II SA/Łd 761/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów nadzoru budowlanego, uznając, że umorzenie postępowania w sprawie legalności budowy oczka wodnego było przedwczesne i naruszało zasady postępowania administracyjnego.
Skarżąca M.S. wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora nakładające obowiązek wykonania ekspertyzy technicznej zbiornika wodnego i umorzyło postępowanie. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasady dotyczące bezprzedmiotowości postępowania, oceny dowodów, czynnego udziału strony oraz uzasadniania postanowień. Sąd podkreślił, że budowa zbiornika wodnego odbyła się z odstępstwami od zgłoszenia, co oznaczało, że postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe.
Sprawa dotyczyła skargi M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. nakładające obowiązek wykonania ekspertyzy technicznej zbiornika wodnego i umorzyło postępowanie. Sąd uznał skargę za zasadną. Kluczowym zarzutem było naruszenie przez organy nadzoru budowlanego przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd stwierdził, że umorzenie postępowania było przedwczesne, ponieważ sprawa nie stała się bezprzedmiotowa – zbiornik wodny został wykonany z istotnymi odstępstwami od dokonanego zgłoszenia. Podkreślono, że naruszono zasadę swobodnej oceny dowodów, zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (brak pouczenia o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego) oraz wymogi dotyczące uzasadnienia postanowień. Sąd wskazał, że organy nie wyjaśniły podstawy prawnej umorzenia, nie przytoczyły treści przepisu art. 105 § 1 k.p.a., a także pominęły rozbieżności między stanem faktycznym a zgłoszeniem. Dodatkowo, sąd dopatrzył się naruszenia obowiązku przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w sytuacji spornych interesów stron. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, umorzenie postępowania odwoławczego (zażaleniowego) w razie uchylenia postanowienia pierwszej instancji jest dopuszczalne tylko w związku z art. 105 § 1 k.p.a., czyli gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. W analizowanej sprawie istniały podstawy do merytorycznego rozpoznania sprawy legalności "oczka wodnego", gdyż zostało ono wykonane z odstępstwami od dokonanego zgłoszenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umorzenie postępowania przez organ odwoławczy było nieprawidłowe, ponieważ sprawa nie stała się bezprzedmiotowa. Brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy nie został stwierdzony, a strony były zainteresowane uzyskaniem decyzji merytorycznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.
k.p.a. art. 124 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie postanowienia powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeśli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 89 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej powinien przeprowadzić rozprawę administracyjną, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt. 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie w pierwszej instancji. Uprawnienia te przysługują również organowi rozpoznającemu zażalenie na postanowienie, z tym, że zamiast decyzji organ ten podejmuje postanowienie.
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
W sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 zatytułowanym "Zażalenia" do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Umarza się postępowanie administracyjne jeśli stało się ono bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny.
k.p.a. art. 3 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga podlega oddaleniu.
pr. bud. art. 81c § ust. 2
Prawo budowlane
W razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, organy administracji architektoniczno – budowlanej i nadzoru budowlanego mogą nałożyć w drodze postanowienia na właściciela, zarządcę lub uczestnika procesu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz.
pr. bud. art. 30 § ust. 1
Prawo budowlane
Zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych.
pr. bud. art. 49b
Prawo budowlane
Sankcje za samowolę budowlaną.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada udzielania informacji faktycznej i prawnej.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania strony o słuszności podjętego przez organ rozstrzygnięcia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy nadzoru budowlanego przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zasad dotyczących bezprzedmiotowości postępowania, oceny dowodów, czynnego udziału strony oraz uzasadniania postanowień. Wykonanie zbiornika wodnego z istotnymi odstępstwami od dokonanego zgłoszenia, co oznacza, że postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe. Brak zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Niewłaściwe uzasadnienie postanowień organów. Niewystarczające wyjaśnienie podstawy prawnej umorzenia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy bowiem do czynienia dopiero wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy. Ocena ta winna opierać się na materiale zebranym w sprawie, rozstrzygnięcie winno być dokonane na podstawie wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego, organ winien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla rozpoznawanej sprawy, a rozumowanie, w wyniku którego ustalono istotne okoliczności faktyczne, powinno być zgodne z prawidłami logiki, posiadaną wiedzą i doświadczeniem życiowym. To zaś przesądziło o przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów. Przeprowadzenie dowodu czyni bowiem wiarygodną okoliczność faktyczną dopiero wtedy, gdy strona mogła się wypowiedzieć co do dowodu. Celem rozprawy jest doprowadzenie do konfrontacji stron, którą umożliwia organowi wyważenie słusznych interesów stron w danej sprawie. Użycie w § 3 powołanego przepisu zwrotu, iż uzasadnienie powinno wyjaśniać podstawę prawną oznacza, iż organ winien wyjaśnić stronom zasadność zastosowania przepisu prawnego, stanowiącego podstawę prawną postanowienia, jak również treść tego przepisu.
Skład orzekający
Anna Stępień
przewodniczący
Ewa Cisowska-Sakrajda
sprawozdawca
Jolanta Rosińska
członek
Zygmunt Zgierski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących bezprzedmiotowości postępowania, oceny dowodów, czynnego udziału strony, uzasadniania postanowień oraz obowiązku przeprowadzenia rozprawy w sprawach z zakresu prawa budowlanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy zbiornika wodnego z odstępstwami od zgłoszenia, ale zasady proceduralne są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są procedury administracyjne i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli kwestia merytoryczna (legalność budowy) jest złożona. Jest to przykład "małej" sprawy z dużym potencjałem edukacyjnym dla prawników i obywateli.
“Błędy proceduralne uchylają decyzję: jak sądy pilnują przestrzegania KPA w sprawach budowlanych.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 761/04 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2005-04-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-09-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Anna Stępień /przewodniczący/ Ewa Cisowska-Sakrajda /sprawozdawca/ Jolanta Rosińska Zygmunt Zgierski Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Asesor Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Protokolant Referent-stażysta Izabela Wędrak, po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonania ekspertyzy technicznej uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. Nr [...] z dnia [...], znak [...]. Uzasadnienie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] (znak [...]) uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. Nr [...] z dnia [...] (znak [...]) nakładające obowiązek wykonania ekspertyzy technicznej stwierdzającej, że wykonany zbiornik wodny stanowi oczko wodne zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego i w jaki sposób jest zabezpieczone w terminie do 31 sierpnia 2004r. oraz umorzył postępowanie w zakresie objętym postanowieniem. W uzasadnieniu tego postanowienia organ zażaleniowy powołał się na przepis art. 81 c ust. 2 ustawy prawo budowlane z 1994r., wywodząc, iż w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, organy administracji architektoniczno – budowlanej i nadzoru budowlanego mogą nałożyć w drodze postanowienia na właściciela, zarządcę lub uczestnika procesu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podkreślił, iż konieczność zastosowania powyższego trybu musi jednoznacznie wynikać z zebranego materiału dowodowego, w tym z protokołu oględzin. Tymczasem z akt nie wynika konieczność nałożenia na właściciela spornego oczka obowiązku przedłożenia ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego. Zauważył nadto, iż zakres nałożonych zaskarżonym postanowieniem obowiązków nie podlega regulacji art. 8 Ic ust.2, gdyż obowiązki te dotyczą kwestii, która była przedmiotem rozpoznania przez organ administracji architektoniczno – budowlanej na etapie przyjęcia zgłoszenia zamiaru wykonania oczka wodnego. Według organu odwoławczego, przeprowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. postępowanie w sprawie legalności wybudowanego zbiornika wykazało, iż zbiornik ten powstał w oparciu o dokonane w dniu 17 stycznia 2003r. w Starostwie Powiatowym w R. zgłoszenie, które zostało przyjęte przez organ administracji architektoniczno – budowlanej w dniu 2 kwietnia 2003r. To zaś oznacza, iż przedmiotowe oczko nie stanowi samowoli budowlanej. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła M. S., domagając się jego uchylenia. Poza opisaniem stanu faktycznego sprawy zauważyła, iż P. w dniu 17 stycznia 2003r. dokonał zgłoszenia wykonania oczka wodnego o wymiarach 9m x 5m o głębokości 80 cm., a wykonał, co potwierdziły oględziny, zbiornik o wymiarach 10,70 m x 6m o głębokości trudnej do ustalenia z uwagi na wylanie oczka. Według skarżącej, zbiornik "powstał w miejsce poprzedniego zbiornika wodnego przeznaczonego wyrokiem Sądu z dnia 26 czerwca 2002r., II SA/Łd 1675/01" do likwidacji, a wykonano go mechanicznie koparką, która "wydobyła urobek na ponad 2m głębokości". Skarżąca oświadczyła, iż zbiornik ten zaczął. wylewać w dniu 15 marca 2004r., od dnia 30 kwietnia 2004r. "wody zaczęło ubywać", a niedobór wody inwestor od dnia 15 maja 2004r. systematycznie uzupełniał z wodociągów. Skarżąca podejrzewa, iż "inwestor zbiornika celowo rozpoczął zalewanie w roku 2000 sytuując zbiornik wodny za budynkami i wzdłuż szklarni pomimo, iż dysponuje działką o długości ponad 100 m". Jej zdaniem, nie byłoby problemu zalewania, gdyby inwestor nadmiar wody w miarę potrzeb odpompował lub odprowadził do studni melioracyjnej leżącej przy jego posesji. Zauważyła również, iż po likwidacji poprzedniego zbiornika pomimo ulew, roztopów wiosennych podtapianie i zalewanie jakichkolwiek części budynku nie występowało, "nie było również zalegania wód opadowych na posesji nr 44". Podkreśliła nadto, iż przedmiotowy zbiornik został zarybiony. Uczestnicy postępowania A. i A. P. w piśmie z dnia 21 stycznia 2005r. zauważyli min., iż wykonanie oczka nie spowodowało zatapiania i zalewania posesji skarżącej, a zalewanie to jest wynikiem wykonanej przez skarżącą w latach 1994 – 1996 samowolnej budowy warsztatów stolarskich w granicy z działką uczestników. Z mapy znajdującej się w Zarządzie Melioracji i Urządzeń Wodnych w R. wynika, według uczestników, iż w miejscu usytuowania spornego oczka nie występowały, jak twierdzi skarżąca, sączki drenarskie, zaś główny zbieracz melioracyjny znajdował się, zgodnie z tą mapą, na nieruchomości skarżącej. Zbieracz ten został zdewastowany przez skarżącą podczas budowy olbrzymich warsztatów stolarskich. Polemizując z tym poglądem, w piśmie z dnia 6 kwietnia 2005r. skarżąca stwierdziła min., iż założony w l960r. system drenarski po 45 latach uległ "dekapitalizacji", drenaż nie może więc spełniać swojej poprzedniej funkcji. Oświadczyła nadto, iż nie uszkodziła sytemu budując budynki na swojej nieruchomości. Wskazała, iż "inwestor zgłosił oczko wodne o głębokości 80 cm. , a wybudował staw hodowlany głęboki ponad 2 m podnosząc na dodatek jego brzegi urobkiem uzyskanym podczas kopania w miejscu, gdzie było naturalne zaniżenie. W ten sposób budynek znajduje się obecnie około 50 cm. poniżej wysokości stawu". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W myśl ar t. 3 § l powołanej ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga zgodnie z art. 151 ustawy podlega oddaleniu. Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] ([...]) uchylającego postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. Nr [...] z dnia [...] (znak [...]) nakładające obowiązek wykonania ekspertyzy technicznej stwierdzającej, że wykonany zbiornik wodny stanowi oczko wodne zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego i w jaki sposób jest zabezpieczone w terminie do 31 sierpnia 2004r. oraz umarzające postępowanie w zakresie objętym postanowieniem. Za podstawę prawną tegoż postanowienia przyjęto przepis art. 138 § l pkt. 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000r., Nr 98, póz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. Stosownie do pierwszego z powołanych przepisów organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie w pierwszej instancji. Na gruncie tegoż przepisu organ odwoławczy posiada dwojakiego rodzaju uprawnienie, a mianowicie może uchylić zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylić tę decyzję i umorzyć postępowanie w pierwszej instancji. Uprawnienia te, zgodnie z drugim z wymienionych przepisów, przysługują również organowi rozpoznającemu zażalenie na postanowienie, z tym, że zamiast decyzji organ ten podejmuje postanowienie. Stosownie bowiem do art. 144 powołanej ustawy w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 zatytułowanym "Zażalenia" do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Rozpoznając sprawę organ zażaleniowy skorzystał z drugiego ze wskazanych uprawnień, na co wskazuje sentencja zaskarżonego postanowienia. Z uprawnienia tego mógł jednak skorzystać, w ocenie Sądu, dopiero wówczas gdy postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. Zgodzić się bowiem należy z wyrażonym już w orzecznictwie sądowym poglądem, wedle którego umorzenie postępowania odwoławczego (zażaleniowego) w razie uchylenia decyzji (postanowienia) pierwszej instancji jest dopuszczalne tylko w związku z art. 105 § 1 k.p.a. Wedle tego przepisu umarza się postępowanie administracyjne jeśli stało się ono bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. Zawarta w powołanym przepisie przesłanka bezprzedmiotowości nie została zdefiniowana przez ustawodawcę, niemniej jednak doktryna prawa administracyjnego i orzecznictwo sądowe są zgodne co do tego, że obejmuje ona te przypadki, w których brak jednego z konstytutywnych elementów materialnego stosunku prawnego (por. B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Beck 2000, s. 428 i n. czy A. Wróbel [w: ] M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Bibliografia, Zakamycze 2000, s. 578 oraz wyrok NSA z 9 marca 2000r., IV S.A. 12/98, LEX nr 77609). Do tych elementów zalicza się brak podmiotu i przedmiotu postępowania, a także zaistnienia innych okoliczności wywołujących podobny skutek. Jeśli zatem istnieje stan faktyczny podlegający konkretyzacji przez organ administracji publicznej, na wniosek strony lub z urzędu, postępowanie w pierwszej instancji nie może być uznane za bezprzedmiotowe (por. wyrok NSA z 29 września 1987r., IV SA 220/87, ONSA 1987, nr. 2, póz. 67 z glosą H. Starczewskiego, GAP 1988, nr 9, s. 44, wyrok NSA z 26 września 2001r., V S.A. 381/01, LEX nr 78917). Z bezprzedmiotowością postępowania mamy bowiem do czynienia dopiero wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 1995r., SA/Łd 2424/94, ONSA 1996, nr 2, poz. 80, wyrok NSA z 25 stycznia 1990r., II SA 1240/89, ONSA 1990, nr l, poz. 16 czy A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Bibliografia, Zakamycze 2000, s. 577). Sąd podziela wyrażony w dotychczasowym orzecznictwie pogląd, wedle którego nie znajduje uzasadnienia w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego wydanie decyzji o umorzeniu postępowania kończącego formalnie postępowanie w sprawie, w której wniosek stron nie utracił swojej aktualności, a strony są zainteresowane uzyskaniem decyzji merytorycznej po dokładnym ustaleniu okoliczności faktycznych (np. wyrok NSA z 12 października 1987, IV SA 334/87, GAP 1988, nr. 21, s. 43 czy wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1981r, SA 1031/81 czy wyrok NSA z dnia 25 lipca 1986r., IV SA 314/86, GAP 1988, nr l, s. 44) . Na marginesie powyższych rozważań zauważyć również trzeba, iż celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji, rozstrzygającej sprawę co do istoty. Temu powinna służyć działalność orzecznicza administracji publicznej zmierzająca do konkretyzacji praw i obowiązków wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa. W analizowanej sprawie, w ocenie Sądu, istniały podstawy do merytorycznego rozpoznania sprawy legalności "oczka wodnego", jak bowiem wynika z ustaleń poczynionych przez organy administracji publicznej, w szczególności zaś z protokołu oględzin nieruchomości położonej w R. przy ul. A 44, w 2003r. w odległości 5,60m od granicy działki skarżącej wykonano zbiornik o następujących wymiarach zewnętrznych: 10,70m x 6m oraz o głębokości 80 cm. Wokół przedmiotowego zbiornika brzeg jest oberwany na szerokości około 70cm. i "obszalowany palami drewnianymi o średnicy około 10cm w rozstawie około 60cm." Ze znajdującego się w aktach zgłoszenia z dnia 17 stycznia 2003r. skorygowanego pismem z dnia 5 lutego 2003r. zawierającego mapę oraz pisma Starostwa Powiatowego w R. z dnia 2 kwietnia 2003r. wynika z kolei, iż A. i A. P. zgłosili zamiar wykonania oczka wodnego o wymiarach zewnętrznych 10m x 5m o głębokości 90cm i że zgłoszenie to zostało przez organ administracji architektoniczno – budowlanej przyjęte. Z tego względu nie sposób zgodzić się z zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia poglądem, wedle którego sporny obiekt powstał w oparciu o dokonane w dniu 17 stycznia 2003r. zgłoszenie w trybie art. 30 ust. l ustawy prawo budowlane z 1994r., które zostało przyjęte przez organ w dniu 2 kwietnia 2003 r. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, nie budzi żadnych wątpliwości okoliczność, iż obiekt został wykonany w sposób niezgodny z dokonanym zgaszeniem. To zaś oznacza, iż postępowanie w sprawie legalności budowy "oczka wodnego" nie stało się bezprzedmiotowe, a wniosek M. S. dotyczy indywidualnej sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., która należy do właściwości organów administracji publicznej i podlega rozpoznaniu przez te organy w drodze decyzji administracyjnej na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane. Z tego względu przyjąć należy, iż istniał zarówno przedmiot postępowania, jak i tożsame podmioty, a nadto istniały przepisy pozwalające rozstrzygnąć sprawę prawidłowości przeprowadzonego postępowania zwykłego. Sąd dopatrzył się także naruszenia wyrażonej w art. 80 k.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów, wedle której organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena ta winna opierać się na materiale zebranym w sprawie, rozstrzygnięcie winno być dokonane na podstawie wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego, organ winien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla rozpoznawanej sprawy, a rozumowanie, w wyniku którego ustalono istotne okoliczności faktyczne, powinno być zgodne z prawidłami logiki, posiadaną wiedzą i doświadczeniem życiowym. Dokonana w ten sposób ocena materiału dowodowego winna, stosownie do art. 107 k.p.a., znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Tymczasem w 'kontrolowanej sprawie, oceną dowodów, jeśli weźmie się pod uwagę treść protokołu z dnia 21 kwietnia 2004 r. i dokonanego przez inwestora zgłoszenia zamiaru wykonania oczka wodnego, nosi cechy dowolności, organ naruszył bowiem reguły, a także normy procesowe odnoszące się do środków dowodowych. Istotna dla sprawy okoliczność wykonania oczka z odstępstwami od dokonanego zgłoszenia została bowiem pominięta, a rozstrzygnięcie sprawy jest sprzeczne nie tylko z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, ale i prawidłami logiki. To zaś przesądziło o przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów. W badanej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. naruszył przepis art. 81 k.p.a., stosownie do postanowień powołanego przepisu okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeśli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Powołany przepis ustanawia prawo strony do wypowiedzenia "ostatniego słowa" w sprawie stanowiącej przedmiot postępowania administracyjnego. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie było więc pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także wstrzymania się od wydania decyzji do czasu (określonego wyznaczonym stronie terminem) złożenia powyższego oświadczenia. Przeprowadzenie dowodu czyni bowiem wiarygodną okoliczność faktyczną dopiero wtedy, gdy strona mogła się wypowiedzieć co do dowodu. Zachowanie tych wymagań nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek, niezależnie od treści i wagi przeprowadzanego dowodu. Zaniechanie przez organ powyższych czynności stanowi naruszenie wyrażonej w art. 10 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Tymczasem w aktach sprawy brak jest końcowego oświadczenia stron oraz dowodu potwierdzającego zawiadomienie stron o zakończeniu postępowania dowodowego i wezwania skarżącej do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości okoliczność, iż skarżąca o poczynionych przez organ odwoławczy ustaleniach dowiedziała się dopiero z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Kontrolując zaskarżone postanowienie Sąd dopatrzył się także naruszenia innych przepisów postępowania administracyjnego, przede wszystkim zaś art. 89 § 2 k.p.a. Stosownie do tego przepisu organ administracji publicznej powinien przeprowadzić rozprawę administracyjną, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Skoro zatem w postępowaniu występują co najmniej dwie strony, a ich interesy nawzajem wykluczają się w całości lub części organ obowiązany jest przeprowadzić rozprawę (wyrok NSA z 10 listopada 1981r., SA/Kr 173/81, ONSA 1981, Nr 2, poz. 111). Celem rozprawy jest doprowadzenie do konfrontacji stron, którą umożliwia organowi wyważenie słusznych interesów stron w danej sprawie. Nie ulega wątpliwości, iż w niniejszej sprawie występują strony o spornych interesach, z jednej strony mamy bowiem inwestorów - właścicieli nieruchomości, którzy wykonali "oczko wodne" w sposób niezgodny z dokonanym zgłoszeniem, z drugiej zaś skarżącą domagającą się merytorycznego rozpoznania sprawy legalności budowy oczka wodnego oraz wpływu tej budowy na stosunki wodne na jej nieruchomość. Postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] (znak [...]) oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. Nr [...] z dnia [...] (znak [...]) naruszają art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Stosownie do powołanych przepisów obligatoryjnym elementem postanowienia, na które służy zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego jest uzasadnienie prawne, które powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa. Użycie w § 3 powołanego przepisu zwrotu, iż uzasadnienie powinno wyjaśniać podstawę prawną oznacza, iż organ winien wyjaśnić stronom zasadność zastosowania przepisu prawnego, stanowiącego podstawę prawną postanowienia, jak również treść tego przepisu. Zawarte w postanowieniu rozstrzygnięcie winno stanowić logiczną konsekwencję ustalonego w postępowaniu stanu faktycznego i jego ocenę w świetle obowiązujących przepisów prawnych. W uzasadnieniu tym, w ocenie Sądu, organ winien, wyjaśnić zasadność umorzenia postępowania w sprawie w świetle zebranego materiału dowodowego, jak również wskazać te okoliczności sprawy przesądzające o podjęciu tego rozstrzygnięcia. Strona ma prawo znać motywy i przesłanki podjętego postanowienia kończącego postępowanie bez merytorycznego rozstrzygania sprawy. Obowiązek uzasadniania postanowienia wynika nie tylko z powołanego przepisu, ale także z ogólnych zasad k.p.a., przede wszystkim zaś z zasady udzielania informacji faktycznej i prawnej (art. 9 k.p.a.) oraz zasady przekonywania strony o słuszności podjętego przez organ rozstrzygnięcia (art. 11 k.p.a.)(wyrok NSA z 15 lutego 1984r., SA/Po 1122/83, GAP 1986r, nr 4, s. 45) . Analiza zaskarżonego postanowienia dowodzi, iż nie spełnia ono wymogów powołanego przepisu. W uzasadnieniu tego postanowienia nie tylko nie wyjaśniono przepisu prawnego stanowiącego podstawę prawną, tj. przepisu art. 105 § l k.p.a., ale nawet nie przytoczono treści tego przepisu, ograniczono się do stwierdzenia, iż sporne oczko nie stanowi samowoli budowlanej, gdyż jego budowa nie narusza art. 30 prawa budowlanego z 1994r. i tym samym nie pociąga za sobą sankcji płynących z art. 49b powołanej ustawy. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie znalazły swojego odzwierciedlenia również rozbieżności między stanem faktycznym wykonanych robót a dokonanym przez inwestora zgłoszeniem ich wykonania. Powyższe uwagi dotyczące wadliwości uzasadnienia prawnego odnoszą się również do postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. Nr [...] z dnia [...] (znak [...]). Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż w toku postępowania doszło do naruszenia przepisów art. 10, art. 78, art. 80, art. 81 oraz art. 107 § 3 i art. 124 § 2 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie z uwagi na brak przymiotu wykonalności zaskarżonego postanowienia Sąd uznał wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 152 wskazanej ustawy za zbędne. Mając na uwadze fakt, iż przed wydaniem postanowienia z dnia [...] Nr [...] (znak [...]) oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. Nr [...] z dnia [...] (znak [...]) doszło do naruszenia przepisów art. 9, art. 11, art. 107 § 3 oraz art. 124 § 2 k.p.a., postanowienia te są niezgodne z prawem i podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § l pkt l lit.c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI