II SA/Łd 736/25
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Prokuratora na uchwałę Rady Miejskiej w Ozorkowie dotyczącą programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi, uznając zarzuty za nieistotne naruszenia prawa.
Prokurator złożył skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Ozorkowie w sprawie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi, zarzucając istotne naruszenia przepisów ustawy o ochronie zwierząt, w tym brak kompleksowości programu w zakresie zapewnienia miejsc w schronisku, opieki nad kotami wolno żyjącymi, obligatoryjnej sterylizacji oraz zapewnienia całodobowej opieki weterynaryjnej. Sąd uznał jednak te zarzuty za niezasadne, stwierdzając, że uchwała spełnia wymogi ustawowe, a ewentualne braki w doprecyzowaniu nie stanowią istotnego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności uchwały.
Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Miejskiej w Ozorkowie dotyczącą programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie gminy w 2025 roku. Prokurator zarzucił uchwale istotne naruszenie przepisów ustawy o ochronie zwierząt, w tym art. 11a ust. 2 pkt 1 (brak kompleksowego uregulowania zapewnienia miejsc w schronisku), pkt 2 (brak wskazania konkretnych podmiotów sprawujących opiekę nad kotami wolno żyjącymi i zasad prowadzenia rejestru opiekunów), pkt 4 (brak obligatoryjnej sterylizacji zwierząt w schroniskach) oraz pkt 8 (powierzenie schronisku zadań związanych z całodobową opieką weterynaryjną w przypadkach zdarzeń drogowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, uznając zarzuty za bezzasadne. Sąd stwierdził, że uchwała, mimo że mogłaby być bardziej doprecyzowana, spełnia wymogi ustawowe. W odniesieniu do zapewnienia miejsc w schronisku, sąd wskazał na szczegółowe zapisy programu dotyczące wyłapywania i opieki nad zwierzętami przez wskazany podmiot prowadzący schronisko. Kwestię opieki nad kotami wolno żyjącymi sąd uznał za wystarczająco uregulowaną, podkreślając, że program nie może nakładać obowiązków na obywateli, a dane osobowe opiekunów podlegają ochronie. Brak obligatoryjnej sterylizacji w schroniskach został uznany za nieistotny, gdyż program przewiduje takie zabiegi. Sąd zinterpretował również przepisy dotyczące całodobowej opieki weterynaryjnej w sposób pozwalający na powierzenie tego zadania schronisku, jeśli posiada ono odpowiednie możliwości, uznając, że nie stanowi to rażącego naruszenia prawa. Ostatecznie, sąd uznał, że wskazane przez skarżącego naruszenia prawa nie miały charakteru istotnego, co uniemożliwiło stwierdzenie nieważności uchwały.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała zawiera wystarczające uregulowanie, wskazując podmiot prowadzący schronisko i sposób jego działania, co jest zgodne z ustawą.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zapisy programu dotyczące zapewnienia miejsc w schronisku, wyłapywania i opieki nad zwierzętami przez wskazany podmiot prowadzący schronisko są wystarczające i zgodne z ustawą, a systematyka aktu prawnego jest zachowana.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.z. art. 11 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
u.o.z. art. 11a § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
u.o.z. art. 11a § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
u.o.z. art. 11a § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
u.o.z. art. 11a § ust. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
u.o.z. art. 11a § ust. 2 pkt 8
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 15
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.z. art. 11a § ust. 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
u.s.g. art. 40 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 91 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 26
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Konstytucja RP art. 87 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 11a ust. 2 pkt 1 u.o.z. poprzez brak kompleksowego uregulowania Programu w przedmiocie zapewnienia bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt. Naruszenie art. 11a ust. 2 pkt 2 u.o.z. poprzez brak wskazania w Programie konkretnych podmiotów sprawujących opiekę nad wolno żyjącymi kotami oraz brak precyzyjnych zasad tworzenia i prowadzenia rejestru społecznych opiekunów. Naruszenie art. 11a ust. 2 pkt 4 u.o.z. poprzez brak uregulowania w uchwale obligatoryjnej sterylizacji albo kastracji zwierząt w schroniskach dla zwierząt. Naruszenie art. 11a ust. 2 pkt 8 u.o.z. poprzez powierzenie w Programie realizacji zadania polegającego na zapewnieniu całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt schronisku dla zwierząt.
Godne uwagi sformułowania
organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa przekroczenie upoważnienia ustawowego stanowi istotne naruszenie prawa, kreujące podstawę do stwierdzenia nieważności podjętego aktu za nieistotne naruszenie prawa należy natomiast uznać takie naruszenie, które jest mniej doniosłe w porównaniu z innymi przypadkami wadliwości, jak np. nieścisłość prawna czy też błąd, który nie ma wpływu na istotną treść aktu organu gminy.
Skład orzekający
Michał Zbrojewski
sprawozdawca
Robert Adamczewski
przewodniczący
Tomasz Porczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących programów opieki nad zwierzętami bezdomnymi przez gminy, w szczególności w kontekście wymogów ustawowych i dopuszczalności pewnych niedoprecyzowań w aktach prawa miejscowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki uchwał samorządowych w zakresie ochrony zwierząt; orzeczenie nie jest przełomowe, ale stanowi potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej w zakresie oceny istotności naruszeń prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu ochrony zwierząt i funkcjonowania programów gminnych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i samorządowym.
“Gmina musi mieć program opieki nad zwierzętami. Czy uchwała w Ozorkowie była wystarczająca?”
Sektor
ochrona środowiska
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Łd 736/25 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2025-12-02 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-10-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Michał Zbrojewski /sprawozdawca/ Robert Adamczewski /przewodniczący/ Tomasz Porczyński Symbol z opisem 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Ochrona zwierząt Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1580 art. 11 ust. 1, art. 11a ust. 1, ust. 2 pkt 1, pkt 2, pkt 4, pkt 8 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt Sentencja Dnia 2 grudnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Porczyński, Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.), , Protokolant Starszy asystent sędziego Marcelina Niewiadomska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2025 roku sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Z. na uchwałę Rady Miejskiej w Ozorkowie z dnia 27 marca 2025 roku nr XIV/125/25 w sprawie przyjęcia "Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Miasto Ozorków w 2025 roku" oddala skargę. Uzasadnienie W dniu 27 marca 2025 r. Rada Miejska w Ozorkowie, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465, poz. 1572, poz. 1907 i poz. 1940), powoływanej dalej jako: "u.s.g." oraz art. 11a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 1580, z 2022 r. poz. 2375), powoływanej dalej jako: "u.o.z." podjęła uchwałę nr XIV/125/25 w sprawie przyjęcia "Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Miasto Ozorków w 2025 roku", powoływanej dalej jako: "Uchwała". Załącznik do Uchwały stanowi Program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Miasto Ozorków w 2025 r., powoływany dalej jako: "Program". Skargę na powyższą uchwałę wywiódł Prokurator Rejonowy w Z. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w całości i zarzucając istotne naruszenie: 1. art. 11a ust. 2 pkt 1 u.o.z. poprzez brak kompleksowego uregulowania Programu w przedmiocie zapewnienia bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt i jedynie wskazanie w § 3 ust. 2 pkt 1 Programu, że przedmiot ten stanowi zadanie priorytetowe Programu, co nie pozwala na jego skuteczną realizację; 2. art. 11a ust. 2 pkt 2 u.o.z. poprzez brak wskazania w § 6 pkt 3 i 4 Programu konkretnych podmiotów, w tym ich nazw lub imion i nazwisk społecznych opiekunów kotów wolno żyjących, za pomocą których Urząd sprawuje opiekę nad wolno żyjącymi kotami, co powoduje, że postanowienia Programu są w tym zakresie ogólnikowe, niezupełne i nie pozwalają na realizację przyjętego w tym przedmiocie Programu, a nadto w Programie brak jest precyzyjnie określonych zasad i trybu do tworzenia i prowadzenia przez Urząd rejestru społecznych opiekunów kotów wolno żyjących; 3. art. 11a ust. 2 pkt 4 u.o.z. poprzez brak uregulowania w uchwale obligatoryjnej sterylizacji albo kastracji zwierząt w schroniskach dla zwierząt, co stanowi wymóg ustawowy i jedynie poprzestanie na uregulowaniu w § 3 ust. 2 pkt 8 i § 10 Programu sterylizacji i kastracji zwierząt znajdujących się pod opieką właścicieli lub innych opiekunów; 4. art. 11a ust. 2 pkt 8 u.o.z. poprzez powierzenie w § 11 pkt 1 Programu realizacji zadania polegającego na zapewnieniu całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt – schronisku dla zwierząt, podczas gdy z wykładni przywołanego przepisu ustawy wynika, że realizacja tego zadania nie może być powierzona schronisku dla zwierząt. W uzasadnieniu skargi Prokurator stwierdził, że organ uchwalając zaskarżoną uchwałę w sposób istotny naruszył przepis art. 11a ust. 2 u.o.z. Organ nie zawarł w uchwale kompleksowego uregulowania Programu w przedmiocie zapewnienia bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt i jedynie wskazał w § 3 ust. 2 pkt 1 Programu, że przedmiot ten stanowi zadanie priorytetowe Programu. Program nie zawiera takich regulacji jak wskazanie kto konkretnie i jak zapewnia bezdomnym zwierzętom miejsce w schronisku (poza wskazaniem numeru WNI) i w jaki dokładnie sposób to zapewnienie miejsca się odbywa. Następnie organ nie wskazał w § 6 pkt 3 i 4 Programu konkretnych podmiotów, w tym ich nazw lub imion i nazwisk społecznych opiekunów kotów wolno żyjących, za pomocą których Urząd sprawuje opiekę nad wolno żyjącymi kotami, co powoduje, iż postanowienia Programu są w tym zakresie ogólnikowe, niezupełne i nie pozwalają na realizację przyjętego w tym przedmiocie Programu, a nadto w uchwale brak jest precyzyjnie określonych zasad i trybu do tworzenia i prowadzenia przez Urząd rejestru społecznych opiekunów kotów wolno żyjących. Identyfikacja w tym wypadku konkretnej organizacji lub podmiotu w oparciu o treść uchwały jest niemożliwa. Program zaskarżonej uchwały, który stanowi także opiekę nad zwierzętami wolno żyjącymi uregulowany musi być w treści uchwały w sposób uchwytny, całościowy i precyzyjny, a jednocześnie jasny i czytelny dla odbiorców, bez zawierania odniesień nieostrych czy niedostatecznie wyczerpujących. Wskazana regulacja podaje w sposób ogólnikowy, że program jest realizowany przez bliżej nieokreślonych społecznych opiekunów kotów wolno żyjących. Uchwalone regulacje w tym zakresie są zatem ogólnikowe, niezupełne i nie pozwalają na realizację przyjętego w tym przedmiocie programu, ponieważ identyfikacja konkretnej organizacji lub podmiotu w oparciu o treść uchwały jest niemożliwa. Program jako akt prawa miejscowego jest aktem normatywnym, dlatego konkretyzacja jego zapisów musi być na tyle kompletna i precyzyjna, aby nie było wątpliwości co do tego, kto, w jakich warunkach i w jakim zakresie jest adresatem treści normatywnej wynikającej z programu. Nadto nie zostały precyzyjnie określone zasady oraz tryb do tworzenia i prowadzenia rejestru społecznych opiekunów kotów wolno żyjących. Nawet samą kwestię sposobu rozumienia terminu "społecznych opiekunów kotów wolno żyjących" nie można na podstawie zaskarżonej uchwały wskazać: kto i w jakim trybie decyduje o uznaniu danej osoby za tego rodzaju opiekuna oraz w jaki sposób ma być dokonywana aktualizacja danych powyższego rejestru. Oznacza to, że rozwiązanie zawarte w § 5 ust. 1 pkt 5 Programu mające być wykonaniem (obligatoryjnym) delegacji ustawowej z art. 1a ust. 2 pkt 2 u.o.z. jest istotnie wadliwe z powodu nie dość konkretnego określenia adresata tych obowiązków, a nadto jest bardzo ogólnikowe. Organ dopuścił się także istotnego naruszenia przepisu art. 11a ust. 2 pkt 4 u.o.z. poprzez brak uregulowania w uchwale obligatoryjnej sterylizacji albo kastracji zwierząt w schroniskach dla zwierząt, co stanowi wymóg ustawowy i jedynie poprzestanie na uregulowaniu w § 3 ust. 2 pkt 8 i § 10 Programu sterylizacji i kastracji zwierząt znajdujących się pod opieką właścicieli lub innych opiekunów. Organ nie określił m.in. terminu, po upływie którego zwierzęta podlegają obligatoryjnej sterylizacji albo kastracji. Ustaloną praktyką bowiem jest, że ze względu na możliwość odszukania właściciela zbłąkanego zwierzęcia nie wykonuje się tych zabiegów przez kilka/kilkanaście dni od dnia przywiezienia zwierzęcia do schroniska. Nie wskazano również podmiotu uprawnionego do wykonania tych zabiegów Organ istotnie naruszył również przepis art. 11a ust. 2 pkt 8 u.o.z. poprzez powierzenie w § 11 pkt 1 Programu realizacji zadania polegającego na zapewnieniu całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt - schronisku dla zwierząt. Z treści ww. przepisu ustawy wynika, że nie jest możliwe powierzenie realizacji tego zadania podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt. Zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt jest obowiązkiem gminy należącym do jej zadań własnych. Ponadto zgodnie z treścią przepisu art. 11a ust. 4 u.o.z., jedynie realizacja zadań, o których mowa w ust. 2 pkt 3-6, może zostać powierzona podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt. Brak w tym przepisie odwołania do ust. 2 pkt 8. W ocenie Prokuratora treść uchwały istotnie narusza prawo i w istocie jej wykonanie jest znacznie utrudnione, ponieważ nie wypełnia w sposób prawidłowy delegacji ustawowej wynikającej z art. 11a ust. 2 u.o.z., a naruszenie tej normy prowadzić musi do stwierdzenia nieważności uchwały w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wskazane cele Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Miasto Ozorków w 2025 r. są tożsame z zapisami u.o.z. Gmina Miasto udziela miejsca w schronisku każdemu bezdomnemu zwierzęciu, a użycie stwierdzenia w Programie opieki nad zwierzętami w § 3 ust. 2 pkt 1, że jest to zadanie priorytetowe jest dla Gminy jednoznaczne. Zadanie polegające na zapewnieniu miejsca w schronisku dla zwierząt realizowane jest na podstawie umowy nr [...] z [...] grudnia 2024 r. zawartej pomiędzy Gminą Miasto Ozorków a P. S. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą Ż. Umowa określa szczegółowy zakres realizacji powyższego działania. Ujęcie wykazu społecznych opiekunów kotów w Programie wymagałoby uzyskania zgód na przetwarzanie danych osobowych. Ponadto, w przypadku zaistnienia konieczności wpisania lub usunięcia osoby lub podmiotu z wykazu, Rada Miejska w Ozorkowie musiałaby podejmować nową uchwałę. Ponadto wskazanie w § 6 pkt 3 i 4 Programu imion i nazwisk społecznych opiekunów kotów wymagałoby uzyskania zgód na przetwarzanie danych osobowych, co skutkowałoby zmniejszeniem liczby osób chętnych zgłaszających się do pomocy zwierzętom. Zwierzęta, które trafiają do schroniska są sprawdzane czy poosiadają chipa oraz poddawane 15 dniowej kwarantannie, szczepieniom a także zabiegom sterylizacji/kastracji obligatoryjnie w każdym przypadku gdy nie zagraża to zdrowiu zwierzęcia. W przypadku szczeniaków sterylizacje/kastracja są odkładane do okresu uzyskania dojrzałości płciowej. W § 11 ust. 2 Programu wskazano, że zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt, w tym z udziałem dzikich zwierząt realizuje Urząd Miejski poprzez zlecanie interwencji lekarzom weterynarii zatrudnionym w lokalnych przychodniach weterynaryjnych tj. Przychodni Weterynaryjnej "A." s.c. A.B., J. K., z siedzibą ul. [...], [...] O. Zapis ten jest spójny z art. 11a ust. 2 pkt 8 u.o.z. Zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt realizuje Urząd Miejski z pomocą lokalnych przychodni weterynaryjnych oraz schroniska dla zwierząt, które dysponuje potencjałem osobowym posiadającym wiedzę, umiejętności, kwalifikacje i uprawnienia oraz zapleczem technicznym, sprzętowym i lokalowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle zaś art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935 z zm.) dalej p.p.s.a.", sądy administracyjne właściwe są w sprawach z zakresu kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego oraz aktów organów administracji rządowej stanowiących przepisy prawa miejscowego. Należy przy tym dodać, że w tych sprawach sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przedmiotem kontroli sądu w powyższym trybie jest w niniejszej sprawie uchwała Rady Miejskiej w Ozorkowie z dnia 27 marca 2025 r., Nr XIV/125/25 w sprawie przyjęcia Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Miasto Ozorków w 2025 roku. Jako podstawę prawną uchwały Rada Miejska wskazała art. 18 ust. 2 pkt 15, oraz art. 11a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U . z 2023 r. poz. 2375). Wyjaśnić zatem należy, że akty prawa miejscowego, do których należy zaskarżona uchwała zawierająca wskazany Program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt, w rozumieniu art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP, są źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Ustanawianie aktów prawa miejscowego należy do kompetencji organów samorządu terytorialnego, które czynią to wyłącznie na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. W świetle art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to, że materia uregulowana wydanym aktem normatywnym powinna wynikać z upoważnienia ustawowego i nie może przekraczać zakresu tego upoważnienia. Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie uzupełnienie przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów. Uwzględniając hierarchiczność źródeł prawa akty tego typu mają charakter zależny od źródeł prawa wyższego rzędu, czego konsekwencją jest stanowisko, że nie mogą normować materii uregulowanych aktami wyższego rzędu, a nadto nie mogą wykraczać poza zakres delegacji ustawowej. Jednocześnie zasady podejmowania uchwał lub aktów organu gminy wyznaczają przepisy u.s.g. Przepis art. 40 ust. 1 u.s.g. przyznaje gminie prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy na podstawie upoważnień ustawowych. Oznacza to, że jeżeli podstawą aktu prawa miejscowego jest upoważnienie ustawowe, rada gminy nie może w żaden sposób wystąpić poza przedmiotowe granice upoważnienia zawartego w ustawie. Innymi słowy, rada gminy obowiązana jest przestrzegać zakresu upoważnienia ustawowego udzielonego jej przez ustawę w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego, a w ramach udzielonej jej delegacji nie może regulować kwestii nieprzekazanych do regulacji i jednocześnie ma obowiązek uregulowania realizacji zadań jej przekazanych. Uchwała rady gminy musi zatem respektować unormowania zawarte w aktach wyższego rzędu, a prawo miejscowe może być stanowione w granicach upoważnień zawartych w ustawie (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że przekroczenie upoważnienia ustawowego stanowi istotne naruszenie prawa, kreujące podstawę do stwierdzenia nieważności podjętego aktu. Zgodnie bowiem z art. 91 ust. 1 zdanie 1 u.s.g., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90 (art. 91 ust. 1 zdanie drugie u.s.g.). W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (ust. 4 u.s.g.). W utrwalonych poglądach judykatury podkreśla się, iż z treści art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. wynika, że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu gminnego jest istotne naruszenie prawa, czyli takie, którego skutki nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawa. Do takich istotnych naruszeń zalicza się naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię, a także przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (zob. wyroki NSA: z 18 października 2016 r., II GSK 1650/16, z 17 lutego 2016 r., II FSK 3595/13 czy wyrok WSA we Wrocławiu z 8 września 2016 r., IV SA/Wr 306/16 - orzeczenia.nsa.gov.pl). Za nieistotne naruszenie prawa należy natomiast uznać takie naruszenie, które jest mniej doniosłe w porównaniu z innymi przypadkami wadliwości, jak np. nieścisłość prawna czy też błąd, który nie ma wpływu na istotną treść aktu organu gminy. Takie naruszenia nie stanowią przesłanki do stwierdzenia nieważności. W myśl art. 11 ust. 1 u.o.z. zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy do zadań własnych gmin. Nadto stosownie do treści przepis art. art. 11a u.o.z. rada gminy wypełniając obowiązek, o którym mowa w art. 11 ust. 1, określa, w drodze uchwały, corocznie do dnia 31 marca, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt (ust. 1). Program, o którym mowa w ust. 1, obejmuje w szczególności: 1) zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt; 2) opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie; 3) odławianie bezdomnych zwierząt; 4) obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt; 5) poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt; 6) usypianie ślepych miotów; 7) wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich; 8) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt (ust. 2). Program, o którym mowa w ust. 1, może obejmować plan znakowania zwierząt w gminie (ust. 3). Program, o którym mowa w ust. 1, może obejmować plan sterylizacji lub kastracji zwierząt w gminie, przy pełnym poszanowaniu praw właścicieli zwierząt lub innych osób, pod których opieką zwierzęta pozostają (ust. 3a). Realizacja zadań, o których mowa w ust. 2 pkt 3-6, może zostać powierzona podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt (ust. 4). Program, o którym mowa w ust. 1, zawiera wskazanie wysokości środków finansowych przeznaczonych na jego realizację oraz sposób wydatkowania tych środków. Koszty realizacji programu ponosi gmina (ust. 5). Projekt programu, o którym mowa w ust. 1, przygotowuje wójt (burmistrz, prezydent miasta) (ust. 6). Projekt programu, o którym mowa w ust. 1, wójt (burmistrz, prezydent miasta) najpóźniej do dnia 1 lutego przekazuje do zaopiniowania: 1) właściwemu powiatowemu lekarzowi weterynarii; 2) organizacjom społecznym, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, działającym na obszarze gminy; 3) dzierżawcom lub zarządcom obwodów łowieckich, działających na obszarze gminy (ust. 7). Podmioty, o których mowa w ust. 7, w terminie 21 dni od dnia otrzymania projektu programu, o którym mowa w ust. 1, wydają opinie o projekcie. Niewydanie opinii w tym terminie uznaje się za akceptację przesłanego programu (ust. 8). Z przywołanych unormowań wynika, że art. 11a ust. 2 pkt 1-8 oraz ust. 5 ustawy określają elementy obligatoryjne programu, o czym świadczą zwroty użyte w ust. 2 "obejmuje w fakultatywne programu, o czym świadczy użyty zwrot "może obejmować". Sąd przechodząc zatem do oceny sformułowanych w skardze zarzutów uznał je za bezzasadne. I tak, w ocenie sądu niezasadny jest zarzut naruszenia art. 11a ust. 2 pkt 1 u.o.z. poprzez brak kompleksowego uregulowania Programu w przedmiocie zapewnienia bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt i jedynie wskazanie w § 3 ust. 2 pkt 1 Programu, że przedmiot ten stanowi zadanie priorytetowe Programu, co nie pozwala na jego skuteczną realizację. W ocenie sądu uszczegółowienie § 3 ust. 2 pkt 1 Programu następuje w § 4 Programu: "Wyłapywanie bezdomnych zwierząt z terenu miasta Ozorków realizują: 1) podmiot prowadzący schronisko poprzez stałe wyłapywanie bezdomnych zwierząt na zgłoszenie pracowników Urzędu Miejskiego w Ozorkowie; 2) gospodarstwo rolne przy udziale lekarza weterynarii w zakresie wyłapywania zwierząt gospodarskich" i w § 5 Programu: "Opiekę nad wyłapanymi bezdomnymi zwierzętami realizuje podmiot prowadzący schronisko w zakresie obejmującym m. in.: zapewnienie wyłapanym zwierzętom właściwych warunków sanitarnych i bytowych, sprawdzenie numeru chipa zwierzęcia, wykonanie odrobaczenia i szczepienia zwierząt, wykonanie elektronicznego znakowania zwierząt, przeprowadzenie obligatoryjnych zabiegów sterylizacji i kastracji, zapewnienie obserwacji pod kątem wystąpienia objawów wścieklizny". Uchwałodawca w § 1 pkt 3 Programu wskazał, że przez podmiot prowadzący schronisko - rozumie się schronisko dla zwierząt z siedzibą w miejscowości J., ul. [...], gm. O. pod nazwą Ż. z siedzibą [...] Z., D. ul. [...], NIP [...], Weterynaryjny Numer Identyfikacyjny [...], z którym Gmina Miasto O. zawarła umowę". Zdaniem Sądu w uchwale wskazano zatem czyim zadaniem jest wyłapywanie bezdomnych zwierząt, kto sprawuje nad nimi opiekę i na czym ta opieka polega. Należy tutaj zauważyć, że § 3 Programu znajduje się w rozdziale drugim zatytułowanym "Cele i zadania programu" co samo w sobie wskazuje ogólny charakter zawartych w nim norm, które następnie w kolejnych rozdziałach będą uszczegółowiane. Systematyka aktu prawnego w tym wypadku jest zachowana i prawidłowa. Odnosząc się do kolejnego zarzutu należy pamiętać, że mamy do czynienia z programem – a nie ze szczegółowym harmonogramem dokarmiania. Jeśli są podane warunki jakie dany podmiot powinien spełnić oraz jakie i jak ma realizować zadania, na gruncie omawianego problemu należy uznać je za wystarczające. W zaskarżonej uchwale wyraźnie wskazano, że opiekę będzie realizować Urząd Miejski w Ozorkowie wskazano także sposób realizacji programu. Zdaniem Sądu zapisy § 6 pkt 3 i 4 Programu wypełniają w sposób wystarczający normę z art. 11a ust. 2 pkt 2 u.o.z. Ponadto, wskazanie w programie konkretnych podmiotów nie gwarantuje, że będą one przez cały okres obowiązywania programu systematycznie karmić wolno żyjące koty. Program nie może być uznany za źródło nałożenia na obywatela obowiązków, zatem nawet wskazanie konkretnej osoby w programie w rzeczywistości nie gwarantuje wykonania zadania w większym stopniu niż ma to miejsce przy obecnych zapisach uchwały. Nie ma także podstaw do wskazywania w samej treści uchwały imion i nazwisk społecznych opiekunów, którzy działają na zasadzie dobrowolności i bez wynagrodzenia i których dane osobowe podlegają ochronie prawnej. Od opiekunów społecznych nie wymaga się specjalnych kwalifikacji, dlatego nałożenie obowiązku tworzenia i prowadzenia rejestru społecznych opiekunów kotów wolno żyjących, za co z mocy art. 26 u.s.g. odpowiedzialny jest burmistrz, jest rozwiązaniem wystarczającym i nie stanowi istotnego naruszenia prawa, tj. art. 11a ust. 2 pkt 2 ustawy, przesądzającego o konieczności stwierdzenia nieważności § 6 pkt 3 i 4 Programu. Ustawa także nie daje podstawy prawnej do wpisywania do uchwały precyzyjnie określonych zasad i trybu do tworzenia i prowadzenia przez urząd rejestru społecznych opiekunów kotów wolno żyjących. Rejestr taki powinien istnieć aby ułatwić działanie urzędu ale jest to dokument wewnętrzny o charakterze technicznym i nie ma podstawy prawnej aby sposób jego prowadzenia był wskazany w uchwale. Zdaniem składu orzekającego nie doszło także do naruszenia art. 11a ust. 2 pkt 4 u.o.z. poprzez brak uregulowania w uchwale obligatoryjnej sterylizacji albo kastracji zwierząt w schroniskach dla zwierząt. W § 5 Programu stwierdzono, że "Opiekę nad wyłapanymi bezdomnymi zwierzętami realizuje podmiot prowadzący schronisko w zakresie obejmującym m. in.: (...) przeprowadzenie obligatoryjnych zabiegów sterylizacji i kastracji". Dodatkowo przeznaczono 1 500 zł na pkt "sterylizacja i kastracja zwierząt w schronisku dla zwierząt". Sąd podziela wyrażony w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym dla spełnienia ustawowych wymogów wskazanych w art. 11a ust. 2 pkt 3-6 u.o.z. wystarczające jest stwierdzenie, że czynności te będą się odbywały w schronisku dla zwierząt, i nie ma konieczności określania trybu, sposobu, terminów obligatoryjnej sterylizacji i kastracji zwierząt (por. wyrok WSA w Krakowie z 18 stycznia 2018 r., sygn. II SA/Kr 1403/17, wyrok WSA w Kielcach z 5 marca 2020 r., II SA/Ke 69/20, orzecznia.nsa.gov.pl)". W tym miejscu należy zauważyć, że w schroniskach dla zwierząt mogą być umieszczane jedynie bezdomne zwierzęta domowe, to właśnie tych zwierząt dotyczy obligatoryjna sterylizacja albo kastracja i tym samym § 5 Programu ze swoim zapisem spełnia wymogi ustawowe. Analiza dokonana przez stronę skarżącą treści § 11 Programu w kontekście zarzutu naruszenia przez uchwoładowcę art. 11a ust. 2 pkt 8 u.o.z. w zw. z art. 11a ust. 4 u.o.z. zdaniem składu orzekającego jest także chybiona wynika to z faktu, że norma wynikająca z art. 11a ust. 2 pkt 8 u.o.z. w zw. z art. 11a ust. 4 u.o.z. może być dwojako rozumiana. W pierwszym rozumieniu przyjmuje się, że ustawodawca umożliwił powierzenie podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt wyłącznie zadań określonych w art. 11 ust. 2 pkt 3-6. Jeśli zaś chodzi o zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej zwierzętom uczestniczącym w wypadkach drogowych (art. 11a ust. 2 pkt 8 u.o.z.), to jest to zadanie gminy i nie może być powierzone schronisku. W drugim rozumieniu wskazuje się, że stosownie do art. 11a ust. 4 u.o.z. realizacja zadań, o których mowa w ust. 2 pkt 3-6, może zostać powierzona podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt. Natomiast w pozostałym zakresie, tj. jeśli chodzi o zadania wskazane w pkt 1, 2 oraz 7 i 8, gmina może powierzyć ich realizację także innym podmiotom niż te, które prowadzą schronisko dla zwierząt. W przedmiotowym programie § 11 posiada dwa punkty i jako całość zdaniem składu orzekającego nie narusza ustawy w sposób rażący. Stwierdzenie nieważności § 11 pkt 1 Programu byłoby nadmiernym środkiem w kontekście celów, jakie ma spełniać, można bowiem sobie wyobrazić sytuacje w których pracownicy schroniska i weterynarz będący w schronisku szybciej zareagują na zdarzenia drogowe z udziałem zwierząt niż pracownicy Urzędu Miejskiego w Ozorkowie zlecając interwencję lekarzom weterynarii zatrudnionym w lokalnych przychodniach. Zdaniem składu orzekającego nie ma żadnych racjonalnych powodów dla których schronisko nie mogłoby zapewniać całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt w sytuacji gdy ma do tego odpowiednie możliwości. Konkludując sąd, oceniając całokształt uregulowań zawartych w Programie, doszedł do przekonania, że spełniają one wymagania, nałożone przepisami ustawy o ochronie zwierząt. Sąd zgada się z Prokuratorem, że Program powinien zostać doprecyzowany. Jednak, w ocenie sądu brak jest podstaw do stwierdzenia jego nieważności. Wskazane bowiem przez skarżącego naruszenia prawa nie mają charakteru istotnego i nie mogły skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały. W konsekwencji sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, skutkiem czego było jej oddalenie, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę