019 roku do 28 lutego 2019 roku, w kwocie 64,89 zł miesięcznie. W grudniu 2018 roku i styczniu 2019 roku dochód B. D. wyniósł 926,22 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie dało kwotę 463,11 zł. W dalszej części rozstrzygnięcia organ podkreślił, że B. D. wnioskując o wskazaną pomoc finansową nie powiadomiła o opłacie czynszowej uregulowanej przez syna w grudniu 2018 roku, w kwocie 389 zł oraz w styczniu 2019 roku, w kwocie 394,25 zł, a zatem nie udokumentowała faktycznej sytuacji materialnej rodzinny, co miało wpływ na jej sytuację dochodową. Po ponownym przeliczeniu faktycznego dochodu rodziny w grudniu 2018 roku, wyniósł on 657,61 zł na osobę w rodzinie. Na dochód ten złożył się zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 184,42 zł, świadczenie integracyjne w wysokości 741,80 zł oraz opłata czynszowa uregulowana przez syna w wysokości 389,00 zł (tj. 1315,22:2=657,61 zł). Z kolei, faktyczny dochód rodziny w styczniu 2019 roku składał się z zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 184,42 zł, świadczenia integracyjnego w kwocie 741,80 zł, oraz opłaty czynszu uregulowanej przez syna w wysokości 394,25 zł i wyniósł łącznie 1320,47 zł, tj. 660,24 zł na osobę w rodzinie. Dalej, organ pierwszej instancji wskazał na treść art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym "zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny". Organ zaznaczył także, iż Rozporządzenie Rady Ministrów z 11 lipca 2018 roku w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej określiło kryterium dochodowe dla dwuosobowej rodziny na kwotę 1056 zł.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła B. D.. Strona powołała się na numer zaskarżonej decyzji podnosząc, że nie zgadza się z jej rozstrzygnięciem. Zarzuciła jej brak rozważenia istoty sprawy i zbadania całości materiału dowodowego. W związku z tym wnosi o uchylenie przedmiotowej decyzji i umorzenie postępowania przed organem pierwszej instancji. Odwołująca wskazała, że powodem uchylenia decyzji przez organ pierwszej instancji był brak zawiadomienia ośrodka pomocy społecznej o opłacie czynszowej uregulowanej przez syna, co spowodowało podniesienie jej dochodu. Nie jest to prawdą, gdyż syn nie dołożył się do zapłaty za czynsz, lecz po prostu zapłacił za czynsz z jej oszczędności. Z tych względów, zdaniem skarżącej, organ dwukrotnie policzył tą samą kwotę, którą przyznał w ramach zasiłku i którą strona wydała na czynsz, co spowodowało w sposób nieuzasadniony odebranie jej świadczenia.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U z 2018 roku poz. 2096 ze zm.), art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3, ust. 3, art. 38 ust. 1 pkt 2, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U z 2018 roku poz. 1508 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium wyjaśniło, że organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...], wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] roku, nr [...], z uwagi na zaistnienie dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji lecz nieznanych organowi, który wydał decyzję. Według Kolegium organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy przyjął, iż okoliczność zapłaty przez syna B. D. opłaty czynszowej w wysokości 389 zł w grudniu 2018 roku, jak i opłaty czynszowej w wysokości 394,25 zł w miesiącu styczniu 2019 roku stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, gdyż wydając decyzję z dnia [...] roku, przyznającą zasiłek okresowy w okresie od 1 stycznia 2019 roku do 28 lutego 2019 roku w kwocie 64,89 zł, organ pierwszej instancji nie posiadał wiedzy na temat uzyskania przez stronę wskazanych kwot pieniężnych. Dalej Kolegium wskazało, że w świetle art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej warunkiem uznania środków pieniężnych za dochód jest przychód, czyli określone przysporzenie finansowe. Ustawodawca w treści art. 8 ust. 3 ustawy nie definiuje przychodu, lecz określa je jako bardzo szeroko, niezależnie od tytułu i źródła jego otrzymania. Takie ujęcie przychodu pozwala zaliczyć do dochodu różne przysporzenia, które na podstawie odrębnych przepisów nie są traktowane jako dochód. Tym samym, opłata czynszowa uregulowana przez syna B. D., stanowi dochód odwołującej i w związku z tym, w świetle art. 8 ustawy brak jest podstaw do twierdzenia, że kwota ta nie powinna zostać doliczona do dochodu strony. Kolegium nie dało wiary twierdzeniom odwołującej która wskazała, iż syn nie dołożył się do zapłaty czynszu, lecz zapłacił za nią ten czynsz, ponieważ w trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez organ, B. D. nie wspominała o braku możliwości samodzielnego uregulowania opłat za mieszkanie i tym samym uregulowania opłat przez syna. Ponadto, twierdzenie odwołującej, iż nie stać jej na otwarcie konta i comiesięczne płacenie za przekazy pocztowe nie ma wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, gdyż opłatę za lokal można uregulować zarówno w formie przelewu bankowego jak i udając się osobiście do zarządcy nieruchomością i opłacając czynsz w formie gotówkowej. Nie było więc konieczności przekazywania - jak twierdzi odwołująca - środków pieniężnych na opłacenie czynszu synowi, lecz B. D. mogła uregulować świadczenie osobiście. Ponadto, B. D. posiada konto bankowe, na które organ pierwszej instancji przekazywał kwoty świadczeń z pomocy społecznej, co znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy. Organ pierwszej instancji, przeliczając ponownie dochód rodziny strony w grudniu 2018 roku stwierdził, iż na dochód ten złożyła się opłata czynszowa uregulowana przez syna wnioskodawczyni w kwocie 389,00 zł, zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 184,42 zł i świadczenie integracyjne w kwocie 741,80 zł. Łączny dochód wyniósł 1315,22 zł tj. 657,61 zł na osobę w rodzinie, a zatem przekroczono kwotę 1056 zł tj. kwotę kryterium dochodowego dla dwuosobowej rodziny. Z kolei na dochód rodziny w styczniu 2019 roku złożyła się opłata czynszowa uregulowana przez syna w kwocie 394,25 zł, zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 184,42 zł, świadczenie integracyjne w kwocie 741,80 zł. Łączny dochód wyniósł 1320,47 zł, tj. 660,24 zł na osobę w rodzinie i również w tym wypadku przekroczył ustawowe kryterium dochodowe na osobę w rodzinie.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła B. D.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy: art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności do wszechstronnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy, w szczególności poprzez uznanie, że organ l instancji słusznie ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w sytuacji całkowitego pominięcia wyjaśnień skarżącej, że czynsz płacony był przez konto syna z jej pieniędzy. Skarżąca wniosła o "uchylenie decyzji i o umorzenie postępowania pierwszej instancji". Skarżąca podniosła, że kwoty czynszu są każdorazowo przekazywane synowi na potrzeby zapłaty czynszu, w żadnym wypadku nie można wobec tego mówić o dochodzie a jedynie o technicznym sposobie przekazania pieniędzy za czynsz za pośrednictwem konta bankowego syna. Wyjaśniła też, że z jej konta bankowego może jedynie wypłacać środki, nie może natomiast dokonywać żadnego przelewu. Nieprawdą też jest, że zapłatę za czynsz może dokonać w kasie u zarządcy nieruchomością, ponieważ tam mogą płacić za czynsz jedynie osoby posiadające lokale własnościowe. W przypadku lokali kwaterunkowych czynsz opłacać można wyłącznie przelewem lub na poczcie, co wiąże się z dodatkowymi opłatami. Z tych względów płatności reguluje syn, któremu skarżąca zwraca środki. Organ dwukrotnie policzył tą samą kwotę, którą przyznał jej w ramach zasiłku i którą wydała na czynsz, co spowodowało w sposób nieuzasadniony odebranie świadczenia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Kolegium nie dało wiary twierdzeniom strony, iż przysporzenie finansowe w postaci opłaty za czynsz pochodziło z jej środków pieniężnych, ponieważ gdyby taka sytuacja miała miejsce, to wnioskodawczyni poinformowałaby o powyższym w momencie przyznawania świadczenia, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
W świetle art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W niniejszej sprawie kontroli Sądu została poddana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji uchylającą decyzję dotyczącą przyznania skarżącej zasiłku okresowego z powodu niepełnosprawności w okresie od 1 stycznia 2019 roku do 28 lutego 2019 roku i odmawiającą przyznania zasiłku okresowego z powodu niepełnosprawności we wskazanym wyżej okresie. Decyzja ta została wydana po wznowieniu postępowania w oparciu o przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. tj. zaistnienie dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji lecz nieznanych organowi, który wydał decyzję. Za okoliczności te uznano opłatę czynszową uregulowaną przez syna skarżącej w miesiącu grudniu 2018 roku w kwocie 389 zł oraz w miesiącu styczniu 2019 roku w kwocie 394,25 zł. B. D. nie udokumentowała zatem faktycznej sytuacji materialnej swojej rodziny, co niewątpliwie miało wpływ na jej sytuację dochodową.
Na wstępie należy wskazać, ze ustawodawca wyraźnie i jednoznacznie określił w art. 8 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U z 2018 roku poz. 1508 ze zm.) zasady ustalania dochodu osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia. Ogólna definicja dochodu dla celów pomocy społecznej ujęta została w art. 8 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym dochodem jest każdy przychód bez względu na tytuł i źródło jego uzyskania, pomniejszony jedynie o obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne oraz kwoty alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Warunkiem uznania środków pieniężnych za dochód jest przychód, czyli określone przysporzenie finansowe. Ustawodawca nie definiuje przychodu, nie łączy go z działalnością zarobkową, wręcz przeciwnie - traktuje go bardzo szeroko niezależnie od źródła i tytułu jego otrzymania. Takie ujęcie pozwala zaliczyć do dochodu różne przysporzenia, które na podstawie odrębnych przepisów nie są kwalifikowane jako dochód. Przykładowo można wymienić zwrot nadpłaconego podatku, przyznanie kredytu czy odszkodowanie z tytułu wypadku (por. I. Sierpowska, Pomoc społeczna, Komentarz, LEX 2014).
Z przepisu art. 8 ust. 3 u.p.s. wynikają zatem dwie zasady. Po pierwsze, przychodem w rozumieniu ustawy jest każdy rodzaj dochodu. Każda suma uzyskana przez beneficjenta, bez względu na źródło uzyskania. Po drugie, odliczeniu od dochodu podlegają jedynie te rodzaje przychodów, które zostały enumeratywnie wyliczone w art. 8 ust. 4 ww. ustawy.
Mając na uwadze treść powołanego przepisu organy uznały, że kwota, jaką w imieniu skarżącej uiścił tytułem czynszu za jej mieszkanie w Ł. syn skarżącej bezsprzecznie stanowi dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s., bowiem jest przysporzeniem majątkowym, zwiększającym stan majątkowy rodziny skarżącej, bez względu na tytuł i źródło jego pozyskania. Uzyskanie tego dochodu wiązało się z polepszeniem sytuacji finansowej danej rodziny. Stąd też organy uwzględniły ten dochód w ponownym przeliczeniu dochodu rodziny skarżącej.
W toku postępowania administracyjnego B. D. podnosiła jednak, że pieniądze na zapłatę czynszu za jej lokal w Ł. przekazała synowi, a pochodziły one z oszczędności poczynionych ze świadczeń otrzymanych w ramach pomocy społecznej.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się zatem do oceny zebranego materiału dowodowego, w tym wyjaśnień skarżącej.
W ocenie Sądu organy słusznie nie dały wiary wyjaśnieniom skarżącej, według których przysporzenie finansowe w postaci opłat za czynsz pochodziło z jej środków pieniężnych, a syn S. dokonywał jedynie przekazania pieniędzy za pośrednictwem konta bankowego.
W protokole z dnia 5 lipca 2019 r. skarżąca wskazała, że oszczędności poczyniła dzięki m.in. przyznanym zasiłkom celowym na żywność. Jednakże zestawienie sumy środków finansowych, jakimi dysponowała skarżąca, uzyskanych ze świadczeń pomocowych w roku 2018 i na początku roku 2019, uwzględniając przyznane zasiłki celowe, zasiłki stałe, zasiłki okresowe, zasiłki pielęgnacyjne, stypendia szkoleniowe i integracyjne po odliczeniu stałych zadeklarowanych wydatków, jakie ponosi rodzina skarżącej (ok. 570 zł miesięcznie) prowadzi do wniosku, że skarżąca nie była w stanie ze świadczeń pomocowych poczynić oszczędności na rzecz opłat czynszowych przelanych w 2018 r. na rachunek Zarządu Lokali Miejskich w Ł..
Co więcej, jak wynika ze wspomnianego wyżej protokołu, skarżąca nie jest w stanie wykazać i udokumentować, w jakich terminach oddawała synowi pieniądze i jakie to były kwoty. Skarżąca oświadczyła wówczas, że wyłożone przez syna S. środki pieniężne zostały przez nią uregulowane w terminie późniejszym. Jest to zatem klasyczny przykład pożyczki, a w świetle omawianych regulacji ustawowych nie ma żadnego znaczenia, że pożyczkodawcą była osoba najbliższa. Istotne jest jedynie to, że nastąpił przychód strony, który każdorazowo winien być uwzględniony przy obliczaniu sytuacji dochodowej beneficjenta świadczeń z pomocy społecznej.
Gdyby nawet podzielić stanowisko B. D. o przekazywaniu synowi pieniędzy na czynsz, to w ocenie Sądu, mogły to być wyłącznie środki pochodzące z nieujawnionych dochodów rodziny skarżącej, które winny być uwzględnione przez organy przy wyliczeniu należnych jej świadczeń.
Ponadto istotą zasiłków celowych jest to, że uzyskane z tego tytułu świadczenia powinny być w całości przeznaczone na cel, na który zostały przyznane. Tym samym świadczeń tych nie powinno, a nawet nie wolno przeznaczać na pokrycie innych wydatków, zwłaszcza na pokrycie opłat za mieszkanie, w którym się nie mieszka.
Odnosząc się w dalszej kolejności do wyjaśnień skarżącej, zawartych w protokole z dnia 5 lipca 2019 r. podkreślić należy, że skarżąca nie wskazała podczas przeprowadzanych wywiadów środowiskowych syna S. wśród swoich zstępnych. Tymczasem podkreślić należy, że wywiad jest specyficznym sposobem zbierania informacji o sytuacji strony, stanowiącym dla organu pomocy społecznej konieczne i podstawowe źródło informacji o sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej osoby ubiegającej się o świadczenia, będący podstawą ustaleń faktycznych dokonywanych w decyzji administracyjnej i poddawanych prawnej ocenie. Na stronie ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej spoczywa obowiązek umożliwienia organowi dokonania ustaleń faktycznych, zgodnie z art. 4, art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 1, 4a, 5 i 5b u.p.s. tj. umożliwienie dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy. Zgodnie z art. 109 u.p.s. osoby i rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej są obowiązane niezwłocznie poinformować organ, który przyznał świadczenie o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń.
Niewskazanie przez skarżącą w wywiadzie środowiskowym jednego ze swoich synów mogło zatem uzasadniać utratę wiary w wyjaśnienia skarżącej. Co więcej, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza twierdzeń skarżącej o możliwości dokonania oszczędności przeznaczonych na opłaty czynszowe z uzyskanych świadczeń pomocowych. Te wszystkie okoliczności dowodzą prawidłowości wydanych w sprawie rozstrzygnięć.
Reasumując, Sąd stwierdził, że organy, stosownie do treści art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., zebrały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący, a następnie dokonały jego rzetelnego rozpatrzenia. Dokonane ustalenia stanu faktycznego, stanowiące podstawę podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, znalazły również stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. wyraz w uzasadnieniu decyzji. Należy pamiętać, że zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada równej mocy dowodowej wszystkich dopuszczanych na wniosek bądź z urzędu dowodów. Można posłużyć się wszystkimi środkami dowodowymi, które są zgodne z prawem i mogą stać się podstawą do zupełnego wyjaśnienia sprawy. W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, prawidłowo oceniony i nie wymagający uzupełnienia, chociażby o przesłuchanie syna skarżącej S. w charakterze świadka.
W tym stanie rzeczy, nie sposób zarzucić organom naruszenia zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, 77 i 80 K.p.a.
Z przytoczonych względów, skarga jako bezzasadna podlegała z mocy art. 151 p.p.s.a. oddaleniu.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu orzeczono w oparciu o art. 250 p.p.s.a oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2016.1714 ze zm.).
A. P.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI