Orzeczenie · 2025-12-11

II SA/Łd 762/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2025-12-11
NSAnieruchomościWysokawsa
grunt leśnygrunt rolnyzmiana przeznaczeniaustawa o lasachewidencja gruntówplan urządzenia lasuzwarta powierzchniaroślinność leśnapotrzeby właściciela

Sprawa dotyczyła wniosku E.G. o zmianę gruntu leśnego o powierzchni 0,0971 ha na użytek rolny. Starosta Bełchatowski oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły zgody, argumentując, że potrzeby właściciela nie są "szczególnie uzasadnione" i że działka, mimo braku drzewostanu, jest lasem zgodnie z ewidencją gruntów i uproszczonym planem urządzenia lasu. Skarżąca podnosiła, że działka nie spełnia definicji lasu (brak zwartej powierzchni 0,10 ha, brak roślinności leśnej, sąsiedztwo terenów rolnych i zabudowy mieszkalnej) oraz że zmiana jest potrzebna ze względów rodzinnych i rolniczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone decyzje, uznając je za przedwczesne. Sąd wskazał, że organy nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący, czy działka o powierzchni 0,0971 ha spełnia definicję lasu zawartą w art. 3 ustawy o lasach, która wymaga zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha pokrytej roślinnością leśną. Sąd podkreślił, że organy powinny zbadać, czy działka skarżącej nie stanowi części większego, zwartego kompleksu leśnego spełniającego kryterium powierzchni, a także zweryfikować stan faktyczny gruntu i odnieść się do zarzutów skarżącej dotyczących braku roślinności leśnej i sąsiedztwa terenów pozaleśnych. Brak tych ustaleń stanowił naruszenie przepisów k.p.a. (art. 7, 77, 80), co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie, czy grunt spełnia definicję lasu w rozumieniu ustawy o lasach, zwłaszcza w kontekście wniosków o zmianę przeznaczenia gruntu oraz znaczenia wpisów w ewidencji gruntów i UPUL w obliczu stanu faktycznego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, gdzie powierzchnia gruntu jest poniżej ustawowego minimum dla lasu, a stan faktyczny odbiega od wpisów ewidencyjnych.

Zagadnienia prawne (4)

Czy działka o powierzchni 0,0971 ha, pozbawiona drzewostanu i granicząca z terenami rolnymi i zabudową mieszkalną, może być uznana za las w rozumieniu ustawy o lasach?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie stanowi części większego, zwartego kompleksu leśnego o powierzchni co najmniej 0,10 ha, spełniającego kryteria przyrodnicze i przestrzenne określone w ustawie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób wystarczający, czy działka skarżącej spełnia definicję lasu, która wymaga zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha pokrytej roślinnością leśną. Brak było ustaleń dotyczących sąsiednich działek i ewentualnego tworzenia przez nie zwartego kompleksu leśnego.

Czy potrzeby właściciela lasu, takie jak względy rodzinne (opieka nad chorą matką) lub chęć zagospodarowania terenu pod cele rolnicze, mogą być uznane za "szczególnie uzasadnione potrzeby" pozwalające na zmianę gruntu leśnego na rolny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie przeważają nad ustawowymi zasadami ochrony i trwałości utrzymania lasu, a właściciel nie wykazał, że są to potrzeby wyjątkowe, a nie zwykłe potrzeby inwestycyjne czy rolnicze.

Uzasadnienie

Organy i sąd uznali, że przedstawione przez skarżącą potrzeby (opieka nad matką, chęć powiększenia ogródka warzywnego, argumenty dotyczące sąsiednich działek) nie spełniają kryterium "szczególnie uzasadnionych potrzeb" w rozumieniu art. 13 ust. 2 ustawy o lasach, zwłaszcza w kontekście zapewnionych środków utrzymania przez skarżącą i jej męża.

Czy zapis w uproszczonym planie urządzenia lasu (UPUL) oznaczający grunt jako "do przeklasyfikowania lub odnowienia" lub "inne wylesienie" może stanowić podstawę do zmiany lasu na użytek rolny?

Odpowiedź sądu

Nie, taki zapis sam w sobie nie zobowiązuje organu do zmiany przeznaczenia gruntu i nie kreuje obowiązku zmiany w ewidencji.

Uzasadnienie

Sąd potwierdził stanowisko organów, że zapisy UPUL wskazujące na potrzebę przeklasyfikowania lub odnowienia nie są wystarczającą przesłanką do zmiany lasu na użytek rolny. Kluczowy jest stan faktyczny i spełnienie definicji lasu.

Czy ustanowiona służebność gruntowa przejazdu przez teren oznaczony jako użytek leśny może być podstawą do zmiany tego gruntu na użytek rolny?

Odpowiedź sądu

Nie, przejazd może odbywać się po gruncie leśnym (drodze leśnej) bez konieczności zmiany jego przeznaczenia.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organów, że służebność przejazdu nie wymaga zmiany przeznaczenia gruntu leśnego na rolny, gdyż drogi leśne są elementem gospodarki leśnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Bełchatowskiego.

Przepisy (15)

Główne

u.o.l. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

Definicja lasu wymaga zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokrytej roślinnością leśną (drzewami, krzewami, runem leśnym) lub przejściowo jej pozbawionej, przeznaczonej do produkcji leśnej, stanowiącej rezerwat przyrody lub park narodowy, albo wpisanej do rejestru zabytków, lub związanego z gospodarką leśną (budynki, drogi leśne itp.). Kluczowe są kryteria przestrzenne, przyrodnicze i przeznaczenia, które muszą być spełnione łącznie.

u.o.l. art. 13 § 2

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

Zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo w części.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie aktu następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

lit. c - naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

u.o.l. art. 13 § 1

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

Właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich leśnego użytkowania, w tym do ponownego wprowadzania roślinności leśnej.

u.o.l. art. 13 § 3

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

Nie dotyczy bezpośrednio rozstrzygnięcia, ale kontekstu odmowy zgody.

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organy podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organy wyjaśniają stronom zasady prawne, które powinny mieć zastosowanie przy załatwianiu sprawy.

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy okoliczności faktyczne uzasadniają wydanie decyzji zgodnej z żądaniem strony lub odmowę wydania takiej decyzji.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działka skarżącej nie spełnia definicji lasu ze względu na brak wymaganej powierzchni (0,0971 ha < 0,10 ha) i brak roślinności leśnej. • Organy nie wykazały, że działka stanowi część zwartego kompleksu leśnego spełniającego kryteria definicji lasu. • Organy nie zebrały materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i nie odniosły się merytorycznie do zarzutów skarżącej.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów o tym, że działka jest lasem na podstawie ewidencji gruntów i UPUL, mimo braku roślinności leśnej. • Argumenty organów, że potrzeby właściciela nie są "szczególnie uzasadnione" (np. względy rodzinne, chęć powiększenia ogródka). • Argumenty organów, że służebność przejazdu nie wymaga zmiany przeznaczenia gruntu.

Godne uwagi sformułowania

zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów • dla stwierdzenia, że dany obszar gruntu jest lasem, konieczne jest zatem ustalenie, że spełnia on łącznie określone w powyżej powołanym przepisie kryteria: przestrzenne (zwarta powierzchnia co najmniej 0,10 ha), przyrodnicze (pokrycie roślinnością leśną, ewentualnie przejściowe jej pozbawienie) oraz przeznaczenia • nie można mówić o zwartości kompleksu leśnego, jeżeli działki leśne w danym kompleksie są w jakiś sposób rozdzielone np. gruntami rolnymi (...) gruntami zabudowanymi (...) lub innymi gruntami o pozaleśnym przeznaczeniu • organy uchyliły się od realizacji wspomnianych wyżej obowiązków czym naruszył wskazane wyżej przepisy procedury administracyjnej w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy.

Skład orzekający

Robert Adamczewski

przewodniczący sprawozdawca

Jarosław Czerw

sędzia

Tomasz Porczyński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie, czy grunt spełnia definicję lasu w rozumieniu ustawy o lasach, zwłaszcza w kontekście wniosków o zmianę przeznaczenia gruntu oraz znaczenia wpisów w ewidencji gruntów i UPUL w obliczu stanu faktycznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, gdzie powierzchnia gruntu jest poniżej ustawowego minimum dla lasu, a stan faktyczny odbiega od wpisów ewidencyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego i spełnienie definicji ustawowych, nawet gdy wpisy ewidencyjne lub plany sugerują inaczej. Pokazuje też, jak sądy kontrolują działania administracji w sprawach dotyczących nieruchomości.

Czy 0,097 ha "lasu" to faktycznie las? Sąd wyjaśnia definicję i kontroluje urzędy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst