II SA/Łd 736/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie dobudowanego budynku mieszkalnego, uznając, że trudna sytuacja finansowa inwestorów nie stanowi podstawy do odstąpienia od zastosowania przepisów Prawa budowlanego.
Skarżąca B. M. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz rozbiórki samowolnie dobudowanego budynku mieszkalnego. Inwestorka argumentowała trudną sytuacją finansową i twierdząc, że nowy budynek powstał w miejscu starego budynku gospodarczego. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że samowola budowlana i niewykonanie nałożonych obowiązków obligują do nakazania rozbiórki, a sytuacja materialna skarżącej nie ma znaczenia prawnego w tej kwestii.
Sprawa dotyczyła skargi B. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, utrzymującą w mocy nakaz rozbiórki samowolnie dobudowanego budynku mieszkalnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę dobudowy, wskazując na brak pozwolenia na budowę i kierownika budowy, a także na niezastosowanie się do postanowienia wstrzymującego roboty i nakazującego złożenie projektu budowlanego. Skarżąca odwołała się, podnosząc trudną sytuację finansową i twierdząc, że budynek powstał w miejscu starego, grożącego zawaleniem budynku gospodarczego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, stwierdzając naruszenie art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego i obligując do zastosowania art. 48 ust. 4 tej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, uznając, że samowola budowlana jest wystarczającą przesłanką do nakazania rozbiórki, a okoliczności podnoszone przez skarżącą, w tym sytuacja materialna, nie mają znaczenia prawnego. Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego potwierdzający zgodność art. 48 Prawa budowlanego z Konstytucją.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, trudna sytuacja finansowa inwestora nie stanowi podstawy do odstąpienia od nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, gdyż przepis art. 48 Prawa budowlanego ma charakter obligatoryjny i nie przewiduje takich okoliczności.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 48 Prawa budowlanego nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, a przepis ten nie daje organom administracji żadnej delegacji do uwzględnienia innych okoliczności, takich jak sytuacja materialna inwestora. Obligatoryjność decyzji o nakazie rozbiórki stanowi sankcję za niedopełnienie ustawowego wymogu uzyskania pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
pr. bud. art. 48 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr. bud. art. 48 § 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pr. bud. art. 28 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr. bud. art. 29
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr. bud. art. 30
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr. bud. art. 31
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Samowola budowlana stanowi wystarczającą przesłankę do nakazania rozbiórki obiektu. Przepis art. 48 Prawa budowlanego ma charakter obligatoryjny i nie przewiduje uwzględniania sytuacji materialnej inwestora. Niewykonanie obowiązków nałożonych postanowieniem wstrzymującym roboty budowlane obliguje do zastosowania art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego.
Odrzucone argumenty
Trudna sytuacja finansowa inwestora powinna być uwzględniona przy wydawaniu decyzji o rozbiórce. Budowa obiektu w miejscu rozebranego budynku gospodarczego, który groził zawaleniem, nie stanowi samowoli budowlanej. Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji.
Godne uwagi sformułowania
Sytuacja materialna inwestorów nie może być wzięta pod uwagę, ponieważ przepis będący podstawą zaskarżonej decyzji nie daje organowi żadnej delegacji do uwzględnienia innej okoliczności warunkującej wydanie określonej w nim decyzji, niż stwierdzenie, czy nałożony obowiązek został wykonany. Obligatoryjność wydania decyzji o nakazie rozbiórki obiektów wzniesionych w warunkach samowoli budowlanej stanowić ma sankcję za niedopełnienie ustawowego wymogu uzyskania pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia zamiaru jej prowadzenia. Sankcja przewidziana w art.48 służy zapobieganiu łamania prawa, dlatego widzieć ją należy w kategoriach generalnej prewencji.
Skład orzekający
Wiktor Jarzębowski
przewodniczący
Anna Łuczaj
członek
Ewa Alberciak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obligatoryjności stosowania art. 48 Prawa budowlanego w przypadku samowoli budowlanej, niezależnie od sytuacji materialnej inwestora."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego samowoli budowlanej i braku wykonania nałożonych obowiązków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje bezwzględność przepisów prawa budowlanego w przypadku samowoli budowlanej i pokazuje, że okoliczności osobiste inwestora nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sądu w takich przypadkach.
“Samowola budowlana: czy trudna sytuacja finansowa ochroni przed rozbiórką?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 736/04 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2005-05-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-09-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Anna Łuczaj Ewa Alberciak /sprawozdawca/ Wiktor Jarzębowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Dnia 13 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Wiktor Jarzębowski, Sędziowie Sędzia NSA: Anna Łuczaj, Asesor WSA: Ewa Alberciak (spr.), Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, Po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi B. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki dobudowy budynku mieszkalnego oddala skargę. Uzasadnienie II SA/Łd 736/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Nr [....] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] nakazał B. i W. M. zamieszkałym w B., przy ul. A 58a, gmina B. rozbiórkę dobudowy budynku mieszkalnego dwukondygnacyjnego, niepodpiwniczonego, o wymiarach 7,7m x 7,45m, dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalnego na terenie nieruchomości pod wyżej wymienionym adresem. Jako podstawę prawną powyższej decyzji wskazał art. 48 ust. l i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. nr 207 z 2003 r., poz. 2016 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 z późn. zm.). W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, iż postępowanie administracyjne wszczęto z urzędu, po wcześniejszym uzyskaniu informacji od Komendanta Komisariatu Policji w T. W wyniku przeprowadzonej wizji lokalnej w dniu 8 sierpnia 2003 r. z udziałem B. M. i T. M. stwierdzono, iż na terenie nieruchomości przy ul. A 58a w B., gmina B. znajduje się budynek mieszkalny, jednokondygnacyjny, podpiwniczony, z poddaszem nieużytkowym, wybudowany w latach osiemdziesiątych, a od strony południowo-zachodniej do tego budynku dobudowano bez dokumentacji, kierownika budowy i pozwolenia na budowę, budynek mieszkalny dwukondygnacyjny, niepodpiwniczony, o wymiarach: długości 7,7m, szerokości 7,45 m, ściany wykonano z pustaków ceramicznych szczelinowych, strop żelbetowy na belkach stalowych, schody żelbetowe, dach dwuspadowy o konstrukcji drewnianej. Obiekt w dniu kontroli był zrealizowany w stanie surowym zamkniętym. Roboty budowlane przy dobudowie były rozpoczęte wiosną 2001 roku. Budynek dobudowano z jednej strony do istniejącego budynku mieszkalnego, z drugiej strony w odległości 70 cm od istniejącego budynku drewnianego. Organ I instancji wskazał, iż z informacji urbanistycznej, uzyskanej z Urzędu Gminy B. dnia 19 listopada 2003 r. wynika, że działka nr 128 w B znajduje się na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i zagrodową na głębokości odpowiednio 60 m i 90 m od linii regulacyjnej drogi ul. A. Ponadto organ I instancji wskazał, że 28 listopada 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] znak: [...] wstrzymał prowadzenie przedmiotowych robót budowlanych i nałożył obowiązek złożenia projektu budowlanego w terminie do dnia 30 kwietnia 2004 r. Obowiązek nałożony tym postanowieniem nie został przez inwestorów wykonany. Od powyższej decyzji odwołała się B. M. Podniosła, iż decyzja jest dla niej krzywdząca i powinna ulec zmianie. Skarżąca podała, iż wraz z mężem i dziećmi mieszka w bardzo trudnych warunkach, znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, a koszt projektu budowlanego przekracza jej możliwości finansowe. Decyzją z dnia [...] Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy w całości. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż bezspornym jest fakt, że B. i W. M. naruszyli przepis art. 28 ust. l Prawa budowlanego z 1994 r. wykonując roboty budowlane związane z przedmiotową dobudową, bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na ich wykonanie, wydanego przez właściwy organ co obliguje organy nadzoru budowlanego do prowadzenia na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. stosownego postępowania, mającego na celu doprowadzenie samowolnie wznoszonego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Organ II instancji wskazał, iż z uwagi na fakt, że zobowiązani inwestorzy nie wywiązali się z obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...] - organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do zastosowania art. 48 ust. 4 ww. ustawy, tj. nakazania w drodze decyzji na podstawie art. 48 ust. l przymusowej rozbiórki samowolnie realizowanej dobudowy. Przepis ten stanowi bowiem, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3, stosuje się przepis art. 48 ust. l ww. ustawy. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji wydana została zgodnie z prawem i brak jest podstaw prawnych do jej zmiany bądź uchylenia. Organ II instancji, odnosząc się do argumentów podnoszonych w odwołaniu wyjaśnił, iż nie mogą one być uwzględnione, gdyż obowiązek rozbiórki samowolnie wzniesionej części obiektu, w takim przypadku jaki ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, wynika wprost z przepisu art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Sytuacja materialna inwestorów nie może być wzięta pod uwagę, ponieważ przepis będący podstawą zaskarżonej decyzji nie daje organowi żadnej delegacji do uwzględnienia innej okoliczności warunkującej wydanie określonej w nim decyzji, niż stwierdzenie, czy nałożony obowiązek został wykonany. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej nie ma żadnej dobudowy, bowiem sporny budynek stoi na miejscu dawnego budynku gospodarczego, służącego jako dom mieszkalny. Podniosła, iż stary budynek groził zawaleniem i dlatego został rozebrany, a na jego miejscu stoi nowy budynek, który zgodnie z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie narusza przepisów techniczno budowlanych w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Ponadto skarżąca podniosła, iż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. l § l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. l cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § l sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 145 § l wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : l/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził takiego naruszenia przepisów, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiła ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) normująca działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach (art. 1). Zgodnie z art. 28 ust. 1 cyt. ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W niniejszej sprawie skarżąca dobudowała budynek mieszkalny do istniejącego budynku mieszkalnego na nieruchomości położonej przy ul. A 58 a w B., gm. B., co zostało potwierdzone podczas wizji lokalnej w dniu 8 sierpnia 2003 r. A zatem niezbędne było przed przystąpieniem do wykonania robót budowlanych uzyskanie przez skarżącą pozwolenia na budowę. Niedopełnienie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zrealizowanie obiektu skutkuje wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu na podstawie art. 48 ust. 1 ww. ustawy Prawo budowlane. Stosownie bowiem do treści art. 48 ust. 1 powołanej ustawy właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie skoro skarżąca dopuściła się samowoli budowlanej oraz nie wykonała nałożonych postanowieniem z dnia ... obowiązków, celem doprowadzenia do jej legalizacji, zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Okoliczności takie jak to, że przedmiotowy obiekt powstał w miejsce poprzednio rozebranego budynku gospodarczego, który groził zawaleniem, jak również trudna sytuacja finansowa, nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro wystarczającą przesłanką do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego jest stwierdzenie samowoli budowlanej. W tym miejscu zauważyć należy, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 stycznia 1999 r. (P. 2/98; OTK 1999, Nr 1 poz. 2) orzekł , że art. 48 jest zgodny z art. 2, 21 ust. 1, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny stwierdził m. in., że obligatoryjność wydania decyzji o nakazie rozbiórki obiektów wzniesionych w warunkach samowoli budowlanej stanowić ma sankcję za niedopełnienie ustawowego wymogu uzyskania pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia zamiaru jej prowadzenia. Sankcja przewidziana w art.48 służy zapobieganiu łamania prawa, dlatego widzieć ją należy w kategoriach generalnej prewencji. Metoda ta jest wprawdzie surowa i nacechowana automatyzmem, ale nie wykracza poza granice wyznaczone normami konstytucyjnymi. W tym stanie rzeczy, zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI