II SA/Łd 770/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie świadczenia pieniężnego za pracę przymusową, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający za niezgodny z Konstytucją przepis o terminie składania wniosków.
Skarżący J. T. domagał się świadczenia pieniężnego za pracę przymusową, jednak jego wniosek został umorzony z powodu uchybienia ustawowemu terminowi składania wniosków (do 31 grudnia 1999 r.). Skarżący argumentował, że opóźnienie wynikało z trudności w uzyskaniu potwierdzenia pracy przymusowej. WSA w Łodzi uwzględnił skargę, uchylając decyzję o umorzeniu.
Sprawa dotyczyła wniosku J. T. o świadczenie pieniężne z tytułu pracy przymusowej, który został umorzony przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z powodu uchybienia ustawowemu terminowi składania wniosków (31 grudnia 1999 r.). Skarżący podnosił, że opóźnienie wynikało z trudności w uzyskaniu dokumentów potwierdzających pracę przymusową oraz z jego złego stanu zdrowia i trudnych warunków życiowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, rozpoznając skargę, oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r. (sygn. akt P 24/02), który uznał art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniu pieniężnym za niezgodny z Konstytucją RP (art. 2 i art. 32 ust. 1). Trybunał wskazał, że sytuacja, w której zainteresowany traci ustawowe uprawnienia z powodu nieracjonalnych działań ustawodawcy lub zaniedbań administracji, jest niedopuszczalna w państwie prawnym. Sąd, stosując przepisy przejściowe, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję o umorzeniu postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, uchybienie terminowi nie może być podstawą do umorzenia postępowania w sytuacji, gdy przepis wprowadzający ten termin został uznany za niezgodny z Konstytucją.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który uznał przepis o terminie składania wniosków za niezgodny z Konstytucją, naruszający zasady zaufania obywateli do państwa i równości. W związku z tym, uchylono decyzję o umorzeniu postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
u.ś.p.d.p.p. art. 4 § ust. 5
Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 127 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
przepisy wprowadzające art. 97 § § 1
Ustawa - przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność przepisu o terminie składania wniosków z Konstytucją RP, stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.
Odrzucone argumenty
Umorzenie postępowania z powodu uchybienia ustawowemu terminowi składania wniosków.
Godne uwagi sformułowania
sytuacja, w której zainteresowany nie ma możliwości uzyskania ustawowo określonych uprawnień wskutek podjętych w czasie obowiązywania ustawy nieracjonalnych działań ustawodawcy oraz zaniedbań administracji publicznej, nie może mieć miejsca w systemie demokratycznego państwa prawnego. Niejasność przepisów jest wyrazem niedostatecznej troski ustawodawcy o podmiotowe traktowanie adresatów prawa, co odbiera im poczucie bezpieczeństwa prawnego i skutkuje utratą zaufania do państwa.
Skład orzekający
M. Stahl
przewodniczący sprawozdawca
A. Stępień
członek
J. Sekunda-Lenczewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń za pracę przymusową w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego oraz zasady zaufania obywateli do państwa i prawa."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej ustawy i okresu, ale zasady konstytucyjne mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak wyrok Trybunału Konstytucyjnego może wpływać na indywidualne losy obywateli i korygować błędy legislacyjne, nawet po upływie terminów.
“Nawet po terminie: jak wyrok TK przywrócił prawo do świadczenia za pracę przymusową.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 770/01 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2004-01-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2001-04-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Anna Stępień Joanna Sekunda-Lenczewska Małgorzata Stahl /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia del. NSA M. Stahl (spr.), Sędziowie : del.NSA A. Stępień, WSA J. Sekunda-Lenczewska, Protokolant A. Widawski, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. T. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] ([...]). Uzasadnienie IIS.A./Łd770/01 Uzasadnienie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją nr [...] z dnia [...] .,na podstawie art.127 § 3,138 §1 pkt l i 105 § l k.p.a. oraz art.4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich(Dz.U. Nr 87,poz.395 ze zm.),po rozpatrzeniu wniosku J. T. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy decyzję własną z dnia[...].nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z art.4 ust. 5 powołanej ustawy wnioski o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego osoby zainteresowane mogły składać do dnia 31 grudnia 1999 r. a J.T. uchybił temu terminowi . Termin ustawowy nie może być przedłużony , jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej a wszczęte postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Jan T. zaskarżył tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosząc, że w Niemczech przymusowo pracował 5 lat a opóźnienie w złożeniu wniosku wynikło z kilkuletnich starań o potwierdzenie przymusowej pracy . Jest człowiekiem schorowanym, ma trudne warunki. W odpowiedzi na skargę wnoszono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r. sygn.akt P 24/02 (OTK ZU nr 6/A/2003,poz.55) orzekł , iż art.4 ust.5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87,poz.395 z późn.zm.) jest niezgodny z art.2 i art.32 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny stwierdził m.in. że " sytuacja, w której zainteresowany nie ma możliwości uzyskania ustawowo określonych uprawnień wskutek podjętych w czasie obowiązywania ustawy nieracjonalnych działań ustawodawcy oraz zaniedbań administracji publicznej, nie może mieć miejsca w systemie demokratycznego państwa prawnego. Niejasność przepisów jest wyrazem niedostatecznej troski ustawodawcy o podmiotowe traktowanie adresatów prawa, co odbiera im poczucie bezpieczeństwa prawnego i skutkuje utratą zaufania do państwa." Trybunał Konstytucyjny stwierdził także ,że wprowadzony w drodze nowelizacji przepis ustalający graniczny termin składania wniosków naruszył konstytucyjne wartości wyrażone w zasadach zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez niego prawa oraz zasadę równości. W myśl art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- przepisy wprowadzające ustawę -prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271) sprawy ,w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji i zważywszy na powołany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego, na podstawie art.145 § l pkt l lit.b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz.l270) .orzeczono jak w sentencji. Z uwagi na charakter decyzji - negatywnej , która nie podlegała wykonaniu , przepis art. 152 pow. ustawy nie miał zastosowania.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI