II SA/Łd 756/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2023-10-10
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanaprojekt zamiennypostępowanie naprawczeinteres prawnyprawo własnościpostępowanie administracyjneuchylenie decyzjikontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że uzasadnienie było wadliwe i nie odniosło się do wszystkich zarzutów skarżącej dotyczących samowoli budowlanej.

Sprawa dotyczyła skargi M.M. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora zatwierdzającą projekt budowlany zamienny dla budynku magazynowo-handlowego. Skarżąca zarzucała samowolę budowlaną i naruszenie jej interesu prawnego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności brak wyczerpującego odniesienia się organu odwoławczego do zarzutów skargi i zasady dwuinstancyjności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę M.M. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora zatwierdzającą projekt budowlany zamienny dla budynku magazynowo-handlowego. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące samowoli budowlanej, naruszenia jej prawa własności oraz braku należytego wyjaśnienia stanu faktycznego przez organy administracji. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności wskazano na wadliwość uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, który nie odniósł się wyczerpująco do wszystkich zarzutów skarżącej i nie przeprowadził ponownej merytorycznej oceny sprawy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał organowi odwoławczemu ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych uchybień, szczegółowo odnosząc się do zarzutów strony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie odniósł się wyczerpująco do wszystkich zarzutów skarżącej, co stanowi naruszenie przepisów postępowania.

Uzasadnienie

Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego było zbyt lakoniczne, nie zawierało szczegółowego ustosunkowania się do zarzutów strony, co uniemożliwia kontrolę sądową i narusza zasadę przekonywania oraz dwuinstancyjności postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

p.b. art. 51 § ust. 4

Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 3

Prawo budowlane

p.b. art. 5 § ust. 1 pkt 9

Prawo budowlane

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy, w szczególności brak wyczerpującego odniesienia się do zarzutów skarżącej. Wadliwość uzasadnienia decyzji organu odwoławczego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, że skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie, gdyż objęta nią decyzja [...] podjęta została z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odnosząc się do meritum sporu ograniczył się jedynie do dwuzdaniowego stwierdzenia... Tego rodzaju konstatacja w ocenie Sądu nie zasługuje na aprobatę, gdyż skutkowałaby bezpodstawnym stwierdzeniem, iż w przedmiotowej sprawie Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego występowałby w charakterze organu kasacyjnego...

Skład orzekający

Robert Adamczewski

sędzia

Sławomir Wojciechowski

przewodniczący

Tomasz Porczyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji, w szczególności wadliwość uzasadnienia decyzji odwoławczej i brak należytego odniesienia się do zarzutów strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania administracyjnego w sprawach budowlanych, ale zasady dotyczące uzasadnienia decyzji i dwuinstancyjności są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnienie decyzji administracyjnych i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli meritum sprawy nie zostało w pełni rozstrzygnięte przez sąd.

Błędy proceduralne w urzędzie uchylają decyzję. Sąd wskazuje na wadliwe uzasadnienie organu.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 756/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-10-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Robert Adamczewski
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący/
Tomasz Porczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 8., art. 15, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 51 ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Dnia 10 października 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) Protokolant specjalista Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2023 roku sprawy ze skargi M. M. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 31 maja 2023 r. nr 102/2023 znak WOP.7721.0825.2020.RW w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi na rzecz skarżącej M. M. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. ał
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 31 maja 2023 r., nr 102/2023 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 2000) - dalej: k.p.a.; art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. 2023 r. poz. 683) – dalej: p.b.; Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomsku z dnia 28 lipca 2020 r., nr 131/2020 zatwierdzającą, na podstawie art. 51 ust. 4 p.b. projekt budowlany zamienny budynku magazynowo – handlowego na działce nr 716/1 w K., gm. W.; udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nakładającą na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie przed przystąpieniem do użytkowania budynku.
Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że Wójt Gminy Wielgomłyny decyzją z dnia 26 marca 1999 r., nr 7351/7/99 udzielił W.J. (inwestor) pozwolenia na budowę na w/w działce, budynku magazynowo-handlowego o wymiarach 5,60 m x15 m, zlokalizowanego w granicy z działką sąsiednią o nr ew. 717/1. Budynek został zrealizowany na przełomie roku 1999 i 2000.
W dniu 21 maja 2009 r., w następstwie wniosku M.M.(właścicielki nieruchomości sąsiedniej o nr ew. 717/1) organ nadzoru budowlanego dokonał oględzin nieruchomości oznaczonej nr ew. 716/1, w wyniku których ustalono, że posadowiony na działce budynek został zrealizowany z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego w 1999 r. projektu budowlanego. Stwierdzono bowiem, że istniejący na działce budynek to budynek dwubryłowy o wymiarach 5 m x 15 m i 4,5 m x 7 m, o konstrukcji częściowo drewnianej i częściowo murowanej, bez ściany oddzielenia przeciwpożarowego w granicy z działką sąsiednią, pokryty dachem o spadku w kierunku działki sąsiedniej,
W toku wszczętego postępowania naprawczego, prowadzonego na podstawie art. 51 p.b., decyzją z dnia 23 października 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radomsku nakazał inwestorowi sporządzenie i przedstawienie w terminie do dnia 31 maja 2010 r. projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych w stosunku do udzielonego pozwolenia na budowę z 26 marca 1999 r. oraz w razie potrzeby, wykonanie określonych czynności i robót budowlanych w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Wykonując powyższy obowiązek, inwestor w zakreślonym terminie przedłożył projekt budowalny zamienny dla przedmiotowego budynku magazynowego-handlowego, który to projekt, w toku prowadzonego postępowania, podlegał kilkukrotnemu uzupełnieniu w zakresie stwierdzonych przez organ nadzoru budowlanego nieprawidłowości. Ponadto wykonując nałożone zobowiązanie inwestor uzyskał warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania, co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 11 lutego 2015 r., znak KO.420-9/15, przedłożył decyzję Wójta Gminy Wielgomłyny z dnia 17 grudnia 2013 r. znak OŚZ-6730.33.2013. Z akt sprawy wynika również, że w toku postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radomsku kilkukrotnie podejmował decyzje orzekające o zatwierdzeniu przedłożonego projektu budowlanego zamiennego, które to decyzje, wskutek rozpatrzenia odwołań skarżącej, były uchylane przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z uwagi na stwierdzone uchybienia.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 28 lipca 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radomsku, działając na podstawie art. 51 ust. 4 p.b., zatwierdził projekt budowlany zamienny przedmiotowego budynku magazynowo – handlowego zrealizowanego na działce o nr ew. 716/1; udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy przedmiotowej inwestycji celem doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z wymogami wynikającymi z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez wykonanie robót budowlanych określonych w pkt 1- 14 oraz zobowiązał inwestora do uzyskania przed przystąpieniem do użytkowania przedmiotowej inwestycji decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, iż przeprowadzona stosownie do wymogów z art. 35 ust. 1 p.b., analiza przedłożonej przez inwestora dokumentacji projektowej wykazała jej kompletność oraz zgodność z przepisami ustawy p.b., jak i z przepisami wskazanego wyżej rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. Ponadto organ wskazał, iż przedmiotowa inwestycja jest zgodna z ustalonymi, na wniosek inwestora warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu, wynikającymi z ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim. Przedłożony projekt został wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane prawem uprawnienia budowlane oraz uzyskał wszelkie niezbędne uzgodnienia. Wykonanie określonych decyzją robót budowlanych, zgodnych z przedłożonym projektem budowlanym zamiennym, doprowadzi stan przedmiotowego budynku do zgodności z wymogami przewidzianymi w w/w rozporządzeniu, w szczególności z wymogami określonymi w § 28, § 29, § 62 ust. 1, § 85 ust. 2 pkt 7 i § 319 rozporządzenia.
Nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem M.M. wniosła odwołanie, w którym wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, zarzucała naruszenie:
- art. 51 ust. 4 p.b. poprzez wydanie decyzji naruszającej interes prawny osób trzecich, w sytuacji, gdy zdaniem skarżącej winna zapaść decyzja o doprowadzeniu do stanu zgodnego z prawem poprzez nakazanie rozbiórki przedmiotowego budynku, co potwierdza całokształt zgromadzonego materiału dowodowego sprawy;
- art. 7 k.p.a. poprzez niespełnienie zadań określonych w powołanym przepisie, w szczególności wyrażenie zgody na działania pozostające w sprzeczności z interesem społecznym obywateli i niezgodne z zasadami dobrego sąsiedztwa, polegające na posadowieniu budynku w odległości mniejszej, niż wymagane 4 m, a nadto błędne ustalenie, że jest on usytuowany przy granicy z działką skarżącej, gdy z przedłożonych dokumentów wynika, że jest on położny w granicy z tą działką;
- art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej;
- art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
W uzasadnieniu odwołania strona kwestionowała zasadność prowadzonego postępowania naprawczego, wskazując, iż jedynym rozwiązaniem jest nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego poprzez nakazanie rozbiórki przedmiotowego budynku. Podkreślała, iż nawet gdyby uznać za zasadne twierdzenie, co do możliwości przeprowadzenia postępowania naprawczego, to kwestionowana przez nią decyzja winna określać konkretny termin wykonania i zakończenia określonych w niej robót budowlanych. Brak rozstrzygnięcia w tym zakresie nie daje gwarancji doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu zgodności z obowiązującym prawem, a takie działanie strona postrzega jako działanie celowe, godzące w jej interes prawny i poczucie bezpieczeństwa na własnej posesji. Strona wskazywała nadto na fakt użytkowania spornego budynku bez wymaganego pozwolenia na jego użytkowanie, jak również poddawała wątpliwości prawidłowość wydzielenia przedmiotowej nieruchomości z terenu, na którym funkcjonowała dawna OSP.
Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia 31 maja 2023 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ przywołał na wstępie znajdujące zastosowanie w sprawie przepisu ustawy p.b., z uwzględnieniem dokonywanych przez ustawodawcę ich nowelizacji. Dalej organ wskazywał na charakter postępowania odwoławczego uregulowanego przepisami k.p.a., podkreślając, iż jest ono oparte na zasadzie skargowości, a jego granice określa sama strona odwołująca się, poprzez wskazanie zakresu w jakim kwestionuje objętą tym środkiem zaskarżenia decyzję organu I instancji. Organ podkreślał nadto, że wynikający z art. 7 k.p.a. obowiązek podejmowania wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony, nie jest nieograniczony. Przepis ten nie stanowi źródła obowiązku badania przez organ, czy też poszukiwania wszystkich okoliczności, które mogą mieć znaczenie dla sprawy i mają zaprzeczać dotychczas dokonanym przez organ ustaleniom faktycznym. Powinnością strony jest podjęcie działań zmierzających do wykazania prawdziwości swoich twierdzeń, dostarczenia dowodów je potwierdzających. Tym samym organy nie są zobligowane do udowadniania czy też poszukiwania, które z praw zdaniem strony zostały naruszone.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy podkreślił, iż skarżąca kwestionuje w zasadzie wadliwe jej zdaniem, zatwierdzenie przez organ I instancji przedłożonego projektu budowlanego zamiennego, na podstawie art. 51 ust. 4 p.b., zamiast orzeczenia o rozbiórce spornego budynku, w oparciu o ust. 5 powołanego przepisu. Nie przedstawia natomiast jakiejkolwiek argumentacji, co do nieprawidłowości przedłożonej dokumentacji budowlanej, naruszenia przepisów lub wystąpienia innych uciążliwości, o których mowa w art. 5 ust. 1 p.b., w szczególności dotyczących braku poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, których realizacji służą przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Brak wskazania przez stronę konkretnych przepisów, które w jej ocenie zostały naruszone uznać należy jedynie za twierdzenia deklaratywne, niemające znaczenia dla prawidłowości przedłożonego projektu budowlanego zamiennego.
Końcowo organ wskazał, że przedłożony projekt budowlany zamienny jest zgodny z przepisami i uzyskaną w toku postępowania naprawczego decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto został on sporządzony przez osoby posiadające uprawnienia budowlane i uzgodniony pod względem przeciwpożarowym i sanitarnohigienicznym. Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia wniesionego odwołania.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M.M., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucała naruszenie:
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zgromadzenia i oceny materiału dowodowego, a w konsekwencji bezzasadne uznanie, że przedłożony projekt budowlany zamienny jest zgodny z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego w sytuacji, gdy sporny budynek jest posadowiony w granicy działki skarżącej, wbrew jej woli i w sposób naruszający przysługujące jej prawo własności; jak również poprzez brak ustalenia, czy w momencie rozpoczęcia przedmiotowej inwestycji inwestor był uprawniony do jej posadowienia w tym miejscu;
- art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, poprzez wydanie decyzji naruszającej uzasadnione interesy skarżącej;
- art. 104 § 2 w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez nierozpoznanie sprawy wszczętej na podstawie wniosku skarżącej, co do istoty, poprzez prowadzenie postępowania legalizacyjnego samowoli budowlanej, której dopuścił się inwestor podczas gdy strona wprost wnosiła o ustalenie, czy przedmiotowa inwestycja jest legalna, w szczególności, czy inwestor działał na podstawie stosownych pozwoleń budowlanych, czy posiada zgody właścicieli nieruchomości sąsiednich, czy realizacja tej inwestycji była w ogóle możliwa, a co nie zostało w sprawie ustalone;
- art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 4 p.b. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że na gruncie niniejszej sprawy zastosowania trybu naprawczego, podczas gdy odstępstwa, których dopuścił się inwestor są na tyle istotne, że organy winny orzec o nakazie rozbiórki przedmiotowego budynku;
- art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że wdrożony tryb naprawczy polegający na przedłożeniu projektu budowlanego zamiennego i wykonanie określonych decyzją robót budowlanych zapewni należyte poszanowanie i ochronę interesu osób trzecich, podczas gdy sporny budynek od samego początku jest posadowiony w granicy działki skarżącej, wbrew jej woli; jak również poprzez brak zakreślenia terminu na wykonanie określonych decyzją robót budowlanych, a tym samym brak jakichkolwiek gwarancji podjęcia przez inwestora tych działań;
- art. 140 k.c. poprzez wydanie decyzji rażąco naruszającej prawo własności skarżącej i utrzymującej stan niezgodny z przepisami prawa budowlanego.
Z uwagi na powyższe strona skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzająca ją decyzja organu I instancji oraz o zobowiązanie organu, w przypadku uznania zarzutów co do naruszenia prawa materialnego za zasadne, do wydania w określonym terminie decyzji nakazującej rozbiórkę spornego budynku. Strona wnosiła także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Uzasadniając podniesione zarzuty strona skarżąca ponowiła dotychczas prezentowana argumentację, co do braku zasadności prowadzonego postępowania naprawczego, podkreślając, iż z uwagi na zakres naruszeń jedynym rozwiązaniem jest nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego poprzez nakazanie rozbiórki przedmiotowego budynku. Wskazywała, iż brak zakreślenia inwestorowi konkretnego terminu na wykonanie robót budowlanych określonych decyzją, a co za tym idzie brak jakichkolwiek gwarancji doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem, a sam budynek nadal będzie stanowił niebezpieczeństwo. Strona potrzymała również wątpliwości co do prawidłowość wydzielenia przedmiotowej nieruchomości z terenu, na którym funkcjonowała dawna OSP. Zaznaczyła, iż zainicjowane przez nią postępowanie miało na celu wyjaśnienie, czy sporna inwestycja powstała zgodnie z obowiązującymi przepisami, w oparciu o udzielone pozwolenia, natomiast postępowanie procedujących w sprawie organów wskazuje, iż dążą one za wszelką cenę do legalizacji obiektu, który nigdy nie powinien powstać.
W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W dniu 10 października 2023 r. obecni na rozprawie pełnomocnicy skarżącej popierali wniesioną skargę oraz przedstawioną w niej argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1634) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 - p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie, gdyż objęta nią decyzja Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 maja 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomsku z dnia 28 lipca 2020 r., zatwierdzającą, na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. 2023 r. poz. 683) projekt budowlany zamienny budynku magazynowo – handlowego na działce nr 716/1 w K., gm. W.; udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nakładająca na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, podjęta została z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazać bowiem należy, że istotą kontroli sądowoadministracyjnej sprawowanej przez sąd administracyjny jest zbadanie, czy objęta skargą decyzja odpowiada mającym zastosowanie w sprawie przepisom prawa materialnego i czy została wydana w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym zgodnie z wymogami określonymi ustawą z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 2000) - dalej: k.p.a.
Zgodnie z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, organy administracji publicznej są obowiązane wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy, w celu doprowadzenia, w miarę możliwości, do wykonania przez strony postępowania wydanej decyzji, bez potrzeby stosowania środków przymusu. Jedną z konsekwencji powyższej zasady jest ciążący na organie odwoławczym obowiązek wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania. Jak wynika bowiem z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zadaniem uzasadnienia decyzji jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia i przekonanie strony, że jej stanowisko zostało należycie rozważone, a jeżeli zapadło odmienne rozstrzygniecie, to nastąpiło to z innych przyczyn. Inaczej mówiąc treść uzasadnienia rozstrzygnięcia organu administracji winna wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie, jak również zawierać szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie z jednej strony umożliwia bowiem stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ podejmując wydaną decyzję, z drugiej zaś jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego z poszanowaniem reguł wynikających z art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. Zaniechanie obowiązkowi uzasadnienia decyzji w sposób przekonujący, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w wyżej wskazanych przepisach, skutkuje wadliwością, z uwagi na naruszenie dyspozycji art. 77, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 28 sierpnia 2014 r., II SA/Go 441/14; WSA w Olsztynie z 6 maja 2014 r., II SA/Ol 257/14; WSA w Warszawie z 13 marca 2013 r., II SA/Wa 1757/12; WSA w Kielcach z 28 lutego 2013 r., II SA/Ke 56/13; WSA w Poznaniu z 13 lutego 2013 r., IV SA/Po 1039/12; WSA we Wrocławiu z 15 marca 2012 r., III SA/Wr 693/11; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z przywołaną wyżej zasadą przekonywania ściśle wiąże się również wyrażona w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, która polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zgodnie z tą zasadą rolą organu odwoławczego jest ponowne merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy już uprzednio rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji. Z chwilą zainicjowania postępowania przed organem drugiej instancji, w wyniku skutecznego wniesienia środka odwoławczego, powstaje zatem obowiązek powtórnego rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy. Wniesienie odwołania przenosi bowiem na organ drugiej instancji kompetencję do ponownego rozpoznania oraz merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w jej całokształcie, a przy tym obliguje organ odwoławczy także do rozpatrzenia zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu. Dlatego też do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zrealizowana, nie wystarczy stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia organów różnych stopni. Konieczne natomiast jest, aby wydanie tych rozstrzygnięć zostało poprzedzone ustaleniem stanu faktycznego sprawy i dokonaniem wszechstronnej jego oceny przez każdy z organów postępowania. Niezrealizowanie obowiązku w tym zakresie powoduje uchybienie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z 17 maja 2011 r., II OSK 672/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zdaniem Sądu objęta przedmiotową skargą decyzja organu odwoławczego powyższych wymogów nie spełnia. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika bowiem, że Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odnosząc się do meritum sporu ograniczył się jedynie do dwuzdaniowego stwierdzenia, iż w jego ocenie przedłożony projekt budowlany zamienny jest zgodny z przepisami i uzyskaną w toku postępowania naprawczego decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a nadto został on sporządzony przez osoby posiadające uprawnienia budowlane i uzgodniony pod względem przeciwpożarowym i sanitarnohigienicznym. Nie odniósł się nadto w żaden sposób do stawianych w odwołaniu zarzutów skarżącej, argumentując powyższe skargowym charakterem postępowania odwoławczego prowadzonego na podstawie przepisów k.p.a, jak również ciążącym na organach administracji, wynikających z art. 7 k.pa. obowiązkiem realizacji zasady prawdy obiektywnej oraz zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, który to obowiązek, zdaniem organu nie jest nieograniczony, gdyż powinnością strony jest współdziałanie z organem, w szczególności w zakresie działań zmierzających do wykazania prawdziwości swoich twierdzeń, jak i dostarczenia dowodów je potwierdzających. Zdaniem organu brak wyraźnego wyartykułowania przez skarżącą stawianych kwestionowanej decyzji zarzutów, w szczególności brak ich powiązania z konkretnymi przepisami prawa budowlanego, w tym rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 1225), które narusza przedłożony przez inwestora projekt budowlany zamienny, nie obliguje organu do udowadniania czy też poszukiwania, które z praw zdaniem strony zostały naruszone. Tego rodzaju konstatacja w ocenie Sądu nie zasługuje na aprobatę, gdyż skutkowałaby bezpodstawnym stwierdzeniem, iż w przedmiotowej sprawie Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego występowałby w charakterze organu kasacyjnego, a zakres toczącego się przed nim postępowania ograniczony byłby przez ściśle skonkretyzowane zarzuty odwołania skarżącej. Obowiązkiem organu odwoławczego, w tej konkretnej sprawie, było zatem ponowne merytoryczne przeprowadzenie oceny przedłożonej dokumentacji projektowej zamiennej, w zakresie objętym art. 35 ust. 1 p.b., w szczególności co do zgodności projektu budowlanego zamiennego z przepisami w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., jak również wyczerpujące odniesienie się do zarzutów odwołania, których treść, pomimo ich niewątpliwie niezbyt precyzyjnego wyartykułowania, jest możliwa do odkodowania w oparciu o przedstawianą przez skarżącą, niezmienną w toku postępowania argumentację.
Reasumując Sąd stwierdza, iż brak prawidłowego odniesienia się, w sposób przekonywujący, do wszystkich zarzutów skarżącej, jak również brak wskazania na jakiekolwiek czynności procesowe, czy też dowodowe, przeprowadzone w toku ponownego merytorycznego rozpatrywania sprawy przez organ odwoławczy skutkuje stwierdzeniem, że uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11, jak również nie pozwala na przyjęcie, iż zaskarżona decyzja wydana została z zachowaniem wynikającej z art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania. Powyższe zaś oznacza, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy
Mając powyższe na uwadze Sąd za uzasadnione uznał zarzuty skargi, co do naruszenia art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a.
Jednocześnie z uwagi na wskazane wyżej naruszenie przepisów prawa procesowego Sąd nie odnosił się do zarzutów skargi, co do jej meritum uznając, iż na obecnym etapie sprawy byłoby to przedwczesne.
Rozpatrując sprawę ponownie organ odwoławczy będzie kierował się przedstawionymi wyżej wskazaniami, rozważy wszystkie zarzuty skarżącej i w wydanej decyzji, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., w sposób szczegółowy przedstawi ustalenia faktyczne i ocenę prawną, z jednoczesnym odniesieniem się do zarzutów formułowanych przez stronę w toku postępowania.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
IB

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI