II SA/Łd 761/25

II SA/Łd 761/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-12-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka /przewodniczący/
Beata Czyżewska
Michał Zbrojewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 438
art. 2 pkt 3, art. 27 ust. 1, ust. 1a, art. 30 ust. 1, ust. 2
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 1359
art. 133
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359).
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 10 grudnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek – Krzywicka Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.) Asesor WSA Beata Czyżewska Protokolant Asystent sędziego Tomasz Stańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2025 roku sprawy ze skargi W.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 18 sierpnia 2025 roku nr KO.442.12.2025 w przedmiocie odmowy umorzenia całości powstałych odsetek, rozłożenia na raty zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego i zawieszenia związanej z tym egzekucji komorniczej oddala skargę. dc
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 18 sierpnia 2025 r. znak: KO.442.12.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim po rozpatrzeniu odwołania W. D. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a." utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z 23 czerwca 2025 r., znak: ZŚR.430.73.2025 wydaną na podstawie art. 25, art. 27 ust 1, art. 30 ust 1, ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 438), powoływanej dalej jako: "u.p.o.u.a." oraz art. 104, art. 107, art. 129 k.p.a. o odmowie umorzenia całości odsetek w kwocie 41 006,20 zł (stan na 23 czerwca 2025 r.) powstałych z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione N. D. i M. D. (reprezentowanych przez R.W.) (pkt 1), rozłożeniu zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione N.D. i M. D. w wysokości 70 345,08 zł wraz z odsetkami na 36 rat tj.: 35 rat w wysokości 2 000,00 zł miesięcznie od miesiąca lipca 2025 r. do maja 2028 r.; ostatnia rata w wysokości 345,08 zł wraz z narastającymi odsetkami w czerwcu 2028 r. (pkt 2) oraz zawieszeniu egzekucji komorniczej do momentu całkowitego uregulowania zadłużenia wobec funduszu alimentacyjnego (pkt 3).
Z akt sprawy wynika, że 12 maja 2025 r. skarżący zwrócił się do organu z wnioskiem o rozłożenie na raty w wysokości od 300,00 zł do 600,00 zł należności głównej powstałej z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym i umorzenie w całości odsetek powstałych z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz zawieszenie egzekucji komorniczej do momentu całkowitej spłaty zadłużenia.
Przywołaną na wstępie decyzją organ I instancji odmówił umorzenia całości odsetek powstałych z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego i rozłożył zadłużenie z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na 36 rat oraz zawiesił egzekucję komorniczą do momentu całkowitego uregulowania zadłużenia wobec funduszu alimentacyjnego.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że skarżący jest dłużnikiem alimentacyjnym od 1 października 2008 r. Po złożeniu wniosków oraz zaświadczeń od Komornika Sądowego o bezskuteczności egzekucji organ przyznał prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na podstawie stosownych decyzji. Osobom uprawnionym organ wypłacił świadczenia z funduszu alimentacyjnego na łączną kwotę 31 329,03 zł (stan na 23 czerwca 2025 r.) Zadłużenie skarżącego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu po uwzględnieniu wszelkich spłat na dzień wydania decyzji wynosi ogółem: 70 345,08 zł na które składa się: 29 338,88 zł – należność główna + 41 006,20 zł – odsetki. W skład tego zadłużenia ujęte jest zadłużenie z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami – 41 840,78zł (16 791,36 zł należność główna + 25 049,42 zł odsetki) na osoby uprawnione N.D. i M. D. (przedstawiciel ustawowy R.W.); z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami – 19 139,03 zł (8 347,52 zł należność główna + 10 791,51 zł odsetki) osobie uprawnionej M.D. ; z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami – 9 365,27 zł (4 200,00 zł należność główna + 5 165,27 zł odsetki) osobie uprawnionej N. D.
Podczas trwania egzekucji od 1 października 2008 r., kwoty egzekwowane od skarżącego z zajęcia do chwili obecnej były mniejsze niż wysokość zasądzonych na przestrzeni lat alimentów i nie stanowiły nieprzerwalnego ciągu co najmniej trzech lat. Kwota przekazana od dłużnika do organu przez Komornika Sądowego wyniosła ogółem 1 877,15 zł, natomiast pierwsza wpłata przekazana przez Komornika nastąpiła w 23 grudnia 2008 r. w kwocie 125,65 zł. W związku z powyższym nie zostały spełnione warunki do tego, aby uwzględnić wniosek o umorzenie zadłużenia zgodnie z art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a.
Przywołując treść art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. organ, rozpatrując pod kątem sytuacji rodzinnej, zdrowotnej i dochodowej, po uwzględnieniu materiału dowodowego uznał, że sytuacja skarżącego na tle innych dłużników alimentacyjnych jest znacząco korzystna. Jest w wieku aktywności zawodowej (pracuje na 1,5 etatu) jego stan zdrowia i posiadane środki finansowe umożliwiają mu spłatę zadłużenia. Posiadając zobowiązania finansowe i to wobec Skarbu Państwa powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia pewnych wyrzeczeń. Fakt, że skarżący nie wiedział o rosnącym zadłużeniu nie jest argumentem, który uzasadniałby rozpatrzenie wniosku zgodnie z jego żądaniem. To w jego interesie było poinformować Komornika Sądowego o zmianie adresu. Poza tym musiał zdawać sobie sprawę z tego, że miał zasądzone alimenty na dzieci, a mimo to nie wywiązywał się ze swoich zobowiązań. Jednocześnie nadmienił, że organ wyszedł naprzeciw sytuacji dłużnika i uwzględnił jego prośbę dotyczącą zawieszenia egzekucji komorniczej na okres od maja 2025 r. do sierpnia 2025 r. w związku z opłatami jakie musiał ponieść z tytułu wyjazdu na turnus rehabilitacyjny razem z małżonką (oboje posiadają orzeczenia II stopnia).
W ocenie organu skarżący posiada środki, aby spłacać swoje zobowiązania, dlatego też nie ma podstaw, aby umorzyć odsetki powstałe z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych. Miesięczny dochód rodziny skarżącego to 9 951,78 zł, wydatki miesięczne wynoszą 4 079,23 zł, co daje kwotę 5 872,54zł, która pozostaje mu do dyspozycji. Ponadto jest w posiadaniu czterech samochodów o łącznej wartości 48 000,00 zł. Co więcej sytuacja finansowa rodziny dłużnika może ulec poprawie, ponieważ jak sam deklaruje syn zainteresowanego planuje podjąć zatrudnienie. Ustalona forma spłaty umożliwia skuteczne dochodzenie należności przy jednoczesnym zachowaniu równowagi pomiędzy interesem wierzyciela a możliwościami zobowiązanego.
Od ww. decyzji skarżąc złożył odwołanie nie zgadzając się z jej rozstrzygnięciem i wniósł o umorzenie w całości lub przynajmniej w znacznej części odsetek i rozłożenie należności głównej bez odsetek na raty, w sposób umożliwiający wywiązanie się z tego obowiązku, "bez uszczerbku dla uzasadnionego utrzymania" jego oraz jego rodziny, tj. na raty w wysokości po ok. 800,00 zł miesięcznie, ewentualnie o rozłożenie zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami na 86 rat po 808,00 zł każda oraz 1 ratę w wysokości 857,08 zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim po rozpoznaniu powyższego odwołania utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ po przywołaniu treści art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. stwierdził, że możliwość udzielenia ulgi w spłacie należności wypłaconych tytułem świadczeń alimentacyjnych, stanowi więc wyjątek od zasady zawartej w art. 27 ust. 1 u.p.o.u.a., który przewiduje obowiązek zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. decyzja w przedmiocie zastosowania ulg ma charakter uznaniowy, co oznacza, że od oceny organu uzależnione jest rozstrzygnięcie, czy w okolicznościach konkretnej sprawy mogą one mieć zastosowanie. Organ może, ale nie musi umorzyć zaległości lub też odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty. Uznanie jest ograniczone dyrektywą, jaką jest sytuacja dochodowa i rodzinna dłużnika alimentacyjnego. Sytuacja ta powinna być oceniana w świetle okoliczności konkretnej sprawy. Okoliczności uzasadniające umorzenie należności z tytułu wypłaconych alimentów muszą mieć charakter wyjątkowy, powinny też być niezależne od dłużnika alimentacyjnego, a więc powinny być następstwem zdarzeń nagłych i nieprzewidywalnych, na powstanie których dłużnik nie miał wpływu, a trudności uniemożliwiające spłatę zadłużenia powinny mieć charakter trwały, bez szans na poprawę. Sytuacja rodzinna i dochodowa dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności musi go więc wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych.
Następnie organ wyjaśnił, że skarżący (54 lata) prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną I.D. (55 lat) i synem A.D. (20 lat). Małżonkowie są aktywni zawodowo, natomiast syn uczy się i nie pracuje. Skarżący i jego żona legitymują się orzeczeniami o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Dochód rodziny skarżącego za kwiecień 2025 r. wynosi ogółem 9 951,78 zł, w tym: 4 742,38 zł – wynagrodzenie skarżącego z tytułu zatrudnienia (1 etat); 737,28 zł – wynagrodzenie skarżącego z tytułu zatrudnienia (1/2 etatu) po potrąceniu komorniczym kwoty 1 101,42 zł; 4 472,12 zł – wynagrodzenie żony skarżącego z tytułu zatrudnienia. Miesięczne stałe obciążenia rodziny skarżącego, zgodnie ze złożonym 14 maja 2025 r. oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania oraz załączonymi fakturami wynoszą łącznie 2 157,43 zł, w tym: 506,00 zł czynsz, 355,00 zł woda, 400,00 zł ogrzewanie, 140,00 zł wywóz śmieci, 205,46 zł energia elektryczna za 1 miesiąc, 140,08 zł gaz za 1 miesiąc, 130,00 zł opłata za garaż, 280,89 zł telefon i Internet;. Dodatkowe miesięczne wydatki wynoszą 1 921,81 zł z tytułu spłaty rat kredytów zaciągniętych przez zainteresowanego oraz jego żonę oraz spłaty rat w Sądzie (50,00 zł). Skarżący posiada w ramach współwłasności z żoną cztery samochody o łącznej wartości 48 000,00 zł, w tym: Mercedes z 2006 r. o wartości 15 000,00 zł (użytkuje syn), BMW z 2008 r. o wartości 14 000,00 zł (użytkuje syn), renault z 2010 r. o wartości 17 000,00 zł i renault z 2004 r. o wartości 2 000,00 zł. Miesięczny koszt leczenia i opłat z tym związanych wynosi około 800,00 zł (nie posiada faktury za leki). Dochód rodziny skarżącego wynosi zatem: 9 951,78 zł dochód miesięczny – 4 079,24 zł wydatki stałe i dodatkowe = 5 872,54 zł dochód po odliczeniach.
W ocenie Kolegium organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego i prawidłowo uznał, że sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego same w sobie nie dają podstaw do zastosowania instytucji unormowanej w art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w rozpoznawanej sprawie zgodnie z obowiązującymi przepisami i adekwatne do zakresu wynikającego z art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., a wnioski organu utrwalone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jako racjonalne i uzasadniające odmowę przyznania skarżącemu ulgi w spłacie ciążących na nim długów alimentacyjnych nie nosiły cech dowolności. W świetle zebranego w sprawie w toku postępowania administracyjnego materiału, trafnie uznano, że w aktualnym stanie nie ziściły się przesłanki uzasadniające uwzględnienie wniosku skarżącego. Nie bez znaczenia jest także fakt, że organ zastosował już wobec skarżącego ulgę w postaci rozłożenia spłaty należności na raty, która ma mu pomóc regulować zobowiązania alimentacyjne.
Zdaniem Kolegium jakkolwiek sytuacja w jakiej znajduje się skarżący i jego rodzina z racji wysokości zadłużenia alimentacyjnego nie jest dla nich komfortowa, to w dużej mierze od aktywności skarżącego zależy poprawienie swojej sytuacji materialnej, aby w pełni wywiązać się z obowiązku zwrotu wypłaconych na rzecz osób uprawnionych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Powinnością skarżącego jest stałe podejmowanie działań zmierzających do poprawy swojej sytuacji i wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku zwrotu ww. należności. Nie sposób pominąć, że powstanie tego zadłużenia i obowiązek jego uregulowania jest następstwem zaniechania skarżącego, które polegało na niewywiązaniu się z obowiązku alimentacyjnego wobec dzieci, który to obowiązek przejęło na siebie Państwo wypłacając na ich rzecz w zastępstwie strony należne świadczenia. Nie można także zapominać o charakterze zobowiązań alimentacyjnych, które zgodnie z art. 133 § 1 k.r.i.o. w przypadku rodziców w stosunku do ich dzieci, mają charakter obligatoryjny. Dostarczanie środków utrzymania osobom, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb, a w szczególności dzieciom, jest w pierwszej kolejności obowiązkiem wskazanych w k.r.i.o. członków ich rodziny, konstytucyjna zasada pomocniczości nakłada na państwo obowiązek wspierania jedynie tych osób ubogich, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb i nie otrzymują należnego im wsparcia od osób należących do kręgu zobowiązanych wobec nich do alimentacji, wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów należy łączyć z działaniami zmierzającymi do zwiększenia odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji. Natomiast wszelkie zwolnienia mają charakter wyjątkowy i powinny być interpretowane w sposób ścisły. W niniejszej sprawie jej okoliczności, stan faktyczny i prawny nie pozwoliły na uznanie, że takie szczególne okoliczności zachodzą.
Organ nadmienił, że orzeczona odmowa umorzenia należności nie zamyka prawnej możliwości ubiegania się przez skarżącego w przyszłości o zastosowanie jednej z ulg, o których mowa w art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi W.D., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, zaskarżył w całości decyzję organu II instancji zarzucając naruszenie:
1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:
a. brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a zwłaszcza braku poinformowania skarżącego o wypłacie świadczeń alimentacyjnych z funduszu i skierowania sprawy do komornika; sytuacji rodzinnej, zdrowotnej, finansowej i majątkowej skarżącego;
b. nienależytą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i bezzasadne przyjęcie, że skarżący jest w stanie sprostać obowiązkowi spłacania rat w wysokości 2 000 zł miesięcznie;
c. brak przeprowadzenia prawidłowej analizy dowodów przedłożonych przez stronę skarżącą i uznanie, iż na gruncie niniejszej sprawy nie zachodzą podstawy do umorzenia całości ani części odsetek powstałych z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, podczas gdy jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego skarżący nie miał wiedzy o wypłacanych świadczeniach, ani o toczących się przeciwko niemu postępowaniach;
2. art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej poprzez wydanie decyzji naruszającej uzasadnione interesy skarżącego;
3. art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. poprzez jego niezastosowanie i odmowę umorzenia całości odsetek powstałych z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zwłaszcza dokumenty przedłożone przez skarżącego obrazujące jego sytuację majątkową, rodziną, zdrowotną i finansową oraz okoliczności związane z wypłatą świadczeń z funduszu alimentacyjnego wskazują, że w jego przypadku zachodzi szczególny wypadek uzasadniający uwzględnienie złożonego przez skarżącego wniosku o umorzenie odsetek.
Jednocześnie skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu, że:
a. przedłożone dokumenty oraz wyjaśnienia nie wskazują na jego ważny interes jako strony, będący podstawą do umorzenia odsetek, podczas gdy dowody te wskazują, iż skarżący nie miał wiedzy o wypłatach z funduszu i toczących się przeciwko niemu postępowaniach, jak również znajduje się w ciężkiej sytuacji ekonomicznej, która uniemożliwia mu spłatę zadłużenia w kwotach po 2 000 zł miesięcznie bez nadmiernego obciążenia finansowego lub innych ciężkich skutków dla niego i rodziny;
b. skarżący nie ponosi żadnych kosztów związanych z wyżywieniem i ubraniem się, które zostały oszacowane na kwotę 2000 zł, co spowodowało zaniżenie faktycznych kosztów życia i zawyżenie możliwości zarobkowych skarżącego;
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z oświadczenia skarżącego z 16 września 2025 r.
W uzasadnieniu stwierdził, że nie sposób jednak zgodzić się z rozstrzygnięciem zwłaszcza w sytuacji, że przy wydaniu decyzji doszło do naruszenia licznych przepisów zarówno postępowania, jak również prawa materialnego oraz do słusznego interesu skarżącego, jako dłużnika alimentacyjnego. Organy nie rozpoznały całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bez uprzedniego przeprowadzenia przez nie wyczerpującego postępowania w tym zakresie, jak również poczyniły one błędne ustalenia faktyczne dotyczące sytuacji finansowej, rodzinnej i zdrowotnej skarżącego.
Dla skarżącego niezrozumiale jest postępowanie organów, które do dnia wniesienia skargi nie wyjaśniły mu, jak to się stało, że nie został on poinformowany o wypłatach świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych N. i M. D. oraz o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu komorniczym. Wiedzę, o tych okolicznościach powziął dopiero w 2025 r., tj. kilkanaście lat po ich wszczęciu, kiedy jego dług alimentacyjny sięga ponad sto tysięcy złotych. Dla skarżącego nie jest wystarczające samo stwierdzenie organu, że komornik wysyłał do niego pisma, które nie zostały doręczone, a obowiązkiem skarżącego było poinformować komornika o zmianach swojego adresu.
Następnie stwierdził, że poczyniły błędne ustalenia faktyczne w zakresie sytuacji majątkowej, finansowej, rodzinnej i zdrowotnej skarżącego. Znacznie zaniżone zostały stałe wydatki i zobowiązania skarżącego oraz członków jego rodziny. Uwzględniając wydatki, kwota która zostaje na całą rodzinę do dyspozycji to ok. 4 451,78 zł, co daje 1 483 zł na osobę miesięcznie. Z tej kwoty musi on wraz z rodziną m. in. zakupić żywność, ubrania, środki chemiczne, kosmetyczne, higieniczne, opłacić telefony, zaspokoić swoje podstawowe potrzeby. Przy uwzględnieniu, że miałby płacić kwotę 2 000 zł na zadłużenie na pokrycie tych potrzeb zostałaby kwota 2 451.78 zł, co daje 800 zł na osobę miesięcznie. Sytuacja taka prowadziłaby do znalezienia się skarżącego i jego rodziny w stanie niedostatku, a być może także zmusiłaby ich do skorzystania ze świadczeń z pomocy społecznej, co mija się z celem. Organy nie wzięły również pod uwagę stanu zdrowia skarżącego, który posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności, co ogranicza jego możliwości zarobkowe, a rozstrzygnięcie oparły na czysto hipotetycznej sytuacji związanej z synem skarżącego, wskazując że w przyszłości może znaleźć pracę i polepszyć sytuację rodziny, odchodząc od aktualnej sytuacji – chłopak kontynuuje naukę i nie pracuje, a na skarżącym ciąży prawny obowiązek zaspokojenia jego potrzeb.
W ocenie skarżącego w jego przypadku zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosku w całości. Wniosek nie miał na celu uniknięcia zapłaty, tylko umożliwienie mu realnemu sprostaniu spłacania obciążającego go zadłużenia, tak by skarżący i jego rodzina nie znaleźli się w stanie niedostatku. W przypadku zwrotu wypłaconych środków z funduszu istotne jest zaspokojenie wierzyciela, a nie czas realizacji zobowiązania przez dłużnika.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga w niniejszej sprawie okazała się bezzasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w powyższym trybie i zakreślonych powyżej granicach Sąd stwierdził, że nie naruszają one prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego odmawiającą umorzenia całości odsetek w kwocie 41 006,20 zł (stan na 23 czerwca 2025 r.) powstałych z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione N.D. i M. D. (reprezentowanych przez R.W.) (pkt 1), rozłożeniu zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione N.D. i M. D. w wysokości 70 345,08 zł wraz z odsetkami na 36 rat (pkt 2) oraz zawieszeniu egzekucji komorniczej do momentu całkowitego uregulowania zadłużenia wobec funduszu alimentacyjnego (pkt 3).
W kontrolowanej sprawie organ I instancji stwierdził, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie zaległości w całości lub części. Sytuacja wnioskodawcy na tle innych dłużników alimentacyjnych jest znacząco korzystna – jest w wieku aktywności zawodowej (pracuje na 1,5 etatu) jego stan zdrowia i posiadane środki finansowe umożliwiają mu spłatę zadłużenia. Miesięczny dochód rodziny W. D. to 9 951,78 zł, wydatki miesięczne wynoszą 4 079,23 zł, co daje kwotę 5 872,54zł, która pozostaje mu do dyspozycji a fakt, że W. D. nie wiedział o rosnącym zadłużeniu nie jest argumentem, który uzasadniałby rozpatrzenie wniosku zgodnie z jego żądaniem – w jego interesie było poinformować Komornika Sądowego o zmianie adresu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymując decyzję organu I instancji wskazało, że przedstawiony materiał dowodowy nie stanowi przesłanki do umorzenia kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wskazywane okoliczności nie czynią jego sytuacji wyjątkowej, a tym samym nie mogą stawiać w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do innych dłużników alimentacyjnych, zaś sytuacja zdrowotna i dochodowa skarżącego, nie pozbawia możliwości podejmowania działań zmierzających do jej poprawy i dalszej spłaty ciążących zaległości alimentacyjnych oraz nie daje podstaw do zastosowania instytucji unormowanej w art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a..
Skarżący stwierdził z kolei, że nie został poinformowany o wypłacie świadczeń alimentacyjnych z funduszu alimentacyjnego oraz o skierowaniu sprawy do komornika. Wskazuje również na brak szczegółowego wyjaśnienia jego sytuacji rodzinnej, zdrowotnej, finansowej i majątkowej w toku postępowania. Skarżący podnosi, że nie posiadał wiedzy ani o wypłacanych świadczeniach, ani o toczących się przeciwko niemu postępowaniach egzekucyjnych. Dodatkowo podkreślił, że znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej, która uniemożliwia mu spłatę zadłużenia w wysokości 2 000 zł miesięcznie bez nadmiernego obciążenia finansowego.
Istota sporu sprowadza się zatem do oceny czy organy administracyjne prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i na jego podstawie zasadnie odmówiły skarżącemu umorzenia zaległości w części dotyczącej odsetek z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego uznając, że jego sytuacja dochodowa, zdrowotna i rodzinna nie uzasadnia zastosowania wnioskowanej ulgi. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.
Problematyka rozważanego na gruncie rozpatrywanej sprawy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego została unormowana przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 438 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.p.o.u.a.".
Zgodnie z art. 27 ust. 1 u.p.o.u.a. dłużnik alimentacyjny jest obowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty (ust. 1a). Natomiast dłużnikiem alimentacyjnym jest osoba zobowiązana do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna (art. 2 pkt 3 u.p.o.u.a.).
W myśl do art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a. organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, w łącznej wysokości: 1) 30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 2) 50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 3) 100%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów.
Z kolei zgodnie z treścią art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej (ust. 3).
Wskazać na wstępie należy, że rozstrzygnięcia organów administracji wydawane w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza użyty przez ustawodawcę w powołanym wyżej art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. zwrot "wierzyciel może". Uznaniowy charakter decyzji przejawia się tym, że organ administracyjny może podjąć w sprawie rozstrzygnięcie, lecz nie ma nakazu ustalenia określonej jego treści. Takie sformułowanie wskazuje, że organ może ograniczyć nałożony na dłużnika obowiązek zwrotu należności, natomiast nie ma on takiego obowiązku. Wybór treści rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia tych należności może być zatem swobodny, co nie oznacza dowolności w jego podjęciu. Obowiązkiem organu staje się dokładne ustalenie i poddanie dogłębnej analizie sytuacji dochodowej, zdrowotnej i rodzinnej dłużnika alimentacyjnego.
W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowanym na tle art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., które Sąd rozpoznający niniejszą skargę w pełni podziela, podkreśla się, że dla oceny przesłanek umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego istotna jest nie tylko okoliczność, czy dłużnik aktualnie może wywiązać się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, ale i to, czy w przyszłości dłużnik będzie mógł spłacać dług alimentacyjny. Sytuacja rodzinna, zdrowotna i dochodowa dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności musi go zatem wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych. Może mieć to miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja ta nie pozwala dłużnikowi na wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego. Przy czym, taki stan powinien być efektem wpływu czynników obiektywnych, a wykazanie ich istnienia ciąży na stronie wnioskującej o udzielenie ulgi. Umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie może być bowiem odbierane jako forma zachęcenia innych osób do unikania partycypowania w kosztach utrzymania własnych dzieci, w sytuacji gdy sytuacja materialna i osobista dłużnika nie jest następstwem pojawienia się zdarzeń nagłych i nieprzewidywalnych, lecz wynika ona z zaniedbań, które miały miejsce przed kilku laty i obecnie dłużnik ponosi tego negatywne konsekwencje. Zobowiązany ponosi pełną odpowiedzialność za zaistniałe zaległości powstałe z tytułu wypłaconych przez Państwo zastępczo na rzecz jego dzieci alimentów i spoczywa na nim obowiązek pełnego zaangażowania i podjęcia starań w kierunku spłaty tych zaległości wraz z odsetkami. Zwrot należności jest zasadą, a instytucja umorzenia, rozłożenia na raty albo odroczenia terminu płatności odstępstwem, wyjątkiem od ogólnej zasady obowiązku zwrotu należności i może mieć miejsce w sytuacjach szczególnych, nadzwyczajnych. Należy zarazem mieć na względzie charakter zobowiązań alimentacyjnych, które zgodnie z art. 133 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.r.i.o." w przypadku rodziców w stosunku do dzieci, mają charakter obligatoryjny i zwolnić się z nich można tylko w wyjątkowych sytuacjach (por. wyroki NSA z: 18 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 2269/20, z 27 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1015/20, z 14 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 2861/19, z 20 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 3150/18, z 21 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 346/1, z 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 9/19 oraz z 14 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 2149/18, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako: "CBOSA").
Podsumowując należy wyjaśnić, że uznaniowość rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oznacza, że nawet w sytuacji, gdy wnioskodawca spełnia wskazane w tym przepisie kryteria zastosowania ulgi w spłacie zadłużenia, to nie rodzi to po jego stronie żadnego roszczenia wobec organu. Jednakże prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy może nastąpić wyłącznie po starannym i wszechstronnym wyjaśnieniu jej okoliczności, a decyzja musi być dostatecznie uzasadniona przez wskazanie okoliczności takiego rozstrzygnięcia, co wynika z podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Rolą organu jest bowiem stosownie do treści art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. pozostaje wnikliwie ustalenie istnienia (lub braku) okoliczności przemawiających za udzieleniem wnioskowanej ulgi, przeprowadzenie zgodnie z art. 80 k.p.a. oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego oraz uzasadnienie wydanej decyzji w sposób odpowiadający wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Z kolei sądowa kontrola legalności takiego aktu polega na zbadaniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, przed podjęciem decyzji organ dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy oraz czy rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór stanowiska i na ich podstawie dokonał obiektywnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla wydanego rozstrzygnięcia.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, zgromadziły materiał dowodowy w sposób pozwalający na dokonanie prawidłowych ustaleń w zakresie sytuacji finansowej, zdrowotnej i rodzinnej skarżącego, którą następnie rozważyły i oceniły w sposób należyty, prawidłowo odmawiając umorzenia zaległości wraz z odsetkami powstałymi z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami.
Z akt sprawy wynika, że miesięczny dochód rodziny skarżącego to 9 951,78 zł, stałe wydatki miesięczne wynoszą 4 079,23 zł, co daje kwotę 5 872,54 zł, która pozostaje mu do dyspozycji między innymi na inne wydatki takie jak: wyżywienie, paliwo i inne bieżące wydatki. Ponadto jest w posiadaniu czterech samochodów o łącznej wartości 48 000,00 zł. Co więcej sytuacja finansowa rodziny dłużnika może ulec poprawie, ponieważ jak sam deklaruje syn zainteresowanego planuje podjąć zatrudnienie.
Zdaniem Sądu przytoczone okoliczności uzasadniają stwierdzenie, że sytuacja zdrowotna i materialna skarżącego nie jest na tyle nadzwyczajna lub wyjątkowa i nie wyróżnia go na tle pozostałych dłużników alimentacyjnych. Nie kwestionując problemów zdrowotnych skarżącego i jego żony jego sytuacja zdrowotna i majątkowa uprawnia organ do zastosowania wnioskowanej ulgi tj. rozłożenia na raty zadłużenia. Istotną okolicznością na którą należy zwrócić jest to, że skarżący nie pozostaje bez środków do życia, gdyż pracuje a kwota po potrąceniu raty powinna wystarczyć, na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W ocenie Sądu wysokość dochodów rodzinny jak i posiadany majątek pozwala zarówno na egzekucję zadłużenia i spłaty należności wypłacanych przez Państwo w zastępstwie za skarżącego jak i na ponoszenie kosztów codziennego utrzymania. Uzyskiwany stały dochód pozwala na comiesięczne, regulowanie zadłużenia. Podkreślić również należy, że uznanie sytuacji majątkowej skarżącego za trudną nie może samo w sobie stanowić wystarczającej przesłanki do umorzenia należności na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. albowiem dokonując wykładni użytego sformułowania "uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną" dłużnika alimentacyjnego należy mieć na względzie definicję zawartą art. 2 pkt 3 u.p.o.u.a., z której wynika, że co do zasady każdy dłużnik alimentacyjny boryka się z trudnościami finansowymi. Samo uzyskiwanie niskich dochodów bądź też nieuzyskiwanie dochodów nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną - na tle innych dłużników alimentacyjnych. Nie sposób zatem przyjąć, że organy nadużyły w tym zakresie uznania administracyjnego, stwierdzając że nie zachodzi wyjątkowy przypadek, przemawiający za umorzeniem zadłużenia. Odmienne stanowisko niewątpliwie oznaczałoby przerzucenie na wszystkich podatników spłatę zadłużenia za skarżącego, co byłoby sprzeczne z podstawowymi zasadami państwa prawa. Trudna sytuacja zdrowotna i dochodowa nie jest wystarczającą przesłanką do umorzenia należności na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. Natomiast zwrotność wypłacanych świadczeń stanowi podstawową zasadę pomocy państwa w tej dziedzinie i nie może być postrzegana jako dodatkowa uciążliwość, czy kara, ale jako zwrot świadczenia, które zostało wypłacone na rzecz osoby uprawnionej przez organ właściwy wierzyciela, wskutek niedopełnienia obowiązku alimentacji (por. wyrok NSA z 6 grudnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1096/20, CBOSA).
Mając równocześnie na względzie przedstawioną w toku postępowania dokumentację odnoszącą się zarówno do wydatków ponoszonych przez skarżącego i jego rodzinę jak i jego stanu zdrowia wskazać w pierwszej kolejności należy, że postępowanie prowadzone w oparciu o artykuł 30 ust. 2 u.p.o.u.a. ma charakter wnioskowy, co nakłada na wnioskodawcę szczególny rodzaj powinności, która przejawia się obowiązkiem współdziałania z organami prowadzącymi postępowanie w celu dokładnego ustalenia czy spełnia on przesłanki uzasadniające przyznaniem mu wnioskowanej ulgi. Zatem wnioskodawca jest zobowiązany do przedstawienia dokumentów, które jednoznacznie pozwalałyby wskazać, że przyznanie mu ulgi jest uzasadnione i przemawia za tym nie tylko jego własny interes, ale jest również aprobowane w świetle interesu publicznego, który musi być każdorazowo uwzględniony przy wydawaniu decyzji uznaniowych. Natomiast w toku postępowania skarżący nie przedstawił wydatków związanych z kosztami wyżywienia a dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego złożył w tym zakresie jedynie oświadczenie, które ze względu na swój charakter jak i czas złożenia nie mogło wywołać skutków prawnych. Konkludując tę część rozważań należy jednoznacznie stwierdzić, że przedstawienie niepełnej dokumentacji odnoszącej się zarówno co do sytuacji majątkowej jak i stanu zdrowia, nie pozwala uznać, że skarżący wykazał, że jego sytuacja jest nadzwyczajna, wyróżniająca go na tle komparatystycznych trudnych sytuacji życiowych i materialnych w jakich z reguły znajdują się dłużnicy alimentacyjni, w szczególności borykających się z nieuleczalnymi chorobami, niemających stałych dochodów, niemogących samodzielnie egzystować czy też mających na swoim utrzymaniu inne osoby i uzasadnia zastosowanie wnioskowanej ulgi.
Podkreślić należy, że instytucja umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. jest wyjątkowa, co znaczy, że w sytuacji osoby zwracającej się z takim wnioskiem muszą wystąpić szczególne i nadzwyczajne okoliczności. Obowiązek alimentacyjny zgodnie z art. 128 i 133 § 1 k.r.i.o. w przypadku rodziców w stosunku do ich dzieci ma charakter obligatoryjny. Zgodnie z zasadą pomocniczości, wyrażoną w preambule Konstytucji RP, system zabezpieczenia społecznego nie ma na celu zwolnienia w całości rodzica z ponoszenia kosztów utrzymania dzieci, bowiem Państwo ma wspierać, a nie zastępować w alimentacji osoby do tego zobowiązane. Zatem umorzenie należności powinno mieć miejsce, gdy sytuacja dochodowa i zdrowotna zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego (por. wyrok NSA z 4 września 2018 r., sygn. I OSK 2604/16, CBOSA).
Sytuacja dochodowa dłużnika w postępowaniu dotyczącym umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego powinna być analizowana przy uwzględnieniu faktu, że dłużnik alimentacyjny co do zasady jest osobą mającą trudności finansowe, przy czym chodzi tu o fakt obiektywnie istniejący, na który dłużnik alimentacyjny nie ma wpływu, a nie o jego subiektywne przekonanie. Sytuacja rodzinna i dochodowa dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności musi go więc wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych. Umorzenie należności alimentacyjnych może mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa lub rodzinna nie pozwala dłużnikowi na wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego. Przepis art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. powinien być interpretowany w sposób ścisły, a nie rozszerzający (por. wyroki NSA z 25 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 53/14, z 24 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 273/14, z 6 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1446/15, CBOSA). W przedmiotowej sprawie sytuacja skarżącego jest obiektywnie zdecydowanie lepsza niż większości dłużników alimentacyjnych.
Podsumowując zdaniem Sądu organy obu instancji mając na uwadze przepisy prawa oraz stan faktyczny sprawy, prawidłowo odmówiły skarżącemu umorzenia zaległości z tytułu odsetek od wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Należy podkreślić, że w postępowaniu dotyczącym umorzenia całości bądź części kwot wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami organy administracji nie mają podstawy prawnej do badania przyczyn z jakich powstał zaległość i jej wysokość. W przedmiotowej sprawie nie zaistniały podstawy do przyjęcia, by organy przekroczyły ramy uznania administracyjnego i dowolnie oceniły obecną sytuację skarżącego, przyjmując że ani sytuacja materialna, ani stan zdrowia nie uzasadniają stwierdzenia, że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek z art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. dający podstawę do umorzenia zaległości w części dotyczącej odsetek z tytułu wypłacanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Prymat interesu strony nad interesem publicznym nie został obiektywnie wykazany. Nie kwestionując trudnej sytuacji skarżącego należy mieć na uwadze, że nie jest ona nadzwyczajna i nie wyróżnia go na tle pozostałych dłużników alimentacyjnych. Skarżący dysponuje stałym dochodem, a pozostała do dyspozycji kwota pozwala w ocenie Sądu na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Przyjąć zatem należy, że organy zasadnie uznały, że ogół okoliczności sprawy wskazuje, że w stosunku do skarżącego nie zachodzą szczególne okoliczności wskazujące na całkowity i trwały brak możliwości spłaty choćby części zadłużenia.
Jednocześnie podkreślić należy, że umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego może zostać odebrane jako forma zachęcenia innych osób do unikania partycypowania w kosztach utrzymania własnych dzieci, w sytuacji gdy sytuacja materialna i osobista dłużnika nie jest następstwem pojawienia się zdarzeń nagłych i nieprzewidywalnych, lecz wynika ona z zaniedbań, które miały miejsce przed kilku laty i obecnie dłużnik ponosi tego negatywne konsekwencje (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 2269/20, CBOSA). Istotą jest zwrotność wypłacanych świadczeń, a umorzenie długu wyjątkiem od tej zasady. Uznanie, że wyłącznie trudna sytuacja materialna lub zdrowotna w spłacie zadłużenia przez dłużnika uzasadniają umorzenie długu w praktyce czyniłoby martwą regulację ustawową, zgodnie z którą dłużnik alimentacyjny jest obowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Nawet jednak wtedy gdy w sprawie zachodzą obiektywne i wyjątkowe okoliczności uzasadniające umorzenie należności alimentacyjnych, co w niniejszej sprawie w ocenie Sądu nie zachodzi, właściwe organy nie mają prawnego obowiązku uwzględnienia wniosku dłużnika alimentacyjnego o umorzenie tego rodzaju należności.
Końcowo należy jeszcze zwrócić uwagę, że organ I instancji rozłożył zadłużenie z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w wysokości 70 345,08 zł wraz z odsetkami oraz zawiesił egzekucję komorniczą do momentu całkowitego uregulowania zadłużenia wobec funduszu alimentacyjnego. Podkreślić również należy, że oddalenie skargi w niniejszej sprawie nie zamyka również skarżącemu drogi do ponownego ubiegania się o przyznanie ulgi, o której mowa w art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a.
Wobec powyższych ustaleń sąd stwierdza zatem, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy. Postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie kontrolowanych w sprawie decyzji zostało przeprowadzone przez organy obu instancji zgodnie z wymogami art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Ustalenia poczynione w tym zakresie znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zawierającym w pełni wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego przez organ rozstrzygnięcia, które w ocenie sądu skonstruowane zostało zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. odpowiada prawu. Organy w sposób wystarczający wskazały fakty, które uznały za udowodnione, dowody, na których się oparły oraz przyczyny, z powodu których nie uwzględniły stanowiska skarżącego. Jednocześnie w sposób wystarczający wyjaśniły podstawę prawną decyzji oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, mające zastosowanie w okolicznościach sprawy, w tym art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. W ocenie Sądu organy podjęły niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia sprawy i wydały trafne rozstrzygnięcie, prawidłowo dokonując subsumpcji stanu faktycznego do norm prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie. W związku z tym nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty podniesione w skardze. Natomiast sam fakt, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z oczekiwaniami i przekonaniami skarżącego, nie oznacza automatycznie jej wadliwości. Obiektywna ocena sytuacji skarżącego w aspekcie możliwości zastosowania wnioskowanej ulgi nie może być zatem uznana za dowolną.
Skoro zatem w toku postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia norm prawa procesowego i materialnego w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy, a zarzuty skargi okazały się niezasadne, Sąd nie stwierdziwszy podstaw do uchylenia wydanych w sprawie decyzji zobowiązany był oddalić skargę.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
MR