II SA/Łd 740/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi E.S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o uznaniu za nieuzasadniony zarzutu nieistnienia obowiązku w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego grzywny w celu przymuszenia do wykonania nakazu rozbiórki. Nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku garażowo-gospodarczego został wydany w 2015 roku i stał się prawomocny po oddaleniu skargi przez WSA w Łodzi w 2016 roku. Pomimo upomnienia i kolejnych kontroli, obowiązek nie został wykonany. W 2019 roku nałożono grzywnę w celu przymuszenia. Skarżąca podnosiła zarzut nieistnienia obowiązku, argumentując zmianą sposobu użytkowania budynku na izolatorium w związku z przepisami specustawy COVID-19. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznały te argumenty za niezasadne. Sąd podkreślił, że ostateczna i prawomocna decyzja nakazująca rozbiórkę podlega wykonaniu, a zmiana sposobu użytkowania obiektu, zwłaszcza wzniesionego samowolnie, nie niweczy obowiązku rozbiórki. Sąd wskazał, że postępowanie egzekucyjne nie jest miejscem do ponownej weryfikacji zasadności decyzji merytorycznej, a zarzut nieistnienia obowiązku nie może być oparty na zmianie sposobu użytkowania obiektu, który sam w sobie stanowi samowolę budowlaną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że prawomocny nakaz rozbiórki musi zostać wykonany, a próby obejścia tego obowiązku poprzez zmianę sposobu użytkowania obiektu lub powoływanie się na przepisy specustawy COVID-19 są nieskuteczne.
Dotyczy sytuacji, gdy nakaz rozbiórki jest ostateczny i prawomocny, a zmiana sposobu użytkowania nastąpiła po wydaniu decyzji lub w sposób samowolny.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego, na który został wydany prawomocny nakaz rozbiórki, może stanowić podstawę do uznania nieistnienia obowiązku rozbiórki w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego, zwłaszcza wzniesionego samowolnie, nie niweczy prawomocnego nakazu rozbiórki.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ostateczna i prawomocna decyzja nakazująca rozbiórkę podlega wykonaniu. Postępowanie egzekucyjne ma na celu wykonanie obowiązku wynikającego z takiej decyzji, a nie ponowną weryfikację jej zasadności. Zmiana sposobu użytkowania obiektu, nawet w kontekście przepisów specustawy COVID-19, nie anuluje obowiązku rozbiórki, szczególnie gdy obiekt został wzniesiony samowolnie i przed wejściem w życie przepisów specustawy.
Czy zarzut nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym może być oparty na okolicznościach, które nie dotyczą powstania, wygaśnięcia lub wykonania obowiązku nałożonego decyzją administracyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut nieistnienia obowiązku w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. dotyczy sytuacji, gdy obowiązek nigdy nie powstał, został wykonany, umorzony, przedawniony, wygasł lub został uchylony/stwierdzono jego nieważność. Zmiana sposobu użytkowania obiektu nie jest taką przesłanką.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne nie jest miejscem do kwestionowania merytorycznej zasadności decyzji administracyjnej. Pojęcie 'nieistnienia obowiązku' odnosi się do braku jego powstania, wykonania, umorzenia, przedawnienia, wygaśnięcia lub uchylenia decyzji. Zmiana sposobu użytkowania obiektu nie spełnia tych kryteriów.
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty, albo postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nakazuje oddalenie skargi, jeśli zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.
u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, w tym nieistnienie obowiązku.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 29 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wyłącza możliwość ponownej weryfikacji prawidłowości orzeczonego nakazu w postępowaniu egzekucyjnym.
specustawa COVID-19 art. 12 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Reguluje kwestie związane z zamiarem wykonania robót budowlanych lub zmianą sposobu użytkowania obiektu w kontekście pandemii, ale nie uchyla obowiązku rozbiórki orzeczonego wcześniej decyzją administracyjną.
Prawo budowlane art. 71
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych, ale stosuje się do obiektów legalnie wybudowanych i użytkowanych.
k.p.a. art. 154 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 123
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ostateczna i prawomocna decyzja nakazująca rozbiórkę podlega wykonaniu, a postępowanie egzekucyjne służy jej realizacji. • Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego nie niweczy obowiązku rozbiórki, zwłaszcza gdy obiekt został wzniesiony samowolnie. • Postępowanie egzekucyjne nie jest miejscem do ponownej weryfikacji merytorycznej zasadności decyzji administracyjnej. • Zarzut nieistnienia obowiązku w rozumieniu u.p.e.a. nie obejmuje zmiany sposobu użytkowania obiektu.
Odrzucone argumenty
Obowiązek rozbiórki wygasł z uwagi na zmianę sposobu użytkowania budynku garażowo-gospodarczego na izolatorium w związku ze specustawą COVID-19.
Godne uwagi sformułowania
Celem rozbiórki jest bowiem doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. • Zaaprobowanie poglądu skarżącej, jakby realizacja izolatorium w obiekcie objętym nakazem rozbiórki niweczyła ów nakaz, bez wątpienia korzystnego z punktu widzenia jej interesów, jest niemożliwe do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa, właśnie z uwagi na regulacje art. 2 i art. 7 Konstytucji RP. • Wykonalność decyzji ostatecznych oznacza możliwość zrealizowania uprawnienia przyznanego stronie w tej decyzji lub powinność wykonania obowiązku nałożonego decyzją przez stosowne organy w drodze przymusu, jakim w ramach władztwa administracyjnego one dysponują, czyli na drodze postępowania egzekucyjnego. • Wykonanie zaś w obiekcie objętym nakazem rozbiórki izolatorium nie anuluje orzeczonego nakazu rozbiórki.
Skład orzekający
Robert Adamczewski
przewodniczący
Sławomir Wojciechowski
sprawozdawca
Anna Dębowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że prawomocny nakaz rozbiórki musi zostać wykonany, a próby obejścia tego obowiązku poprzez zmianę sposobu użytkowania obiektu lub powoływanie się na przepisy specustawy COVID-19 są nieskuteczne."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy nakaz rozbiórki jest ostateczny i prawomocny, a zmiana sposobu użytkowania nastąpiła po wydaniu decyzji lub w sposób samowolny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy podchodzą do prób obejścia prawomocnych nakazów administracyjnych, szczególnie w kontekście zmian prawnych (specustawa COVID-19) i faktycznych (zmiana sposobu użytkowania). Jest to ciekawy przykład zderzenia przepisów prawa budowlanego z przepisami nadzwyczajnymi.
“Samowolnie wybudowany garaż musi zostać rozebrany, nawet jeśli stał się izolatorium. Sąd wyjaśnia, dlaczego przepisy COVID-19 nie anulują nakazu rozbiórki.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.