II SA/Łd 722/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2005-07-06
NSAbudowlaneWysokawsa
nadzór budowlanypostępowanie egzekucyjnetytuł wykonawczyrozbiórkaogrodzeniezarzutynieważnośćWSAprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność postanowień organów nadzoru budowlanego dotyczących odrzucenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, uznając, że doszło do rażącego naruszenia przepisów dotyczących tytułu wykonawczego.

Sprawa dotyczyła skargi A. A. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi odrzucające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym rozbiórki ogrodzenia. Sąd uznał, że oba postanowienia organów nadzoru budowlanego (Powiatowego i Wojewódzkiego Inspektora) są dotknięte rażącym naruszeniem prawa, w szczególności przepisów dotyczących wystawiania i doręczania tytułu wykonawczego. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonych postanowień.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę A. A. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi o odrzuceniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło nakazu rozbiórki ogrodzenia. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące m.in. błędu co do osoby zobowiązanego, nadmiernej uciążliwości środka egzekucyjnego oraz naruszeń formalnych tytułu wykonawczego. Sąd, kontrolując legalność zaskarżonych postanowień, dopatrzył się rażącego naruszenia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności dotyczących wystawiania i doręczania tytułu wykonawczego. Sąd wskazał, że organ egzekucyjny dwukrotnie wystawił tytuł wykonawczy, podczas gdy powinien posługiwać się odpisami pierwszego, prawidłowo sporządzonego tytułu. Brak dowodu doręczenia pierwszego tytułu wykonawczego nie uzasadniał wystawienia nowego tytułu, a jedynie wymagał ponownego rozpoznania zarzutów. Sąd uznał również za bezzasadne zarzuty dotyczące osoby zobowiązanego i uciążliwości środka egzekucyjnego. Ostatecznie, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, ponowne wystawienie tytułu wykonawczego, zamiast posługiwania się jego odpisami, stanowi rażące naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Uzasadnienie

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymaga, aby organ egzekucyjny posługiwał się odpisami wystawionego tytułu wykonawczego. Wystawienie nowego tytułu wykonawczego, zwłaszcza gdy pierwszy był prawidłowo sporządzony, jest niedopuszczalne i może prowadzić do stwierdzenia nieważności postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (16)

Główne

u.p.e.a. art. 26 § 1-4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa zasady wszczęcia egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego.

u.p.e.a. art. 32

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Nakłada obowiązek doręczenia odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu.

u.p.e.a. art. 122 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa obowiązek doręczenia tytułu wykonawczego i postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.

u.p.e.a. art. 29 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wyłącza badanie przez organ egzekucyjny zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 7

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zasada stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 1a § 12 lit.b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Katalog środków egzekucyjnych dla obowiązków niepieniężnych.

u.p.e.a. art. 121 § 2 i 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa zasady stosowania grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki obiektu niebędącego budynkiem.

upsa art. 97 § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przejście spraw do właściwych wojewódzkich sądów administracyjnych po zmianie przepisów.

upsa art. 3 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

upsa art. 145 § 1 pkt. 2 i § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia nieważności aktu lub czynności.

upsa art. 151

Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

upsa art. 152

Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu.

u.NSA art. 55 § 1 zd. drugie

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

k.r.o. art. 98 § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Obowiązek rodziców do sprawowania opieki nad dzieckiem.

p.b. art. 48

Prawo budowlane

Obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego.

p.b. art. 52

Prawo budowlane

Możliwość nałożenia obowiązku rozbiórki na inwestora lub właściciela.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ponowne wystawienie tytułu wykonawczego zamiast posługiwania się jego odpisami stanowi rażące naruszenie prawa. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące błędu co do osoby zobowiązanej (sąd uznał, że tożsamość została zachowana). Zarzuty dotyczące zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (sąd uznał grzywnę za uzasadnioną). Zarzuty dotyczące istotnych naruszeń wymogów formalnych tytułu wykonawczego (nieprecyzyjne i bezzasadne).

Godne uwagi sformułowania

Tytuł wykonawczy jest swoistym dokumentem urzędowym, warunkującym wszczęcie egzekucji i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wystawiany jest on tylko raz, a w toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny posługuje się jedynie jego odpisami. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Skład orzekający

Zygmunt Zgierski

przewodniczący

Sławomir Wojciechowski

członek

Ewa Cisowska-Sakrajda

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wystawiania i doręczania tytułów wykonawczych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a także zakresu kontroli organu egzekucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności w kontekście prawa budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania egzekucyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności działań organów. Jest to pouczający przykład dla prawników procesowych i urzędników.

Błąd w tytule wykonawczym: jak formalne niedociągnięcie organu doprowadziło do stwierdzenia nieważności postępowania egzekucyjnego.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 722/03 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-07-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-05-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Cisowska-Sakrajda /sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski
Zygmunt Zgierski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
Sentencja
Dnia 6 lipca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Protokolant Referendarz sądowy Leszek Foryś, po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. A. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie odrzucenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1/ stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...]; 2/ zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz A. A. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3/ stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawo- mocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] nakazał E. i A. A. rozbiórkę ogrodzenia zewnętrznego nieruchomości zlokalizowanej w Ł. przy ul. A 40 (od strony ul. A – działki nr [...], [...], [...], [...] oraz od strony ul. A i ul. B – granica południowa, wschodnia i północna dzierżawionej części działki nr [...]). Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w dniu [...] decyzją Nr [...].
Upomnieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wezwał zobowiązanych do wykonania powyższego obowiązku w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia, a następnie, wobec niewykonania powyższego obowiązku, w dniu [...] wystawił tytuł wykonawczy oraz skierował ten tytuł do egzekucji administracyjnej.
Na powyższe czynności A. A. w dniu 16 marca 2001r. wniósł zarzuty oraz zażądał uchylenia tytułu wykonawczego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., powołując się na brak skuteczności doręczenia tytułu wykonawczego z dnia [...], wystawił w dniu [...] nowy tytuł wykonawczy, skierował ten tytuł do egzekucji administracyjnej oraz postanowieniem Nr [...] nałożył na E. i A. A. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych, opłatę egzekucyjną za wydanie tegoż postanowienia w wysokości 68 (sześćdziesiąt osiem) złotych oraz wezwał do wykonania rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia oraz uiszczenia grzywny i opłaty w terminie 7 dni.
W zarzutach na powyższe czynności A. A. powołał się na przepis art. 26 par. 1 – 4, art. 27 ust. 1 oraz art. 33 pkt. 4 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, wywodząc iż tytuł wykonawczy jest sformalizowanym ustawowo dokumentem, zaś doręczony tytuł wykonawczy zawiera błąd co do osoby zobowiązanego, inne "istotne" naruszenia wymogów formalnych oraz że zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny. Podał nadto, iż właścicielem nieruchomości jest D. A., tytuł wykonawczy jest sformalizowanym ustawowo dokumentem, który powinien zawierać wymagania określone w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym, a przyjęcie przez organ egzekucyjny tytułu nie spełniającego tych wymogów stanowi naruszenie art. 29 par. 1 i 2 powołanej ustawy. Z tych względów zażądał umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Powyższe zarzuty Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] odrzucił. W uzasadnieniu tegoż postanowienia poza opisaniem stanu faktycznego, powołał się na przepis art. 7 par. 2, art. 26 par. 1 – 4 i art. 27 ust. 1 oraz art. 121 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wywodząc, iż tytuł wykonawczy zawiera wszystkie niezbędne elementy, a nałożona grzywna w celu przymuszenia w wysokości 5000 zł, z uwagi na uporczywe uchylanie się zobowiązanych od wykonania obowiązku nałożonego decyzją Nr [...], jest najmniej uciążliwym środkiem egzekucyjnym z wymienionych w art. 1a pkt 12 lit.b, a możliwym do zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym. Ponadto wskazał, iż D. A. – właściciel nieruchomości – wobec nieukończenia 13 lat nie ma zdolności do czynności prawnych, a czynności w jego imieniu dokonują jego ustawowi przedstawiciele – rodzice, którzy są zobowiązani, stosownie do art. 98 par. 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, do sprawowania nad nim opieki. Wobec faktu, iż nie występują żadne ograniczenia w opiece sprawowanej nad D. A. stroną zobowiązaną do wykonania rozbiórki ogrodzenia są rodzice nieletniego właściciela nieruchomości.
W zażaleniu na powyższe postanowienie A. A. podtrzymał swoje zarzuty, a ponadto wskazał, iż w dniu 10 stycznia 2003r. złożył skargę na organ egzekucyjny, na którą nie otrzymał odpowiedzi.
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu tegoż postanowienia powołał przepisy art. 33, art. 122 par. 1, art. 1a pkt 12 lit.b, art. 121 par. 1 i par. 4, art. 125 par. 1 i art. 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazał, iż podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego może być tylko:
1)wykonanie, umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku,
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej,
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego lub bezpośrednio z przepisu prawa, a w przypadkach określonych w art. 26 par. 3 z orzeczenia sądowego,
4) błąd co do osoby zobowiązanego,
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym,
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, wymaganego w myśl art. 15 § 1,
7) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art.7).
Zauważył nadto, iż środkami egzekucyjnymi są grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń oraz przymus bezpośredni, zaś wierzyciel nakładając grzywnę w celu przymuszenia doręcza zobowiązanemu upomnienie, tytuł wykonawczy wraz z klauzulą wykonalności oraz postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, a grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązków wynikających z prawa budowlanego można nałożyć tylko raz. Pouczył zobowiązanych również o tym, iż w razie wykonania obowiązku nałożone a nie uiszczone lub nie ściągnięte grzywny podlegają umorzeniu.
Zdaniem organu zażaleniowego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. spełnił przesłanki zawarte w art. 122 par. 1 powołanej ustawy, tytuł wykonawczy zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 26 par. 1 – par. 4 i art. 27 powołanej ustawy, a zastosowany środek egzekucyjny jest adekwatny do stanu prawnego.
Podkreślił nadto, iż w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Nr [...] nakazująca E. A. i A. A. rozbiórkę przedmiotowego ogrodzenia. Decyzji tej, zdaniem organu zażaleniowego, nie można zmienić w trybie postępowania egzekucyjnego, pomimo zmiany właściciela. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. powołując się na przepis art. 52 prawa budowlanego z 1994r., wskazał, iż przewidziany w art. 48 prawa budowlanego obowiązek rozbiórki może być nałożony zarówno na inwestora jak i właściciela. E. i A. A. jako inwestorzy, ówcześni właściciele nieruchomości i opiekunowie prawni obecnego właściciela nieruchomości nadal pozostają osobami zobowiązanymi. Według organu zażaleniowego, gdyby nawet przyjąć, iż zobowiązanym jest obecnie nieletni D. A., to stosownie do art. 120 par. 2 powołanej ustawy, grzywnę nakłada się na E. i A. A. jako jego przedstawicieli ustawowych.
Zauważył nadto, iż żądanie od organu odwoławczego rozpatrywania zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia i jednocześnie traktowanie tegoż zażalenia jako skargi na organ pierwszej instancji jest sprzeczne z kodeksem postępowania administracyjnego.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie A. A. podtrzymał swoje argumenty podniesione w zarzutach. Podkreślił nadto, iż właścicielem nieruchomości jest D. A., nie adresat postanowień, zaś zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego polegało na egzekwowaniu maksymalnej wysokości grzywny.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W ŁODZI zważył co następuje:
Skarga jest zasadna jednakże z innych powodów niż podane przez skarżącego.
Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej upsa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany był przeto rozpoznać skargę w oparciu o przepisy nowej ustawy. O wpisie i innych kosztach sądowych, stosownie do § 2 art. 97 powołanej ustawy, orzekł na podstawie przepisów dotychczasowych.
W myśl art. 3 § 1 powołanej ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić je, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga zgodnie z art. 151 ustawy podlega oddaleniu.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] o odrzuceniu zarzutów.
Kontrolując to postanowienie Sąd dopatrzył się rażącego naruszenia przepisów art. 26, art. 32 i art. 122 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2002r., Nr 110, poz. 968 ze zm.).
Stosownie do przepisu art. 26 par. 1 i par. 2 powołanej ustawy (obecnie par. 1 i par. 4 art. 26) egzekucję administracyjną wszczyna się na wniosek wierzyciela na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, a jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym przystępuje on z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego. Zgodnie zaś z art. 32 powołanej ustawy organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a w myśl art. 122 par. 1 nakładając grzywnę w celu przymuszenia doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego i postanowienie o nałożeniu grzywny.
Z treści powyższych przepisów wynika, iż tytuł wykonawczy jest swoistym dokumentem urzędowym, warunkującym wszczęcie egzekucji i prowadzenia postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 25 października 1996r., I SAB/Wr 1/96, Lex nr 27349). Wystawiany jest on tylko raz, a w toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny posługuje się jedynie jego odpisami.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. jako wierzyciel i organ egzekucyjny jednocześnie przystąpił do egzekucji na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego. W załączonych do skargi aktach administracyjnych analizowanej sprawy znajdują się jednakże dwa tytuły wykonawcze, jeden wystawiony w dniu [...], drugi zaś w dniu [...] Z obu tych tytułów wynika, iż przedmiotem egzekucji jest ten sam obowiązek o charakterze niepieniężnym, a mianowicie wynikający z decyzji z dnia [...] Nr [...] nakaz rozbiórki ogrodzenia zewnętrznego nieruchomości zlokalizowanej w Ł. przy ul. A 40 (od strony ul. A – działki nr [...], [...], [...], [...] oraz od strony ul. A i ul. B – granica południowa, wschodnia i północna dzierżawionej części działki nr [...]).
Tytuł wykonawczy z dnia [...] zawiera wszystkie konieczne elementy wymagane przez przepis art. 27 powołanej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu jego wydawania, a mianowicie określa wierzyciela, wskazuje imiona i nazwiska zobowiązanych, ich adres, podaje treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdza, że obowiązek jest wymagalny, wskazuje podstawę prawną prowadzenia egzekucji administracyjnej, zawiera datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej oraz pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu. Z tego względu, zdaniem Sądu, nie było potrzeby uzupełnienia tegoż tytułu, a tym bardziej wystawiania tytułu wykonawczego w dniu [...], celem ewentualnego konwalidowania wad tegoż pierwszego tytułu. To zaś oznacza, że podstawę wszczęcia egzekucji mógł stanowić tylko i wyłącznie tytuł wykonawczy z dnia [...]
Ze znajdującej się w aktach administracyjnych notatki służbowej z dnia [...] wynika, iż przyczyną wystawienia tytułu wykonawczego w dniu [...] była okoliczność braku dowodu doręczenia zobowiązanym tytułu wykonawczego z dnia [...] oraz fakt niewydania postanowienia o nałożeniu grzywny. Jednocześnie organ egzekucyjny uznał, iż z uwagi na powyższą okoliczność wniesione przez A. A. zarzuty w dniu 16 marca 2001r. nie mogą wywołać skutku prawnego, a "postępowanie należy rozpocząć od początku; tj. zgodnie z procedurą po doręczeniu zobowiązanym upomnienia". Powyższego stanowiska w żaden sposób nie można zaakceptować, przede wszystkim dlatego, że w aktach znajduje się kopia książki nadawczej, z której wynika, iż w dniu 15 lutego 2001r. wysłano do E. i A. A. list polecony zawierający ten tytuł, a dowodem odbioru tegoż tytułu jest oświadczenie A. A. zawarte w zarzutach z dnia 15 marca 2001r., w którym potwierdza on odbiór tytułu wykonawczego z dnia [...] w dniu 9 marca 2001r. i jednocześnie żąda uchylenia tegoż tytułu.
Z tego względu organ egzekucyjny ponownie rozpoznając sprawę winien w pierwszej kolejności rozpoznać zarzuty A. A. z dnia 16 marca 2001r., a w razie ewentualnego ich odrzucenia i podjęcia decyzji o kontynuowaniu postępowania egzekucyjnego posługiwać się odpisami tytułu wykonawczego z dnia [...], doręczając zobowiązanym ten odpis wraz z postanowieniem o zastosowaniu środka egzekucyjnego.
Za bezzasadne należało, w ocenie Sądu, uznać lakoniczne zarzuty A. A. co do osoby zobowiązanej, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz istotnych naruszeń wymogów formalnych tytułu wykonawczego.
Przede wszystkim zauważyć należy, iż podnoszony błąd co do osoby zobowiązanej nie może zmierzać w kierunku ustalenia, kto jest właścicielem lub inwestorem, byłoby to bowiem badanie zasadności i wymagalności tytułu wykonawczego. Tego rodzaju merytoryczna kontrola tytułu wykonawczego przez organ egzekucyjny jest zaś niedopuszczalna z mocy art. 29 par. 1 powołanej ustawy. Stosownie bowiem do tegoż przepisu organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanej może zatem dotyczyć kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję (por. wyrok NSA z dnia 29 grudnia 1998r., III S.A. 2801/97, Lex nr 37165).
W niniejszej sprawie tożsamość osób, co do których prowadzi się egzekucję i osób zobowiązanych decyzją z dnia [...] Nr [...] została zachowana, osobami tymi, co wynika z porównania tytułu wykonawczego oraz postanowienia o nałożeniu grzywny z dnia [...] Nr [...] z powyższą decyzją są E. A. i A. A..
Na marginesie zauważyć należy, iż stanowiąca podstawę prowadzenia egzekucji decyzja z dnia [...] Nr [...] nakładająca na E. A. i A. A. obowiązek rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia jest ostateczna i prawomocna, została ona bowiem utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w dniu [...] decyzją Nr [...], a skarga na tą decyzję została postanowieniem NSA z dnia 25 stycznia 2001r. odrzucona.
W ocenie Sądu, organ egzekucyjny nie naruszył również art. 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ustanawiającego zasadę stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Przepisy tej ustawy nie określają, które ze środków są mniej lub bardziej uciążliwe dla zobowiązanego, pozostawiając tę kwestię ocenie organom egzekucyjnym. Katalog środków egzekucyjnych obowiązków niepieniężnych zawiera art. 1a pkt 12 lit.b powołanej ustawy i są nimi grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni. Spośród tych środków grzywna w celu przymuszenia jest najłagodniejszym środkiem przymusu. Zasady jej stosowania i wysokości w przypadku obowiązków wynikających z przepisów prawa budowlanego dotyczących obiektów niebędących budynkiem lub jego częścią określa przepis art. 121 par. 4 i par. 2. Stosownie do powołanych przepisów grzywna w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki obiektu niebędącego budynkiem lub jego częścią jest jednorazowa i nie może przekroczyć kwoty 5000 zł. (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2002r., IV S.A. 122/01, ONSA 2004, Nr 2, poz. 50).
Nałożona na E. A. i A. A. grzywna wynosi 5000 zł, nie przekracza ona więc maksymalnej dopuszczalnej kwoty określonej w powołanych wyżej przepisach. Wprawdzie organ egzekucyjny mógł wymierzyć grzywnę w niższej wysokości, niemniej jednak, biorąc pod uwagę fakt uporczywego uchylania się przez zobowiązanych od wykonania nałożonego obowiązku rozbiórki ogrodzenia oraz fakt wykonania tegoż ogrodzenia także na terenie będącym własnością gminy, wysokość tej grzywny, w ocenie Sądu, jest zasadna. Zauważyć bowiem należy, iż ze znajdującego się w aktach administracyjnych protokołu z dnia 7 lutego 2002r. wynika, iż A. A. rozebrał częściowo ogrodzenie, tj. zdemontował przęsła stalowe wzdłuż ul. B oraz prostopadłe do nich po dwa przęsła wzdłuż pozostałych granic nieruchomości, z protokołu z dnia 22 marca 2002r. wynika z kolei, iż istnieje ogrodzenie zewnętrzne z siatki stalowej na słupkach stalowych pozostałych po ogrodzeniu, które powinno być rozebrane, a które zobowiązał się rozebrać do dnia 30 czerwca 2002r. Nie można też nie wspomnieć, iż z przedłożonego przez zobowiązanych w dniu [...] odpisu z księgi wieczystej Nr [...] wynika, iż nowym właścicielem spornej nieruchomości jest D. A., co, zdaniem skarżących, decyzję o rozbiórce czyni bezprzedmiotową.
A. A. zarzucił tytułowi wykonawczemu "istotne naruszenie wymogów formalnych", nie precyzując o jakie wymogi chodzi, jak również który tytuł wykonawczy kwestionuje. Zarzut ten należałoby ze wskazanych wcześniej przyczyn uznać za bezzasadny, gdyby przyjąć, iż zobowiązany kwestionował prawidłowość tytułu wykonawczego z dnia [...], lub za bezprzedmiotowy, gdyby owe istotne naruszenia miały dotyczyć tytułu wykonawczego z dnia [...] z uwagi na to, iż podstawę egzekucji, co już wcześniej zostało podkreślone, mógł stanowić wyłącznie ten pierwszy tytuł.
O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu orzeczono na podstawie art. 152 upsa. Stosownie bowiem do powołanego przepisu w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane.
O kosztach postępowania między stronami orzeczono na podstawie art. art. 55 ust. 1 zdanie drugie ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Stosownie do treści tegoż przepisu w orzeczeniu uwzględniającym skargę Sąd orzeknie zwrot kosztów na rzecz skarżącego od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności. Ponieważ zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie są dotknięte rażącym naruszeniem prawa, co stanowiło z kolei podstawę do stwierdzenia ich nieważności, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. obowiązany jest wypłacić na rzecz skarżącego tytułem poniesionych przez niego kosztów postępowania kwotę 10,00 (dziesięć) złotych.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, uznać należało, iż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] są niezgodne z prawem i podlegają stwierdzeniu nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI