II SA/Łd 733/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Łodzi uchylił postanowienie SKO odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że omyłka adresowa skarżącej mogła nie wynikać z jej winy.
Skarżąca G.M. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Rozprzy, po tym jak jej odwołanie zostało zwrócone z powodu błędnego zaadresowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu, uznając, że omyłka adresowa stanowi przejaw niedbalstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił postanowienie SKO, wskazując, że organ nie rozważył w pełni wszystkich okoliczności sprawy, w tym wieku i stanu zdrowia skarżącej, a także faktu, że pouczenie w decyzji organu I instancji nie zawierało danych adresowych.
Sprawa dotyczyła skargi G.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim, które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Rozprzy. Decyzja organu I instancji dotyczyła odmowy uchylenia decyzji o warunkach zabudowy. Skarżąca w terminie wniosła odwołanie, jednak z powodu błędnego zaadresowania przesyłka została jej zwrócona. Wystąpiła następnie o przywrócenie terminu, wskazując na omyłkowe zaadresowanie i niezwłoczne naprawienie błędu. SKO odmówiło, uznając, że omyłka adresowa świadczy o niedbalstwie strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd uznał, że SKO nie zbadało w pełni wszystkich okoliczności sprawy, w tym wieku i stanu zdrowia skarżącej, a także faktu, że pouczenie w decyzji organu I instancji nie zawierało danych adresowych organu, przez który należało wnieść odwołanie. Sąd podkreślił, że omyłka adresowa, zwłaszcza w kontekście wieku i stanu zdrowia skarżącej oraz bliskości adresów, mogła nie wynikać z winy strony, a jedynie z ludzkiej omyłki. W związku z tym, WSA zobowiązał SKO do ponownego rozpatrzenia wniosku z uwzględnieniem wskazanych przez sąd okoliczności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, omyłka adresowa może być uznana za brak winy, jeśli nie wynika z niedbalstwa strony, a sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym wiek i stan zdrowia strony, a także sposób pouczenia przez organ I instancji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ nie rozważył w pełni wszystkich okoliczności sprawy przy ocenie winy skarżącej w uchybieniu terminu. Podkreślono, że omyłka adresowa, zwłaszcza w kontekście wieku i stanu zdrowia strony oraz braku danych adresowych w pouczeniu, może nie być przejawem niedbalstwa, a jedynie ludzkiej omyłki, co uzasadnia ponowne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (20)
Główne
k.p.a. art. 58 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 58 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 59 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 59 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 7
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 58 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 58 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 58 § 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 59 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 59 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
p.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie rozważył w pełni wszystkich okoliczności sprawy przy ocenie winy skarżącej w uchybieniu terminu. Omyłka adresowa, zwłaszcza w kontekście wieku i stanu zdrowia skarżącej oraz braku danych adresowych w pouczeniu, może nie być przejawem niedbalstwa. Skarżąca podjęła działania zmierzające do dotrzymania terminu i niezwłocznie naprawiła błąd po jego wykryciu.
Odrzucone argumenty
Omyłkowe zaadresowanie przesyłki stanowi przejaw niedbalstwa strony i nie uzasadnia przywrócenia terminu.
Godne uwagi sformułowania
brak pogłębionej analizy powyższych okoliczności czyni, co najmniej przedwczesnym zasadność twierdzenia organu, co do braku należytego wykazania przez skarżącą braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. nie sposób pominąć również tej okoliczności, że siedziba Urzędu Miasta i Gminy R., jak i nieruchomość zlokalizowana pod adresem wskazanym na przesyłce skarżącej z dnia 15 kwietnia 2025 r. znajdują się praktycznie przy skrzyżowaniu ul. [...] / [...] w R., w niewielkiej odległości od siebie. nie można wykluczyć, iż powyższa okoliczność mogła mieć ewentualny wpływ na podnoszoną przez stronę omyłkę w zaadresowaniu przesyłki, tym bardziej, że skarżąca zamieszkuje w innej miejscowości położonej na terenie gminy R. nie można wykluczyć, iż zaistniała omyłka skutkująca uchybieniem terminu miała związek z sygnalizowanymi przez skarżącą wiekiem oraz problemami zdrowotnymi.
Skład orzekający
Arkadiusz Blewązka
przewodniczący
Tomasz Porczyński
sprawozdawca
Agata Sobieszek-Krzywicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki braku winy w uchybieniu terminu w kontekście omyłki adresowej, z uwzględnieniem wieku i stanu zdrowia strony oraz sposobu pouczenia przez organ."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i może być stosowane analogicznie w podobnych przypadkach omyłek adresowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak drobna omyłka może mieć poważne konsekwencje proceduralne, ale też jak sąd może uwzględnić ludzki czynnik i okoliczności życiowe strony przy ocenie jej zachowania.
“Czy ludzka omyłka adresowa może zniweczyć prawo do obrony? Sąd administracyjny staje po stronie skarżącej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 733/25 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2025-12-05 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-10-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Agata Sobieszek-Krzywicka Arkadiusz Blewązka /przewodniczący/ Tomasz Porczyński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Zagospodarowanie przestrzenne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 572 art. 7, art. 58 § 1, § 2 i § 3, art. 59 § 1 i § 2, art. 77 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 119 pkt 3, art. 120, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 200, art. 205 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Dnia 5 grudnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Porczyński (spr.), Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka, , po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 6 sierpnia 2025 r. nr KO.420.102.2025 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim na rzecz skarżącej G.M. kwotę 100 (sto) PLN tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Postanowieniem z 6 sierpnia 2025 r., nr KO.420.102.2025 wydanym na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) – dalej: k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim odmówiło G.M. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Rozprzy z dnia 26 marca 2025 r., znak: GP.6730.153.2024. Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że ww. decyzją, wydaną we wznowionym na żądanie skarżącej postępowaniu administracyjnym, Burmistrz Rozprzy odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia 10 września 2024 r., znak: GP.6730.153.2024 wydanej w przedmie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych na działce nr ewid. [...], obręb M., gm. R. Decyzja z dnia 26 marca 2025 r. została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 1 kwietnia 2025 r. Nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem, skarżąca w dniu 15 kwietnia 2025 r. wywiodła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim. Odwołanie, stosownie do zawartego w decyzji pouczenia wniesione zostało za pośrednictwem Burmistrza Rozprzy z tym, że zarówno w treści odwołania, jak i na kopercie, której nadano pismo skarżąca wskazała błędny adres organu I instancji. Zamiast "[...], [...] R.", skarżąca podała "ul. [...],[...] R.". Przesyłka pocztowa zawierająca ww. odwołanie została zwrócona nadawcy (skarżącej) w dniu 17 kwietnia 2025 r. z adnotacją "Zwrot. Adresat nieznany pod wskazanym adresem". Wnioskiem z dnia 18 kwietnia 2025 r. skarżąca wystąpiła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 26 marca 2025 r., wskazując, iż błędne zaadresowanie przesyłki stanowiło niezamierzone uchybienie techniczne, które zostało przez nią niezwłocznie naprawione. W ocenie skarżącej, od początku działała z należytą starannością i w intencji zachowania terminu, co potwierdza fakt pierwotnego nadania przesyłki w terminie. Skarżąca wnosiła o uwzględnienie zgłoszonego wniosku i przyjęcie odwołania do rozpoznania. Wraz z wnioskiem strona dokonała uchybionej czynności procesowej. Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim odmówiło skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium wskazało na charakter instytucji procesowej przywrócenia terminu oraz jej podstawy prawne, w tym art. 58 § 1 k.p.a. regulujący cztery ustawowe przesłanki, których łączne spełnienie warunkuje pozytywne rozpatrzenia zgłoszonego w tym zakresie żądania. W ocenie Kolegium, stan faktyczny rozpoznawanej sprawy pozwala na stwierdzenie, że skarżąca dopełniła trzech spośród czterech przesłanek wymienionych ww. przepisie. Strona wystąpiła bowiem z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w ustawowym 7 dniowym terminie liczonym od daty ustania przyczyny uchybienia, jak również dokonała uchybionej czynności procesowej. Zdaniem Kolegium, skarżąca nie uprawdopodobniła natomiast braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia przedmiotowego środka zaskarżenia. W tym zakresie organ odwołując się do poglądów orzecznictwa sądów administracyjnych wskazał, iż oceniając przesłankę braku winy w uchybieniu terminu niezbędnym jest uwzględnienie wszelkich okoliczności konkretnej sprawy, w tym obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, jak również wszelkich uchybień strony wynikających spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przy czym, jak wskazał organ koniecznym jest uwzględnienie nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie określonej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Kolegium podkreśliło, że na gruncie art. 58 § 1 k.p.a. ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która wnosi o jego przywrócenie. To po stronie wnioskującej leży inicjatywa zgłoszenia tego rodzaju środków dowodowych, czy przywołania okoliczności, które uprawdopodobnią brak jej winy, staranne działanie oraz istnienie niezależnej od strony przeszkody uniemożliwiającej dokonanie czynności procesowej w terminie. W ocenie Kolegium podnoszone przez skarżącą okoliczności, co do omyłkowego zaadresowania przesyłki z dnia 15 kwietnia 2025 r. zawierającej odwołanie od decyzji organu I instancji nie stanowią usprawiedliwionej przesłanki do przywrócenia terminu. Zgodnie bowiem z ugruntowanym poglądem orzecznictwa sądów administracyjnych omyłkowe wpisanie adresu na kopercie, a co za tym idzie błędne skierowanie odwołania na inny, niż prawidłowo wskazany w pouczeniu decyzji, nie może być uznane przeszkodę nie zależną od strony, nie do przezwyciężenia i stanowi przejaw niedbalstwa. Tym samym w ocenie organu podnoszone przez skarżącą okoliczności nie miały charakteru przeszkody nagłej, nie do przezwyciężenia, powstałej w czasie biegu terminu do wniesienia odwołania i trwającej przez cały czas biegu tego terminu. Działanie skarżącej uznać należy za brak należytej staranności, której negatywne skutki obciążają stronę, tym bardziej, że w toku postępowania przed organem I instancji skarżąca dwukrotnie kierowała przesyłki do Burmistrza Rozprzy wskazując prawidłowy adres organu. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi G.M. zarzucała naruszenie art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że uchybienie terminu nastąpiło z winy skarżącej, podczas gdy uchybienie było wynikiem omyłkowego, niezamierzonego błędu adresowego, który został niezwłocznie naprawiony. Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w tym nieuwzględnienie faktu, że przesyłka została nadana w ustawowym terminie oraz że skarżąca działała w dobrej wierze i z należytą starannością. Skarżąca zarzuciła również naruszenie zasady proporcjonalności i prawa strony do sądu (art. 45 Konstytucji RP) poprzez odmowę przywrócenia terminu z powodu oczywistej omyłki adresowej, mimo że strona niezwłocznie podjęła działania naprawcze i uchybienie nie miało charakteru zawinionego. Wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Rozprzy z 26 marca 2025 r., a nadto o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca ponowiła argumentację, co do omyłkowego zaadresowania przesyłki z dnia 15 kwietnia 2025 r. zawierającej odwołanie od decyzji Burmistrza Rozprzy, które to uchybienie zostało niezwłocznie naprawione po otrzymaniu zwrotu ww. przesyłki. Podkreśliła, że zaistniałe uchybienie nie nastąpiło więc z jej winy, lecz wynikało z niezamierzonego błędu technicznego, a podejmowane przez nią działania wskazują, iż dochowała należytej staranności i działała w intencji zachowania terminu. Wskazała również, że jest osobą w podeszłym wieku, obecnie na emeryturze, zmagającą się z problemami zdrowotnymi. W tych okolicznościach, zdaniem skarżącej nie sposób mówić, jak stwierdził organ o "lekkim niedbalstwie", lecz o zwykłej ludzkiej omyłce, która w świetle jej sytuacji życiowej nie może być traktowana jako wina. W ocenie skarżącej w sprawie spełnione zostały łącznie przesłanki z art. 58 § 1k.p.a, co uzasadnia pozytywne rozpatrzenie jej wniosku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wnosiło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga G.M. została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 934 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., który stanowi, iż sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi G.M. uczyniła postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 6 sierpnia 2025 r. o odmowie przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Rozprzy z dnia 26 marca 2025 r. o odmowie uchylenia, po wznowieniu postępowania administracyjnego, ostatecznej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) - dalej: k.p.a. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Natomiast jak wynika z art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Stosownie do art. 59 § 1-2 k.p.a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Z brzmienia przywołanych wyżej przepisów wynika zatem, że przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej jest uzależnione od łącznego spełnienia następujących przesłanek: złożenia wniosku o przywrócenie terminu; dokonania czynności, której terminowi uchybiono; uprawdopodobnienia braku winy w niedochowaniu terminu oraz zachowanie siedmiodniowego nieprzywracanego terminu (co wynika z § 3 analizowanego przepisu) licząc od dnia ustania przeszkody, na złożenie wniosku. W przypadku niespełnienia choćby jednej z wymienionej wyżej przesłanek przywrócenia terminu, wniosek nie może być uwzględniony. W rozpoznawanej sprawie bezsporne pomiędzy stronami postępowania pozostają te ustalenia faktyczne, z których wynika, że decyzja Burmistrza Rozprzy z dnia 26 marca 2025 r. została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 1 kwietnia 2025 r. W przewidzianym prawem 14 dniowym terminie (w dniu 15 kwietnia 2025 r.) strona wywiodła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim. Jednakże z uwagi na omyłkowe zaadresowanie przesyłki pocztowej (podanie nieprawidłowego adresu siedziby organu I instancji) nadana przez stronę korespondencja została jej zwrócona w dniu 17 kwietnia 2025 r. z adnotacją "Zwrot. Adresat nieznany pod wskazanym adresem". Powyższe ustalenia, jak i treść zgłoszonego żądania zawartego we wniosku z dnia 18 kwietnia 2025 r. niewątpliwie wskazują, iż strona uchybiła terminowi do dokonania przedmiotowej czynności procesowej. Bezspornym pozostaje również, iż skarżąca występując w dniu 18 kwietnia 2025 r. z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu dokonała jednocześnie czynności, której terminowi uchybiono, to jest wniosła odwołanie od wydanej w I instancji decyzji Burmistrza Rozprzy z dnia 26 marca 2025 r. Nie ulega także wątpliwości, że prośba o przywrócenie terminu została zgłoszona w 7 dniowym terminie, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a. Tym samym, uznać należy, iż strona wypełniła trzy spośród czterech ustawowych przesłanek warunkujących pozytywne rozpatrzenie jej żądania, co nie jest kwestionowane przez żadną ze stron postępowania. Sporną pozostaje natomiast kwestia uprawdopodobnienia przez skarżącą wystąpienia braku winy w uchybieniu terminu. W tym zakresie wskazać należy, że odwołanie się w przywołanym wyżej art. 58 § 1 k.p.a. do braku winy powoduje, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Tym samym termin do dokonania czynności procesowej nie może zostać przywrócony, jeżeli strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi wówczas, gdy zachowanie strony postępowania odpowiada obiektywnemu miernikowi staranności, a więc staranności w prowadzeniu spraw, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa przy dokonywaniu czynności w toku postępowania. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że strona dołożyła należytej staranności, by dokonać czynności proceduralnej w terminie, lecz dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i jeśli przeszkoda ta powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Podkreślenia również wymaga, a na co słusznie wskazuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, że to na stronie, która uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, spoczywa obowiązek wykazania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Organ powinien jedynie przedstawione przez nią okoliczności ocenić w świetle przesłanek z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Nie można bowiem wymagać od organu, aby prowadził postępowanie wyjaśniające co do przyczyn uchybienia terminu przez stronę. Przy czym co należy zaznaczyć, ustawodawca, określając przesłankę braku winy strony, nie wprowadził wymogu udowodnienia tej okoliczności, a jedynie jej uprawdopodobnienia. Aby uprawdopodobnić brak winy, strona postępowania winna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 11 wydanie, C. H. Beck, s. 284). Nałożony na wnioskodawcę obowiązek uprawdopodobnienia braku winy świadczy niewątpliwie o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania prowadzonego na podstawie art. 58 i art. 59 k.p.a., mające na celu ułatwienie osobie zainteresowanej przywróceniem terminu do dokonania czynności procesowej, przedstawienia swych racji (por. wyroki: WSA w Gliwicach z 28 marca 2019 r., IV SA/Gl 1064/18; WSA w Łodzi z 21 lutego 2019r., II SA/Łd 1008/18; WSA w Warszawie z 30 stycznia 2019 r., VIII SA/Wa 812/18; www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Podzielając co do zasady przedstawioną wyżej argumentację, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę pamiętać należy jednak, że przy ocenie winy strony w uchybieniu terminu do dokonania danej czynności procesowej pożądany jest kompromis polegający na tym, aby z jednej strony nie doprowadzić do pochopnego przywracania terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości nie zamknąć stronie drogi do obrony jej praw. Jakkolwiek ocena braku winy w uchybieniu terminu dokonywana jest poprzez pryzmat obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, to rozstrzygając w przedmiocie zasadności przywrócenia terminu niezbędnym jest uwzględnienie wszelkich okoliczności konkretnej sprawy, w tym także tych świadczących o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Te zaś w ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową skargę nie zostały w pełni rozważone. Przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia argumentacja Kolegium, co do braku możliwości uznania omyłkowego zaadresowania przesyłki z dnia 15 kwietnia 2025 r. za okoliczność wyłączającą brak winy skarżącej w uchybieniu terminu poparta została poglądem wyrażonym we wskazanych przez organ orzeczeniach sądów administracyjnych. W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową skargę, który co należy raz jeszcze podkreślić podziela, co do zasady przedstawione wyżej ogólne zasady dokonywania oceny braku winy strony w uchybieniu terminu do dokonania danej czynności procesowej, zauważyć jednak należy, iż stan faktyczny niniejszej sprawy, jak i stan faktyczny orzeczeń przywołanych przez organ łączy jedynie okoliczność wadliwego zaadresowania przesyłki. Pozostałe okoliczności faktyczne tych spraw pozostają zgoła odmienne, a brak należytego uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu sądy argumentowały dodatkowo wniesieniem odwołania z uchybieniem ustawowego terminu (wyrok WSA w Warszawie z 7 lipca 2017 r., VI SA/Wa 602/17), złożeniem wniosku o przywrócenie terminu po upływie ponad 6 miesięcy od daty ustania przyczyny uchybienia terminu (wyrok NSA z 12 października 2011 r., II OSK 1457/10), czy też wadliwym oznaczeniem zarówno adresu jak i adresata przesyłki (wyroki NSA z 30 maja 2012 r., I OZ 399/12; z 24 kwietnia 2013 r., II GSK 125/12). Z okoliczności rozpoznawanej sprawy bezspornie wynika, że skarżąca podejmowała czynności mające na celu dotrzymanie ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Jak już bowiem wcześniej wskazano, w terminie otwartym, w dniu 15 kwietnia 2025 r. podjęła czynności zmierzające do zakwestionowania w administracyjnym trybie instancyjnym kwestionowanej przez nią decyzji Burmistrza Rozprzy z dnia 26 marca 2025 r. Wobec wadliwego zaadresowania siedziby adresata, którego poprawności oznaczenia Kolegium nie kwestionuje, a w konsekwencji zwrotu ww. przesyłki do adresata w dniu 17 kwietnia 2025 r., odwołanie skarżącej nie zostało wniesione w terminie. Zauważyć należy jednak, iż niezwłocznie po powzięciu informacji o zaistniałej omyłce, skarżąca ponownie, w dniu 18 kwietnia 2025 r. wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, kierując przesyłkę na właściwy adres, wnosząc jednocześnie o przywrócenie uchybionego terminu. W tym miejscu wskazać należy, odnosząc się do argumentacji Kolegium, jakoby adres Burmistrza Rozprzy był dobrze znany skarżącej, o czym świadczą kierowane do niego w toku postępowania pierwszoinstancyjnego pisma strony, że powyższa okoliczność nie wyklucza zdaniem Sądu możliwości popełnienia przez skarżącą niezamierzonej omyłki w adresie. Wręcz przeciwnie może właśnie świadczyć o tym, że zaistniałe uchybienie nie wynikało z niedbalstwa strony, która skierowała przesyłkę na wadliwy, niesprawdzony adres, a rzeczywiście było wynikiem mimowolnego błędu strony. Na marginesie podkreślić należy, że jak wynika z akt sprawy, zawarte w decyzji organu I instancji pouczenie, co do przysługującego skarżącej prawa i trybu wniesienia odwołania nie zawierało danych adresowych Burmistrza Rozprzy, za pośrednictwem którego strona zobowiązana była wnieść środek zaskarżenia. Dane te nie zostały wskazane również w treści doręczonej stronie decyzji. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę nie sposób pominąć również tej okoliczności, że siedziba Urzędu Miasta i Gminy R., jak i nieruchomość zlokalizowana pod adresem wskazanym na przesyłce skarżącej z dnia 15 kwietnia 2025 r. znajdują się praktycznie przy skrzyżowaniu ul. [...]/[...] w R., w niewielkiej odległości od siebie. W ocenie Sądu nie można wykluczyć, iż powyższa okoliczność mogła mieć ewentualny wpływ na podnoszoną przez stronę omyłkę w zaadresowaniu przesyłki, tym bardziej, że skarżąca zamieszkuje w innej miejscowości położonej na terenie gminy R. Nie można również wykluczyć, iż zaistniała omyłka skutkująca uchybieniem terminu miała związek z sygnalizowanymi przez skarżącą wiekiem oraz problemami zdrowotnymi. Reasumując Sądu stwierdza, nie przesądzając o zasadności żądania strony zawartego we wniosku z dnia 18 kwietnia 2025 r., że brak pogłębionej analizy powyższych okoliczności czyni, co najmniej przedwczesnym zasadność twierdzenia organu, co do braku należytego wykazania przez skarżącą braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. To zaś czyni zasadnym, zarzut skargi, co do naruszenia art. 58 § 1 w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując wniosek strony ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobowiązane będzie do uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu niniejszego wyroku, w szczególności do uwzględnienia okoliczności faktycznych zaistniałych w tej konkretnej sprawie, chronologii podejmowanych przez skarżącą czynności procesowych, w tym także tych zmierzających do przywrócenia uchybionego terminu, podnoszonego przez stronę wieku i stanu zdrowia. To w ocenie Sądu jest niezbędne do bezspornego stwierdzenia, że wskazywana przez skarżącą niezamierzona omyłka nie może uzasadniać braku winy strony w uchybieniu terminu i stanowi przejaw braku należytej staranności, której negatywne skutki prawne w pełni obciążają stronę. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie (pkt 1 wyroku). W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt 2 wyroku). dc
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI