II SA/Łd 721/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2005-07-06
NSAbudowlaneWysokawsa
egzekucja administracyjnarozbiórkaogrodzenietytuł wykonawczyzarzutydoręczeniegrzywna w celu przymuszenianieważnośćprawo budowlanepostępowanie egzekucyjne

WSA w Łodzi stwierdził nieważność postanowień PINB i WINB w Łodzi dotyczących odrzucenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, uznając, że wystawiono dwa tytuły wykonawcze zamiast jednego.

Sprawa dotyczyła skargi E. A. na postanowienie WINB w Łodzi odrzucające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym rozbiórki ogrodzenia. Sąd administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego postanowienia PINB. Głównym powodem było wystawienie przez PINB dwóch tytułów wykonawczych do egzekucji tego samego obowiązku, co stanowiło rażące naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd uznał, że egzekucja powinna być prowadzona w oparciu o jeden, prawidłowo wystawiony tytuł wykonawczy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę E. A. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w Łodzi odrzucające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Sprawa dotyczyła obowiązku rozbiórki ogrodzenia nałożonego decyzją PINB, utrzymaną w mocy przez WINB. PINB wystawił tytuł wykonawczy i skierował sprawę do egzekucji administracyjnej, a następnie nałożył grzywnę w celu przymuszenia. E. A. wniosła zarzuty, kwestionując m.in. doręczenie upomnienia i zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. PINB odrzucił zarzuty, a WINB utrzymał to postanowienie w mocy. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, stwierdził nieważność obu postanowień organów nadzoru budowlanego. Kluczowym uchybieniem było wystawienie przez PINB dwóch tytułów wykonawczych do egzekucji tego samego obowiązku, co stanowiło rażące naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd podkreślił, że tytuł wykonawczy jest dokumentem warunkującym wszczęcie egzekucji i powinien być wystawiony raz. Wystawienie drugiego tytułu wykonawczego, mającego rzekomo konwalidować wady pierwszego, było nieuzasadnione, zwłaszcza że istniał dowód doręczenia pierwszego tytułu wykonawczego. Sąd uznał również za bezzasadne zarzuty dotyczące uciążliwości środka egzekucyjnego (grzywny) i niedoręczenia upomnienia, wskazując na skuteczne doręczenie upomnienia jednemu z małżonków. Mimo to, ze względu na rażące naruszenie prawa proceduralnego związane z wystawieniem dwóch tytułów wykonawczych, sąd stwierdził nieważność zaskarżonych postanowień.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wystawienie dwóch tytułów wykonawczych do egzekucji tego samego obowiązku stanowi rażące naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i jest podstawą do stwierdzenia nieważności postanowień odrzucających zarzuty.

Uzasadnienie

Tytuł wykonawczy jest dokumentem warunkującym wszczęcie egzekucji i powinien być wystawiony raz. Wystawienie drugiego tytułu wykonawczego, mającego konwalidować wady pierwszego, jest nieuzasadnione, zwłaszcza gdy istnieje dowód doręczenia pierwszego tytułu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (9)

Główne

u.p.e.a. art. 26 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Egzekucję administracyjną wszczyna się na wniosek wierzyciela na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. Wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym przystępuje do egzekucji z urzędu na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego.

u.p.e.a. art. 32

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony.

u.p.e.a. art. 122 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Nakładając grzywnę w celu przymuszenia, organ egzekucyjny doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego i postanowienie o nałożeniu grzywny.

upsa art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę może uchylić zaskarżone postanowienie, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem.

upsa art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku uwzględnienia skargi, sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane.

Pomocnicze

k.p.a. art. 43

Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczenie pisma jednemu z domowników, w tym małżonkowi, jest skuteczne wobec adresata.

u.p.e.a. art. 7

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Ustanawia zasadę stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 1a § 12

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Katalog środków egzekucyjnych obowiązków niepieniężnych.

u.p.e.a. art. 121 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa zasady stosowania i wysokość grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki obiektu nie będącego budynkiem lub jego częścią.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wystawienie przez organ egzekucyjny dwóch tytułów wykonawczych do egzekucji tego samego obowiązku stanowi rażące naruszenie prawa.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Niedoręczenie upomnienia skarżącej E. A.

Godne uwagi sformułowania

Tytuł wykonawczy jest swoistym dokumentem urzędowym, warunkującym wszczęcie egzekucji i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wystawiany jest raz, a organ egzekucyjny w toku postępowania egzekucyjnego posługuje się jedynie jego odpisami. Doręczenie upomnienia do rąk jednego z małżonków jest skuteczne wobec obojga.

Skład orzekający

Ewa Cisowska-Sakrajda

sprawozdawca

Sławomir Wojciechowski

członek

Zygmunt Zgierski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wystawiania tytułów wykonawczych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz skutków doręczenia korespondencji małżonkom."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wystawienia dwóch tytułów wykonawczych w kontekście egzekucji obowiązku niepieniężnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe są formalne aspekty postępowania egzekucyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności działań organów. Jest to przykład na to, że nawet rutynowe postępowanie egzekucyjne może kryć pułapki prawne.

Dwa tytuły wykonawcze – błąd, który unieważnia egzekucję administracyjną.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 721/03 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-07-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-05-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Cisowska-Sakrajda /sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski
Zygmunt Zgierski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
Sentencja
Dnia 6 lipca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędziowie: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Protokolant Referendarz sądowy Leszek Foryś, po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi E. A. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie odrzucenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1/ stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...]; 2/ zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz E. A. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3/ stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawo- mocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] nakazał E. i A. A. rozbiórkę ogrodzenia zewnętrznego nieruchomości zlokalizowanej w Ł. przy ul. A 40 (od strony ul. A – działki nr [...], [...], [...], [...] oraz od strony ul. A i ul. B – granica południowa, wschodnia i północna dzierżawionej części działki nr [...]). Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w dniu [...] decyzją Nr [...].
Upomnieniem z dnia 29 listopada 2000r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wezwał zobowiązanych do wykonania powyższego obowiązku w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia, a następnie, wobec niewykonania powyższego obowiązku, w dniu [...] wystawił tytuł wykonawczy oraz skierował ten tytuł do egzekucji administracyjnej.
Na powyższe czynności A. A. w dniu 16 marca 2001r. wniósł zarzuty oraz zażądał uchylenia tytułu wykonawczego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., powołując się na brak skuteczności doręczenia tytułu wykonawczego z dnia [...], wystawił w dniu [...] nowy tytuł wykonawczy, skierował ten tytuł do egzekucji administracyjnej oraz postanowieniem Nr [...] nałożył na E. i A. A. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych, opłatę egzekucyjną za wydanie tegoż postanowienia w wysokości 68 (sześćdziesiąt osiem) złotych oraz wezwał do wykonania rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia oraz uiszczenia grzywny i opłaty w terminie 7 dni.
W zarzutach na powyższe czynności E. A. powołała się na pkt. 7 i 8 art. 33 powołanej ustawy, zarzucając zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz wskazując, iż egzekucja jest przedwczesna z uwagi na niedoręczenie jej upomnienia.
Zarzuty te Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] odrzucił. W uzasadnieniu tegoż postanowienia poza opisaniem stanu faktycznego, powołał się na przepis art. 43 kodeksu postępowania administracyjnego i art. 7 par. 2 oraz art. 121 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wywodząc, iż doręczenie upomnienia jednemu z małżonków (jako dorosłemu domownikowi) jest równoznaczne ze skutecznym doręczeniem go obojgu małżonkom, a nałożona grzywna w celu przymuszenia w wysokości 5000 zł, z uwagi na uporczywe uchylanie się zobowiązanych od wykonania obowiązku nałożonego decyzją Nr [...], jest najmniej uciążliwym środkiem egzekucyjnym z wymienionych w art. 1a pkt 12 lit.b, a możliwym do zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym.
Na powyższe postanowienie E. A. wniosła zażalenie, powieliła swoją argumentację z zarzutów, a ponadto nie zgodziła się z dokonaną przez organ administracji publicznej interpretacją art. 43 k.p.a. Podkreśliła, iż przepis ten konstytuuje domniemanie prawne doręczenia, tzw. doręczenie zastępcze, które ma zastosowanie wyłącznie w przypadku gdy nie jest możliwe doręczenie adresatowi. Według E. A., w ogóle nie było próby doręczenia jej upomnienia, nigdy tego upomnienia nie dostała, ani też nie została przez kogokolwiek poinformowana o jego istnieniu. Powołała się na wyrok NSA z dnia 24 marca 1999r., I S.A./Lu 151/98, Lex nr 37218, wskazując jako przesłanki prawidłowego doręczenia zastępczego okoliczność, iż adresat przebywa w mieszkaniu choć w momencie doręczenia przesyłki jest w tym mieszkaniu nieobecny, pismo przyjmuje za pokwitowaniem osoba wymieniona w art. 43 k.p.a. oraz w kolejności w tym przepisie przewidzianej, osoba odbierająca pismo zobowiązuje się do jego oddania osobiście adresatowi oraz na drzwiach mieszkania adresata doręczyciel zamieszcza zawiadomienie o doręczeniu zastępczym dokonanym do rąk innych osób niż domownicy (tj. do rąk sąsiada lub dozorcy).
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu tegoż postanowienia powołał przepisy art. 33, art. 122 par. 1, art. 1a pkt 12 lit.b, art. 121 par. 1 i par. 4, art. 125 par. 1 i art. 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazał, iż podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego może być tylko:
1)wykonanie, umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku,
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej,
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego lub bezpośrednio z przepisu prawa, a w przypadkach określonych w art. 26 par. 3 z orzeczenia sądowego,
4) błąd co do osoby zobowiązanego,
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym,
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, wymaganego w myśl art. 15 § 1,
7) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art.7).
Zauważył, iż środkami egzekucyjnymi są grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń oraz przymus bezpośredni, zaś wierzyciel nakładając grzywnę w celu przymuszenia doręcza zobowiązanemu upomnienie, tytuł wykonawczy wraz z klauzulą wykonalności oraz postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, a grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązków wynikających z prawa budowlanego można nałożyć tylko raz. Pouczył zobowiązanych, iż w razie wykonania obowiązku nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny podlegają umorzeniu.
Zdaniem organu zażaleniowego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. spełnił przesłanki zawarte w art. 122 par. 1 powołanej ustawy, a tytuł wykonawczy zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 26 par. 1 – par. 4 i art. 27 powołanej ustawy, zaś zastosowany środek egzekucyjny jest adekwatny do stanu prawnego.
Podkreślił nadto, iż w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Nr [...] nakazująca rozbiórkę przedmiotowego ogrodzenia, zaś z poświadczenia zwrotnego wynika, iż upomnienie z dnia 29 listopada 2000r. zostało odebrane przez E. i A. A. w dniu 14 grudnia 2000r., a doręczenie upomnienia jednemu z małżonków jest tożsame ze skutecznym doręczeniem go obydwu małżonkom (art. 43 k.p.a.).
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie E. A. podniosła takie same argumenty jak w zażaleniu, a ponadto podkreśliła, iż skoro zwrotkę podpisała jedna osoba, to nie jest możliwe twierdzenie, iż upomnienie odebrały dwie osoby. Zauważyła iż osoba, która odebrała upomnienie nie zobowiązała się doręczyć go adresatowi.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W ŁODZI zważył co następuje:
Skarga jest zasadna jednakże z innych powodów niż podane.
Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej upsa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany był przeto rozpoznać skargę w oparciu o przepisy nowej ustawy. O wpisie i innych kosztach sądowych, stosownie do § 2 art. 97 powołanej ustawy, orzekł na podstawie przepisów dotychczasowych.
W myśl art. 3 § 1 powołanej ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić je, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga zgodnie z art. 151 ustawy podlega oddaleniu.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. dnia [...] Nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] odrzucające zarzuty.
Kontrolując to postanowienie Sąd dopatrzył się rażącego naruszenia przepisów art. 26, art. 32 i art. 122 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2002r., Nr 110, poz. 968 ze zm.).
Stosownie do przepisu art. 26 par. 1 i par. 2 powołanej ustawy (obecnie par. 1 i par. 4 art. 26) egzekucję administracyjną wszczyna się na wniosek wierzyciela na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, a jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym przystępuje on z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego. Zgodnie zaś z art. 32 powołanej ustawy organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a w myśl art. 122 par. 1 nakładając grzywnę w celu przymuszenia doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego i postanowienie o nałożeniu grzywny.
Z treści powyższych przepisów wynika, iż tytuł wykonawczy jest swoistym dokumentem urzędowym, warunkującym wszczęcie egzekucji i prowadzenia postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 25 października 1996r., I SAB/Wr 1/96, Lex nr 27349). Wystawiany jest raz, a organ egzekucyjny w toku postępowania egzekucyjnego posługuje się jedynie jego odpisami.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. jako wierzyciel i organ egzekucyjny jednocześnie przystąpił do egzekucji na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego. W załączonych do skargi aktach administracyjnych analizowanej sprawy znajdują się jednakże dwa tytuły wykonawcze, jeden wystawiony w dniu [...], drugi zaś w dniu [...] Z obu tych tytułów wynika, iż przedmiotem egzekucji jest ten sam obowiązek o charakterze niepieniężnym, a mianowicie wynikający z decyzji z dnia [...] Nr [...] nakaz rozbiórki ogrodzenia zewnętrznego nieruchomości zlokalizowanej w Ł. przy ul. A 40 (od strony ul. A – działki nr [...], [...], [...], [...] oraz od strony ul. A i ul. B – granica południowa, wschodnia i północna dzierżawionej części działki nr 122/3).
Tytuł wykonawczy z dnia [...] zawiera wszystkie konieczne elementy wymagane przez przepis art. 27 powołanej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu jego wydawania, a mianowicie określa wierzyciela, wskazuje imiona i nazwiska zobowiązanych, ich adres, podaje treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdza, że obowiązek jest wymagalny, wskazuje podstawę prawną prowadzenia egzekucji administracyjnej, zawiera datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej oraz pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu. Z tego względu, w ocenie Sądu, nie było potrzeby jego uzupełnienia, a tym bardziej wystawiania tytułu wykonawczego z dnia [...], celem ewentualnego konwalidowania wad tegoż tytułu. To zaś oznacza, że podstawę wszczęcia egzekucji mógł stanowić tylko i wyłącznie tytuł wykonawczy z dnia [...]
Ze znajdującej się w aktach administracyjnych notatki służbowej z dnia [...] wynika, iż przyczyną wystawienia tytułu wykonawczego w dniu [...] była okoliczność braku dowodu doręczenia zobowiązanym tytułu wykonawczego z dnia [...] oraz fakt nie wydania postanowienia o nałożeniu grzywny. Jednocześnie organ egzekucyjny uznał, iż z uwagi na powyższą okoliczność wniesione przez A. A. zarzuty w dniu 16 marca 2001r. nie mogą wywołać skutku prawnego, a "postępowanie należy rozpocząć od początku; tj. zgodnie z procedurą po doręczeniu zobowiązanym upomnienia". Powyższego stanowiska w żaden sposób nie można zaakceptować, przede wszystkim dlatego, że w aktach znajduje się kopia książki nadawczej, z której wynika, iż w dniu 15 lutego 2001r. wysłano do E. i A. A. list polecony zawierający tytuł wykonawczy, a dowodem odbioru tegoż tytułu jest oświadczenie A. A. zawarte w zarzutach z dnia 15 marca 2001r., w którym potwierdza on odbiór tytułu wykonawczego z dnia [...] w dniu 9 marca 2001r. i jednocześnie żąda uchylenia tegoż tytułu.
Z tego względu organ egzekucyjny ponownie rozpoznając sprawę winien w pierwszej kolejności rozpoznać zarzuty A. A. z dnia 16 marca 2001r., a w razie ewentualnego ich odrzucenia i podjęcia decyzji o kontynuowaniu postępowania egzekucyjnego posługiwać się odpisami tytułu wykonawczego z dnia [...], doręczając zobowiązanym ten odpis wraz z postanowieniem o zastosowaniu środka egzekucyjnego.
Za bezzasadne należało, w ocenie Sądu, uznać lakoniczne zarzuty E. A. co do zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz niedoręczenia jej upomnienia.
W ocenie Sądu, organ egzekucyjny nie naruszył art. 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ustanawiającego zasadę stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Przepisy tej ustawy nie określają, które z środków są mniej lub bardziej uciążliwe dla zobowiązanego, pozostawiając tę kwestię ocenie organów egzekucyjnych. Katalog środków egzekucyjnych obowiązków niepieniężnych zawiera art. 1a pkt 12 lit.b powołanej ustawy i są nimi grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni. Spośród tych środków grzywna w celu przymuszenia jest najłagodniejszym środkiem przymusu. Zasady jej stosowania i wysokości w przypadku obowiązków wynikających z przepisów prawa budowlanego dotyczących obiektów nie będących budynkiem lub jego częścią określa przepis art. 121 par. 4 i par. 2. Stosownie do powołanych przepisów grzywna w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki obiektu nie będącego budynkiem lub jego częścią jest jednorazowa i nie może ona przekroczyć kwoty 5000 zł. (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2002r., IV S.A. 122/01, ONSA 2004, Nr 2, poz. 50).
Nałożona na E. A. i A. A. grzywna wynosi 5000 zł, nie przekracza ona więc maksymalnej dopuszczalnej kwoty określonej w powołanych wyżej przepisach. Wprawdzie organ egzekucyjny mógł wymierzyć grzywnę w niższej wysokości, niemniej jednak biorąc pod uwagę fakt uporczywego uchylania się przez zobowiązanych od wykonania nałożonego obowiązku rozbiórki ogrodzenia oraz fakt wykonania tegoż ogrodzenia także na terenie będącym własnością gminy wysokość tej grzywny, w ocenie Sądu, jest zasadna. Zauważyć bowiem należy, iż ze znajdującego się w aktach administracyjnych protokołu z dnia 7 lutego 2002r. wynika, iż A. A. rozebrał częściowo ogrodzenie, tj. zdemontował przęsła stalowe wzdłuż ul. B oraz prostopadłe do nich po dwa przęsła wzdłuż pozostałych granic nieruchomości, z protokołu z dnia 22 marca 2002r. wynika z kolei, iż istnieje ogrodzenie zewnętrzne z siatki stalowej na słupkach stalowych pozostałych po ogrodzeniu, które powinno być rozebrane, a które zobowiązał się rozebrać do dnia 30 czerwca 2002r. Nie można także nie wspomnieć o tym, iż z przedłożonego przez zobowiązanych w dniu [...] odpisu z księgi wieczystej Nr [...] wynika, iż nowym właścicielem spornej nieruchomości jest D. A., co ich zdaniem skutkuje bezprzedmiotowością decyzji.
Zarzut E. A. niedoręczenia jej upomnienia również jest chybiony. Przede wszystkim podkreślić należy, iż upomnienie z dnia 29 listopada 2001r. zostało skierowane do E. A. i A. A. oraz zaadresowane na obu małżonków, zamieszkałych pod tym samym adresem w Ł. przy ul. C 46 m 25. Odbiór tegoż upomnienia w dniu 14 grudnia 2001r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru, pokwitował osobiści A. A.. Z akt administracyjnych, a także z oświadczeń stron, nie wynika, aby w toku postępowania został złożony jakikolwiek wniosek co do sposobu doręczenia korespondencji. W konsekwencji doręczenie upomnienia do rąk jednego z małżonków jest skuteczne wobec obojga (por. wyrok NSA z dnia 16 września 1998r., I S.A./Gd 720/98, Lex nr 37595). Zauważyć należy również, iż podjęcie przesyłki adresowanej do strony przez dorosłego domownika i złożenie podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oznacza podjęcie się przez niego oddania przesyłki adresatowi (por. wyrok NSA z dnia 24 października 1997r., I S.A./Gd 360/97, Lex nr 442421). Nie bez znaczenia ma również okoliczność, iż mimo powoływania się przez E. A. w środkach zaskarżenia na okoliczność niedoręczenia jej upomnienia nadal całą korespondencję adresowaną także wyłącznie do E. A. odbierał mąż A. A. (np. dowód doręczenia postanowienia nr [...] z dnia [...], postanowienia nr [...] i [...] z dnia [...] czy postanowienia nr [...] z dnia [...]). Okoliczność odbioru przez męża korespondencji, w tym również zaskarżonego postanowienia, skarżąca nigdy nie zakwestionowała.
O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu orzeczono na podstawie art. 152 upsa. Stosownie bowiem do powołanego przepisu w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane.
O kosztach postępowania między stronami orzeczono na podstawie art. art. 55 ust. 1 zdanie drugie ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Stosownie do treści tegoż przepisu w orzeczeniu uwzględniającym skargę Sąd orzeknie zwrot kosztów na rzecz skarżącego od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności. Ponieważ zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie są dotknięte rażącym naruszeniem prawa, co stanowiło z kolei podstawę do stwierdzenia ich nieważności, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. obowiązany jest wypłacić na rzecz skarżącej tytułem poniesionych przez nią kosztów postępowania kwotę 10,00 (dziesięć) złotych.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, uznać należało, iż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] są niezgodne z prawem i podlegają stwierdzeniu nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI