II SA/Łd 760/24

II SA/Łd 760/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-02-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-10-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /sprawozdawca/
Beata Czyżewska
Magdalena Sieniuć /przewodniczący/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 1480/25 - Wyrok NSA z 2025-11-05
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 8 § 1, art. 10 § 1, art. 16 § i § 3, art. 76, art. 77 § 1, art. 80, art. 105 § 1,  art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 2 ust. 2 pkt 3, art. 20 ust. 1-4, art. 36a ust. 5, art. 50 ust. 1 pkt 4, ust. 2 i 3, art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1225
§ 13
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1087
art. 196 ust. 1, ust. 2 i ust. 14, art. 197 ust. 1, art. 205, art. 234
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 106 § 3, art. 151, art. 250 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 763
§ 4 ust. 3, § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c)
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu  terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Sentencja
Dnia 26 lutego 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) Asesor WSA Beata Czyżewska Protokolant Starszy asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2025 roku sprawy ze skargi A. P. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 9 sierpnia 2024 roku nr 195/2024 znak: [...] w przedmiocie umorzenia w całości dalszego postępowania administracyjnego w sprawie budowy budynku mieszkalnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat P.K. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...] kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. dc
Uzasadnienie
Decyzją z 9 sierpnia 2024 r., nr 195/2024, Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572) – w skrócie: "k.p.a." – utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pabianicach z 16 kwietnia 2024 r., nr 52/2024, znak: PINB/7355/40/JŁ/2020, którą na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzono w całości jako bezprzedmiotowe dalsze postępowanie administracyjne w sprawie: budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] (dz. nr ewid. [...] i [...]), obręb [...].
Organ II instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że pismem z 30 października 2019 r. A.P. wystąpił do Powiatowego inspektora Nadzoru Budowlanego w Pabianicach o "przeprowadzenie kontroli budowy prowadzonej przez M.C. (...) /budowa jest prowadzona w P. przy ulicy [...]/", w tym o ustalenie "czy budowa jest prowadzona zgodnie z prawem budowlanym, w tym kto nadzoruje przedmiotową budowę oraz dlaczego nie ma tablicy informacyjnej na budowie".
Pismem z 4 listopada 2019 r. A.P. uzupełnił swój wniosek z 30 października 2019 r. wnosząc o "zbadanie czy budowa M.C. prowadzona jest zgodnie z przepisami prawa wodnego, która mówi o zachowaniu sprawności urządzeń melioracyjnych - sieci melioracyjnej", gdyż "Na terenie budowy znajduje się sieć melioracyjna - urządzenia melioracyjne (...)". Wobec powyższego A.P. wniósł o wyjaśnienie, czy "(...) pozwolenie na budowę obejmuje urządzenia melioracyjne, czy w trakcie budowy została zachowana sprawność urządzeń melioracyjnych, jeżeli w toku budowy została zachowana sprawność urządzeń melioracyjnych, to w jaki sposób, czy w pozwoleniu na budowę została ujawniona sieć melioracyjna na terenie budowlanym, czy ujawniono urządzenia melioracyjne".
W trakcie kontroli budowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych na nieruchomości położonej w P., przy ul. [...] (dz. nr ewid. [...],[...],[...],[...], [...], [...]) przeprowadzonej 12 grudnia 2019 r. PINB ustalił, że działce nr ewid. [...] i [...] prowadzone są roboty budowalne związane z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Inwestorami są J.C. i M.C.. Roboty realizowane są w oparciu o decyzję Starosty Pabianickiego z 27 marca 2012 r., nr 198/2012, znak: AB.6740.135.2012. Przebieg robót rejestrowany jest w dzienniku budowy nr [...], wydanym 25 marca 2014 r. Dziennik budowy prowadzony jest prawidłowo. Roboty budowlane rozpoczęto 26 marca 2014 r. Zawiadomienie o zamiarze rozpoczęcia robót przyjęto bez zastrzeżeń. W dniu kontroli zabezpieczenie placu i tablica informacyjna były prawidłowe. Obsługa geodezyjna prowadzona była bez zastrzeżeń. Obiekt został wyznaczony na gruncie 5 marca 2014 r. przez uprawnionego geodetę. W trakcie kontroli zauważono odstępstwo od warunków decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zatwierdzonego projektu budowlanego polegające na zmianie układu ścian wewnątrz budynku w poziomie kondygnacji parteru.
Z treści znajdującej się w aktach sprawy notatki służbowej z 13 grudnia 2019 r. wynika, że teren przedmiotowej inwestycji znajduje się na obszarze zmeliorowanym.
Pismem z 23 grudnia 2019 r. organ I instancji zwrócił się do Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Sieradzu o przesłanie kopii mapy melioracji znajdujących się na wspomnianym wyżej terenie, bądź wrysowaniu na kopii załączonego projektu zagospodarowania terenu przebiegu melioracji.
W dniu 8 stycznia 2020 r. do organu szczebla podstawowego wpłynęło pismo Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, przy którym przesłano fragment kserokopii mapy ewid. w skali 1:5000 m. P., z wkreślonym przebiegiem urządzeń melioracyjnych.
Pismem z 4 czerwca 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pabianicach zwrócił się do J.C., M.C. oraz U.P. z prośbą o pisemne oświadczenie, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, czy podczas realizacji ww. inwestycji natrafiono na urządzenia melioracji i ewentualnie jakie działania podjęto.
Pismem z 12 czerwca 2020 r. organ I instancji wystąpił do Starostwa Powiatowego w Pabianicach z prośbą o przekazanie informacji o wydanych pozwoleniach na budowę bądź zgłoszeniach dotyczących wykonania robót sieciowych w ul. [...] w P.
W dniu 16 czerwca 2020 r. do organu szczebla podstawowego wpłynęło oświadczenie U.P., natomiast 19 czerwca 2020 r. wpłynęły oświadczenia J.C. i M.C., z treści których wynika, iż podczas budowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych, usytuowanych na nieruchomości, położonej w P. przy ul. [...] (działka nr ewid. [...] i [...]) nie natrafiono na urządzenia melioracji.
Pismem z 7 sierpnia 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pabianicach zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na nieruchomościach położonej w P., przy ul. [...] (dz. nr ewid. [...] i [...]), obręb [...].
W dniu 13 sierpnia 2020 r. do siedziby organu szczebla podstawowego zgłosił się A.P. w celu zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Pismem z 14 sierpnia 2020 r. A.P. wniósł uwagi odnośnie zgromadzonego materiału dowodowego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pabianicach decyzją z 31 sierpnia 2020 r., nr 125/2020, znak: PINB/7355/40/MP/2020, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył w całości dalsze postępowanie administracyjne w sprawie: budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] (dz. nr ewid. [...] i [...]), obręb [...], jako bezprzedmiotowe w całości.
Rozpatrując odwołanie A.P. organ wojewódzki decyzją z 11 grudnia 2020 r., nr 336/2020, znak: WOP.7721.0892.2020.AT, uchylił w całości decyzję z 31 sierpnia 2020 r., nr 125/2020, znak: PINB/7355/40/MP/2020 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu tutejszy organ wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pabianicach nie przeprowadził należytej oceny w przedmiocie braku wystąpienia w omawianym przypadku podstaw do ingerencji organów nadzoru budowlanego w trybie powołanego powyżej art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Prowadząc ponownie postępowanie wyjaśniające organ I instancji 24 lutego 2021 r. dokonał oględzin nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] (działka nr ewid. [...] i [...]). W trakcie czynności kontrolnych ustalono: w dniu oględzin było słonecznie. Temperatura powietrza wynosiła ok. 11 stopni. Nastąpił gwałtowny wzrost temperatury, przez który zalegający śnieg uległ roztopieniu. Na terenie nieruchomości i jak i na nieruchomościach sąsiednich stała woda z roztopów utrudniająca dostęp do budynku. Dokonano pomiarów budynku i jego odległości od ogrodzeń dalmierzem firmy Bosch 150 Laser i taśmą mierniczą stalową Topex o długości 5m. Wyniki pomiarów przedstawiono na kopiach zatwierdzonego projektu kolorem czerwonym. W dniu oględzin stwierdzono, że budowa była oznaczona tablicą informacyjną. Teren nie jest jeszcze zagospodarowany zgodnie z projektem. Nie wykonano instalacji, utwardzeń. Nie dokonano niwelacji terenu (na nieruchomości znajduje się hałda ziemi z wykopów pod fundamenty). Na działce nr [...] wysypany został tłuczeń. Ponadto na działce nr ewid. [...] ustawiony został ustęp suchy. Dokonano m. in. pomiarów odległości budynku mieszkalnego od ogrodzenia zlokalizowanego po stronie południowej i wynosi ona 4,20 m. Budynek będący przedmiotem oględzin znajduje się w stanie surowym otwartym - wykonano ocieplenie ścian zewnętrznych i warstwę podkładową na dachu. Pomiary budynku wykazały, że charakterystyczne parametry budynku - długość i szerokość zostały nieznacznie zmienione, ale nie przekraczają 2% projektowanych wartości. W dniu oględzin stwierdzono, że na kondygnacji parteru nie zrealizowano ściany wydzielającej wiatrołap, nie wykonano komina w pokoju dziennym, nie wykonano dodatkowego korytarza powiększając powierzchnię pokoju oznaczonego na projekcie nr 1, 5, nie wydzielono schowka pod schodami, nie wykonano ścianki wydzielającej kotłownię, zrezygnowano z wykonania drzwi do kotłowni w ścianie zewnętrznej. Na poddaszu nie wykonano żadnych ścian wewnętrznych, wymurowana została jedynie ściana pomiędzy częścią garażową i mieszkalną. Dokonano pomiarów wysokości części mieszkalnej w okapie i części garażowej w okapie i do spodu belki kalenicowej, a wyniki przedstawiono na szkicu. Trzeba jednak zaznaczyć, że teren wokół budynku nie jest wyrównany i jest częściowo podtopiony w wyniku warunków atmosferycznych. W dniu oględzin nie stwierdzono aby roboty budowlane prowadzono w sposób zagrażający bezpieczeństwu ludzi lub mienia lub środowiska. Nie stwierdzono żadnych załamań ogrodzenia (w tym po stronie południowej).
Postanowieniem z 8 marca 2021 r., nr 15/2021, znak: PINB/7355/40/MP/2020 organ szczebla powiatowego dopuścił dowód z opinii uprawnionego geodety na okoliczność usytuowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] (dz. nr ewid. [...] i [...]), obręb [...] oraz ustalenia jego wysokości i zobowiązał J. i M. C. do zlecenia opracowania opinii, o której mowa w pkt 1 i jej przedłożenie w terminie do 15 kwietnia 2021 r.
W dniu 26 kwietnia 2021 r. M.C. przedłożył w organie I instancji wymagane ww. postanowieniem dokumenty.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pabianicach decyzją z 23 września 2021 r., nr 128/2021, znak: PINB/7355/40/MP/2020, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył w całości dalsze postępowanie administracyjne w sprawie: budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] (dz. nr ewid. [...] i [...]), obręb [...], jako bezprzedmiotowe w całości.
Rozpatrując odwołanie A.P. organ wojewódzki decyzją z 19 października 2022 r., nr 240/2022, znak: WOP.7721.1056.2021.DB, uchylił w całości ww. decyzję z dnia 23 września 2021 r., nr 128/2021, znak: PINB/7355/40/MP/2020 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż przedwczesne jest stwierdzenie, że mamy do czynienia z nieistotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego bez przeprowadzenia czynności kontrolnych, podczas których organ I instancji dokona własnych pomiarów przedmiotowego budynku, a następnie dokona ich weryfikacji z pomiarami wskazanymi w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Ponadto należy zauważyć, iż kwestia dotycząca urządzeń melioracyjnych, poruszana przez A.P. w pismach składanych w toku prowadzonego postępowania nie została wyjaśniona przez organ I instancji w sposób jasny i nie budzący żadnych wątpliwości.
Wojewoda Łódzki decyzją z 13 lutego 2023 r., nr 38/2023, znak: GPB-111.7840.24.2022, po rozpatrzeniu wniosku A.P. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Pabianickiego z 27 marca 2012 r., nr 198/2012, znak: AB.6740.135.2012, o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, budowę zewnętrznych instalacji: wodociągowej, elektroenergetycznej, kanalizacji sanitarnej z szczelnym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, zewnętrznej i wewnętrznej instalacji gazu ziemnego na działkach nr ewid. [...], [...] w P., przy ul. [...], umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji.
Rozpatrując odwołanie A.P. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 5 lipca 2023 r., znak: DOA.7110.91.2023.RKS, DOR.7110.144.2023.RKS, uchylił ww. decyzję z 13 lutego 2023 r., nr 38/2023, znak: GPB-111.7840.24.2022 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Wojewoda Łódzki decyzją z 15 września 2023 r., nr 229/2023, znak: GPB- 111.7840.24.2022, odmówił stwierdzenia nieważności Starosty Pabianickiego z 27 marca 2012 r., nr 198/2012, znak: AB.6740.135.2012, o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, budowę zewnętrznych instalacji: wodociągowej, elektroenergetycznej, kanalizacji sanitarnej z szczelnym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, zewnętrznej i wewnętrznej instalacji gazu ziemnego na działkach nr ewid. [...], [...] w P., przy ul. [...].
W toku ponownie prowadzonego postępowania wyjaśniającego organ I instancji pismem z 8 stycznia 2024 r. wystąpił do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Zarząd Zlewni w Sieradzu z prośbą o udzielenie informacji, czy na działkach o nr ewid. [...], [...] i [...], obręb [...], położonych w P., ul. [...], występują urządzenia melioracji wodnych.
Odpowiadając na ww. wystąpienie zastępca dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Zarząd Zlewni w Sieradzu pismem z 5 lutego 2024 r. poinformował, że z mapy ewidencyjnej wynika, że działki o nr ewid. [...], [...] i [...] zlokalizowane są w obszarze zmeliorowanym w ramach obiektu "[...]", dla których w zasobach ewidencyjnych nie ma planów powykonawczych z przebiegiem urządzeń drenarskich. Ustalenie faktycznego przebiegu podziemnych rurociągów drenarskich, w przypadku takiej konieczności, należy do właściciela gruntu (Inwestora zadania). Od czasu powstania Wód polskich, tj. od 1 stycznia 2018 r. do chwili obecnej Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w Sieradzu nie wydawał pozwolenia wodnoprawnego na wniosek M.C. dotyczącego przebudowy urządzeń melioracyjnych na działkach nr [...], [...] i [...], obręb [...] P., gm. P., jak również obecnie nie prowadzi postępowania w tym zakresie.
W dniu 14 marca 2024 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną w sprawie dotyczącej budowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych, usytuowanych na nieruchomościach położonych w P. przy ul. [...] (działka nr ewid. [...], [...] i [...]), przy udziale M.C., U.P. oraz A.P. Podczas rozprawy przesłuchano U.P. i M.C. w charakterze świadków, pouczając ich o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.
U.P. oświadczyła, iż M.C. budował przy ul. [...] pięć budynków. Świadek nie pamięta dokładnej daty rozpoczęcia robót na działkach, które graniczą z działkami A.P.. Był wyrównywany teren na głębokość 20 cm, później były kopane fundamenty. Świadek bywała na budowie raz na tydzień i nie pamięta ile trwało kopanie fundamentów. Z robotnikami świadek miał umowę, że jak będą mieć jakieś pytania i problemy to będą się kontaktować. W czasie wykonywania robót nie były zgłaszane żadne problemy. U.P. nie potrafi dokładnie określić kto wykonywał niwelacje i wykopy fundamentowe. W trakcie robót ziemnych nie natrafiono na meliorację, ani robotnicy nie zgłaszali że na coś natrafili, nie wykopano żadnych rurek. Wykop pod kanalizację był robiony praktycznie w tym samym czasie co pod fundamenty. Wykop pod przyłącze wodociągowe był wykonywany w czasie gdy wykonywane były fundamenty. Świadek nie pamięta kiedy był robiony wykop pod szambo. W czasie wykonywania wykopów pod ww. przyłącze również nie stwierdzono by w gruncie były melioracje. Świadek nie ma nic więcej do dodania, a inwestor nie ma pytań do świadka. A.P. zadał pytanie czy świadek jest w stanie podać dane osób, które wykonywały roboty ziemne. Świadek odpowiedział, że w tym momencie nie jest w stanie podać tych danych, wie że był jeden Pan który zawiadywał tą ekipą od robót ziemnych oraz nie wie kto był dostawcą betonu. Pan P. nie ma więcej pytań do świadka. Świadek dodatkowo wyjaśnił, że w dzienniku budowy były dokonywane ogólne, a nie szczegółowe wpisy dotyczące robót ziemnych i wykopów fundamentowych, nie jest w stanie wytłumaczyć czemu wpisy w dzienniku budowy były ogólne.
Z kolei M.C. zeznał, iż jest inwestorem pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wybudowanych przy ul. [...] w P. Świadek nie pamięta kiedy dokładnie wykonywane były roboty budowlane w tym wykopy, to było 12 lat temu. M.C. zeznał, że na budowie bywał często, kiedy były wykonywane roboty budowlane. Inwestor oświadczył, że podejmie działanie w celu ustalenia danych osobowych pracowników, którzy wykonywali roboty ziemne na budowach i udzieli odpowiedzi w terminie 7 dni. Świadek zeznał, że w czasie prowadzonej budowy nie natrafiono na melioracje. A.P. zadał pytanie czy Inwestor widział urządzenia melioracyjne na swoich działkach. M.C. poinformował, że już wcześniej odpowiadał na to pytanie i potwierdza, że nie widział urządzeń melioracyjnych na działkach na których budował budynki. A.P. zadał pytanie czy Inwestor konserwował urządzenia melioracyjne na swoich działkach. M.C. stwierdził, że skoro urządzeń nie widział to nie mógł ich konserwować. A.P. zadał pytanie czy Inwestor utrzymywał urządzenia melioracyjne na swoich działkach. M.C. poinformował, że skoro urządzeń melioracyjnych nie widział to nie mógł ich utrzymywać. A.P. zadał pytanie czy Inwestor płacił podatki od pracowników pracujących na jego budowach. Prowadzący rozprawę uchylił pytanie jako niezwiązane z tematem rozprawy. A.P. zadał pytanie czy Inwestor działał zgodnie z przepisami prawa wodnego w tym z art. 188 Prawa wodnego. Inwestor odpowiedział, że działał zgodnie, bo nie widział żadnych urządzeń melioracyjnych. Po zakończeniu przesłuchania Inwestor M.C. oświadczył, iż od 2019 r. jest uciążliwie nękany przez A.P. i w tym zakresie toczy się dochodzenie w Prokuraturze Rejonowej w P. Na tę okoliczność do akt sprawy dołączył kserokopia złożonego wniosku do Prokuratury.
Decyzją z 18 marca 2024 r., znak: DOR.7110.363.2023.URA, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania A.P., utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody Łódzkiego z 15 września 2023 r., nr 229/2023, znak: GPB-111.7840.24.2022.
W tak ustalonym stanie faktyczno-prawnym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pabianicach zaskarżoną decyzją z 16 kwietnia 2024 r., nr 52/2024, znak: PINB/7355/40/JŁ/2020, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył w całości dalsze postępowanie administracyjne w sprawie: budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] (dz. nr ewid. [...] i [...]), obręb [...], jako bezprzedmiotowe w całości.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało, z zachowaniem ustawowego terminu, zaskarżone przez A.P., który zarzucił naruszenie art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 13 § 1, art. 234 k.p.a.
Prowadząc postępowanie odwoławcze organ wojewódzki postanowieniem z 14 czerwca 2024 r., nr 121/1/2024, znak: WOP.7721.105.2024.DB, zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Pabianicach uzupełnienie materiału dowodowego poprzez: przeprowadzenie czynności kontrolnych na działkach nr ewid. [...] i [...] położonych w P., ul. [...] mających na celu ustalenie: czy budowa budynku mieszkalnego została zrealizowana zgodnie z decyzją Starosty Pabianickiego z 27 marca 2012 r., nr 198/2012, znak: AB.6740.135.2012, którą zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla J.C. i M.C. budynku mieszkalnego, jednorodzinnego (kategoria I), budowę zewnętrznych instalacji: wodociągowej, elektroenergetycznej, kanalizacji sanitarnej z szczelnym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, zewnętrznej i wewnętrznej instalacji gazu ziemnego na działkach nr ewid. [...], [...] w P., przy ul. [...], następnie zmienioną decyzją Starosty Pabianickiego z 12 marca 2019 r., nr 185/2019, znak: AB.6740.135.2012. W szczególności zobowiązano organ I instancji czy przedmiotowy budynek został wykonany z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego dotyczących długości lub szerokości budynku, a ponadto czy w trakcie budowy budynku mieszkalnego, jednorodzinnego doszło do zmiany rzędnych terenu wraz z wykonaniem protokołu oraz materiału fotograficznego i przekazanie do tutejszego organu prawidłowo uzupełnionego materiału, w terminie do 12 czerwca
2024 r.
Postanowieniem z 4 lipca 2024 r., Nr 133/1/2024, znak: WOP.7721.105.2024.DB, organ odwoławczy zmienił własne postanowienie z 14 czerwca 2024 r., nr 121/1/2024, znak: WOP.7721.106.2024.DB, w zakresie terminu do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie dodatkowych czynności kontrolnych na działkach nr ewid. [...] i [...] położonych w P., ul. [...] i określił nowy termin uzupełnienia materiału dowodowego do 17 lipca 2024 r.
Przy piśmie z 15 lipca 2024 r. organ szczebla powiatowego przesłał protokół z przeprowadzonych czynności kontrolnych na nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] (działka nr ewid. [...] i [...]).
Następnie Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że zawarta w art. 105 § 1 k.p.a. przepisie przesłanka bezprzedmiotowości nie została wprawdzie zdefiniowana przez ustawodawcę, jednakże doktryna prawa administracyjnego i orzecznictwo sądowe są zgodne co do tego, że obejmuje ona te przypadki, w których brak jednego z konstytutywnych elementów materialnego stosunku prawnego. Do tych elementów zalicza się brak podmiotu lub przedmiotu postępowania, a także zaistnienie innych okoliczności wywołujących podobny skutek, skutkujący tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie co do istoty. Ponieważ umorzenie postępowania administracyjnego jest orzeczeniem formalnym kończącym postępowanie bez merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, przepis art. 105 § 1 k.p.a. nie powinien być interpretowany rozszerzająco, a umorzenie postępowania winno być traktowane jako środek ostateczny stosowany tylko w sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Ocena przesłanki określonej w art. 105 § 1 k.p.a., wymaga przeprowadzenia dokładnego i wyczerpującego postępowania dowodowego, zgodnie z wymogami art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., prowadzącego do uznania, że istnieją faktyczne bądź prawne przeszkody do podjęcia rozstrzygnięcia merytorycznego.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że jak ustalił organ I instancji Starosta Pabianicki decyzją z 27 marca 2012 r., nr 198/2012, znak: AB.6740.135.2012, zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla J.C. i M.C. budynku mieszkalnego, jednorodzinnego (kategoria I), budowę zewnętrznych instalacji: wodociągowej, elektroenergetycznej, kanalizacji sanitarnej z szczelnym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, zewnętrznej i wewnętrznej instalacji gazu ziemnego na działkach nr ewid. [...], [...] w P., przy ul. [...]. Z części opisowej projektu budowlanego wynika, że przedmiotowy budynek mieszkalny usytuowany jest w północnej części działki. Główne wejście do budynku i wjazd na działkę projektuje się od strony południowo-wschodniej. Powierzchnia zabudowy projektowanego budynku mieszkalnego wynosi 123,0 m2.
Decyzją z 12 marca 2019 r., nr 185/2019, znak: AB.6740.135.2012, Starosta Pabianicki zmienił ostateczną własną decyzję z 27 marca 2012 r., nr 198/2012, znak: AB.6740.135.2012 w zakresie rezygnacji ze szczelnego zbiornika do gromadzenia nieczystości ciekłych na rzecz budowy instalacji kanalizacji sanitarnej oraz zmiany przebiegu instalacji wodociągowej na działkach nr ewid. [...], [...] w P., przy ul. [...] (obręb [...]) w P. w oparciu o przedłożony projekt zamienny.
Organ II instancji wyjaśnił, że w ustawie Prawo budowlane został zawarty katalog zamknięty działań inwestora uznanych za stanowiące istotne odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Dokonanie istotnego odstąpienia jest dopuszczone jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę (art. 36a ust. 1). Istotne odstępstwa dokonane w trakcie budowy bez zmiany pozwolenia na budowę skutkują wszczęciem procedury określonej w art. 51 powołanej ustawy.
Organ odwoławczy dodał, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed nowelizacji, która weszła w życie 19 września 2020 r., z zastrzeżeniem art. 36a ust 5 i 5a ustawy Prawo budowlane, które stosujemy w brzemieniu aktualnym nadanym ustawą z 13 lutego 2020 r. Kryteria normatywne definiujące, to czym jest istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę zostały ustalone w art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2020r., poz. 471).
Organ II instancji podkreślił, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że kwestia "istotności odstąpienia" pozostawiona została uznaniu administracyjnemu, a z uwagi na szeroki zakres znaczeniowy przesłanek określonych w art. 36a ust. 5 prawa budowlanego oraz związane z tym różne możliwości interpretacyjne, okoliczność czy w danej sytuacji odstąpienie inwestora zostanie uznane za istotne czy nieistotne będzie wymagało wnikliwej i wszechstronnej oceny organu, przy uwzględnieniu charakteru inwestycji oraz zasad ogólnych wyrażonych w art. 4, art. 5 i art. 9 (por. wyrok NSA z 7 czerwca 2019 r., sygn. II OSK 1899/17, LEX nr 2682489).
Następnie wskazano, że 9 lipca 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pabianicach dokonał czynności kontrolnych na nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] (działka nr ewid. [...] i [...]) w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W dniu kontroli budowa osiągnęła stan surowy zamknięty, a roboty budowlane nie były prowadzone. Dokonano pomiarów wymiarów zewnętrznych budynku dalmierzem firmy Bosch 150 Laser oraz taśmą mierniczą stalową TOPEX o długości 5m. W wyniku przeprowadzonych pomiarów ustalono, iż wymiary budynku wynoszą odpowiednio: całkowita długość budynku od strony wschodniej 14,73m, od strony zachodniej 14,70, całkowita szerokość budynku od strony południowej wynosiła 9,00m, natomiast od strony północnej 9,02m. Pomiary budynku wykazały, że charakterystyczne parametry budynku - długość i szerokość zostały nieznacznie zmienione, ale nie przekraczają 2% projektowanych wartości. W dniu kontroli stwierdzono również, że na kondygnacji parteru nie zrealizowano ściany wydzielającej wiatrołap, nie wykonano komina w pokoju dziennym, nie wykonano dodatkowego korytarza powiększając powierzchnie pokoju oznaczonego na projekcie nr 1.5, nie wydzielono schowka pod schodami, nie wykonano ścianki wydzielającej kotłownię, zrezygnowano z wykonania drzwi do kotłowni w ścianie zewnętrznej. Na poddaszu nie wykonano żadnych ścian wewnętrznych, wymurowana została jedynie ściana pomiędzy częścią garażową i mieszkalną. W dniu kontroli budowa oznaczona była tablicą informacyjną. Teren nieruchomości został utwardzony kostką brukową przy wejściu do budynku oraz wjeździe do garażu. Wykonano również taras z kostki brukowej oraz opaskę wokół budynku. Utwardzony kostką został także teren działki nr ewid. [...], stanowiący dojazd - drogę wewnętrzną prowadzącą do budynku na działce nr ewid. [...]. Spadek z działki [...] został skierowany na teren przedmiotowej nieruchomości. Teren wokół budynku został wyrównany, ze spadkiem w kierunku działki 82/8 i [...], jednak ze względu na okoliczność, iż budowa nie została jeszcze zakończona, ustalenie czy doszło do zmiany rzędnych terenu będzie możliwe po złożeniu przez inwestora zawiadomienia o zakończeniu budowy i przedstawieniu geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej. Zauważono, że poziom terenu działki [...] w bliskim sąsiedztwie z działką 82/8 i 82/1 jest na tym samym poziomie. W odniesieniu do pomiarów odległości budynku na przedmiotowej nieruchomości od granicy z działką A.P. ustalono, iż precyzyjnych pomiarów odległości budynku usytuowanego na działce nr ewid. [...] od granicy działki [...] dokonał geodeta W. K. 21 kwietnia 2021 r. Odległości te wynoszą odpowiednio 4,13m w narożniku południowo - zachodnim i 4,00m w narożniku północno - zachodnim. W dniu kontroli o wyznaczonym czasie stawił się A.P., lecz M.C. odmówił mu prawa wstępu na swoją nieruchomość. A.P. obserwował czynności kontrolne z terenu swojej nieruchomości i nie brał udziału przy spisywaniu protokołu. Przedmiotowy protokół nie został odczytany A. P., ponieważ w trakcie trwania kontroli A.P. oddalił się z terenu swojej nieruchomości, po interwencji policji, która przybyła na teren działki [...] i [...] na jego wezwanie. Do protokołu załączono dokumentację fotograficzną, projekt zagospodarowania działki z naniesionymi wymiarami budynku, rzut przyziemia i rzut poddasza z naniesionymi zmianami od projektu.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, jak i doktrynie, prezentowany jest pogląd, iż to czy stwierdzone odstępstwo, mimo że dotyczy jednego z parametrów wymienionych w ust. 5 pkt 1-7 art. 36a cyt. ustawy, ma charakter istotny zależy od okoliczności danej sprawy (zob.m.in. komentarz do art. 36a ustawy Prawo budowlane, red. Z Niewiadomski, Wyd. C. H. Beck, Wydanie 3, Warszawa 2009r.). Za takim rozumieniem wskazanego przepisu, pozostawiającym organom administracji budowlanej pewien margines uznaniowości, przemawia wykładnia celowościowa tego przepisu. Wykładnia gramatyczna prowadziłaby bowiem do wniosku, że każde, nawet nieznaczne odstępstwo należałoby kwalifikować jako odstępstwo istotne. Poglądu powyższego nie może zmieniać co do zasady przepis art. 36a ust. 5a ustawy, wprowadzony nowelą, której celem wszak była dalsza liberalizacja i uproszczenie procedur budowlanych (wyrok WSA w Łodzi z 17.10.2017r., sygn. akt II SA/Łd 659/17 - LEX nr 2390382).
Dokonując analizy zebranego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności rzutu przyziemia organ II instancji stwierdził, że:
- szerokość ściany północnej wg projektu wynosi 8,95m, natomiast wykonano szerokość 9,02m, co spowodowało zmianę o 1,00%;
- szerokość ściany południowej wg projektu wynosi 8,95m, natomiast wykonano szerokość 9,00m, co spowodowało zmianę o 1,00%;
- długość ściany wschodniej wg projektu wynosi 14,65m, natomiast wykonano długość 14,73m, co spowodowało zmianę o 1,00%;
- długość ściany zachodniej wg projektu wynosi 14,65m, natomiast wykonano długość 14,70m, co spowodowało zmianę o 1,00%.
Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy stwierdził, iż charakterystyczne parametry budynku, tj. długość i szerokość budynku zostały nieznacznie zmienione i nie przekraczają 2% projektowanych wartości. Zatem prawidłowo ustalił organ szczebla powiatowego, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z nieistotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Podkreślono, że art. 36a ust. 5 pkt 1 ustawy Prawo budowlane powinien być wykładany racjonalnie. Pewne niewielkie odstępstwa od przewidzianej w projekcie budowlanym kubatury obiektu mogą wynikać z przyczyn od inwestora niezależnych np. z rodzaju użytych materiałów budowlanych oraz użytych do budowy narzędzi, czy też różnic w pomiarach na gruncie.
Dalej organ II instancji wskazał, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta P. w granicach administracyjnych Gminy Miejskiej P. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w Pabianicach nr LXVII/561/06 z dnia 29 czerwca 2006 r., Dz. Urz. Woj. Łódzkiego Nr 330, poz. 2552 z dnia 27 września 2006 r., teren przy ulicy [...] położony jest w jednostce przeznaczonej: N.8.8/MN oraz KDW. Na terenach oznaczonych na rysunku planu symbolem MN ustala się m. in.:
1. przeznaczenie terenu jako podstawowe pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wolnostojącą, bliźniaczą oraz szeregową,
2. warunki podziału terenu na działki, dopuszcza się podziały na działki, wówczas gdy działka powstała w wyniku podziału będzie spełniać łącznie następujące warunki: - minimalna powierzchnia będzie wynosić 600m2 - dla zabudowy wolnostojącej, - minimalna szerokość frontu działki (wzdłuż ulicy) 20m dla zabudowy wolnostojącej - przedmiotowa działka ma szerokość 22,46m,
- będzie posiadać obsługę komunikacyjną z ulicy lokalnej oznaczonej na rysunku planu symbolem KD-L dojazdowej oznaczonej na rysunku planu symbolem KD-D lub wewnętrznej (osiedlowej),
3. warunki zagospodarowania działek:
a. jako maksymalną powierzchnię zabudowy dopuszcza się:
- 25% powierzchni działki dla zabudowy wolnostojącej (powierzchnia działki wynosi 600m2, 25% powierzchni działki to 150m2, a powierzchnia zabudowy budynku wynosi 123,0 m2),
b. obowiązuje minimum powierzchni biologicznej czynnej:
- 20-60% powierzchni działki (proporcjonalnie) dla działek o powierzchni 500-1000m2, zgodnie z zestawieniem powierzchni poszczególnych części zagospodarowania działki powierzchnia biologicznie czynna wynosi 74,1%,
4. warunki dla projektowanej zabudowy:
- maksymalna wysokość zabudowy – 12 m w najwyższym punkcie kalenicy, ograniczenie wysokości do 3 kondygnacji, w tym poddasze użytkowe oraz maksymalna odległość okapu od poziomu terenu - 6,0 m - wysokość przedmiotowego budynku wynosi 7,28m,
- dachu od dwuspadowych do wielospadowych o kącie nachylenia 35° z tolerancją - 15°, wyklucza się pokrycie dachów papą smołową i asfaltową - kąt nachylenia przedmiotowego budynku wynosi 38°, pokrycie dachu stanowi dachówka bitumiczna.
Wobec powyższego - zdaniem organu odwoławczego - przedmiotowy budynek został zrealizowany zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta P..
Następnie organ wojewódzki zaznaczył, że Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Zarząd Zlewni w Sieradzu odpowiadając na wystąpienie organu I instancji z 8 stycznia 2024 r., pismem z 5 lutego 2024 r. poinformował, że z mapy ewidencyjnej wynika, że działki o nr ewid. [...], [...] i [...] zlokalizowane są w obszarze zmeliorowanym w ramach obiektu "[...]", dla których w zasobach ewidencyjnych nie ma planów powykonawczych z przebiegiem urządzeń drenarskich. Ustalenie faktycznego przebiegu podziemnych rurociągów drenarskich, w przypadku takiej konieczności, należy do właściciela gruntu (Inwestora zadania). Od czasu powstania Wód polskich, tj. od 1 stycznia 2018 r. do chwili obecnej Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w Sieradzu nie wydawał pozwolenia wodnoprawnego na wniosek M.C. dotyczącego przebudowy urządzeń melioracyjnych na działkach nr [...], [...] i [...], obręb [...] P., gm. P., jak również obecnie nie prowadzi postępowania w tym zakresie.
W aktach sprawy znajduje się pismo Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Łodzi z 21 września 2015 r., kierowane do Z. s.c., które informuje, że trasa projektowanej sieci kanalizacji sanitarnej w K. i P. (oś. [...]), obr. [...] - przebiega przez tereny zmeliorowane (sieć drenarska, rowy melioracyjne i nawodnienie deszczowniane). W zasobach archiwalnych posiadamy na ten teren tylko mapy ewidencyjne w skali 1:5000 z naniesionym zasięgiem zmeliorowanych działek. Nie posiadamy map powykonawczych z dokładnym układem sieci drenarskiej.
Przy piśmie z 7 stycznia 2020 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie przesłało kserokopie mapy ewid. w skali 1:5000 m. P., z wkreślonym przebiegiem urządzeń melioracyjnych, jednak kopia ta jest nieczytelna i nie pozwala na zweryfikowanie zaznaczonego na niej przebiegu urządzeń melioracyjnych.
Z notatki służbowej sporządzonej 13 grudnia 2019 r. wynika, że pracownik Wód Polskich udzielił pracownikowi organu I instancji informacji, że teren, na którym prowadzone są roboty budowlane związane z budową budynku mieszkalnego na nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], znajduje się w obszarze zmeliorowanym. Natomiast przy piśmie z 7 stycznia 2020 r. Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie przesłał organowi szczebla powiatowego fragment kserokopii mapy ewidencyjnej w skali 1:5000 m.P., z wkreślonym przebiegiem urządzeń melioracyjnych.
Prowadząc ponownie postępowanie wyjaśniające, zgodnie z wytycznymi zawartymi w decyzji kasacyjnej z 19 października 2022 r., nr 240/2022, znak: WOP.7721.1056.2021.DB, organ I instancji pismem z 8 stycznia 2024 r. wystąpił do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Zarząd Zlewni w Sieradzu z prośbą o udzielenie informacji, czy na działkach o nr ewid. [...], [...] i [...], obręb [...], położonych w P., ul. [...], występują urządzenia melioracji wodnych.
Odpowiadając na ww. wystąpienie zastępca dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Zarząd Zlewni w Sieradzu pismem z 5 lutego 2024 r. poinformował, że z mapy ewidencyjnej wynika, że działki o nr ewid. [...], [...] i [...] zlokalizowane są w obszarze zmeliorowanym w ramach obiektu "[...]", dla których w zasobach ewidencyjnych nie ma planów powykonawczych z przebiegiem urządzeń drenarskich. Ustalenie faktycznego przebiegu podziemnych rurociągów drenarskich, w przypadku takiej konieczności, należy do właściciela gruntu (Inwestora zadania). Od czasu powstania Wód polskich, tj. od 01.01.2018r. do chwili obecnej Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w Sieradzu nie wydawał pozwolenia wodnoprawnego na wniosek Pana M.C. dotyczącego przebudowy urządzeń melioracyjnych na działkach nr [...], [...] i [...], obręb [...] P., gm. P., jak również obecnie nie prowadzi postępowania w tym zakresie.
W dniu 14 marca 2024 r. w siedzibie organu szczebla podstawowego przeprowadzono rozprawę administracyjną w sprawie dotyczącej budowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych, usytuowanych na nieruchomościach położonych w P. przy ul. [...] (działka nr ewid. [...], [...] i [...]) przy udziale M.C., U.P. (kierownika budowy) oraz A.P.. Ww. osoby pouczone zostały o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, zgodnie z art. 233 Kodeksu karnego. U.P. oświadczyła, iż M.C. budował przy ul. [...] pięć budynków. W trakcie robót ziemnych nie natrafiono na meliorację, ani robotnicy nie zgłaszali że na coś natrafili, nie wykopano żadnych rurek. W czasie wykonywania wykopów pod ww. przyłącze również nie stwierdzono by w gruncie były melioracje. Z kolei M.C. oświadczył, iż jest inwestorem 5 budynków mieszkalnych jednorodzinnych wybudowanych przy ul. [...] w P. Świadek zeznał, że w czasie prowadzonej budowy nie natrafiono na melioracje i nie widział urządzeń melioracyjnych na działkach na których budował budynki.
W aktach sprawy znajduje się również protokół spisany 16 czerwca 1994 r. w Urzędzie Gminy P. w sprawie wyłączenia z ewidencji urządzeń melioracyjnych obiektu melioracyjnego K., na terenie którego obecnie znajdują się działki należące do M.C., w tym działki nr ewid. [...] i [...] i wsi G. (str. 544). Jak wynika z treści protokołu postanowiono wyłączyć z ewidencji urządzeń melioracyjnych na obiekcie K.:
- 251,1 ha zmeliorowanych gruntów ornych w tym obszar nawadniany 6ha,
- rowy i cieki naturalne 6,995 m,
- budowle na rowach 7szt., w tym przepusty 7szt.,
- sieć drenarska 251,1 ha,
- budowle drenarskie 38 szt., w tym 8 szt. studzienek drenarskich i 30szt. wylotów drenarskich, - deszczownie 1 szt., powierzchnia nawadniania 6ha, - agregaty deszczowniane 1 szt., - rurociągi przenośne 700m,
- studzienki dla ujść wodnych podziemnych 1 szt.
Wymienione inwestycje wybudowane były w 1964-1967 roku. Po tym czasie nastąpiła intensywna zabudowa terenu, szczególnie na skutek samowoli budowlanych. W latach późniejszych tereny te były przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową i ogrodniczą (szklarnie). W związku z powyższym nastąpiła dewastacja sieci drenarskiej bez możliwości konserwacji i naprawy. W 1990 r. cały obszar został przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową, usługową, ogrodniczą i rolniczą z możliwością zabudowy i inne. Zatem rejon ul. [...] został wyłączony z systemu melioracji.
Regulacje prawne dotyczące melioracji zawarte są w ustawie z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U z 2021 r., poz. 2233). Według art. 196 Prawa wodnego ewidencję urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów prowadzą Wody Polskie.
W ocenie organu II instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pabianicach podjął wszelkie czynności mające na celu ustalenie czy na przedmiotowej działce znajdują się urządzenia melioracji wodnych. W uzasadnieniu badanej decyzji organ I instancji wskazał, iż to z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego winno wynikać czy teren jest zmeliorowany, bowiem procedura jego uchwalania wiąże się z wieloma uzgodnieniami, w tym również z Wodami Polskimi, które określają czy na danym terenie istnieją urządzenia melioracyjne. Jak wynika z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta P. w granicach administracyjnych Gminy Miejskiej P., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w Pabianicach nr LXVI1/561/06 z dnia 29 czerwca 2006 r., dla terenu na którym położone są przedmiotowe działki, w zakresie odprowadzania ścieków deszczowych plan przewiduje odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z ulic i intensywnie zurbanizowanych terenów poprzez istniejącą, rozbudowaną sieć miejskich kanałów deszczowych. Odbiornikami wód opadowych i ścieków deszczowych z kanalizacji deszczowej są rzeka [...] z odpływami, [...] spod P. oraz rzeka [...] w K. dla [...]. Wody opadowe "umownie czyste" w terenach zabudowy letniskowej i mieszkaniowej jednorodzinnej mogą być odprowadzane powierzchniowo i zagospodarowane na terenie działek lub na terenach publicznych w osiedlu. Zatem w przedmiotowym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zarówno w jego tekście jak i rysunku brak jest informacji jakoby teren na którym zaprojektowano budowę 5 budynków mieszkalnych jednorodzinnych były zmeliorowane. Zatem kwestia ta została wyjaśniona w sposób nie budzący żadnych wątpliwości.
Ponadto w uzasadnieniu badanej decyzji organ I instancji wskazał, iż decyzja Starosty Pabianickiego z 27 marca 2012 r., nr 198/2012, znak: AB.6740.135.2012, była wielokrotnie kwestionowana przez A.P.. Ostatecznie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 18 marca 2024 r., znak: DOR.7110.363.2023.URA, po rozpatrzeniu odwołania A.P. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Łódzkiego z 15 września 2023 r., nr 229/2023, znak: GPB-III.7840.24.2022, którą odmówiono stwierdzenia nieważności Starosty Pabianickiego z 27 marca 2012 r., nr 198/2012, znak: AB.6740.135.2012, o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, budowę zewnętrznych instalacji: wodociągowej, elektroenergetycznej, kanalizacji sanitarnej z szczelnym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, zewnętrznej i wewnętrznej instalacji gazu ziemnego na działkach nr ewid. [...], [...] w P., przy ul. [...]. W ocenie organu odwoławczego kontrolowana decyzja pozwolenia na budowę wydana przez Starostę Pabianickiego z 27 marca 2012 r., nr 198/2012, znak: AB.6740.135.2012, nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Ponadto GINB ocenił, że przedłożona przez Inwestora dokumentacja projektowa jest zgodna z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta P., jak i powszechnie obowiązującymi przepisami techniczno - budowlanymi, obejmuje całość zamierzonego przedsięwzięcia budowlanego, jest kompletna, zawiera wszystkie wymagane prawem uzgodnienia i opinie. Została opracowana i sporządzona przez podmioty legitymujące się wymaganymi uprawnieniami budowlanymi.
Wobec powyższego organ I instancji prawidłowo uznał, iż budowa realizowana jest zgodnie z decyzją Starosty Pabianickiego z 27 marca 2012 r., nr 198/2012, znak: AB.6740.135.2012 i brak jest na tym etapie postępowania podstaw do ingerencji na podstawie ustawy Prawo budowlane i wydania decyzji merytorycznej. Nie ma zatem podstaw do kwestionowania legalności i prawidłowości decyzji z 16 kwietnia 2024 r., nr 52/2024, znak: PINB/7355/40/JŁ/2020. W tym stanie rzeczy ŁWINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Odnosząc się natomiast do zarzutów wnoszonych licznymi skargami z 23 lipca 2024 r., 26 lipca 2024 r. oraz z 1 sierpnia 2024 r. przez A.P. organ odwoławczy wyjaśnił, iż wskazywane przez skarżącego wymiary 7,65 m i 0,5 m nie stanowią szerokości budynku. Po dokładnym przeanalizowaniu projektu zagospodarowania działki, stanowiącego załącznik do decyzji Starosty Pabianickiego z 27 marca 2012 r., nr 200/2012, znak: AB.6740.135.2012, organ II instancji wyjaśnił, iż wymiar 7,65 m jest to wymiar odcinka, równoległego do budynku, przyłącza gazu, którego długość zgodnie z projektem zagospodarowania działki wynosi 10,65 m, natomiast wymiar 0,5 m jest to wymiar wejścia przyłącza wody do budynku. Natomiast wymiary szerokości i długości budynku zaznaczone zostały na projekcie zagospodarowania działki wyżej i wynoszą odpowiednio szerokość 8,95 m i długość 14,65 m.
Organ odwoławczy odniósł się również do wymogów prawnych dotyczących tablicy informacyjnej, o której mowa w art. 45b Prawa budowlanego oraz dodał, że jak wynika z treści protokołu z przeprowadzonych 9 lipca 2024 r. czynności kontrolnych budowa oznaczona była tablicą informacyjną. Dokonując analizy materiału fotograficznego stwierdzono, że tablica informacyjna umieszczona została w oknie budynku, w miejscu widocznym od drogi.
Ponadto w aktach sprawy znajduje się protokół z kontroli budowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] (działka nr ewid. [...], [...]) przeprowadzonej 12 grudnia 2019 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pabianicach. W treści tego protokołu znalazł się m. in. zapis, iż dokumentacja jakości wbudowanych wyrobów budowlanych zgodnie z art. 10 ustawy Prawo budowlane prowadzona jest właściwe.
Organ podkreślił ponownie, że inwestycja jest realizowana na podstawie pozwolenia na budowę, zaś w postępowaniu przed organami nadzoru nie można ponownie rozstrzygać kwestii ostatecznie i prawomocnie załatwionych w toku postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, w tym w szczególności odpowiedniego usytuowania obiektów na działce budowlanej i poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 u.p.b.), o ile nie wiążą się one z dokonanymi odstępstwem. Zaś uruchomienie postępowania odwoławczego nie może w żaden sposób prowadzić do ponownego badania zamierzenia budowlanego jako całości, skoro te kwestie były przedmiotem postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę.
Na ostateczną decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył A.P., zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Skarżący zakwestionował dokonanie w toku postępowania pomiarów geodezyjnych spornej budowy oraz ustalenia w zakresie skierowania spadku na działce numer [...], mimo tego że nie została zakończona budowa.
Ponadto skarżący zakwestionował ustalenia organów w zakresie uznania umieszczenia tablicy informacyjnej przez inwestora za zgodne z prawem i uznania działki numer [...] za drogę publiczną.
Skarżący zażądał również wyjaśnienia, dlaczego odmówiono mu prawa wstępu na drogę publiczną w czasie kontroli.
Odwołując się do protokołu z 16 czerwca 1994 r. sporządzonego w Urzędzie Gminy P. w sprawie wyłączenia z ewidencji urządzeń melioracyjnych obiektu melioracyjnego nazwa K., na terenie którego obecnie znajdują się działki, które należą do M.C. w tym działki nr [...] i [...] skarżący podniósł, że inspektor nadzoru budowlanego wskazuje na samowole budowlane i na działki [...] i [...], w żaden sposób nie zaprzeczył, że na działce numer [...] i [...] należących do M.C. nie ma żadnych samowoli budowlanych. W związku z tym skarżący podał w wątpliwość, że przedstawiany protokół zawiera i opisuje stan faktyczny.
Zdaniem skarżącego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pabianicach oraz Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ukrywa prawdę, że w aktach sprawy dotyczącej nieruchomości skarżącego i budowy domu na działce numer [...] i [...] jest podłożony protokół z 16 czerwca 1994 r. o wyłączeniu z ewidencji urządzeń melioracyjnych obiektu melioracyjnego K. i wsi G.. Wyłączenie z ewidencji urządzeń melioracyjnych dotyczy jedynie obiektu wsi K. i wsi G., nie dotyczy wsi D.. W protokole nie ma żadnej mowy o wsi D., ani o obiekcie melioracyjnym D. Działka nr [...] i nr [...] stanowiąca obecnie własność M.C. i nieruchomość skarżącego w 1994 r. znajdowały się w mieście P., wieś [...] w 1988 roku została włączona do miasta P., o czym świadczy uchwała Rady Narodowej Miasta Łodzi z 29 czerwca 1987 r.
Skarżący podniósł, że w dalszym ciągu brak jest danych osobowych pracowników, którzy wykonywali roboty ziemne pod fundamenty. Żąda przesłuchania tych pracowników, gdyż mogą oni ujawnić prawdę o dacie rozpoczęcia robót ziemnych na działce nr [...], co pozwoli ustalić czy został zachowany termin wyznaczony pozwoleniem na budowę na rozpoczęcie budowy. Skarżący domaga się wyjaśnienia, dlaczego inwestor zataił przez Starostą, że na jego działce nr [...] są urządzenia melioracyjne. Zdaniem skarżącego, pozwolenie na budowę uzyskano wskutek przestępstwa, ponieważ inwestor ukrył prawdę o tym, że na jego działce są urządzenia melioracji wodnych albo fałszywie zeznał, że działał zgodnie z przepisami prawa wodnego.
Ponadto skarżący zażądał wyjaśnienia, dlaczego wpisy w dzienniku budowy są ogólne a nie szczegółowe. Nadto autor skargi żąda wyjaśnienia dlaczego fundamenty były wykonywane przez cały tydzień, czy wykopy wykonywano ręcznie, kiedy rozpoczęto zalewanie fundamentów. Jeżeli 21 marca 2014 r. dokonano niwelacji terenu, to dlaczego na zdjęciu z 24 lutego 2021 r. teren wokół budynku jest niezniwelowany. Ponadto, skarżący domaga się wyjaśnienia czy prawdą jest, że na terenie Skarbu Państwa były samowole budowlane i co z tym zrobiły organy nadzoru budowlanego.
Na koniec skarżący zakwestionował ustalenia organów w zakresie nieistnienia na terenie budowy urządzeń melioracyjnych. W tym zakresie załączył do skargi ugody sporządzone 28 sierpnia 1998 r. świadczące według niego o tym, że wbrew fałszywemu protokołowi z 16 czerwca 1994 r. i wbrew fałszywym stwierdzeniom łódzkich i pabianickich inspektorów, melioracja na terenie Z. dobrze funkcjonowała i że niezbędne jest odtworzenie dobrze funkcjonującej melioracji.
W uzupełnieniu do skargi z 12 września 2024 r. A.P. zażądał przedstawienia certyfikatu na wbudowane materiały budowlane na działce nr [...] i deklaracji zgodności, mogących zaświadczyć o tym, że dokumentacja jakości wbudowanych wyrobów budowlanych, zgodnie z art. 10 ustawy Prawo budowlane, prowadzona jest właściwie.
Skarżący ponownie zażądał, aby wyjaśniono dlaczego inwestor M.C. nigdy nie ujawnił dokumentów melioracyjnych zarówno Prezydentowi Miasta Pabianic, jak i Staroście Pabianickiemu.
W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wniósł o oddalenie skargi.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego dokonania pomiarów przez geodetę W.K. organ II instancji wyjaśnił, że jak wynika z pieczątki W.K. jest geodetą uprawnionym, posiadającym uprawnienia Nr [...]. Wpisom uprawnionego geodety, posiadającego wymagane uprawnienia zawodowe do wykonywania samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii, na mocy przepisu art. 76 ust. 2 k.p.a., przysługuje domniemanie prawdziwości i domniemanie zgodności z prawda. Prace geodezyjne takie jak projektowanie i wykonywanie pomiarów geodezyjnych, wykonywanie zdjęć lotniczych, dokonywanie obliczeń, sporządzanie i przetwarzanie dokumentacji geodezyjnej, a także zakładanie i aktualizację baz danych, pomiary i opracowania fotogrametryczne, grawimetryczne, magnetyczne i astronomiczne związane z realizacją zadań w dziedzinie geodezji i kartografii oraz krajowego systemu informacji o terenie nie należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w aktach sprawy znajduje się Inwentaryzacja budynku mieszkalnego z przyłączem eN, wykonana 11 marca 2021 r. przez geodetę uprawnionego W.K.. Na inwentaryzacji tej zaznaczono odległość budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr ewid. [...] do granicy z działką sąsiednią.
Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego dokonanych wpisów w dzienniku budowy organ II instancji wyjaśnił, iż zgodnie z § 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z 22 grudnia 2022 r. w sprawie dziennika budowy oraz systemu Elektroniczny Dziennik Budowy wpisów dokonuje się w taki sposób, aby wynikała z nich kolejność przebiegu robót budowlanych, zdarzeń i okoliczności, o których mowa w art. 47a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Wpisy zamieszcza się w porządku chronologicznym, w sposób uniemożliwiający dokonanie późniejszych uzupełnień. Natomiast zgodnie z art. 47a ust. 1 ustawy prawo budowlane dziennik budowy stanowi dokument urzędowy przeznaczony do rejestrowania przebiegu robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących wtoku wykonywania robót budowlanych, mających znaczenie przy ocenie technicznej prawidłowości wykonywania tych robót.
Biorąc powyższe pod uwagę organ wojewódzki stwierdził, że przepisy nie regulują czy wpisy dokonywane w dzienniku budowy winny być ogólne czy szczególne. Zatem zarzut ten należy uznać za bezzasadny.
W piśmie z 19 listopada 2024 r. skarżący podniósł, że Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się bezczynności w sprawie budowy domu na działce nr [...] i na działce nr [...] prowadzonej przez M.C.. Bezczynność Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na dowód tego skarżący załączył postanowienie wydane 3 listopada 2022 r. przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie.
Skarżący podniósł, że sprawa budowy domu na działce nr [...] i na działce nr [...] rozpoczęła się w 2018 r. W związku z tym zażądał wyjaśnienia, dlaczego przez tak długi okres czasu Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszał rażąco prawo w sprawie dotyczącej budowy domu na działce nr [...] i nr [...] przez M.C..
Ponadto skarżący zażądał wyjaśnienia sprawy i ujawnienia osób winnych bezczynności, dlaczego w ciągu 2 lat nie zostały ujawnione osoby winne bezczynności i w jakim celu Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, jaki interes ma Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, by nie dopuścić do ujawnienia całej prawdy w sprawie budowy domu przez M.C. na działce nr [...], [...].
Powyższe argumenty i żądania skarżący podtrzymał w pismach procesowych z 12 grudnia 2024 r., 19 lutego 2025 r. oraz 21 lutego 2025 r.
Na rozprawie 26 lutego 2025 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o dopuszczenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi oraz do pisma skarżącego z 21 lutego 2025 r. Oświadczył, że zna treść ww. pisma skarżącego.
Sąd postanowił oddalić wnioski dowodowe zawarte w skardze oraz w piśmie procesowym skarżącego z 21 lutego 2025 r.
Pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i wniósł o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu oświadczając, że koszty pomocy prawnej nie zostały uiszczone przez skarżącego w całości ani w części.
Skarżący oświadczył, że popiera skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn.zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny bada czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracyjnymi.
Sąd badając w świetle zakreślonych wyżej kryteriów legalność decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 9 sierpnia 2024 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pabianicach z 16 kwietnia 2024 r. stwierdził, że odpowiadają one przepisom obowiązującego prawa, wobec czego brak jest podstaw do usunięcia ich z obrotu prawnego.
W rozpatrywanej sprawie istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na nieruchomości położonej w P., przy ul. [...] (dz. nr ew. [...] i [...]), obręb [...] prowadzona jest zgodnie z przepisami prawa budowlanego i prawa wodnego, ponieważ - w przekonaniu skarżącego - inwestor w toku postępowania o pozwolenie na budowę oraz w trakcie prowadzenia robót budowlanych zataił występowanie na terenie inwestycji urządzeń melioracyjnych.
Punkt wyjścia do rozważań stanowić musi przypomnienie, że decyzją z 27 marca 2012 r. nr 198/2012, znak: AB.6740.135.2012 Starosta Pabianicki zatwierdził projekt budowlany i udzielił J.C. i M.C. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, budowę zewnętrznych instalacji: wodociągowej, elektroenergetycznej, kanalizacji sanitarnej z szczelnym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, zewnętrznej i wewnętrznej instalacji gazu ziemnego na działkach nr ewid. [...], [...] w P., przy ul. [...]. Następnie decyzją z 12 marca 2019 r. nr 185/2019, znak: AB.6740.135.2012 Starosta Pabianicki, w trybie art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1202), na wniosek inwestorów, zmienił własną ostateczną decyzję z 27 marca 2012 r. nr 198/2012, znak: AB.6740.135.2012 w zakresie rezygnacji ze szczelnego zbiornika do gromadzenia nieczystości ciekłych na rzecz budowy instalacji kanalizacji sanitarnej oraz zmiany przebiegu instalacji wodociągowej, na działkach nr ew. [...] i [...] przy ul. [...], (obręb [...]), w P., w oparciu o przedłożony projekt zamienny. Pozostałe warunki zawarte w decyzji z 27 marca 2012 r. pozostały bez zmian.
Wspomniane wyżej decyzje posiadają przymiot ostateczności i prawomocności w rozumieniu art. 16 k.p.a., który stanowi, że decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych (§ 1). Decyzje ostateczne, których nie można zaskarżyć do sądu, są prawomocne (§ 3). Wypływająca z art. 16 § 1 k.p.a. zasada trwałości decyzji administracyjnych w swoim formalnym aspekcie wyraża się w tym, że ostateczne decyzje obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Jest to tzw. domniemanie mocy obowiązującej decyzji. Zasada trwałości decyzji administracyjnej powinna skutkować honorowaniem stanu prawnego wynikającego z ostatecznej decyzji. Oznacza to, że ani Sąd, ani organ administracyjny nie są uprawnieni do jej kwestionowania, w szczególności pod względem jej merytorycznej zasadności i są nią związani dopóki ostateczna decyzja rozstrzygająca określoną kwestię pozostaje w obrocie prawnym. Jej adresaci mają natomiast prawo oczekiwać, że decyzja ponownie rozstrzygająca tę sprawę, co do jej istoty nigdy nie zapadnie. Zasada ta, zwana res iudicata (tj. powaga rzeczy osądzonej) zapewniająca stabilizację i pewność obrotu prawnego została zabezpieczona sankcją nieważności (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.) przed ponownym rozstrzygnięciem tożsamej sprawy. Innymi słowy, decyzja ostateczna z mocy art. 16 § 1 k.p.a., korzysta z domniemania legalności i prawidłowości, wiąże erga omnes i dopóki funkcjonuje w obrocie prawnym, dopóty organ, podobnie zresztą jak i Sąd, zobowiązany jest do jej uwzględnienia przy wydawaniu swojego rozstrzygnięcia.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący starał się, choć nieskutecznie, wyeliminować z obrotu prawnego decyzję Starosty Pabianickiego o pozwoleniu na budowę z 27 marca 2012 r. inicjując postępowanie o stwierdzenie jej nieważności. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 18 marca 2024 r., znak: DOR.7110.363.2023.URA, po rozpatrzeniu odwołania A.P. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Łódzkiego z 15 września 2023 r., nr 229/2023, znak: GPB-III.7840.24.2022, którą odmówiono stwierdzenia nieważności ww. Starosty Pabianickiego z 27 marca 2012r., Nr 198/2012, znak: AB.6740.135.2012.
W ocenie GINB ww. decyzja o pozwoleniu na budowę nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Przedłożona przez inwestora dokumentacja projektowa jest zgodna z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta P., jak i powszechnie obowiązującymi przepisami techniczno - budowlanymi, obejmuje całość zamierzonego przedsięwzięcia budowlanego, jest kompletna, zawiera wszystkie wymagane prawem uzgodnienia i opinie. Nadto została opracowana i sporządzona przez podmioty legitymujące się wymaganymi uprawnieniami budowlanymi.
Wobec tego, skoro decyzja o pozwoleniu na budowę z 27 marca 2012 r. oraz zmieniająca ją decyzja z 12 marca 2019 r. funkcjonują w obrocie prawnym i dotychczas nie zostały z niego wyeliminowane w prawem przewidzianym trybie, niedopuszczalne jest w toku postępowania w sprawie oceny budowy budynku mieszkalnego na dz. nr [...] i [...] z przepisami prawa budowlanego i prawa wodnego, pod kątem występujących na terenie inwestycji urządzeń melioracyjnych, ponowne weryfikowanie przesłanek dopuszczalności wydania decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzonego tą decyzją projektu budowlanego czy też ocena tej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z przepisami obowiązującego prawa. Nadto, poddane kontroli tutejszego Sądu postępowanie administracyjne organów nadzoru budowlanego nie może być traktowane jako substytut postępowań nadzwyczajnych.
Przechodząc następnie do kluczowego zagadnienia, a mianowicie oceny czy roboty budowlane przy budowie spornego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. nr [...] i [...] prowadzone są zgodnie z przepisami prawa budowlanego oraz prawa wodnego (pod kątem występowania na terenie inwestycji urządzeń melioracyjnych) wyjaśnić trzeba, iż rolą organów nadzoru budowlanego w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy było przede wszystkim zweryfikowanie, czy budowa prowadzona jest zgodnie z udzielonym inwestorowi pozwoleniem na budowę oraz zatwierdzonym tą decyzją projektem budowlanym.
W sprawie, jak trafnie przyjął Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r., poz. 1333) w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej mocą ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471 - dalej w skrócie "ustawa zmieniająca"), która zgodnie z jej art. 39 weszła w życie z dniem 19 września 2020 r. Stosownie do treści art. 25 ustawy zmieniającej do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1, stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Według art. 27 ust. 1 ustawy zmieniającej, do zamierzeń budowlanych realizowanych w oparciu o projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych: pkt 1 - w przypadkach, o których mowa w art. 25 i art. 26, pkt 2 - dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę albo dokonano skutecznego zgłoszenia - przepisy ustaw zmienianych w art. 1-4, art. 6 oraz art. 8-24 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.
Z materiału aktowego weryfikowanej sprawy wynika, że postępowanie niniejsze zostało wszczęte i nie zostało zakończone przed dniem 19 września 2020 r., wobec czego organy obu instancji prawidłowo rozpatrywały sprawę na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed nowelizacji.
Zgodnie jednak z art. 28 pkt 1 lit. a) ustawy zmieniającej, do spraw, o których mowa w art. 25-27 stosuje się przepisy art. 36a ust. 5 i art. 40 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Po myśli art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie:
1) projektu zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany;
2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego dotyczących:
a) powierzchni zabudowy w zakresie przekraczającym 5%,
b) wysokości, długości lub szerokości w zakresie przekraczającym 2%,
c) liczby kondygnacji;
3) warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osoby starsze;
4) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części;
5) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;
6) wymagającym uzyskania lub zmiany decyzji, pozwoleń lub uzgodnień, które są wymagane do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub do dokonania zgłoszenia:
a) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-4, lub
b) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a, oraz instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d;
7) zmiany źródła ciepła do ogrzewania lub przygotowania ciepłej wody użytkowej, ze źródła zasilanego paliwem ciekłym, gazowym, odnawialnym źródłem energii lub z sieci ciepłowniczej, na źródło opalane paliwem stałym.
Stwierdzenie przez organ w toku postępowania wyjaśniającego istotnego odstępstwa od warunków udzielonego pozwolenia na budowę bez uprzedniego uzyskania przez inwestora decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę i zatwierdzającej projekt budowlany zamienny mogłoby bowiem skutkować wstrzymaniem robót budowlanych, na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4, ust. 2 i 3 Prawa budowalnego, a następnie uruchomieniem postępowania naprawczego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 budowlanego, którego zasadniczym celem byłoby sporządzenie i przedstawienie przez inwestora projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem a następnie wydanie przez organ decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego.
Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej winny stać na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie do treści art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organy zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy pamiętając, że ocena, czy dana okoliczność została udowodniona możliwa jest wyłącznie na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Organy administracji publicznej zobowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności i równego traktowania, a także zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, zaś przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 8 § 1 i art. 10 § 1 k.p.a.).
W przekonaniu Sądu zgromadzony w sprawie kompletny materiał dowodowy pozwala zgodzić się ze stanowiskiem organów obu instancji, że budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. nr ew. [...] i [...] przy ul. [...] w P. realizowana jest zgodnie z udzielonym inwestorowi pozwoleniem na budowę i obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa budowlanego.
Zgodnie z załączonym do akt administracyjnych protokołem kontroli budowy z 12 grudnia 2019 r. roboty związane z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego realizowane są na podstawie decyzji Starosty Pabianickiego z 27 marca 2012 r. nr 198/2012, znak: AB.6740.135.2012. Stan zaawansowania robót: wykonano ściany parteru i poddasza, zamontowano więźbę dachową, w dniu kontroli roboty budowlane nie były prowadzone. Kierownikiem budowy oraz autorem projektu budowlanego w zakresie architektury i konstrukcji jest U.P., posiadająca uprawnienia budowlane 154/93/WŁ. Plan Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia został sporządzony. Kierownik budowy w złożonym oświadczeniu o podjęciu się funkcji oświadczył, że sporządził plan BiOZ. Na dzień kontroli plan BiOZ był aktualny. Roboty budowalne rozpoczęto 26 marca 2014 r. Zawiadomienie o zamiarze rozpoczęcia robót przyjęto bez zastrzeżeń. Tablica informacyjna budowy prawidłowa. Przebieg robót budowlanych rejestrowany jest w dzienniku budowy nr [...] wydanym przez organ administracji architektoniczno-budowlanej [...] marca 2014 r. Dziennik budowy prowadzony jest prawidłowo. Obsługa geodezyjna prowadzona jest bez zastrzeżeń. Obiekt został wyznaczony na gruncie 5 marca 2014 r. przez uprawnionego geodetę W.K.. Dokumentacja jakości wbudowanych wyrobów budowlanych zgodnie z art. 10 ustawy Prawo budowlane prowadzona jest właściwie. Zauważone w trakcie kontroli odstępstwa od warunków decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zatwierdzonego projektu budowlanego - stwierdzono odstępstwo polegające na zmianie układu ścian wewnątrz budynku w poziomie kondygnacji parteru. Zgodnie z załączoną do protokołu dokumentacją fotograficzną tablica informacyjna zlokalizowana została od strony drogi dojazdowej - dz. nr ew. [...].
Z akt sprawy wynika również, że na 24 lutego 2021 r. organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji wyznaczył oględziny, o których powiadomił strony postępowania. W trakcie czynności kontrolnych ustalono: w dniu oględzin było słonecznie. Temperatura powietrza wynosiła ok. 11 stopni. Nastąpił gwałtowny wzrost temperatury, przez który zalegający śnieg uległ roztopieniu. Na terenie nieruchomości i jak i na nieruchomościach sąsiednich stała woda z roztopów utrudniająca dostęp do budynku. Dokonano pomiarów budynku i jego odległości od ogrodzeń dalmierzem firmy Bosch 150 Laser i taśmą mierniczą stalową Topex o długości 5 m. Wyniki pomiarów przedstawiono na kopiach zatwierdzonego projektu kolorem czerwonym. W dniu oględzin stwierdzono, że budowa była oznaczona tablicą informacyjną. Teren nie jest jeszcze zagospodarowany zgodnie z projektem. Nie wykonano instalacji, utwardzeń. Nie dokonano niwelacji terenu (na nieruchomości znajduje się hałda ziemi z wykopów pod fundamenty). Na działce nr [...] wysypany został tłuczeń. Ponadto na działce nr ewid. [...] ustawiony został ustęp suchy. Dokonano m. in. pomiarów odległości budynku mieszkalnego od ogrodzenia zlokalizowanego po stronie południowej i wynosi ona 4,20 m. Budynek będący przedmiotem oględzin znajduje się w stanie surowym otwartym - wykonano ocieplenie ścian zewnętrznych i warstwę podkładową na dachu. Pomiary budynku wykazały, że charakterystyczne parametry budynku - długość i szerokość zostały nieznacznie zmienione, ale nie przekraczają 2% projektowanych wartości. W dniu oględzin stwierdzono, że na kondygnacji parteru nie zrealizowano ściany wydzielającej wiatrołap, nie wykonano komina w pokoju dziennym, nie wykonano dodatkowego korytarza powiększając powierzchnię pokoju oznaczonego na projekcie nr 1, 5, nie wydzielono schowka pod schodami, nie wykonano ścianki wydzielającej kotłownię, zrezygnowano z wykonania drzwi do kotłowni w ścianie zewnętrznej. Na poddaszu nie wykonano żadnych ścian wewnętrznych, wymurowana została jedynie ściana pomiędzy częścią garażową i mieszkalną. Dokonano pomiarów wysokości części mieszkalnej w okapie i części garażowej w okapie i do spodu belki kalenicowej, a wyniki przedstawiono na szkicu. Teren wokół budynku nie jest wyrównany i jest częściowo podtopiony w wyniku warunków atmosferycznych. W dniu oględzin nie stwierdzono aby roboty budowlane prowadzono w sposób zagrażający bezpieczeństwu ludzi lub mienia lub środowiska. Nie stwierdzono żadnych załamań ogrodzenia (w tym po stronie południowej).
Z materiału aktowego wynika również, że postanowieniem z 8 marca 2021 r. organ pierwszej instancji, mając na względzie konieczność ustalenia, czy parametry charakterystyczne zrealizowanego budynku: takie jak wysokość, długość i szerokość, a także jego lokalizacja są zgodne z założeniami zatwierdzonego projektu oraz fakt, że PINB nie dysponuje dostatecznie precyzyjnymi urządzeniami, umożliwiającymi dokonanie ww. ustaleń, zobowiązał inwestorów do przedłożenia w terminie do 15 kwietnia 2021 r. dowodu z opinii uprawnionego geodety na okoliczność usytuowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] i [...] oraz ustalenia jego wysokości. Z przedłożonej przez inwestora inwentaryzacji budynku mieszkalnego z przyłączem eN z 11 marca 2021 r., sporządzonej przez geodetę uprawnionego W.K. pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia wynika, że odległości budynku usytuowanego na działce nr ewid. [...] od granicy działki [...] znajduje się w odległości odpowiednio 4,13 m w narożniku południowo - zachodnim i 4,00 m w narożniku północno - zachodnim. Według oświadczenia geodety uprawnionego W.K. z 21 kwietnia 2021 r. zainwentaryzowane obiekty budowlane: budynek mieszkalny i przyłącze elektroenergetyczne wykonane na działce nr [...] przy ul. [...] w P. pod względem sytuacyjno-wysokościowym zostały zrealizowane zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę. Zgodnie zaś z oświadczeniem W.K. z 13 maja 2021 r., 21 kwietnia 2021 r. wykonano pomiar wysokości w kalenicy budynku mieszkalnego. Pomierzona wysokość budynku wynosi 8,00 m, zaś projektowana wysokość budynku 7,88m.
Z uwagi na to, że kwestia odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę nie została dostatecznie wyjaśniona w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, co zresztą zasadnie wytknął Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji kasacyjnej z 19 października 2022 r. oraz w postanowieniu z 14 czerwca 2024 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi 9 lipca 2024 r. przeprowadził kolejne oględziny nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] (dz. nr [...] i [...]). W dniu kontroli budowa osiągnęła stan surowy zamknięty, roboty budowlane nie były prowadzone. W wyniku przeprowadzonych pomiarów ustalono, iż wymiary budynku wynoszą odpowiednio: całkowita długość budynku od strony wschodniej 14,73 m, od strony zachodniej 14,70 m, całkowita szerokość budynku od strony południowej wynosiła 9,00 m, natomiast od strony północnej 9,02 m. Pomiary budynku wykazały, że charakterystyczne parametry budynku - długość i szerokość zostały nieznacznie zmienione, ale nie przekraczają 2% projektowanych wartości. W dniu kontroli stwierdzono również, że na kondygnacji parteru nie zrealizowano ściany wydzielającej wiatrołap, nie wykonano komina w pokoju dziennym, nie wykonano dodatkowego korytarza powiększając powierzchnie pokoju oznaczonego na projekcie nr 1.5, nie wydzielono schowka pod schodami, nie wykonano ścianki wydzielającej kotłownię, zrezygnowano z wykonania drzwi do kotłowni w ścianie zewnętrznej. Na poddaszu nie wykonano żadnych ścian wewnętrznych, wymurowana została jedynie ściana pomiędzy częścią garażową i mieszkalną. W dniu kontroli budowa oznaczona była tablicą informacyjną. Teren nieruchomości został utwardzony kostką brukową przy wejściu do budynku oraz wjeździe do garażu. Wykonano również taras z kostki brukowej oraz opaskę wokół budynku. Utwardzony kostką został również teren działki nr ewid. [...], stanowiący dojazd - drogę wewnętrzną prowadzącą do budynku na działce nr ewid. [...]. Spadek z działki [...] został skierowany na teren przedmiotowej nieruchomości. Teren wokół budynku został wyrównany, ze spadkiem w kierunku działki [...] i [...], jednak ze względu na okoliczność, iż budowa nie została jeszcze zakończona, ustalenie czy doszło do zmiany rzędnych terenu będzie możliwe po złożeniu przez Inwestora zawiadomienia o zakończeniu budowy i przedstawieniu geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej. Poziom terenu działki [...] w bliskim sąsiedztwie z działką [...] i [...] jest na tym samym poziomie. W odniesieniu do pomiarów odległości budynku na przedmiotowej nieruchomości od granicy z działką A.P. ustalono, iż precyzyjnych pomiarów odległości budynku usytuowanego na działce nr ewid. [...] od granicy działki [...] dokonał geodeta W. K. 21 kwietnia 2021 r. Odległości te wynoszą odpowiednio 4,13 m w narożniku południowo - zachodnim i 4,00 m w narożniku północno - zachodnim. W dniu kontroli o wyznaczonym czasie stawił się A.P., lecz inwestor M.C. odmówił mu prawa wstępu na swoją nieruchomość. skarżący obserwował czynności kontrolne z terenu swojej nieruchomości i nie brał udziału przy spisywaniu protokołu. Przedmiotowy protokół nie został odczytany A.P., ponieważ w trakcie trwania kontroli skarżący oddalił się z terenu swojej nieruchomości, po interwencji policji, która przybyła na teren działki [...] i [...] na jego wezwanie. Do protokołu załączono dokumentację fotograficzną, projekt zagospodarowania działki z naniesionymi wymiarami budynku, rzut przyziemia i rzut poddasza z naniesionymi zmianami od projektu.
W przekonaniu Sądu trafne jest stanowisko Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Łodzi wyrażone w motywach zaskarżonej decyzji, że charakterystyczne parametry budynku - jego długość i szerokość zostały nieznacznie zmienione, jednak stwierdzone zmiany nie przekraczają 2 % przedmiotowych wartości. Zgodnie z projektem szerokość ściany północnej winna wynosić 8,95 m, a wykonano szerokość 9,02 m (różnica 7 cm), co spowodowało zmianę o 1,00 %; projektowana szerokość ściany południowej wynosi 8,95 m, a wykonano szerokość 9,00 m, co spowodowało zmianę o 1,00 % (różnica 5 cm); projektowana długość ściany wschodniej wynosi 14,65 m, a wykonano długość 14,73 m, co spowodowało zmianę o 1,00 % (różnica 8 cm); projektowana długość ściany zachodniej wynosi 14,65 m, a wykonano długość 14,70 m, co spowodowało zmianę o 1,00 % (różnica 5 cm).
Chybione w świetle powyższych rozważań i poczynionych dotychczas ustaleń są tym samym zarzuty skarżącego dotyczące nieprawidłowego prowadzenia dziennika budowy. Zgodnie z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia (tekst jedn.: Dz.U z 2018 r., poz. 963 - dalej w skrócie rozporządzenie MI z 2002 r.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę i prowadzenia robót budowlanych, dziennik budowy jest przeznaczony do rejestracji w formie wpisów, przebiegu robót budowlanych oraz wszystkich zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku ich wykonywania i mających znaczenie przy ocenie technicznej prawidłowości wykonywania budowy, rozbiórki lub montażu. Dziennik budowy prowadzi się w taki sposób, aby z dokonywanych wpisów wynikała kolejność zdarzeń i okoliczności, o których mowa w ust. 1. Przepis podobnej treści został zamieszczony w § 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 6 września 2021 r. w sprawie sposobu prowadzenia dzienników budowy, montażu i rozbiórki (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r., poz. 1686), które weszło w życie z dniem 19 września 2021 r. oraz w § 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 22 grudnia 2022 r. w sprawie dziennika budowy oraz systemu Elektroniczny Dziennik Budowy (Dz.U. z 2023 r., poz. 45), które weszło w życie z dniem 27 stycznia 2023 r. W tych okolicznościach formułowane wielokrotnie przez skarżącego zarzuty jakoby wpisy w dzienniku budowy były nie dość szczegółowe, co - zdaniem skarżącego - ma świadczyć o wadliwości dokonanych już wpisów dokumentujących ponad wszelką wątpliwość kolejność wykonywanych dotychczas robót budowlanych, nie znajduje oparcia w przepisach obowiązującego prawa. Jednocześnie, jako gołosłowne w świetle zebranych dowodów, ocenić należy ferowane w toku postępowania administracyjnego zarzuty fałszowania przez kierownika budowy wpisów dokonanych w dzienniku budowy dotyczących niwelacji terenu, robót budowlanych przy fundamentach czy też daty rozpoczęcia robót budowlanych.
Niezasadne pozostają również podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące tablicy informacyjnej, która w trakcie każdej z dotychczas przeprowadzonych kontroli była umieszczona w miejscu widocznym na terenie budowy i zawierała wymagane prawem elementy, o czym świadczy chociażby załączona do akt sprawy dokumentacja fotograficzna. Zgodnie z § 13 MI z 2002 r., tablica informacyjna zawiera: określenie rodzaju robót budowlanych oraz adres prowadzenia tych robót; numer pozwolenia na budowę albo numer zgłoszenia oraz nazwę, adres i numer telefonu właściwego organu nadzoru budowlanego; imię i nazwisko lub nazwę (firmę), adres oraz numer telefonu inwestora; imię i nazwisko lub nazwę (firmę), adres i numer telefonu wykonawcy lub wykonawców robót budowlanych; imiona, nazwiska, adresy i numery telefonów: kierownika budowy, kierowników robót, inspektora nadzoru inwestorskiego, projektantów; numery telefonów alarmowych Policji, straży pożarnej, pogotowia; numer telefonu okręgowego inspektora pracy (ust. 1). Tablica informacyjna ma kształt prostokąta o wymiarach 90 cm x 70 cm. Napisy na tablicy informacyjnej wykonuje się w sposób czytelny i trwały, na sztywnej płycie koloru żółtego, literami i cyframi koloru czarnego, o wysokości co najmniej 4 cm (ust. 2). Tablicę informacyjną umieszcza się w miejscu widocznym od strony drogi publicznej lub dojazdu do takiej drogi, na wysokości umożliwiającej jej odczytanie (ust. 3). Zgodnie zaś z aktualnie obowiązującym art. 45b Prawa budowlanego na tablicy informacyjnej określa się: rodzaj robót budowlanych i adres prowadzenia tych robót; datę i numer decyzji o pozwoleniu na budowę lub dokonanego zgłoszenia; organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę lub rozpatrujący zgłoszenie; nazwę i numer telefonu właściwego organu nadzoru budowlanego; imię i nazwisko lub nazwę i numer telefonu inwestora; imię i nazwisko oraz numer telefonu kierownika budowy. Tablica informacyjna ma kształt prostokąta. Napisy na tablicy informacyjnej wykonuje się w sposób czytelny i trwały, na sztywnej płycie koloru żółtego, literami i cyframi koloru czarnego, o wysokości co najmniej 6 cm. Tablicę informacyjną umieszcza się w miejscu widocznym od strony drogi publicznej lub dojazdu do takiej drogi, na wysokości umożliwiającej jej odczytanie.
Nietrafne są zarzuty dotyczące pomiarów geodezyjnych usytuowania budynku na działce nr [...] względem granicy z nieruchomością skarżącego dokonanych w toku kontrolowanego postępowania przez geodetę uprawnionego W.K. w wykonaniu postanowienia organu pierwszej instancji z 8 marca 2021 r. Okoliczność, iż stanowisko geodety w tym przedmiocie zostało wyrażone w piśmie zatytułowanym "Oświadczenie", a nie jak domaga się tego skarżący "Opinia", nie podważa mocy dowodowej sporządzonych przezeń dokumentów, które jak trafnie zauważył organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę posiadają moc dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 76 k.p.a., którym przysługuje domniemanie prawdziwości i zgodności z prawem. Dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej prawem formie stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Prace geodezyjne takie jak projektowanie i wykonywanie pomiarów geodezyjnych, wykonywanie zdjęć lotniczych, dokonywanie obliczeń, sporządzanie i przetwarzanie dokumentacji geodezyjnej, zakładanie i aktualizacja bazy danych, pomiary i opracowania fotogrametryczne, grawimetryczne, magnetyczne i astronomiczne związane są z realizacją zadań w dziedzinie geodezji i kartografii oraz krajowego systemu informacji o terenie. Nie należą one do zadań i kompetencji organów nadzoru budowlanego. Zauważyć trzeba, że żaden przepis Kodeksu postępowania administracyjnego nie wymaga, jak oczekuje tego skarżący, powołania przez organ biegłego sądowego do dokonania pomiarów geodezyjnych. Na marginesie dodać trzeba, że spory graniczne podlegają rozstrzygnięciu przez sądy powszechne w toku postępowania cywilnego.
Jak wynika z akt sprawy kwestionowany budynek zrealizowany został zgodnie z regulacjami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta P. w granicach administracyjnych Gminy Miejskiej P. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w Pabianicach nr LXVII/561/06 z dnia 29 czerwca 2006 r. (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego nr 330, poz. 2552 z 27 września 2006 r.). Sąd podziela w tym zakresie w całości wywody organu odwoławczego przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i czyni je swoimi, celem uniknięcia powtórzeń.
Zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego, przepisy ustawy nie naruszają przepisów odrębnych, a w szczególności prawa wodnego - w odniesieniu do urządzeń wodnych.
Lektura udzielonego inwestorowi pozwolenia na budowę oraz zatwierdzonego decyzją z 27 marca 2012 r. projektu budowlanego przeczy twierdzeniom skarżącego, jakoby na terenie inwestycji znajdowały się jakiekolwiek urządzenia melioracji wodnych, a inwestor ukrył posiadaną w tym zakresie wiedzę i prowadził roboty budowlane z naruszeniem przepisów Prawa wodnego, na urządzeniach melioracyjnych. Należy w związku z tym zauważyć, że zgodnie z art. 20 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, do podstawowych obowiązków projektanta należy: opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z ustaleniami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, z późn. zm.), lub w pozwoleniu, o którym mowa w art. 23 i 23a ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1502, z późn. zm.), wymaganiami ustawy, przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej; zapewnienie, w razie potrzeby, udziału w opracowaniu projektu osób posiadających uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalności oraz wzajemne skoordynowanie techniczne wykonanych przez te osoby opracowań projektowych, zapewniające uwzględnienie zawartych w przepisach zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w procesie budowy, z uwzględnieniem specyfiki projektowanego obiektu budowlanego; sporządzenie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia ze względu na specyfikę projektowanego obiektu budowlanego, uwzględnianej w planie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia; uzyskanie wymaganych opinii, uzgodnień i sprawdzeń rozwiązań projektowych w zakresie wynikającym z przepisów; wyjaśnianie wątpliwości dotyczących projektu i zawartych w nim rozwiązań; sporządzanie lub uzgadnianie indywidualnej dokumentacji technicznej, o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. Nr 92, poz. 881, z 2009 r. Nr 18, poz. 97 oraz z 2010 r. Nr 114, poz. 760); sprawowanie nadzoru autorskiego na żądanie inwestora lub właściwego organu w zakresie: stwierdzania w toku wykonywania robót budowlanych zgodności realizacji z projektem, uzgadniania możliwości wprowadzenia rozwiązań zamiennych w stosunku do przewidzianych w projekcie, zgłoszonych przez kierownika budowy lub inspektora nadzoru inwestorskiego (ust. 1). Projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego (ust. 2). Obowiązek, o którym mowa w ust. 2, nie dotyczy: zakresu objętego sprawdzaniem i opiniowaniem na podstawie przepisów szczególnych; projektów obiektów budowlanych o prostej konstrukcji, jak: budynki mieszkalne jednorodzinne, niewielkie obiekty gospodarcze, inwentarskie i składowe (ust. 3). Projektant, a także sprawdzający, o którym mowa w ust. 2, do projektu budowlanego dołącza oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (ust. 4).
Podkreślić następnie należy, że według art. 197 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1087) urządzeniami melioracji wodnych są: rowy wraz z budowlami związanymi z nimi funkcjonalnie, drenowania, rurociągi, stacje pomp służące wyłącznie do celów rolniczych, ziemne stawy rybne, groble na obszarach nawadnianych, systemy nawodnień grawitacyjnych, systemy nawodnień ciśnieniowych - jeżeli służą celom, o których mowa w art. 195. Według art. 195 Prawa wodnego melioracje wodne polegają na regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby i ułatwienia jej uprawy. Jak stanowi art. 196 ust. 1, ust. 2 i ust. 14 Prawa wodnego w celu zapewnienia dostępu do informacji o urządzeniach melioracji wodnych oraz o zmeliorowanych gruntach prowadzi się ewidencję urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów, zwaną dalej "ewidencją melioracji wodnych". Ewidencja melioracji wodnych zawiera dane dotyczące urządzeń melioracji wodnych, w szczególności ich rodzaj, liczbę, lokalizację i parametry techniczne oraz dane dotyczące zmeliorowanych gruntów. Ewidencję melioracji wodnych prowadzą Wody Polskie. Utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych, zgodnie z art. 205 Prawa wodnego, należy do zainteresowanych właścicieli gruntów, a jeżeli urządzenia te są objęte działalnością spółki wodnej działającej na terenie gminy lub związku spółek wodnych, w którym jest zrzeszona spółka wodna działająca na terenie gminy - do tej spółki lub tego związku spółek wodnych.
Stanowiska skarżącego jakoby na terenie inwestycji występowały urządzenia melioracji wodnych nie potwierdziło również przeprowadzone przez organy obu instancji postępowanie wyjaśniające w trakcie, którego kierownik budowy U.P. (16 czerwca 2020 r.) oraz inwestorzy J.C. i M.C. (19 czerwca 2020 r.) oświadczyli, iż podczas budowy nie natrafiono na urządzenia melioracji, co zeznali następnie pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań jako świadkowie w trakcie rozprawy administracyjnej U.P. i M.C.. Także korespondencja prowadzona przez organ pierwszej instancji z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie Zarząd Zlewni w Sieradzu nie przyniosła oczekiwanych przez skarżącego rezultatów. Niewątpliwie do akt sprawy załączony został nadesłany przez Państwowe Gospodarstwo Wody Polskie fragment kserokopii mapy ewidencyjnej w skali 1:5000 m. P., obręb "[...]" z wkreślonym przebiegiem urządzeń melioracyjnych, niemniej jednak na jego podstawie Wody Polskie nie były w stanie jednoznacznie stwierdzić, czy, a jeżeli tak, to jakie konkretnie urządzenia melioracyjne znajdują na terenie inwestycji, twierdząc przy tym, że w zasobach ewidencyjnych brak jest planów powykonawczych z przebiegiem urządzeń drenarskich.
W aktach sprawy zalega również protokół spisany 16 czerwca 1994 r. w Urzędzie Gminy P. w sprawie wyłączenia z ewidencji urządzeń melioracyjnych obiektu melioracyjnego K., na terenie którego obecnie znajdują się działki należące do M.C., w tym działki nr ew. [...] i [...] i wsi G. (str. 544-543). Zgodnie z treścią protokołu postanowiono wyłączyć z ewidencji urządzeń melioracyjnych na obiekcie K.: 251,1 ha zmeliorowanych gruntów ornych w tym obszar nawadniany 6 ha, rowy i cieki naturalne 6,995 m, budowle na rowach 7 szt., w tym przepusty 7 szt., sieć drenarska 251,1 ha, budowle drenarskie 38 szt., w tym 8 szt. studzienek drenarskich i 30 szt. wylotów drenarskich, deszczownie 1 szt., powierzchnia nawadniania 6ha, agregaty deszczowniane 1 szt., rurociągi przenośne 700 m, studzienki dla ujść wodnych podziemnych 1 szt. Wymienione inwestycje wybudowane były w 1964-1967 roku. Po tym czasie nastąpiła intensywna zabudowa terenu, szczególnie na skutek samowoli budowlanych. W latach późniejszych tereny te były przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową i ogrodniczą (szklarnie). W związku z powyższym nastąpiła dewastacja sieci drenarskiej bez możliwości konserwacji i naprawy. W 1990 r. cały obszar został przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową, usługową, ogrodniczą i rolniczą z możliwością zabudowy i inne.
Poprawne i niebudzące wątpliwości są wobec tego ustalenia organów orzekających, że rejon ul. [...] został wyłączony z systemu melioracji.
W tym stanie rzeczy zarzuty skarżącego jakoby na terenie inwestycji znajdowały się urządzenia melioracyjne i inwestor prowadził roboty budowlane z naruszeniem przepisów Prawa wodnego, a nawet w nocy usuwał te urządzenia, czy też, że inwestor winien legitymować się pozwoleniem wodnoprawym i wnieść stosowne opłaty z tego tytułu, należało ocenić jako niezasadne. Z kolei, zarzuty rzekomego zatajenia przez inwestora wiedzy o występowaniu tychże urządzeń oraz uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę w wyniku przestępstwa mogłyby stanowić ewentualnie przedmiot rozważań właściwego organu, po wznowieniu w trybie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę. Chybione w związku z powyższym są również zarzuty kierowane pod adresem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jakoby posiadał on wiedzę o występowaniu i zniszczeniu urządzeń melioracyjnych na terenie inwestycji i bezpodstawnie nie żądał od inwestora przedłożenia stosownych dokumentów w tym zakresie.
Jednocześnie godzi się wyjaśnić, że kwestia ewentualnego zalewania nieruchomości skarżącego na skutek działań inwestora może być przedmiotem postępowania prowadzonego przez właściwy organ w trybie art. 234 Prawa wodnego.
Podsumowując, zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadnia konkluzję organów nadzoru budowlanego o prowadzeniu robót budowlanych przy budowie domu mieszkalnego jednorodzinnego na dz. nr [...] i [...] zgodnie z udzielonym inwestorowi pozwoleniem na budowę i obowiązującymi w tym zakresie przepisami Prawa budowlanego, przy braku naruszenia przepisów Prawa wodnego. W tych okolicznościach organ pierwszej instancji, a w ślad za nim organ odwoławczy poprawnie umorzyły dalsze postępowanie administracyjne w sprawie budowy spornego budynku z powodu jego bezprzedmiotowości.
Podstawę umorzenia postępowania administracyjnego stanowi art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym postępowanie umarza się, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe. O bezprzedmiotowości postępowania można mówić, gdy zachodzi brak strony lub brak przedmiotu, czyli nie ma podstaw prawnych i faktycznych do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy. W doktrynie podkreśla się, że istota bezprzedmiotowości postępowania polega na tym, że nastąpiło takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowało, że przestała istnieć relacja między faktem (sytuacją faktyczną podmiotu) a prawem (sytuacją prawną podmiotu), z którą prawo łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej (J. Zimmermann "Ordynacja podatkowa", s. 212 - "Komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego" M. Matan, Cz. Martysz, G. Łaszczyca, do art. 105 k.p.a. kom. LEX 2010). Na gruncie rozpatrywanej sprawy wystąpiła bezprzedmiotowość o charakterze przedmiotowym, brak jest bowiem podstaw prawnych do wydania przez organy nadzoru budowlanego rozstrzygnięcia merytorycznego.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów podnoszonych przez skarżącego stwierdzić trzeba, że skarżący w toku niemalże całego postępowania administracyjnego miał zapewniony czynny udział w każdym jego stadium i z prawa tego czynnie korzystał, o czym świadczy chociażby obszerna korespondencja składana do akt sprawy, częste wizyty w siedzibie organu, celem zapoznania się z aktami sprawy i wykonania ich kopii. Niewątpliwie w trakcie oględzin działek nr [...] i [...] inwestor odmawiał skarżącemu prawa wstępu na teren jego nieruchomości, niemniej jednak skarżący miał zapewnione prawo zapoznania się z protokołem oględzin, sporządzenia jego kopii i wniesienia stosownych uwag.
Podkreślić również należy, że zgodnie z art. 234 pkt 1 k.p.a. w sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne skarga złożona przez stronę podlega rozpatrzeniu w toku postępowania, zgodnie z przepisami kodeksu. Z przywołanego przepisu wprost wynika zakaz prowadzenia odrębnego postępowania, którego przedmiotem byłoby rozpoznanie wniesionej przez stronę skargi administracyjnej w toku trwającego postępowania administracyjnego. Wskazana regulacja jest konsekwencją uniwersalnego charakteru skargi powszechnej i przyjęcia zasady pierwszeństwa postępowania jurysdykcyjnego przed skargowym. Z tych względów chybiony okazał się zarzut naruszenia art. 234 k.p.a.
Jeśli zaś chodzi o zarzuty przewlekłego prowadzenia postępowania przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, to w kontrolowanym postępowaniu nie mogły one stanowić przedmiotu rozważań Sądu. Skarżący mógł wnieść skargę do tutejszego Sądu na przewlekłe prowadzenie postępowania lub bezczynność organu.
Sąd oddalając, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., wnioski dowodowe zawarte w skardze, miał na względzie fakt, iż załączone do skargi dokumenty pozostają bez wpływu na wynik sprawy.
Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzekł jak w punkcie 1 wyroku.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2024 r., poz. 763).
dc