II SA/Łd 742/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2025-12-11
NSAAdministracyjneŚredniawsa
zasiłek celowypostępowanie administracyjneuchybienie terminudoręczeniewłaściwość organustwierdzenie nieważności

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność postanowienia Wójta Gminy o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, wskazując na naruszenie przepisów o właściwości.

Skarżąca A.S. wniosła skargę na postanowienie Wójta Gminy Biała, które stwierdzało uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej przyznania zasiłku celowego. Sąd uznał, że organ I instancji był niewłaściwy do wydania takiego postanowienia, gdyż właściwy jest organ odwoławczy. W związku z tym, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a.

Sprawa dotyczyła skargi A.S. na postanowienie Wójta Gminy Biała z dnia 6 sierpnia 2025 r., którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej przyznania zasiłku celowego. Skarżąca zarzuciła niewłaściwe zastosowanie art. 44 k.p.a. poprzez przyjęcie fikcji doręczenia, podczas gdy przebywała w sanatorium. Wójt Gminy Biała, zamiast przekazać odwołanie do organu odwoławczego, sam wydał postanowienie o uchybieniu terminu. Następnie, Wójt zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności własnego postanowienia z powodu naruszenia przepisów o właściwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, rozpoznając skargę, stwierdził, że zgodnie z art. 134 k.p.a., to organ odwoławczy jest właściwy do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wydanie takiego postanowienia przez organ I instancji stanowiło rażące naruszenie przepisów o właściwości, wypełniające przesłankę z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. W związku z tym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organem właściwym do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest organ odwoławczy.

Uzasadnienie

Przepis art. 134 k.p.a. wyraźnie wskazuje, że to organ odwoławczy, a nie organ pierwszej instancji, jest właściwy do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 134

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli m.in. zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 124 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 44

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy fikcji doręczenia.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 120

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ pierwszej instancji był niewłaściwy do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

Godne uwagi sformułowania

Treść przywołanego ww. przepisu art. 134 k.p.a. wskazuje zatem wyraźnie, iż to organ odwoławczy, a nie organ który wydał rozstrzygnięcie w I instancji, jest właściwy do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Proste zestawienie treści tego przepisu ze stanem faktycznym niniejszej sprawy, który co istotne nie jest kwestionowany przez żadną ze stron postępowania, wskazuje na rażące naruszenie przepisów o właściwości przez Wójta Gminy Biała, wypełniające przesłankę z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

Skład orzekający

Robert Adamczewski

przewodniczący

Jarosław Czerw

członek

Tomasz Porczyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie właściwości organu pierwszej instancji przy wydawaniu postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy istotnego błędu proceduralnego popełnionego przez organ administracji, co jest ważne dla praktyków prawa administracyjnego, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Organ I instancji nie mógł stwierdzić uchybienia terminu do odwołania – WSA w Łodzi wyjaśnia właściwość.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 742/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-12-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Jarosław Czerw
Robert Adamczewski /przewodniczący/
Tomasz Porczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
Art. 134, art. 156 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 119 pkt 3, art. 120, art. 145 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 11 grudnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw Sędzia WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 grudnia 2025 roku sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Wójta Gminy Biała z dnia 6 sierpnia 2025 roku nr GOPS.5102.43.79.2025 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej przyznania zasiłku celowego stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia. dc
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2025 r. nr GOPS.5102.43.79.2025 Wójt Gminy Biała na podstawie art. 134 zw. z art. 124 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) – dalej: k.p.a., stwierdził uchybienie przez A.S. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy Biała z dnia 30 czerwca 2025 r. nr GOPS.5102.35.64.2025 o odmowie przyznania A. S. pomocy w formie zasiłku celowego oraz specjalnego zasiłku celowego z uwagi na przekroczone kryterium dochodowe oraz brak szczególnych okoliczności uzasadniających przyznanie specjalnej pomocy celowej.
Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że ww. decyzją z dnia 30 czerwca 2025 r. Wójt Gminy Biała, po rozpatrzeniu wniosku A.S. z dnia 20 maja 2025 r., odmówił skarżącej przyznania pomocy w formie zasiłku celowego oraz specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na leczenie w sanatorium uzdrowiskowym, z uwagi na przekroczone kryterium dochodowe oraz brak szczególnych okoliczności uzasadniających przyznanie specjalnej pomocy celowej. Odpis powyższej decyzji doręczono skarżącej w dniu 15 lipca 2025 r., w trybie art. 44 k.p.a.
Odwołanie od powyższej decyzji A.S. wniosła w dniu 4 sierpnia 2025 r.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2025 r. Wójt Gminy Biała działając na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Jednocześnie organ pouczył skarżącą, że postanowienie to jest ostateczne i przysługuje na nie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A.S. zarzucała niewłaściwe zastosowanie art. 44 § 4 k.p.a. poprzez przyjęcie fikcji doręczenia w sytuacji, gdy skarżąca przebywała w sanatorium przez cały okres 14 dni, kiedy awizowana przesyłka pozostawiona była w placówce pocztowej, zaś organ administracji, miał informację, że skarżąca nie będzie wówczas przebywała w miejscu swojego zamieszkania. W aktach administracyjnych znajduje się bowiem skierowanie na leczenie uzdrowiskowe, wskazujące zarówno termin, jak i miejsce pobytu strony. Dlatego też skarżąca oceniła, że skarga jest zasadna, względnie uzasadniony jest wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Z akt sprawy wynika nadto, że pismem z dnia 8 września 2025 r. Wójt Gminy Biała zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia 6 sierpnia 2025 r. z uwagi na jego wydanie z naruszeniem przepisów o właściwości.
Skarga A.S. została przekazana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu przy piśmie z dnia 10 października 2025 r. W piśmie tym organ II instancji wskazał również, że w dniu 10 października 2025 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Wójta Gminy Biała z dnia 6 sierpnia 2025 r., jednakże z uwagi na zaskarżenie postanowienia przez A.S. postępowanie to zostanie zawieszone do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez WSA w Łodzi.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Biała wskazał m.in., iż zwrócił się do organu odwoławczego o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia i przekazał mu odwołanie wraz z pełną dokumentacją.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga A.S. została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 934 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., który stanowi, iż sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. W ramach sprawowanej kontroli Sąd jest między innymi uprawniony do stwierdzenia nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach – art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Przedmiotem skargi A. S. uczyniła postanowienie Wójta Gminy Biała z dnia 6 sierpnia 2025 r. o stwierdzeniu uchybienia przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy Biała z dnia 30 czerwca 2025 r. o odmowie przyznania skarżącej pomocy w formie zasiłku celowego oraz specjalnego zasiłku celowego.
Podstawę prawna kwestionowanego skargą rozstrzygnięcia stanowił art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) – dalej: k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Treść przywołanego ww. przepisu art. 134 k.p.a. wskazuje zatem wyraźnie, iż to organ odwoławczy, a nie organ który wydał rozstrzygnięcie w I instancji, jest właściwy do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Proste zestawienie treści tego przepisu ze stanem faktycznym niniejszej sprawy, który co istotne nie jest kwestionowany przez żadną ze stron postępowania, wskazuje na rażące naruszenie przepisów o właściwości przez Wójta Gminy Biała, wypełniające przesłankę z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia.
dc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI