II SA/Łd 760/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2023-02-08
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęstacja bazowatelefonii komórkowejobszar oddziaływaniaprzymiot stronyprawo budowlanekodeks postępowania administracyjnegopola elektromagnetycznenieruchomości sąsiednie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Wojewody umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie pozwolenia na budowę stacji bazowej, uznając, że skarżący nie miał przymiotu strony, gdyż jego nieruchomość nie znajdowała się w obszarze oddziaływania inwestycji.

Skarżący J.F. zaskarżył decyzję Wojewody Łódzkiego o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący twierdził, że jest stroną postępowania ze względu na sąsiedztwo swojej nieruchomości i potencjalne oddziaływanie inwestycji. Wojewoda umorzył postępowanie, uznając, że nieruchomości skarżącego nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji, a tym samym skarżący nie posiada przymiotu strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.

Sprawa dotyczyła skargi J.F. na decyzję Wojewody Łódzkiego, która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący, właściciel sąsiednich nieruchomości, domagał się przyznania mu statusu strony postępowania, argumentując, że inwestycja może oddziaływać na jego działki. Wojewoda Łódzki, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony, ponieważ jego nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, zgodnie z definicją z Prawa budowlanego. Sąd administracyjny rozpoznał skargę i uznał ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę wyznacza art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który odnosi się do właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Analiza projektu budowlanego wykazała, że obszar przekroczenia dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych znajduje się wyłącznie nad działką inwestycyjną i na wysokościach niedostępnych dla ludzi, a także nie obejmuje nieruchomości skarżącego. Sąd stwierdził, że samo subiektywne odczucie wpływu inwestycji nie jest wystarczające do przyznania statusu strony, a przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące prawa własności nie stanowią samodzielnej podstawy do uznania skarżącego za stronę, jeśli jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, uznając decyzję Wojewody za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, właściciel nieruchomości sąsiedniej, której nie dotyczy ponadnormatywne oddziaływanie inwestycji, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu zgodnie z przepisami Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę wyznacza art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który odnosi się do właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania jest definiowany przez przepisy odrębne wprowadzające ograniczenia w zabudowie. Analiza projektu budowlanego wykazała, że obszar przekroczenia dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych znajduje się wyłącznie nad działką inwestycyjną i na wysokościach niedostępnych dla ludzi, nie obejmując nieruchomości skarżącego. Sam fakt sąsiedztwa lub potencjalnego wpływu inwestycji, który nie przekracza norm, nie przyznaje przymiotu strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Stroną w sprawie jest każdy, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W sprawach o pozwolenie na budowę, strony określa się na podstawie przepisów Prawa budowlanego.

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie administracyjne, jeśli stwierdzi jego bezprzedmiotowość.

p.b. art. 3 § 20

Prawo budowlane

Obszar oddziaływania obiektu to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.

p.b. art. 28 § 2

Prawo budowlane

Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

Pomocnicze

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Treść i granice prawa własności określone są przez ustawy i zasady współżycia społecznego.

k.c. art. 143

Kodeks cywilny

W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może korzystać z rzeczy i rozporządzać nią.

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

Właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które zakłócałyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych.

k.p.a. art. 127 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.b. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 314

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieruchomość skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, w tym w strefie przekroczenia dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych. Samo subiektywne odczucie wpływu inwestycji nie jest wystarczające do przyznania przymiotu strony. Przepisy Kodeksu cywilnego nie stanowią samodzielnej podstawy do przyznania przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli nie ma oddziaływania w rozumieniu Prawa budowlanego.

Odrzucone argumenty

Skarżący J.F. posiada przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę ze względu na sąsiedztwo swojej nieruchomości i potencjalne oddziaływanie inwestycji. Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, ograniczając badanie sprawy wyłącznie do ponadnormatywnego oddziaływania i nie badając normatywnego oddziaływania na nieruchomości skarżącego. Organ odwoławczy nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego i nie ustosunkował się do argumentów skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

obszar oddziaływania obiektu przymiot strony ponadnormatywne oddziaływanie normatywne oddziaływanie interes prawny

Skład orzekający

Agnieszka Grosińska-Grzymkowska

przewodniczący

Michał Zbrojewski

sprawozdawca

Tomasz Furmanek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach o pozwolenie na budowę, zwłaszcza w kontekście inwestycji telekomunikacyjnych i oddziaływania pól elektromagnetycznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku oddziaływania przekraczającego normy na sąsiednie nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu budowy stacji bazowych i praw sąsiadów. Wyjaśnia, kiedy sąsiad ma prawo do udziału w postępowaniu, co jest istotne dla wielu osób.

Czy możesz zablokować budowę masztu telekomunikacyjnego obok Twojego domu? Sąd wyjaśnia, kiedy masz do tego prawo.

Sektor

telekomunikacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 760/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /przewodniczący/
Michał Zbrojewski /sprawozdawca/
Tomasz Furmanek
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 28, art. 105 par. 1, art. 127 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 3 pkt 20, art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 28 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1225
par. 314
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)
Dz.U. 2019 poz 1839
par. 2 ust. 1 pkt 7, par. 3 ust. 1 pkt 8
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znaczącą oddziaływać na środowisko
Dz.U. 2019 poz 2448
zał. tab. 2 pkt 10, pkt 11
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1360
art. 140, art. 143, art. 144
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 8 lutego 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.) Asesor WSA Tomasz Furmanek Protokolant Starszy asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2023 roku sprawy ze skargi J. F. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 1 lipca 2022 roku nr 175/2022 w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. ał
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 1 lipca 2022 r., nr 175/2022, znak: GPB-III.7721.136.2022 Wojewoda Łódzki, po rozpatrzeniu odwołania J.F. od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi nr DPRG-UA-XIII.755.2022 z dnia 5 maja 2022 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Spółce: P. Sp. z o.o. z siedzibą w W., pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej P. nr "[...]" wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], działka nr ewid. [...] w obrębie [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", umorzył postępowanie odwoławcze.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 3 lutego 2021 r. inwestor wystąpił z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę ww. inwestycji. Do wniosku dołączono oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz trzy egzemplarze projektu budowlanego. W dniu 17 lutego 2021 r. organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie. Do dnia wydania niniejszej decyzji strony nie wniosły uwag.
W dniu 3 września 2021 r. wpłynęło pismo J.F. o przyznanie mu przymiotu strony w niniejszym postępowaniu z racji znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości, na której ma być realizowane zamierzenie inwestycyjne.
W dniu 9 września 2021 r. oraz w dniu 15 września 2021 r. wpłynęły kolejne pisma J.F. o wyrażenie zgody na wgląd do akt postępowania. Postanowieniem nr DPRG-UA-XIII.1656.2021 z dnia 20 września 2021 r. odmówiono J.F. wyrażenia zgody na wgląd do akt postępowania. Postanowieniem nr 151/2021 z dnia 25 listopada 2021 r. znak: GDB-III.7722.43.2021 Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W dniu 9 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na ww. postanowienie.
Po sprawdzeniu przedłożonej dokumentacji oraz stwierdzeniu, że wniosek wraz z projektem budowlanym spełnia wymagania określone przepisami art. 33 ust. 2 i art. 35 ust. 1 prawa budowlanego dotyczące zawartości wniosku i zakresu sprawdzenia projektu budowlanego, organ I instancji zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółce: P. Sp. z o.o. z siedzibą w W., pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej P. nr "[...]" wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], działka nr ewid. [...] w obrębie [...].
W złożonym odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi, J.F. wskazał, że jest właścicielem działek znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji będącej przedmiotem wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący, w wyniku pominięcia go jako strony postępowania, nie miał możliwości aktywnego udziału w postępowaniu i ewentualnej kontroli czynionych w nim ustaleń, a zatem nie mógł zapoznać się z dokumentami zawartymi w aktach sprawy oraz zgłaszać wniosków dowodowych w toku trwającego postępowania administracyjnego. W ocenie J.F., jako właściciel sąsiedniej nieruchomości, ma interes prawny w tym, aby posiadać wiedzę, czy realizacja inwestycji, w jego bezpośrednim sąsiedztwie, będzie związana z wpływem na jego nieruchomość, jaki intensywny będzie to wpływ, a przede wszystkim, czynie dojdzie do przekroczenia dopuszczonych prawem norm immisji.
Wojewoda Łódzki, po przywołaniu treści art. 16, art. 127 § 1, art. 129 § 2 i art. 134 k.p.a. wskazał, że na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę, Prezydent Miasta Łodzi ustalił krąg stron postępowania. Skarżący nie brał udziału na prawach strony w postępowaniu organu administracji architektoniczno-budowlanej, ani nie otrzymał zaskarżonej decyzji.
Następnie organ wyjaśnił, że uprawnienie wynikające z art. 28 k.p.a. oparte jest na przepisach prawa materialnego i przysługuje jedynie podmiotom, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. O tym więc, czy dany podmiot posiada przymiot strony w konkretnym postępowaniu, decyduje norma prawna, z której dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa i obowiązki. Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a. i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć.
Z uwagi na fakt, że decyzja podlegająca weryfikacji dotyczy wydanego pozwolenia na budowę, to strony postępowania należy określić na podstawie ustawy Prawo budowlane. Przywołując treść art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, organ II instancji stwierdził, że w każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia.
J.F. jest właścicielem kilku nieruchomości przy ul. [...] znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości, na której ma być realizowane przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne, w tym m.in. działki nr [...], znajdującej się naprzeciwko nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją.
Organ nadmienił, że w toku prowadzonego postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, Prezydent Miasta Łodzi, postanowieniem nr DPRG-UA-XIII.1656.2021 z dnia 20 września 2021 r., działając na podstawie art. 74 § 2 k.p.a. odmówił wyrażenia zgody na wgląd w akta sprawy postępowania administracyjnego. Wojewoda Łódzki, postanowieniem nr 151/2021 z dnia 25 listopada 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, wskazując, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, w tym przede wszystkim projektu budowlanego stacji bazowej telefonii komórkowej do realizacji na działce nr ewid. [...], skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu o pozwolenie na budowę. Wojewoda Łódzki stwierdził, że inwestycja nie ogranicza skarżącemu możliwości zabudowy jego działek zgodnie z parametrami istniejącej w sąsiedztwie zabudowy. Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na powyższe postanowienie.
Odnosząc się do treści odwołania, Wojewoda Łódzki podtrzymał swoje stanowisko zawarte w postanowieniu nr 151/2021 z dnia 25 listopada 2021 r. Zdaniem organu, nieruchomości skarżącego nie znajdują się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, a zatem nie przysługuje skarżącemu przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę.
Wieża antenowa o konstrukcji stalowej kratowej, objęta zaskarżona decyzją, będzie miała wysokość całkowitą do 43,3 m n.p.t. i oddalona jest o ok. 80 m od nieruchomości skarżącego. Brak jest zatem wpływu inwestycji na możliwość zagospodarowania i zabudowy działek J.F. w zakresie m.in. zacieniania czy przesłaniania.
Ponadto, obszar oddziaływania planowanej stacji bazowej telefonii cyfrowej z pewnością powinien obejmować obszar, w jakim poziom pól elektromagnetycznych na dowolnej wysokości przekraczał będzie dopuszczalny poziom określony w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r., poz. 2448). Jak wynika z graficznej prezentacji poziomu pól elektromagnetycznych, wytwarzanych przez anteny stacji bazowej telefonii komórkowej zawartej w projekcie budowlanym, przekroczenie poziomu pól elektromagnetycznych, będzie miało miejsce wyłącznie w przestrzeni nad działką inwestycyjną nr [...] w obrębie [...], na wysokościach od 40,7 m do 40,9 m n.p.t. Zatem, w tym zakresie również przedmiotowa inwestycja nie oddziałuje na nieruchomości J.F.
Dodatkowo organ zwrócił uwagę, że w dniu 4 czerwca 2022 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów (Dz. U. z 2022 r., poz. 1071) zmieniające rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z tym rozporządzeniem, instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, o określonych wartościach równoważnej mocy promieniowana izotropowo wyznaczonej dla pojedynczej anteny, nie zaliczają się do katalogu przedsięwzięć mogących zawsze znacząco i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wobec powyższego przedsięwzięcia te nie wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Fakt wystąpienia uciążliwości spowodowanych projektowaną inwestycją, które nie przekraczają obowiązujących norm w przepisach prawa, nie uzasadnia przyznania przymiotu strony osobie niezadowolonej z projektowanej inwestycji, w rozumieniu art. 28 ust. 2 prawa budowlanego.
Mając na uwadze zakres inwestycji objętej zaskarżoną decyzją i położenie projektowanej stacji bazowej w odniesieniu do nieruchomości skarżącego, Wojewoda Łódzki stwierdził, że działki J.F. nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji, o którym mowa w art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, w związku z czym skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, J.F., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, zaskarżył w całości decyzję organu II instancji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:
1. art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 140 w z art. 28 w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez naruszenie przez organ odwoławczy obowiązku podjęcia wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, w tym poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego w sprawie, w tym w szczególności poprzez ograniczenie przez organ odwoławczy badania sprawy wyłącznie pod kątem ponadnormatywnego oddziaływania na otoczenie projektowanej instalacji, z jednoczesnym pominięciem przez organ oceny oddziaływania tej instalacji na nieruchomości skarżącego w ramach oddziaływania innego niż ponadnormatywne i brakiem uzasadnienia takiego stanowiska organu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuprawnionego przyjęcia przez organ odwoławczy, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę i w konsekwencji do podjęcia zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania;
2. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego w zw. z art. art. 140 k.c. , art. 143 k.c. i art. 144 k.c. w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania odwoławczego w wyniku błędnego, gdyż przedwczesnego uznania przez organ odwoławczy, iż skarżący nie posiada interesu prawnego uzasadniającego jego udział w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta Łodzi o udzieleniu pozwolenia na budowę mimo, iż skarżący wskazał w postępowaniu odwoławczym na materialnoprawne, cywilne źródło swojego interesu prawnego wykazując jednocześnie, iż jego nieruchomości znajdują się w obszarze co najmniej potencjalnego oddziaływania projektowanej instalacji w sytuacji gdy organ odwoławczy nie przeprowadził jakichkolwiek czynności wyjaśniających w celu ustalenia jaki jest obszar normatywnego oddziaływania projektowanej instalacji i czy w obszarze tego oddziaływania położone są nieruchomości skarżącego.
W związku z powyższym pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w celu przeprowadzenia postępowania administracyjnego, w wyniku którego organ wyjaśni jaki jest rzeczywisty obszar, nie tylko ponadnormatywnego oddziaływania instalacji objętej decyzją Prezydenta Miasta Łodzi w sprawie DPRG-UA-X1II.755.2022 z dnia 5 maja 2022 r. na nieruchomości sąsiednie, w tym na nieruchomości skarżącego oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ odwoławczy miał obowiązek przeprowadzić samodzielne postępowanie administracyjne poprzez ponowne i pełne zbadanie sprawy, w szczególności był zobowiązany ustosunkować się do stanowiska i argumentów skarżącego przywołanych w treści wniesionego odwołania. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, obowiązek w powyższym zakresie nie został zrealizowany przez organ odwoławczy.
Następnie stwierdzono, że inicjatywa dowodowa organu odwoławczego nie podlega co do zasady ograniczeniu w postępowaniu odwoławczym zaś postępowanie administracyjne toczące się przed organem odwoławczym jest postępowaniem merytorycznym w tym sensie, iż organ jest zobowiązany do ponownego, merytorycznego zbadania sprawy administracyjnej w jej całokształcie, w tym dokonania oceny zgromadzonych w tym postępowaniu dowodów. Organ odwoławczy obowiązków powyższych nie zrealizował. W szczególności potwierdza to treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w którym organ odwołuje się ogólnie do motywów swojego innego rozstrzygnięcia tj. postanowienia z dnia 25 listopada 2021 r. w sprawie oznaczonej sygnaturą GPB-III.7722.43.2021. Organ pomija jednakże fakt, iż odwołanie to dotyczy innej (wpadkowej) sprawy administracyjnej dotyczącej udzielenia skarżącemu zgody na wgląd do akt postępowania administracyjnego. Ogólne odwołanie w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji do dowodów zgromadzonych w toku postępowania w sprawie o udzielenie skarżącemu wglądu do akt postępowania administracyjnego w ocenie skarżącego nie stanowi realizacji przez organ odwoławczy ustawowego obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego zgodnie z przywołanymi wcześniej zasadami określonymi w przepisach k.p.a. W konsekwencji organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy, w szczególności nie zajął stanowiska i nie wypowiedział się w przedmiocie argumentacji przedstawionej przez skarżącego w treści odwołania. Uzasadnienie organu II instancji, w jego merytorycznej części dotyczącej prezentacji dowodów zgromadzonych w sprawie sprowadza wyłącznie do lakonicznego opisania przez organ parametrów technicznych projektowanej instalacji nadawczej oraz ogólnego odwołania do znajdującego się w aktach sprawy dokumentu, będącego częścią złożonego przez inwestora projektu budowlanego. Organ odwoławczy oparł swoją ocenę prawną sprawy wyłącznie o informacje i materiały przedstawione przez inwestora przy jego wniosku o udzielnie pozwolenia na budowę.
Ponadto organ odwoławczy skupił się wyłącznie na wskazaniu obszaru ponadnormatywnego oddziaływania projektowanej instalacji pomijając całkowicie ocenę, czy i w jakim zakresie instalacja będzie oddziaływać na otoczenie w zakresie zgodnym z normami dopuszczonymi, a w konsekwencji, czy w obszarze takiego, normatywnego oddziaływania zlokalizowane są nieruchomości skarżącego. Ustalenie zakresu oddziaływania instalacji objętej zaskarżoną decyzją o pozwoleniu na budowę na otoczenie powinno nastąpić nie tylko w zakresie jej ponadnormatywnego oddziaływania, ale również w zakresie oddziaływania mieszczącego się w określnych prawem normach. W ocenie pełnomocnika skarżącego sam fakt możliwego (potencjalnego) oddziaływania na jego nieruchomości czyni skarżącego uprawnionym do udziału w niniejszym postępowaniu.
Art. 28 k.p.a. nie jest samodzielną podstawą, w oparciu o którą możliwa jest weryfikacja uprawnienia do udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony. O tym, czy danemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony w postępowaniu rozstrzyga, co do zasady kategoria interesu prawnego. Źródłem interesu prawnego skarżącego uzasadniającego jego udział w niniejszym postępowaniu są normy prawa cywilnego dotyczące ochrony prawa własności nieruchomości, tj. art. 140, art. 143 oraz art. 144 k.c. Udział skarżącego w postępowaniu administracyjnym jest uzasadniony ryzykiem potencjalnej możliwości negatywnych ingerencji w przysługujące mu prawa własności chronione. Zakres ochrony polegający na umożliwieniu właścicielowi nieruchomości bezpośrednio sąsiedniej udziału w postępowaniu administracyjnym o udzielenie pozwolenia na budowę stacji nadawczej stanowi minimalny zakres ochrony dla tej osoby i nie powinien być kwestionowany. W każdym przypadku to organ winien dokonać samodzielnej oceny zakresu oddziaływania inwestycji na otoczenie. Bez wątpienia jednak, przepis art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 prawa budowlanego nie ogranicza zakresu badania organu wyłącznie do sytuacji ponadnormatywnego oddziaływania inwestycji na otoczenie, co uczynił w niniejszej sprawie organ odwoławczy. Ograniczenie zakresu badania wpływu projektowanej inwestycji na otoczenie wyłącznie do jej ponadnormatywnego oddziaływania nie znajduje bowiem uzasadnienia w żadnym przepisie prawa. W procedurze związanej z ustaleniem kręgu podmiotów uprawnionych do udziału w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i wyrażenie zgody na budowę posiadają nie tylko właściciele nieruchomości znajdujących się w obszarze ponadnormatywnego oddziaływania instalacji, ale również ci, których nieruchomości znajdują się w obszarze normatywnego oddziaływania inwestycji. Oddziaływanie instalacji w ramach dopuszczonych prawem maksymalnych norm nie musi oznaczać, że instalacja nie oddziałuje na otoczenie, w tym na nieruchomości sąsiednie, co winno być przedmiotem oceny organu w kontekście ograniczeń, o których mowa w art. 28 ust. 2 prawa budowlanego.
W piśmie z dnia 24 listopada 2022 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał wszystkie zarzuty podniesione w toku postępowania administracyjnego oraz sformułowane w treści skargi. W szczególności podtrzymał zarzut naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., w tym w szczególności zarzut nierozpoznania sprawy w zakresie posiadania przez skarżącego legitymacji do udziału w postępowaniu, która to okoliczność powinna zostać zbadana przez organ orzekających w sprawie również przez pryzmat przepisów dotyczących ochrony środowiska. W ocenie pełnomocnika skarżącego organy nie ustaliły czy postępowanie administracyjne wymagało oceny wpływu inwestycji na środowisko, w tym w szczególności oceny czy projektowana inwestycja wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach o której mowa w art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach odziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. po. 1029).
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych i przyczyny wzruszenia aktów organów administracji publicznej sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co uzasadnia oddalenie skargi w całości.
Oceniając legalność zaskarżonych decyzji sąd uznaje, że organy obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, ustaliły stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające zebranym dowodom oraz przepisom prawa.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przedmiotem sporu w kontrolowanej sprawie jest kwestia prawidłowości umorzenia postępowania odwoławczego wszczętego odwołaniem skarżącego od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi nr DPRG-UA-XIII.755.2022 z dnia 5 maja 2022 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Spółce: P. Sp. z o.o. z siedzibą w W., pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej P. nr "[...]" wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], działka nr ewid. [...] w obrębie [...].
W ocenie skarżącego przysługuje mu przymiot strony w niniejszym postępowaniu, z uwagi na to że jego nieruchomości znajdują się w obszarze co najmniej potencjalnego oddziaływania projektowanej, a organ ograniczył badanie sprawy wyłącznie pod kątem ponadnormatywnego oddziaływania na otoczenie projektowanej instalacji. Natomiast w ocenie organu fakt wystąpienia uciążliwości spowodowanych projektowaną inwestycją, które nie przekraczają obowiązujących norm w przepisach prawa, nie uzasadnia przyznania przymiotu strony osobie niezadowolonej z projektowanej inwestycji w rozumieniu art. 28 ust. 2 prawa budowlanego.
Podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 105 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 3 kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.". Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W myśl art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Stosownie zaś do treści art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie administracyjne. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy w toku prowadzonego postępowania odwoławczego organ II instancji stwierdzi, że zaszły okoliczności skutkujące bezprzedmiotowością tego postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a, to jest wówczas, gdy w postępowaniu tym nastąpił brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego skutkujący brakiem podstaw do merytorycznego załatwienia sprawy co do jej istoty (por. wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2022 r., sygn.. akt I OSK 25/21, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako: "CBOSA"). Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać zarówno z braku istnienia przesłanki przedmiotowej, to jest braku materialno-prawnych podstaw do wydania decyzji administracyjne, jak też braku istnienia przesłanki podmiotowej, to jest sytuacji braku strony mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia, wynikającej między innymi z nieposiadaniem przez dany podmiot legitymacji procesowej do bycia stroną postępowania administracyjnego (por. R. Hauser. M. Wierzbowski (red.) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2021, Wydanie 7, s. 904,908). W przypadku postępowania odwoławczego bezprzedmiotowość ze względów podmiotowych będzie zachodziła w sytuacji, gdy organ ustali w toku postępowania, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 2394/21, CBOSA).
Wobec powyższych ustaleń należy stwierdzić, że ocena zgodności z prawem objętego przedmiotową skargą rozstrzygnięcia wymaga uprzedniego ustalenia, czy skarżącemu przysługiwał, czy też ewentualnie mógł przysługiwać przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej.
W związku z tym koniecznym staje się wskazanie, że przesłanki przyznania jednostce statusu strony wyznacza co do zasady art. 28 k.p.a., który stanowi, że stroną w sprawie jest każdy, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jednakże, w sprawach o wydanie pozwolenia na budowę normą prawną wyznaczającą interes prawny jest art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.), powoływanej dalej jako: "prawo budowlane" zgodnie z którym stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 20 prawa budowlanego, zgodnie z którym jest to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Powyżej powołany art. 28 ust. 2 prawa budowlanego stanowi lex specialis w stosunku do ogólnej zasady wynikającej z art. 28 k.p.a. i może mieć zastosowanie, wyłącznie w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę (por. wyroki NSA: z dnia 27 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1145/15; z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 569/16, CBOSA). Zatem dopiero wprowadzenie na terenie wyznaczonym w otoczeniu obiektu budowlanego ograniczeń w zabudowie, nawet zgodnych z przepisami odrębnymi, oznacza przynależność tego terenu do obszaru oddziaływania obiektu.
W związku z powyższym godzi się wyjaśnić, że wyznaczenie obszaru oddziaływania inwestycji następuje w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę, na potrzeby każdej konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji budowlanej. Zauważyć jednocześnie należy, że przymiot strony zgodnie z art. 28 ust. 2 prawa budowlanego nie w każdych okolicznościach jest ściśle uzależniony od tego, czy oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz wynika z samego faktu potrzeby ustalenia w postępowaniu administracyjnym zakresu tego oddziaływania w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji. W związku z tym stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę mogą być nie tylko osoby, których prawa mogą zostać jednoznacznie naruszone w wyniku realizacji inwestycji, ale też władający nieruchomościami na zagospodarowanie których inwestycja ta może oddziaływać w takim stopniu, że właściwy organ ma obowiązek sprawdzić w postępowaniu wyjaśniającym, czy zostały spełnione wszystkie wymagania wynikające z przepisów prawa budowlanego i przepisów odrębnych. Jednocześnie niezbędnym staje się podkreślenie, że nie chodzi jednak o jakiekolwiek oddziaływanie na nieruchomość sąsiednią, ale o takie oddziaływanie na nieruchomość, które będzie ograniczało jej zagospodarowanie wbrew obowiązującym przepisom. Niezbędne staje się wyraźne sprecyzowanie konkretnego przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zagospodarowanie działki sąsiedniej w zakresie regulowanym prawem budowlanym ze względu na powstanie projektowanej zabudowy (por. wyroki NSA z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 403/21, z dnia 16 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1655/17, z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2352/16 oraz z dnia 14 grudnia 2022 r., sygn. akt II OSK 1054/20, CBOSA).
Celem regulacji zawartej w art. 28 prawa budowlanego było zatem przesądzenie, że osoby trzecie mogą skutecznie kwestionować zamierzenie inwestycyjne jedynie wówczas, gdy mają w sprawie interes prawny i tylko w takim zakresie, w jakim zamierzenie to koliduje z ich uzasadnionym interesem. Nabycie statusu strony nie następuje więc w skutek faktycznego dopuszczenia przez organ tej osoby do udziału w postępowaniu, lecz musi być oparte na przepisie prawa materialnego. Do przepisów odrębnych w rozumieniu powołanego wyżej art. 3 pkt 20 prawa budowlanego należą m.in. przepisy rozporządzeń: Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225), powoływanego dalej jako: "rozporządzenie MI z 2002 r.", Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm.), powoływanego dalej jako: "rozporządzenie RM z 2019 r." oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r., poz. 2448), powoływanego dalej jako: "rozporządzenie MZ z 2019 r.".
Jednocześnie wskazać należy, że istotne znaczenie w sprawie znajduje nowelizacja przepisów dotyczących katalogu przedsięwzięć mogących potencjalnie lub zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, jakie określono w rozporządzeniu RM z 2019 r., dokonana rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2022 r. poz. 1071), powoływanym dalej jako: "rozporządzenie zmieniające". W wyniku nowelizacji z dniem wejścia przepisów nowelizacyjnych w życie tj. z dniem 4 czerwca 2022 r. uchylono zapisy § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia RM z 2019 r., dotyczące instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych, z wyłączeniem radiolinii, emitujących pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz o określonych wartościach równoważnej mocy promieniowana izotropowo wyznaczonej dla pojedynczej anteny, w związku z czym ww. instalacje nie zaliczają się już do katalogu przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wobec powyższej nowelizacji przedsięwzięcia te nie wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Zaś zgodnie z § 2 rozporządzenia zmieniającego do przedsięwzięć, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 7 oraz w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia zmienianego w § 1, w przypadku których przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, lub zgłoszeń, o których mowa w art. 72 ust. 1a tej ustawy, stosuje się przepisy rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem. Oznacza to, że w sprawie postepowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, w którym postepowanie nie zostało zakończone, a z taką sytuacją mamy do czynienia, albowiem decyzja organu II instancji została wydana w dniu 1 lipca 2022 r., stosuje się przepisy rozporządzania RM z 2019 r. w brzmieniu nadanym rozporządzeniem zmieniającym. Prowadzi to do zawężenia kręgu stron postępowania, ponieważ w obecnym ramach prawnych nie potrzeby badania miejsc dostępnych dla ludności wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anteny od środka elektrycznego.
W rozpoznawanej sprawie krąg stron został zatem prawidłowo zawężony tylko do działki o nr. ewid. [...], na której ma zostać wybudowana stacja bazowa. Wskazać w tym miejscu należy, że nie budzi wątpliwości, że zakończone decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 5 maja 2022 r. postępowanie prowadzone było w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej P. nr "[...]" wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, zaś skarżący jest właścicielem kilku nieruchomości przy ul. [...] znajdujących się w sąsiedztwie nieruchomości, na której ma być realizowane zamierzenie inwestycyjne, w tym m.in. działki nr [...], znajdującej się naprzeciwko, tj. po drugiej stronie ulicy [...], nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją.
Analiza akt sprawy prowadzi do stwierdzenia, że wnioskiem o pozwolenie na budowę objęta została wieża antenowa o konstrukcji stalowej kratowej o wysokości całkowitej do 43,3 m n.p.t. wraz z częścią fundamentu wystającą nad powierzchnię terenu oraz odgromnikiem i oddalona o ok. 80 m od nieruchomości należącej do skarżącego. W opisie technicznym projektu budowlanego na str. 18 stwierdzono, że nie zidentyfikowano w otoczeniu obiektu żadnych budynków z pomieszczeniami na pobyt ludzi na obszarach stref, w których może wystąpić gęstość mocy pola elektromagnetycznego o poziomie wyższym niż 0,1 W/m2, co nie daje podstaw do stwierdzenia, że obszar oddziaływania obiektu będzie obejmował inne nieruchomości oprócz działki, na której planuje się zrealizować inwestycję.
Zgodnie z treścią § 314 rozporządzenia MI z 2002 r. budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. Z kolei z rozporządzenia MZ z 2019 r. wynika, że zakres częstotliwości pól elektromagnetycznych dla których określa się parametry fizyczne charakteryzujące oddziaływanie pól elektromagnetycznych na środowisko oraz dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych, charakteryzowane przez dopuszczalne wartości parametrów fizycznych dla miejsc dostępnych dla ludności (gęstość mocy) wynosi odpowiednio: f/200 (załącznik, tabela 2 pkt 10) dla zakresu częstotliwości od 400 MHz do 2000 MHz (gdzie f to wartość częstotliwości pola elektromagnetycznego) oraz 10 W/m2 (załącznik, tabela 2 pkt 11) dla zakresu częstotliwości pola elektromagnetycznego od 2 GHz do 300 GHz. Natomiast zgodnie z projektem budowlanym zakres częstotliwości pól elektromagnetycznych projektowanych anten sektorowych będzie wynosić: 800, 900, 1800/2100 oraz 2600 MHz.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym poprzez ponadnormatywne szkodliwe promieniowanie należy rozumieć promieniowanie emitowane przez pole elektromagnetyczne przekraczające wartość dopuszczalną. Promieniowanie takie może występować tylko w miejscach niedostępnych dla ludzi. W konsekwencji stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę stacji telefonii komórkowej będzie właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości, która znalazłaby się w strefie, gdzie występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego. Możliwość zagospodarowania takiej nieruchomości budynkiem z przeznaczeniem dla ludzi byłaby niewątpliwie ograniczona (por wyroki WSA w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Po 839/19, z dnia 2 czerwca 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 1399/20 oraz WSA w Gdańsku z dnia 20 października 2022 r., sygn. akt IV SA/Gd 546/22, CBOSA).
W projekcie budowlanym przedstawiono rzut zasięgów przewidywanych obszarów pola elektromagnetycznego o wartościach wyższych od dopuszczalnych. Obszar ten wyznaczono czerwonymi linia i nie obejmuje on działki o nr [...] należącej do skarżącego. Zgodnie z rysunkiem graficznym przedstawiającym ww. zasięg pól elektromagnetycznych w płaszczyźnie poziomej na azymucie 5° wyniesie 0,98 m od środka elektrycznego anteny dla systemów UMTS 900MHz, LTE 1800MHz, UMTS 2100 MHz i LTE 2100 MHZ, na azymucie 120° wyniesie 0,95 m od środka elektrycznego anteny dla systemów LTE 800 MHz, GSM 1800 MHz, LTE 1800 MHz i LTE 2100 MHz, zaś na azymucie 240° wyniesie 0,78 m od środka elektrycznego anteny dla systemu LTE 2600 MHz. Jednocześnie wskazano, że sumaryczny zasięg pól elektromagnetycznych w płaszczyźnie poziomej na azymucie 5° wyniesie 1,48 m od środka elektrycznego anteny, na azymucie 120° wyniesie 1,48 m od środka elektrycznego anteny zaś na azymucie 240° wyniesie 1,48 m od środka elektrycznego anteny. Koniecznym staje się w tym miejscu wskazanie, że w kwestii sumowania mocy anten wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 7 listopada 2022 r., sygn. akt III OPS 1/22 przyjmując, że przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych na podstawie § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71, ze zm.) jako inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny także wówczas, gdy w skład instalacji wchodzi kilka anten.
Jednocześnie w projekcie stwierdzono, że w widoku pionowym zasięg ponadnormatywnego pola elektromagnetycznego dla azymutów 50, 120°, 240° wystąpi na wysokości od 40,9 m n.p.t. (tilt 0°) do 40,7 m (tilt 12°). Zatem, wskazać należy, że przewidywane obszary pól elektromagnetycznych o wartościach wyższych niż dopuszczalne znajdują się znacznie powyżej miejsc dostępnych dla ludności oraz występują na terenie, na którym zlokalizowana jest projektowana stacja bazowa, tj. na działce o nr ewid. [...]. W związku z powyższym, biorąc pod uwagę zasięgi wskazane w projekcie budowlanym, nieruchomości należące do skarżącego nie doznają ograniczeń w zagospodarowaniu jego działki z uwagi na wystąpienie ponadnormatywnego promieniowania. Wobec tego słusznie organ wskazał, że skarżący nie może być uznany za stronę postępowania, gdyż jego działka nie znajduje się w obszarze przekraczającym poziomy wskazane w rozporządzeniu MZ z 2019 r., albowiem przekroczenia poziomu pól elektromagnetycznych, jak wyżej wykazano, będą miały miejsce wyłącznie w przestrzeni nad działką inwestycyjną nr [...] i to na wysokościach od 40,7 m do 40,9 m n.p.t.
Na gruncie postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę nie można zgodzić się z twierdzeniami skarżącego, iż ustalając krąg stron tego postępowania należy uwzględnić nie tylko oddziaływanie ponadnormatywne lub w inny sposób wykraczające poza obowiązujące normy, lecz każdego typu wpływ planowanego zamierzenia inwestycyjnego na nieruchomości położone wokół miejsca planowanej inwestycji takiej jak np. promieniowanie elektromagnetyczne przewyższające istniejące tło elektromagnetyczne. Do tego w praktyce sprowadza się zarówno skarga jak i odwołanie.
Przyjęcie tego rodzaju poglądu stałoby bowiem w oczywistej sprzeczności z jednoznaczną treścią art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 prawa budowlanego i de facto wyłączałoby stosowanie tej regulacji w sprawach dotyczących pozwolenie na budowę inwestycji emitujących promieniowanie elektromagnetyczne.
W praktyce zastosowanie tego rozumowania prowadziłoby także do nadmiernego rozszerzenia kręgu stron w postępowania dotyczących budowy elementów infrastruktury telekomunikacyjnej, w tym stacji bazowych telefonii komórkowych, albowiem przyznawałoby status stron takiego postępowania właścicielom nieruchomości położnych nawet w znacznej odległości od danej stacji bazowej, w sytuacji gdy dana nieruchomość byłaby położona w zasięgu łączności tej stacji.
Ponadto skarżący nie wskazał na żadne inne normy przepisów prawa materialnego administracyjnego, które wskazywałby na ograniczenie jego prawa do zagospodarowania, w tym zabudowy nieruchomości. Tylko bowiem wskazanie takich przepisów i ograniczeń mogłoby zdecydować o przyznaniu skarżącemu przymiotu strony. Sam bowiem fakt położenia działki skarżącego w sąsiedztwie inwestycji, w sytuacji kiedy nie jest ona narażona na ponadnormatywne oddziaływanie elektromagnetyczne, nie pozwala na uznanie go za stronę postępowania w świetle art. 28 ust. 2 prawa budowlanego. Należało więc przyznać rację organowi, że w niniejszej sprawie skarżącemu nie przysługuje przymiot strony postępowania. Zasadnie zatem Wojewoda uznał, że skarżący z uwagi na lokalizację jego działki, nie może być uznany za stronę postępowania.
Równocześnie nie zasługuje na uznanie zarzut naruszenia art. 140, art. 143 i art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm.) – powoływanej dalej jako "k.c.". Przywołanie przepisów k.c. statuujących prawo własności (art. 140 i 143 k.c.) oraz wprowadzające ogólny zakaz zakłócania korzystania z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych (art. 144 k.c.) nie można uznać za wystarczające do wyznaczenia obszaru oddziaływania inwestycji. Wskazać należy, że prawo własności w polskim porządku prawnym chronione jest w sposób szczególny, albowiem przepisom dotyczącym ochrony własności nadano rangę konstytucyjną. Prawo własności nie jest jednak nieograniczone. Art. 31 ust. 3 Konstytucji RP stanowi, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Możliwość ograniczenia prawa własności została zaś określona w art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. W aspekcie powołanych powyżej przepisów, zarzut skarżącego dotyczący ich naruszenia należy uznać jako nieuzasadniony. Nie można mówić, że w sprawie zostało wykazane ograniczenie prawa własności w sytuacji, gdy planowana inwestycja nie ingeruje w prawo własności skarżącego. Sam fakt położenia działek skarżącego w sąsiedztwie inwestycji, w sytuacji kiedy nie są one narażone na ponadnormatywne promieniowanie elektromagnetyczne ani nie znajdują się w strefie osi wiązek anten, nie pozwala na uznanie go za stronę postępowania w świetle art. 28 ust. 2 prawa budowlanego. W sprawie nie może dojść także do innych immisja takich jak np. zacienienie, gdyż planowane umiejscowienie inwestycji względem działki skarżącego jaki i jej charakter nie może zakłócać korzystania z nieruchomości skarżącego. Inwestycja też w żaden sposób nie ogranicza sposobu korzystania z nieruchomości skarżącego. W skardze nie wykazano wreszcie by każde promieniowanie elektromagnetyczne przewyższające istniejące tło elektromagnetyczne, w tym nieprzekraczające jakichkolwiek norm, zakłócało prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości, wynikające z art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego. Zatem przywołane w skardze przepisy k.c. nie mogą stanowić samodzielnej przesłanki do uznania właściciela nieruchomości sąsiedniej za stronę postępowania jeżeli jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, a z takim stanem faktycznym mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Wobec tego należało podzielić stanowiska organów obu instancji, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony postępowania.
Sąd, za niezasadny uznał również zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego. Kontrola zgodności planowanej inwestycji z tym przepisem sprowadzała się w istocie do dokonania przez organy administracji oceny parametrów rzeczywistego, planowanego oddziaływania inwestycji pod kątem zgodności z przepisami rozporządzenia MZ z 2019 r. i kwalifikacji planowanej inwestycji zgodnie z przepisami rozporządzenia RM z 2019 r. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego potwierdza, że organy administracji przeprowadziły taką ocenę i dokonały odpowiedniej kwalifikacji.
Wobec powyższych ustaleń sąd stwierdza zatem, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy. Postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie kontrolowanych w sprawie decyzji zostało przeprowadzone przez organy obu instancji zgodnie z wymogami art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Ustalenia poczynione w tym zakresie znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zawierającym w pełni wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego przez organ rozstrzygnięcia, które w ocenie Sądu skonstruowane zostało zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. odpowiada prawu. W związku z tym nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty podniesione w skardze. Natomiast sam fakt, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z oczekiwaniami i przekonaniami skarżącego, nie oznacza automatycznie jej wadliwości.
Skoro zatem w toku postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia norm prawa procesowego i materialnego w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy, a zarzuty skargi okazały się niezasadne, sąd nie stwierdziwszy podstaw do uchylenia wydanych w sprawie decyzji, zobowiązany był oddalić skargę.
Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
is

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI